แผนBioม.4 2

แผนการจัดการเรียนรู้
รายวิชาชีววิทยา 1 รหัส ว 31241
ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4
ครูผู้สอน
นายวิชัย ลิขิตพรรักษ์
กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์
ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2555
โรงเรียนศีลาจารพิพัฒน์
กรุงเทพมหานคร

แผนการจัดการเรียนรู้
ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2555
รหัสวิชา ว 31241 รายวิชา ชีววิทยา 1
เวลาเรียน 3 คาบ/สัปดาห์/คาบ จานวน 1.5 หน่วยการเรียน รวมเวลาเรียน 60 คาบ/ภาคเรียน
...............................................................................................................................................................
ชื่อครูผู้สอน นายวิชัย ลิขิตพรรักษ์
กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์
รายชื่อแบบเรียนที่ใช้ :
แบบเรียนหลัก 1. หนังสือเรียนสาระการเรียนรู้เพิ่มเติม ชีววิทยา 1 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4
ผู้แต่ง สสวท. กระทรวงศึกษาธิการ
2. คู่มือครูชีววิทยา เล่ม 1 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ผู้แต่ง สสวท. กระทรวงศึกษาธิการ

คำอธิบำยรำยวิชำ ชีววิทยำ 1
รหัสวิชำ ว 31241 ชั้นมัธยมศึกษำปีที่ 4
1.5 หน่วยกิต เวลำ 60 ชั่วโมง
ศึกษำวิเครำะห์เกี่ยวกับระบบย่อยอำหำรและกำรสลำยสำรอำหำรเพื่อให้ได้พลังงำน กำรย่อยอำหำร
ของจุลินทรีย์ สัตว์ และคน กำรสลำยสำรอำหำรระดับเซลล์แบบใช้ออกซิเจนและแบบไม่ใช้ออกซิเจน กำร
รักษำ ดุลยภำพในร่ำงกำย ระบบหำยใจ โครงสร้ำงที่ใช้ในกำรแลกเปลี่ยนก๊ำซของสิ่งมีชีวิตเซลล์เดียว สัตว์
และคน ระบบขับถ่ำย กำรขับถ่ำยของสิ่งมีชีวิตเซลล์เดียว สัตว์ และคน ระบบหมุนเวียนเลือด ระบบน้ำเหลือง
กับกำรรักษำดุลยภำพของร่ำงกำย กำรลำเลียงสำรในร่ำงกำยของสิ่งมีชีวิตเซลล์เดียวและของสัตว์ กำรลำเลียง
สำรในร่ำงกำยของคน ระบบน้ำเหลือง
โดยใช้กระบวนกำรทำงวิทยำศำสตร์ กำรสืบเสำะหำควำมรู้ กำรสำรวจตรวจสอบ กำรสืบค้นข้อมูล
และกำรอภิปรำยเพื่อให้เกิดควำมรู้ ควำมคิด ควำมเข้ำใจ สำมำรถสื่อสำรสิ่งที่เรียนรู้ มีควำมสำมำรถในกำร
ตัดสินใจ เห็นคุณค่ำของกำรนำควำมรู้ไปใช้ประโยชน์ในชีวิตประจำวัน มีจิตวิทยำศำสตร์ จริยธรรม คุณธรรม
และค่ำนิยมที่เหมำะสม
ตัวชี้วัด
ว 1.1 ม.4/1 , ว 1.1 ม.4/3 , ว 1.1 ม.4/4
ว 8.1 ม.4/1 , ว 8.1 ม.4/2 , ว 8.1 ม.4/3 , ว 8.1 ม.4/4 , ว 8.1 ม.4/5 , ว 8.1 ม.4/6 ,
ว 8.1 ม.4/7 , ว 8.1 ม.4/8 , ว 8.1 ม.4/9 , ว 8.1 ม.4/10 , ว 8.1 ม.4/11 , ว 8.1 ม.4/12
รวม 15 ตัวชี้วัด

แบบวิเคราะห์ตัวชี้วัดเพื่อจัดทาคาอธิบายรายวิชาชีววิทยา 1 ว 31241 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4
มฐ. ตัวชี้วัด คาสาคัญ (Keyword)
ความรู้ ทักษะ/กระบวนการ คุณลักษณะอันพึงประสงค์
ว 1.1 ม.4-6/1 ทดลองและอธิบำยกำรรักษำ
ดุลยภำพของเซลล์ของสิ่งมีชีวิต
- ธรรมชำติของสิ่งมีชีวิต
- เซลล์ของสิ่งมีชีวิต
- กำรสำรวจตรวจสอบ - มุ่งมั่นกำรทำงำน
- มีวินัย
- ซื่อสัตย์สุจริต
ม.4-6/3 สืบค้นข้อมูลและอธิบำย
กลไกกำรควบคุมดุลยภำพของน้ำ แร่
ธำตุ และอุณหภูมิของมนุษย์และสัตว์
อื่นๆและนำควำมรู้ไปใช้ประโยชน์
- เคมีที่เป็นพื้นฐำนของ
สิ่งมีชีวิต
- ระบบย่อยอำหำรและกำร
สลำยสำรอำหำรระดับเซลล์
- กำรนำควำมรู้ไปใช้ - ใฝ่เรียนรู้
ม.4-6/4 อธิบำยเกี่ยวกับระบบ
ภูมิคุ้มกันของร่ำงกำยและนำควำมรู้ไป
ใช้ในกำรดูแลรักษำสุขภำพ
- กำรสืบพันธุ์และกำร
เจริญเติบโตของสัตว์
- กำรสืบค้นข้อมูล - มีวินัย
- ใฝ่เรียนรู้
- มุ่งมั่นกำรทำงำน
ว 8.1 ม.4-6/1 ตั้งคำถำมที่อยู่บนพื้นฐำน
ของควำมรู้และควำมเข้ำใจทำง
วิทยำศำสตร์หรือควำมสนใจหรือจำก
ประเด็นที่เกิดขึ้นในขณะนั้นที่สำมำรถ
ทำกำรสำรวจตรวจสอบหรือศึกษำ
ค้นคว้ำได้อย่ำงครอบคลุมและเชื่อถือ
ได้
- กำรสืบค้นข้อมูล
- กำรสำรวจตรวจสอบ
- กำรตั้งคำถำม
ม.4-6/2 สร้ำงสมมติฐำนที่มีทฤษฎี
รองรับหรือคำดกำรณ์สิ่งที่จะพบหรือ
สร้ำงแบบจำลองหรือสร้ำงรูปแบบเพื่อ
นำไปสู่กำรสำรวจตรวจสอบ
-กำรสร้ำงสมมติฐำน
- กำรตรวจสอบ
ม.4-6/3 ค้นคว้ำรวบรวมข้อมูลที่ต้อง
พิจำรณำปัจจัยหรือตัวแปรสำคัญ
ปัจจัยที่มีผลต่อปัจจัยอื่น ปัจจัยที่
ควบคุมไม่ได้ และจำนวนครั้งของกำร
สำรวจตรวจสอบเพื่อให้ได้ผลที่มีควำม
เชื่อมั่นอย่ำงเพียงพอ
- กำรรวบรวมข้มูล
ม.4-6/4 เลือกวัสดุเทคนิควิธีอุปกรณ์ที่
ใช้ในกำรสังเกต กำรวัด กำรสำรวจ
ตรวจสอบอย่ำงถูกต้องทั้งทำงกว้ำง
และลึกในเชิงปริมำณและคุณภำพ
- กำรสังเกต
-สำรวจตรวจสอบ
- กำรออกแบบ

ม.4-6/5 รวบรวมข้อมูลและบันทึกผล
กำรสำรวจตรวจสอบอย่ำงเป็นระบบ
ถูกต้องครอบคลุมทั้งในเชิงปริมำณ
และคุณภำพ โดยตรวจสอบควำม
เป็นไปได้ ควำมเหมำะสมหรือควำม
ผิดพลำดของข้อมูล
- กำรรวบรวมข้อมูล
- กำรบันทึก
- สำรวจตรวจสอบ
ม.4-6/6 จัดกระทำข้อมูลโดยคำนึงถึง
กำรรำยงำนผลเชิงตัวเลขที่มีระดับ
ควำมถุกต้องและนำเสนอข้อมูลด้วย
เทคนิควิธีที่เหมำะสม
- กำรจัดกระทำข้อมูล
- กำรรำยงำนผล
ม.4-6/7 วิเครำะห์ข้อมูล แปล
ควำมหมำยข้อมูลและประเมินควำม
สอดคล้องของข้อสรุป หรือ
สำระสำคัญเพื่อตรวจสอบกับ
สมมติฐำนที่ตั้งไว้
- กำรวิเครำะห์
- กำรแปลควำมหมำย
ม.4-6/8 พิจำรณำควำมน่ำเชื่อถือของ
วิธีกำรและผลกำรสำรวจตรวจสอบ
โดยใช้หลักควำมคำดเคลื่อนของกำร
วัดและกำรสังเกต เสนอแนะ กำร
ปรับปรุงวิธีกำรสำรวจตรวจสอบ
- กำรสรุปผล
ม.4-6/9 นำผลกำรสำรวจตรวจสอบที่
ได้ทั้งวิธีกำรและองค์ควำมรู้ที่ได้ไป
สร้ำงคำถำมใหม่ นำไปใช้แก้ปัญหำใน
สถำนกำรณ์ใหม่และชีวิตจริง
- กำรนำไปใช้
- กำรกำหนดปัญหำ
- กำรแก้ปัญหำ
ม.4-6/10 ตระหนักถึงควำมสำคัญใน
กำรที่จะต้องมีส่วนร่วมรับผิดชอบกำร
อธิบำย กำรลงควำมเห็น และกำร
สรุปผลกำรเรียนรู้วิทยำศำสตร์ที่
นำเสนอต่อสำธำรณชนด้วยควำม
ถูกต้อง
- กำรอธิบำย
- กำรลงข้อสรุป
- กำรนำเสนอ
- กำรสื่อสำร
ม.4-6/11 บันทึกและอธิบำยผลกำร
สำรวจตรวจสอบอย่ำงมีเหตุผล ใช้
พยำนหลักฐำนอ้ำงอิงหรือค้นคว้ำ
เพิ่มเติมเพื่อหำหลักฐำนอ้ำงอิงที่
เชื่อถือได้และยอมรับว่ำควำมรู้เดิม
อำจมีกำรเปลี่ยนแปลงได้เมื่อมีข้อมูล
และประจักษ์พยำนใหม่เพิ่มเติมหรือ

โต้แย้งจำกเดิมซึ่งท้ำทำยให้มีกำร
ตรวจสอบอย่ำงระมัดระวังอันจะ
นำไปสู่กำรยอมรับเป็นควำมรู้ใหม่
ม.4-6/12 จัดแสดงผลงำน เขียน
รำยงำนและ/หรืออธิบำยเกี่ยวกับ
แนวคิด กระบวนกำรและผลของ
โครงงำนหรือชิ้นงำนให้ผู้อื่นเข้ำใจ
- กำรสื่อสำรข้อมูล

โครงสร้างรายวิชาชีววิทยา 1 รหัส ว 31241 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ภาคเรียนที่ 2
เวลาเรียน 60 ชั่วโมง จานวน 1.5 หน่วยกิต
ลาดับที่ มาตรฐานการเรียนรู้/
ชื่อหน่วยการเรียนรู้ สาระสาคัญ เวลา (ชั่วโมง) น้าหนัก
คะแนน
1 ว 1.1 ม.4-6/1
ว 8.1 ม.4-6/1-12
ธรรมชำติของสิ่งมีชีวิต สิ่งมีชีวิต คือ สิ่งที่มีควำมสำมำรถใน
กำรสืบพันธุ์ ,มีควำมต้องกำร
สำรอำหำรและพลังงำน ,มีกำร
เจริญเติบโต อำยุขัยและขนำดจำกัด ,
มีกำรตอบสนองต่อสิ่งเร้ำ ,มีกำรรักษำ
ดุลยภำพของร่ำงกำย ,มีลักษณะ
จำเพำะ และมีกำรจัดระบบ
10 20
2 ว 1.1 ม.4-6/3
ว 8.1 ม.4-6/1-12
เคมีที่เป็นพื้นฐำนของ
สำรเคมีพื้นฐำนของสิ่งมีชีวิตจำแนก
เป็น 2 ประเภท คือ สำรอนินทรีย์
เช่น น้ำ แร่ธำตุ และแก๊สออกซิเจน
เป็นต้น ส่วนสำรอีกประเภทหนึ่ง คือ
สำรอินทรีย์ เช่น แป้ง ไกลโคเจน
เซลลูโลส น้ำตำล วิตำมิน เป็นต้น
10 20
3 ว 1.1 ม.4-6/1
ว 8.1 ม.4-6/1-12
เซลล์ของสิ่งมีชีวิต เซลล์เป็นหน่วยพื้นฐำนที่เล็กที่สุดของ
สิ่งมีชีวิตที่มีกำรจัดระบบกำรทำงำน
ภำยในโครงสร้ำงของเซลล์ โดยอำจ
แบ่งโครงสร้ำงพื้นฐำนออกเป็น 3 ส่วน
คือ ส่วนที่ห่อหุ้มเซลล์ ไซโทพลำสซึม
และนิวเคลียส
10 20
4 ว 1.1 ม.4-6/3
ว 8.1 ม.4-6/1-12
ระบบย่อยอำหำรและ
กำรสลำยสำรอำหำร
ระดับเซลล์
อำหำรที่สิ่งมีชีวิตนำเข้ำสู่ร่ำงกำยมีทั้ง
สำรอำหำรที่มีโมเลกุลขนำดเล็ก เช่น
กูลโคสและกรดอะมิโน ซึ่งเซลล์
นำไปใช้ได้เลยสำหรับสำรที่มีโมเลกุล
ขนำดใหญ่ เช่น โปรตีน คำร์โบไฮเดรต
ลิพิด ร่ำยกำยจะต้องทำกำรย่อยทำให้
เป็นโมเลกุลเล็กก่อนจึงจะนำไปใช้ได้
15 20
5 ว 1.1 ม.4-6/4
ว 8.1 ม.4-6/1-12
กำรสืบพันธุ์และกำร
สิ่งมีชีวิตมีควำมแตกต่ำงจำก
สิ่งไม่มีชีวิต คือ ควำมสำมำรถในกำร
ให้กำเนิดสิ่งมีชีวิตใหม่จำกสิ่งมีชีวิตเดิม
ซึ่งเป็นสมบัติสำคัญของสิ่งมีชีวิตทุก
ชนิดทำให้สำมำรถดำรงพันธุ์ให้คงไว้
15 20
รวม 60 100

คุณลักษณะตามจุดเน้น ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551
ลาดับที่ ชื่อหน่วยการเรียนรู้ มาตรฐานการเรียนรู้/
จุดเน้น ทักษะ/กระบวนการ
1 ธรรมชำติของสิ่งมีชีวิต ว 1.1 ม.4-6/1
ว 8.1 ม.4-6/1-12
- ควำมสำมำรถในกำรสื่อสำร
- ควำมสำมำรถในกำรคิด
- ควำมสำมำรถในกำรใช้เทคโนโลยี
- ค้นหำสำเหตุของปัญหำ วิเครำะห์
สภำพปัญหำจำกสถำนกำรณ์ต่ำงๆ
ที่เกิดขึ้นในชีวิตประจำวัน กำหนด
ทำงเลือกวิธีกำรขั้นตอนที่นำมำใช้ใน
กำรแก้ปัญหำได้ผลดีที่สุด
- สำรสนเทศนำเสนองำนและใช้
คอมพิวเตอร์สร้ำงชิ้นงำนหรือ
โครงงำนอย่ำงมีจิตสำนึกและ
วัฒนธรรม
- ทดลอง
- อธิบำย
- สืบค้นข้อมูล
- นำควำมรู้ไปใช้ประโยชน์
กำรสืบค้นข้อมูล
- กำรสำรวจ
- กำรตั้งคำถำม
- กำรสร้ำงสมมติฐำน
- กำรตรวจสอบ
- กำรรวบรวมข้อมูล
- กำรจัดกระทำข้อมูล
- กำรรำยงำนผล
- กำรแปลควำมหมำย
- กำรกำหนดปัญหำ
- กำรแก้ปัญหำ
- กำรนำเสนอ
- กำรสื่อสำร
- กำรสรุปผล
2 เคมีที่เป็นพื้นฐำนของ
ว 1.1 ม.4-6/3
ว 8.1 ม.4-6/1-12
- ควำมสำมำรถในกำรแก้ปัญหำ
- ใช้คอมพิวเตอร์ในกำรประมวลผล
ข้อมูลให้เป็นสำรสนเทศเพื่อกำร
ตัดสินใจใช้เทคโนโลยี
3 เซลล์ของสิ่งมีชีวิต ว 1.1 ม.4-6/1
ว 8.1 ม.4-6/1-12
- ทักษะชีวิต

4 ระบบย่อยอำหำรและกำร
สลำยสำรอำหำรระดับ
เซลล์
ว 1.1 ม.4-6/3
ว 8.1 ม.4-6/1-12
5 กำรสืบพันธุ์และกำร
ว 1.1 ม.4-6/4
ว 8.1 ม.4-6/1-12

แผนกำรจัดกำรเรียนรู้ที่ 1
หน่วยกำรเรียนที่ 1 บทนำทำงชีววิทยำ ( 1 ) เรื่อง กลุ่มสำระกำรเรียนรู้วิทยำศำสตร์
รหัสวิชำ/รำยวิชำ ว 31241/ชีววิทยำ 1 ชั้น ม. 4 เวลำเรียน 3 ชั่วโมง
ผู้สอน นำยวิชัย ลิขิตพรรักษ์ โรงเรียนศีลำจำรพิพัฒน์
**************************************************************************************************
1. มำตรฐำนกำรเรียนรู้
ว 1.1 ม.4-6/1 ทดลองและอธิบำยกำรรักษำดุลยภำพของเซลล์ของสิ่งมีชีวิต
ว 8.1 ใช้กระบวนกำรทำงวิทยำศำสตร์และจิตวิทยำศำสตร์ในกำรสืบเสำะหำควำมรู้ กำรแก้ปัญหำ รู้ว่ำ
ปรำกฏกำรณ์ทำงธรรมชำติที่เกิดขึ้นส่วนใหญ่มีรูปแบบที่แน่นอน สำมำรถอธิบำยและตรวจสอบได้ ภำยใต้
ข้อมูลและเครื่องมือที่มีอยู่ในช่วงเวลำนั้นๆ เข้ำใจว่ำ วิทยำศำสตร์ เทคโนโลยี สังคม และสิ่งแวดล้อม มีควำม
เกี่ยวข้องสัมพันธ์กัน
ตัวชี้วัด / ผลกำรเรียนรู้
อธิบำยควำมหมำยและควำมสำคัญของวิชำชีววิทยำ เขียนสรุปคุณสมบัติและองค์ประกอบ
ของสิ่งมีชีวิต
2. จุดประสงค์กำรเรียนรู้
2.1 สำมำรถอธิบำยควำมหมำยและควำมสำคัญของวิชำชีววิทยำได้อย่ำงถูกต้อง
2.2 สำมำรถเขียนสรุปคุณสมบัติและองค์ประกอบของสิ่งมีชีวิตได้อย่ำงถูกต้อง
2.3 ตระหนักถึงควำมสำคัญของสำขำวิชำต่ำงๆทำงด้ำนชีววิทยำได้อย่ำงถูกต้อง
3. สำระแกนกลำง / สำระสำคัญ
- ชีววิทยำเป็นวิทยำศำสตร์แขนงหนึ่งที่ทำกำรศึกษำในด้ำนต่ำงๆที่เกี่ยวข้องกับสิ่งมีชีวิต
- ชีวิต คือ หน่วยที่ต้องใช้พลังงำน
- สิ่งมีชีวิตมีคุณสมบัติทั้งทำงด้ำนกำยภำพและชีวภำพมำกมำย อำทิเช่น กำรจัดระบบร่ำงกำย กำร
สืบพันธุ์ กำรเจริญเติบโต และกำรเคลื่อนไหว เป็นต้น
- กำรดำรงชีวิตยังต้องอำศัยกำรได้มำซึ่งอำหำร กำรหำยใจระดับเซลล์ กำรสังเครำะห์สำรจำเป็นต่ำงๆ
และกำรปรับตัวให้เข้ำกับสิ่งแวดล้อมรวมถึงกำรเกิดวิวัฒนำกำร
- ปัจจุบันมีกำรศึกษำทำงด้ำนชีววิทยำอย่ำงแพร่หลำยจนเกิดเป็นสำขำต่ำงๆของชีววิทยำ เช่น สัตวแพทย์
พฤษศำสตร์ จุลชีววิทยำ อนุกรมวิธำน
4. สำระกำรเรียนรู้
ควำมรู้ (K) อธิบำยควำมหมำยและควำมสำคัญของวิชำชีววิทยำ
ทักษะ / กระบวนกำร (P) เขียนสรุปคุณสมบัติและองค์ประกอบของสิ่งมีชีวิต
คุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A) ตระหนักถึงควำมสำคัญของสำขำวิชำต่ำงๆทำงด้ำนชีววิทยำ

5. สมรรถนะ
กำรสื่อสำร ,กำรคิด และกำรใช้เทคโนโลยี
6. ชิ้นงำน / ภำระงำนที่แสดงผลกำรเรียนรู้
สมุดบันทึก ,ใบงำน ,ใบกิจกรรม และConcept map
7. กำรวัดและประเมินผล
รำยกำรประเมิน วิธีวัดผล เครื่องมือวัดผล เกณฑ์กำรประเมินผล
1. สมุดบันทึกกำรเรียน
กำรสอนประจำบทเรียน
2. ใบงำนแบบฝึกหัด
ทบทวนประจำบทเรียน
3. ทดสอบเก็บคะแนน
ประจำบทเรียน
4. แบบบันทึกกำรทำ
กิจกรรมประจำบทเรียน
1. ตรวจสมุดบันทึกกำร
เรียนกำรสอนประจำ
บทเรียน
2. ตรวจใบงำน
แบบฝึกหัดทบทวน
3. ตรวจแบบทดสอบ
เก็บคะแนนประจำ
4. ตรวจแบบบันทึกกำร
ทำกิจกรรมประจำ
1. กำรสังเกต ตรวจสอบ
เปรียบเทียบกับเนื้อหำที่ทำ
กำรเรียนกำรสอนประจำ
บทเรียนจริง
2. กำรตรวจสอบคำตอบกับ
คำเฉลยใบงำนแบบฝึกหัด
คำเฉลยแบบทดสอบประจำ
4. กำรตรวจแบบบันทึกกำร
1. ควำมถูกต้อง ครบถ้วน
ในเนื้อหำ ควำมเป็น
ระเบียบเรียบร้อยสวยงำม
ของกำรจดบันทึก
2. ควำมถูกต้องของ
คำตอบอย่ำงน้อยไม่ต่ำ
กว่ำ 80%
กว่ำ 50%
ในเนื้อหำกำรบันทึก ควำม
เป็นระเบียบเรียบร้อย
สวยงำมของกำรจดบันทึก
8. กิจกรรมกำรเรียนรู้
ขั้นนำ : ครูตั้งคำถำมก่อนนำไปสู่กำรเรียนกำรสอนให้นักเรียนจะตอบคำถำมเหล่ำนี้โดย
อำศัยควำมรู้ควำมเข้ำใจที่มีอยู่เดิม หรือจำกประสบกำรณ์ที่นักเรียนเคยพบเห็นในชีวิตประจำวัน ว่ำ
> ชีววิทยำ คืออะไร มีประโยชน์ต่อกำรดำรงชีวิตประจำวันอย่ำงไร
> เรำสำมำรถแยกสิ่งมีชีวิตออกจำกสิ่งไม่มีชีวิตได้อย่ำงไร
> นักเรียนคิดว่ำตนเองจะได้รับผลอะไรหลังจำกได้เรียนวิชำชีววิทยำ
1.2 ครูเริ่มเปิดอภิปรำยโดยให้นักเรียนร่วมกันแสดงควำมคิดเห็นว่ำสำขำต่ำงๆที่เกี่ยวข้องกับ
วิชำชีววิทยำมีอะไรบ้ำง และมีควำมแตกต่ำงกันอย่ำงไร
1.3 นักเรียนสำมำรถตั้งคำถำมที่อยำกรู้เพิ่มเติม หลังจำกได้ร่วมกันอภิปรำยใน
ห้องเรียนแล้ว เช่น เหตุกำรณ์ที่เกิดขึ้นในชีวิตประจำวันใดบ้ำงที่มีควำมเกี่ยวข้องกับควำมรู้ทำงด้ำนชีววิทยำ
ขั้นสอน : ครูอธิบำยเนื้อหำ “บทนำทำงชีววิทยำ (1)” ว่ำ
> ชีววิทยำ คือ วิทยำศำสตร์บริสุทธิ์แขนงหนึ่งที่ทำกำรศึกษำในด้ำนต่ำงๆที่เกี่ยวข้องกับสิ่งมีชีวิต
> ชีวิต คือ หน่วยที่ต้องใช้พลังงำนเพื่อดำเนินกิจกรรมต่ำงต่ำง โดยเฉพำะที่เกิดขึ้นภำยในเซลล์

> คุณสมบัติทั้งทำงด้ำนกำยภำพและชีวภำพของสิ่งมีชีวิต ได้แก่
 กำรจัดระบบร่ำงกำย
 กำรสืบพันธุ์
 กำรเจริญเติบโต
 กำรเคลื่อนไหว
 กำรตอบสนอง
 กระบวนกำรเมทำบอลิซึม
> กำรดำรงชีวิตยังต้องอำศัย
 กำรได้มำซึ่งอำหำร
 กำรหำยใจระดับเซลล์
 กำรสังเครำะห์สำรจำเป็นต่ำงๆ
 กำรปรับตัวให้เข้ำกับสิ่งแวดล้อมรวมถึงกำรเกิดวิวัฒนำกำร
นักเรียนร่วมแสดงควำมคิดเห็นและซักถำมข้อสงสัยเกี่ยวกับควำมหมำยและ
ควำมสำคัญของวิชำชีววิทยำกับคุณสมบัติและองค์ประกอบของสิ่งมีชีวิตอีกทั้งกำรประยุกต์ใช้ใน
กำรศึกษำชีววิทยำในระดับสูง
ขั้นสรุป : ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปควำมรู้เป็น concept map และทำใบงำนเพื่อ
ตรวจสอบควำมเข้ำใจเกี่ยวกับควำมหมำยและควำมสำคัญของวิชำชีววิทยำกับคุณสมบัติและ
องค์ประกอบของสิ่งมีชีวิตอีกทั้งกำรประยุกต์ใช้ในกำรศึกษำชีววิทยำในระดับสูง
9. สื่อ / อุปกรณ์ / แหล่งเรียนรู้
9.1 หนังสือเรียนสำระกำรเรียนรู้เพิ่มเติม ชีววิทยำ 1 ชั้นมัธยมศึกษำปีที่ 4
ผู้แต่ง สสวท. กระทรวงศึกษำธิกำร
9.2 คู่มือครูชีววิทยำ เล่ม 1 ชั้นมัธยมศึกษำปีที่ 4 ผู้แต่ง สสวท.กระทรวงศึกษำธิกำร
9.3 ห้องสมุดเฉลิมพระเกียรติกำญจนำภิเษก โรงเรียนศีลำจำรพิพัฒน์
9.4 ห้องศูนย์สื่อกลุ่มสำระกำรเรียนรู้วิทยำศำสตร์ โรงเรียนศีลำจำรพิพัฒน์
9.5 ห้องสืบค้น โรงเรียนศีลำจำรพิพัฒน์

หน่วยกำรเรียนที่ 1 บทนำทำงชีววิทยำ ( 2 ) เรื่อง กลุ่มสำระกำรเรียนรู้วิทยำศำสตร์
*******************************************************************************************
ว 8.1 ใช้กระบวนกำรทำงวิทยำศำสตร์และจิตวิทยำศำสตร์ในกำรสืบเสำะหำควำมรู้ กำรแก้ปัญหำ รู้
ว่ำปรำกฏกำรณ์ทำงธรรมชำติที่เกิดขึ้นส่วนใหญ่มีรูปแบบที่แน่นอน สำมำรถอธิบำยและตรวจสอบได้
ภำยใต้ข้อมูลและเครื่องมือที่มีอยู่ในช่วงเวลำนั้นๆ เข้ำใจว่ำ วิทยำศำสตร์ เทคโนโลยี สังคม และ
สิ่งแวดล้อม มีควำมเกี่ยวข้องสัมพันธ์กัน
อธิบำยควำมหมำยและควำมสำคัญของวิชำชีววิทยำ เขียนสรุปคุณสมบัติและ
องค์ประกอบของสิ่งมีชีวิต
2.1 สำมำรถอธิบำยควำมหมำยและควำมสำคัญของวิชำชีววิทยำได้อย่ำงถูกต้อง
2.2 สำมำรถเขียนสรุปคุณสมบัติและองค์ประกอบของสิ่งมีชีวิตได้อย่ำงถูกต้อง
2.3 ตระหนักถึงควำมสำคัญของสำขำวิชำต่ำงๆทำงด้ำนชีววิทยำได้อย่ำงถูกต้อง
- ชีววิทยำเป็นวิทยำศำสตร์แขนงหนึ่งที่ทำกำรศึกษำในด้ำนต่ำงๆที่เกี่ยวข้องกับสิ่งมีชีวิต
- ชีวิต คือ หน่วยที่ต้องใช้พลังงำน
- สิ่งมีชีวิตมีคุณสมบัติทั้งทำงด้ำนกำยภำพและชีวภำพมำกมำย อำทิเช่น กำรจัดระบบร่ำงกำย
กำรสืบพันธุ์ กำรเจริญเติบโต และกำรเคลื่อนไหว เป็นต้น
- กำรดำรงชีวิตยังต้องอำศัยกำรได้มำซึ่งอำหำร กำรหำยใจระดับเซลล์ กำรสังเครำะห์สำรจำเป็น
ต่ำงๆ และกำรปรับตัวให้เข้ำกับสิ่งแวดล้อมรวมถึงกำรเกิดวิวัฒนำกำร
- ปัจจุบันมีกำรศึกษำทำงด้ำนชีววิทยำอย่ำงแพร่หลำยจนเกิดเป็นสำขำต่ำงๆของชีววิทยำ เช่น
สัตวแพทย์ พฤษศำสตร์ จุลชีววิทยำ อนุกรมวิธำน
ควำมรู้ (K) อธิบำยควำมหมำยและควำมสำคัญของวิชำชีววิทยำ
ทักษะ / กระบวนกำร (P) เขียนสรุปคุณสมบัติและองค์ประกอบของสิ่งมีชีวิต
คุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A) ตระหนักถึงควำมสำคัญของสำขำวิชำต่ำงๆทำงด้ำนชีววิทยำ

กำรสื่อสำร ,กำรคิด และกำรใช้เทคโนโลยี
กว่ำ 80%
กว่ำ 50%
> ชีววิทยำ คืออะไร มีประโยชน์ต่อกำรดำรงชีวิตประจำวันอย่ำงไร
> เรำสำมำรถแยกสิ่งมีชีวิตออกจำกสิ่งไม่มีชีวิตได้อย่ำงไร
> นักเรียนคิดว่ำตนเองจะได้รับผลอะไรหลังจำกได้เรียนวิชำชีววิทยำ
1.2 ครูเริ่มเปิดอภิปรำยโดยให้นักเรียนร่วมกันแสดงควำมคิดเห็นว่ำสำขำต่ำงๆที่
เกี่ยวข้องกับวิชำชีววิทยำมีอะไรบ้ำง และมีควำมแตกต่ำงกันอย่ำงไร
ห้องเรียนแล้ว เช่น เหตุกำรณ์ที่เกิดขึ้นในชีวิตประจำวันใดบ้ำงที่มีควำมเกี่ยวข้องกับควำมรู้ทำงด้ำน
ชีววิทยำ
ขั้นสอน : ครูอธิบำยเนื้อหำ “บทนำทำงชีววิทยำ (2)” ว่ำ
> ชีววิทยำคือวิทยำศำสตร์บริสุทธิ์แขนงหนึ่งที่ทำกำรศึกษำในด้ำนต่ำงๆที่เกี่ยวข้องกับสิ่งมีชีวิต

> ชีวิต คือ หน่วยที่ต้องใช้พลังงำนเพื่อดำเนินกิจกรรมต่ำงต่ำง โดยเฉพำะที่เกิดขึ้นภำยในเซลล์
> สำขำวิชำต่ำงๆที่เกี่ยวข้องกับวิชำชีววิทยำ แบ่งเป็น 3 กลุ่มได้แก่
1. กำรศึกษำเกี่ยวกับกลุ่มสิ่งมีชีวิต
 Zoology ex. Invertebrate , vertebrate , ichthyology , acarology ,
malacology , ornithology , mammalogy , entomology
 Botany ex. Lowerplant , vascular plant , angiosperm
 Microbiology ex. Bacteriology , virology , mycology , protozoology
2. กำรศึกษำเกี่ยวกับโครงสร้ำงและหน้ำที่ของสิ่งมีชีวิต
 Anatomy
 Morphology
 Physiology
 Genetics
 Ecology
 Histology
 Embryology
 Parasitology
 Cytology
3. กำรศึกษำเรื่องรำวเกี่ยวกับสิ่งมีชีวิต
 Taxonomy
 Evolution
 Paleontology
ควำมสำคัญของวิชำชีววิทยำกับคุณสมบัติและองค์ประกอบของสิ่งมีชีวิตอีกทั้งกำรประยุกต์ใช้ใน
ตรวจสอบควำมเข้ำใจเกี่ยวกับควำมหมำยและควำมสำคัญของวิชำชีววิทยำกับคุณสมบัติและ
องค์ประกอบของสิ่งมีชีวิตอีกทั้งกำรประยุกต์ใช้ในกำรศึกษำชีววิทยำในระดับสูง

แผนกำรจัดกำรเรียนรู้ที่3
หน่วยกำรเรียนที่ 1 การศึกษาชีววิทยาของนักวิทยาศาสตร์ เรื่อง กลุ่มสำระกำรเรียนรู้วิทยำศำสตร์
*******************************************************************************************
อธิบำยควำมจำเป็นของวิธีกำรทำงวิทยำศำสตร์กับงำนทำงด้ำนชีววิทยำและเขียน
ลำดับขั้นตอนต่ำงๆในกระบวนกำรทำงวิทยำศำสตร์
2.1 อธิบำยควำมจำเป็นของวิธีกำรทำงวิทยำศำสตร์กับงำนทำงด้ำนชีววิทยำได้อย่ำงถูกต้อง
2.2 สำมำรถเขียนลำดับขั้นตอนต่ำงๆในกระบวนกำรทำงวิทยำศำสตร์ได้อย่ำงถูกต้อง
2.3 ตระหนักถึงควำมสำคัญของพื้นฐำนกำรศึกษำในงำนวิทยำศำสตร์ได้อย่ำงถูกต้อง
- ชีววิทยาเป็นวิทยาศาสตร์บริสุทธิ์แขนงหนึ่ง
- การศึกษาทางชีววิทยาจึงต้องอาศัยวิธีการทางวิทยาศาสตร์ ( Scientific method ) ซึ่งเป็น
เครื่องมือในการสืบเสาะแสวงหาความจริงหรือความรู้ต่างๆ ในธรรมชาติของนักวิทยาศาสตร์
(Scientist)
- นักชีววิทยา ( Biologist ) เพื่อให้เกิดความเจริญก้าวหน้าทางด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีซึ่ง
จะเป็นประโยชน์ต่อการดารงชีวิตมนุษย์ในปัจจุบันและอนาคตต่อไป
- วิธีการทางวิทยาศาสตร์จะมีหลักเกณฑ์และวิธีการพื้นฐาน เช่น การสังเกต การกาหนดปัญหา
การตั้งสมมติฐาน การตรวจสอบสมมติฐาน การแปรผลและการสรุป
- องค์ความรู้ต่างๆ คือ ข้อเท็จจริง ข้อมูล ข้อสรุป ทฤษฎี และกฎทางวิทยาศาสตร์ตามลาดับ
ควำมรู้ (K) อธิบำยควำมจำเป็นของวิธีกำรทำงวิทยำศำสตร์กับงำนทำงด้ำนชีววิทยำ
ทักษะ / กระบวนกำร (P) สำมำรถเขียนลำดับขั้นตอนต่ำงๆในกระบวนกำรทำงวิทยำศำสตร์

คุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A) ตระหนักถึงควำมสำคัญของพื้นฐำนกำรศึกษำในงำน
วิทยำศำสตร์
ทักษะชีวิต ,กำรคิด กำรสื่อสำรและกำรใช้เทคโนโลยี
กว่ำ 80%
กว่ำ 50%
> นักวิทยำศำสตร์ที่มีชื่อเสียงน่ำจะมีคุณสมบัติอย่ำงไรบ้ำง เพรำะอะไร
> องค์ควำมรู้ต่ำงๆในทำงวิทยำศำสตร์ได้มำจำกสิ่งใดได้บ้ำง
> นักเรียนรู้จักวิธีกำรทำงวิทยำศำสตร์หรือไม่อย่ำงไร
ครูเริ่มเปิดอภิปรำยโดยให้นักเรียนร่วมกันแสดงควำมคิดเห็นว่ำองค์ควำมรู้ทำง
วิทยำศำสตร์มีอะไรบ้ำง และเรำสำมำรถนำไปประยุกต์ใช้ได้อย่ำงไร
นักเรียนสำมำรถตั้งคำถำมที่อยำกรู้เพิ่มเติม หลังจำกได้ร่วมกันอภิปรำยในห้องเรียน
แล้ว เช่น นักวิทยำศำสตร์ที่ดีควรมีลักษณะอะไรเป็นอันดับแรก
ขั้นสอน : ครูอธิบำยเนื้อหำ “การศึกษาชีววิทยาของนักวิทยาศาสตร์” ว่ำ

> กำรศึกษำชีววิทยำของนักวิทยำศำสตร์ต้องอำศัยวิธีกำรทำงวิทยำศำสตร์ เพื่อให้เกิดควำม
เจริญก้ำวหน้ำทำงด้ำนวิทยำศำสรต์และเทคโนโลยีซึ่งจะเป็นประโยชน์ต่อกำรดำรงชีวิต
> วิธีกำรทำงวิทยำศำสตร์ เป็นวิธีกำรที่นักวิทยำศำสตร์ค้นคว้ำควำมรู้ ได้แก่
 กำรสังเกตอย่ำงละเอียดรอบคอบ
 กำรตั้งปัญหำจำกกำรสังเกต
 กำรตั้งสมมติฐำน
 กำรตรวจสอบสมมติฐำน
 กำรสรุปและวิจำรณ์ผล
> องค์ควำมรู้ทำงวิทยำศำสตร์ ได้แก่
 ข้อเท็จจริงจำกกำรสังเกต
 ข้อมูลจำกกำรตรวจสอบสมมติฐำน
 ข้อสรุปจำกควำมสัมพันธ์ของข้อมูลและเหตุผล
 ทฤษฎีจำกกำรตรวจสอบได้ผลเหมือนเดิมหลำยๆครั้ง
 กฏซึ่งเป็นธรรมชำติไม่สำมำรถเปลี่ยนแปลงได้
นักเรียนร่วมแสดงควำมคิดเห็นและซักถำมข้อสงสัยเกี่ยวกับควำมจำเป็นของวิธีกำร
ทำงวิทยำศำสตร์กับงำนทำงด้ำนชีววิทยำและขั้นตอนต่ำงๆในกระบวนกำรทำงวิทยำศำสตร์อีกทั้งกำร
ประยุกต์ใช้ในกำรศึกษำชีววิทยำในระดับสูง
ตรวจสอบควำมเข้ำใจเกี่ยวกับควำมจำเป็นของวิธีกำรทำงวิทยำศำสตร์กับงำนทำงด้ำนชีววิทยำและ
ขั้นตอนต่ำงๆในกระบวนกำรทำงวิทยำศำสตร์อีกทั้งกำรประยุกต์ใช้ในกำรศึกษำชีววิทยำในระดับสูง

แผนกำรจัดกำรเรียนรู้ที่4
หน่วยกำรเรียนที่ 3 โครงสร้ำงพื้นฐำนภำยในเซลล์ เรื่อง กลุ่มสำระกำรเรียนรู้วิทยำศำสตร์
*******************************************************************************************
อธิบำยควำมหมำยและควำมสำคัญของโครงสร้ำงพื้นฐำนที่อยู่ภำยในเซลล์และ
สำมำรถเขียนสรุปควำมสัมพันธ์ระหว่ำงโครงสร้ำงพื้นฐำนต่อกำรอยู่รอดของเซลล์
2.1 อธิบำยควำมหมำยและควำมสำคัญของโครงสร้ำงพื้นฐำนที่อยู่ภำยในเซลล์ได้อย่ำงถูกต้อง
2.2 สำมำรถเขียนสรุปควำมสัมพันธ์ระหว่ำงโครงสร้ำงพื้นฐำนต่อกำรอยู่รอดของเซลล์ได้อย่ำงถูกต้อง
2.3 ตระหนักถึงควำมสำคัญของหน้ำที่ของโครงสร้ำงพื้นฐำนภำยในเซลล์ต่อกระบวนกำรดำรงชีวิตได้
อย่ำงถูกต้อง
- ในสิ่งมีชีวิตทุกชนิดจะมีเซลล์เป็นองค์ประกอบซึ่งเป็นหน่วยโครงสร้างที่เล็กที่สุดในการ
ดารงชีวิต
- โครงสร้างภายในของเซลล์เป็นสิ่งสาคัญในการดาเนินกิจกรรมต่างๆเพื่อการดารงชีวิตของ
ซึ่งแบ่งเป็น
 Cell covering ( external )
1. cell wall
2. cell membrane
 Protoplasm ( internal )
1. Cytoplasm
2. nucleus

ควำมรู้ (K) อธิบำยควำมหมำยและควำมสำคัญของโครงสร้ำงพื้นฐำนที่อยู่ภำยในเซลล์
ทักษะ / กระบวนกำร (P) สำมำรถเขียนสรุปควำมสัมพันธ์ระหว่ำงโครงสร้ำงพื้นฐำนต่อกำร
อยู่รอดของเซลล์
คุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A) ตระหนักถึงควำมสำคัญของหน้ำที่ของโครงสร้ำงพื้นฐำน
ภำยในเซลล์ต่อกระบวนกำรดำรงชีวิต
ทักษะชีวิต ,กำรคิด กำรสื่อสำรและกำรใช้เทคโนโลยี
กว่ำ 80%
กว่ำ 50%
> เซลล์มีควำมสำคัญอย่ำงไรต่อกำรดำรงอยู่ของสิ่งมีชีวิต
> เซลล์จะต้องมีกระบวนกำรใดบ้ำงที่ทำให้เซลล์สำมำรถดำรงอยู่ได้
> องค์ประกอบต่ำงๆที่มีอยู่ภำยในเซลล์มีหน้ำที่สัมพันธ์กันหรือไม่อย่ำงไร

1.2 ครูเริ่มเปิดอภิปรำยโดยให้นักเรียนร่วมกันแสดงควำมคิดเห็นว่ำเซลล์ควรจะมี
กิจกรรมใดบ้ำงเพื่อให้สิ่งมีชีวิตนั้นสำมำรถดำรงชีวิตอยู่ได้ในสภำพแวดล้อมธรรมชำติ
ห้องเรียนแล้ว เช่น ภำยในเซลล์นั้นสำมำรถแบ่งออกได้เป็นกี่ส่วน อะไรบ้ำง
ขั้นสอน : ครูอธิบำยเนื้อหำ “โครงสร้ำงพื้นฐำนภำยในเซลล์” ว่ำ
> cell  covering ( external )  protoplasm ( internal )
> The covering of cell
 Cell membrane / plasma membrane / cytoplasmic
membrane
o 60% protein = glycoprotein , mucoprotein
 Integral protein
 Peripheral protein
o 40% lipid = phospholipid , cholesterol
o Unitmenbrane / lipid bilayer
o Semipermeable membrane
o Function = covering of cell and organelle , fluid mosaic
model
 Cell wall
o Function = protection and strength increasing of cell
o Ex. = plant : cellulose ( plasmodesmata )
= fungi : chitin
= diatom : silica
= bacteria : peptidoglycan
@@@ animal cell = glycoprotein ( tissue formimg ) abnormal is form cancer cell
> The protoplasm of cell
 Cytoplasm = the liquid that between cell membrane and
nucleus
o Organelle = the functional unit of cell
double unit membrane
mitochondria ( energy production )
o oval shape
o matrix ( cellular respiration )

o DNA , RNA , protein
Choloplast ( photosynthesis )
o Cholophyll ( light reaction )
o Stroma ( dark reaction )
o DNA , RNA , protein
Golgi body ( modified and contain )
o Vertebrate > invertebrane
o Vesicle formation
Another : acrosome of sperm : nematocyst of hydra
one unit membrane
Endoplasmic reticulum ( ER )
o Tube structure that connecting of cell
o Hyaloplasm
o 2 types : rough ER ( RER ) = ER + ribosome : protein synthesis
: smooth ER ( SER ) = ER : lipid and steroid synthesis
Lysosome
o Vesicle with contained hydrolytic enzyme
o Usually found in phagocytic cell ex. Leucocyte , amoebocyte
o Function : substrate / nutrient
: microbe / antigen
: cell damage / exprire
: mmetamorphosis
Vacuole
o Vesicle with covered tonoplast
o Conaining chemical substrate
o Uaually found in plant and lower animal
o 3 types : sap vacuole = plant , liquid containing ( water , solution )
: food vacuole = protozoa / phagocyte , food containing
: contractile vacuole = fresh water protozoa , excretion /
water balance
Non unit membrane
Ribosome
o Can found in all organism ( except : virus , viroid )

o Ribonucleoprotein ( rRNA + protein )
o Small subunit + large subunit
o 2 types : prokaryote = 70s ( 30s + 50s )
: eukaryote = 80s ( 40s + 60s )
o 3 location : free = protein synthesis for cell
: RER = protein synthesis for export
: nuclear membrane = protein synthesis for nucleus
Centriole
o 2 tube ที่ตั้งฉำกกัน (can found in animal and some protozoa only)
o Cell division = chromosome movement ( spidle fiber )
o 9 + 0
o DNA , RAN , protein
o Basal body / kinetosome = cilia and flagella movement ( 9 + 2 )
Cytoskeleton
o Structure and movement of cell
o Protein fiber
o 3 types : microtubule = large size , tubulin , motion of cell /
chromosome / organelle
: intermedia filament = middle size , supercoil มีส่วนห่อหุ้ม , คง
ตำแหน่ง organelle / nucleus.
: microfilament = small size , actin , cytoplasmic streaming /
pseudopodium / muscle contraction / cell conformation
change / cytokinesis of animal cell.
o Cytoplasmic inclusion = chemical substrate in cytoplasm
= non-living part of cytoplasm
= ex. Starch grain , protein , waste product of
metabolism
 Nucleus = the central of cell
 Robert Brown ( 1831 )
 ก้อนทึบแสงมักอยู่กลำงเซล์
 Usually found single nucleus of cell ( except : RBC [non] ,
paramecium[2 nucleus] , skeleton muscle[many] )
 Contain genetic material : cell activities controlled

 Chemical component
DNA = deoxyribonucleic acid ( chromosome )
RNA = ribonucleic acid ( nucleosome )
Protein = histone ( DNA connection )
= enzyme ( nucleic acid production / glycolysis )
 Structure of nucleus
- Nuclear membrane = double unit membrane , nuclear pore , ER
connection
- Chromatin = histone+DNA , network ,genetic material ,cell activities
- Nucleolus = phosphoprotein+RNA , eukaryote only , ribosome
synthesis
ควำมสำคัญของโครงสร้ำงพื้นฐำนที่อยู่ภำยในเซลล์และควำมสัมพันธ์ระหว่ำงโครงสร้ำงพื้นฐำนต่อกำร
อยู่รอดของเซลล์อีกทั้งกำรประยุกต์ใช้ในกำรศึกษำชีววิทยำในระดับสูง
ตรวจสอบควำมเข้ำใจเกี่ยวกับควำมหมำยและควำมสำคัญของโครงสร้ำงพื้นฐำนที่อยู่ภำยในเซลล์และ
ควำมสัมพันธ์ระหว่ำงโครงสร้ำงพื้นฐำนต่อกำรอยู่รอดของเซลล์อีกทั้งกำรประยุกต์ใช้ในกำรศึกษำ
ชีววิทยำในระดับสูง

หน่วยกำรเรียนที่ 3 กล้องจุลทรรศน์ เรื่อง กลุ่มสำระกำรเรียนรู้วิทยำศำสตร์
*******************************************************************************************
อธิบำยควำมหมำยและประเภทของกล้องจุลทรรศน์และเขียนภำพแสดง
ส่วนประกอบต่ำงๆของกล้องจุลทรรศน์
2.1 สำมำรถอธิบำยควำมหมำยและประเภทของกล้องจุลทรรศน์ ได้อย่ำงถูกต้อง
2.2 สำมำรถเขียนภำพแสดงส่วนประกอบต่ำงๆของกล้องจุลทรรศน์ ได้อย่ำงถูกต้อง
2.3 ตระหนักถึงควำมสำคัญของกำรใช้กล้องจุลทรรศน์ต่อกำรศึกษำชีววิทยำได้อย่ำงถูกต้อง
- กล้องจุลทรรศน์มีควำมสำคัญอย่ำงมำกต่อกำรศึกษำทำงด้ำนชีววิทยำในระดับของสิ่งมีชีวิตที่ตำ
มนุษย์ไม่สำมำรถมองเห็นได้
- กำรใช้กล้องจุลทรรศน์อย่ำงถูกต้องเป็นพื้นฐำนที่สำคัญต่อกำรศึกษำและทำควำมเข้ำใจเกี่ยวกับด้ำน
ต่ำงๆของสิ่งมีชีวิตอย่ำงลึกซึ้ง
- กล้องจุลทรรศน์แบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ แบบใช้แสงธรรมดำกับแบบใช้แสงอิเล็กตรอน
- กำลังขยำยของกล้องจุลทรรศน์ขึ้นอยู่กับกำลังขยำยของเลนส์ใกล้วัตถุกับเลนส์ใกล้ตำ
ควำมรู้ (K) อธิบำยควำมหมำยและประเภทของกล้องจุลทรรศน์
ทักษะ / กระบวนกำร (P) กำรเขียนภำพแสดงส่วนประกอบต่ำงๆของกล้องจุลทรรศน์
คุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A) ตระหนักถึงควำมสำคัญของกำรใช้กล้องจุลทรรศน์ต่อ
กำรศึกษำชีววิทยำ
กำรคิด กำรสื่อสำรและกำรใช้เทคโนโลยี

กว่ำ 80%
กว่ำ 50%
> นักวิทยำศำสตร์ที่มีชื่อเสียงน่ำจะมีคุณสมบัติอย่ำงไรบ้ำง เพรำะอะไร
> องค์ควำมรู้ต่ำงๆในทำงวิทยำศำสตร์ได้มำจำกสิ่งใดได้บ้ำง
> นักเรียนรู้จักวิธีกำรทำงวิทยำศำสตร์หรือไม่อย่ำงไร
1.2 ครูเริ่มเปิดอภิปรำยโดยให้นักเรียนร่วมกันแสดงควำมคิดเห็นว่ำกล้องจุลทรรศน์มี
ประเภทอะไรบ้ำง และเรำสำมำรถนำไปประยุกต์ใช้ได้อย่ำงไร
ห้องเรียนแล้ว เช่น กล้องจุลทรรศน์ที่ดีควรมีลักษณะอย่ำงไรบ้ำง
ขั้นสอน : ครูอธิบำยเนื้อหำ “กล้องจุลทรรศน์” ว่ำ
> Microscope has important for biological study, especially are cell and
microorganism.
Microscope – structure and component study of cell or organism
- 2 types = light microscope and electron microscope

Light microscope - L.M. - Robert Hook
– visible light (sun or lump) - basic study = position ,shape and size
- glass lens - air
- picture has occur on lens - non-living or living object
- nature or stain colour - magnification (1,000-15,000 เท่ำ)
- 2 types
1. Compound L.M. – compound lens = eye piece and objective lens
- light source = mirror or lump - thin object (on slide)
- objective lens = 4X ,10X ,40X and 100X (with oil)
- internal study - 2D
2. Stereoscopic L.M.– compound lens = eye piece and objective lens
- light source = lump
- thick object (no slide) - 3D
- objective lens < 10X - external study
Electron microscope - E.M. - Max Knoll and Ernst Ruska
– electron light (electron gun)
- advance study = component and structure
- electromagnetic lens = objective and projector lens
- non-living object
- black and white colour - vacuum
- picture has occur on screen (fluorescent)
- high magnification (200,000-500,000 เท่ำ)
- 2 types
1. Transmission E.M. – TEM – very thin object (special preparation)
- internal study
2. Scanning E.M. - SEM - very small object (no special preparation)
- external study
Calaulation of microscope
1. magnification of microscope = magnification of eye piece x objective lens
2. magnification of microscope = image / object
@ the same unit of image and object
@ the important unit : cm = 10-2
m mm = 10-3
m um = 10-6
m nm = 10-9
m

นักเรียนร่วมแสดงควำมคิดเห็นและซักถำมข้อสงสัยเกี่ยวกับควำมหมำยและประเภท
ของกล้องจุลทรรศน์และแผนภำพแสดงส่วนประกอบต่ำงๆของกล้องจุลทรรศน์อีกทั้งกำรประยุกต์ใช้
ในกำรศึกษำชีววิทยำในระดับสูง
ตรวจสอบควำมเข้ำใจเกี่ยวกับควำมหมำยและประเภทของกล้องจุลทรรศน์และแผนภำพแสดง
ส่วนประกอบต่ำงๆของกล้องจุลทรรศน์อีกทั้งกำรประยุกต์ใช้ในกำรศึกษำชีววิทยำในระดับสูง

หน่วยกำรเรียนที่ 3 เรื่อง ควำมแตกต่ำงของเซลล์โปรคำริโอต/ยูคำริโอต (พืชและสัตว์)
กลุ่มสำระกำรเรียนรู้วิทยำศำสตร์
*******************************************************************************************
อธิบำยถึงโครงสร้ำง ส่วนประกอบ หน้ำที่และควำมสำคัญของเซลล์แต่ละประเภท
และเขียนสรุปหน้ำที่และหลักกำรทำงำนของส่วนประกอบต่ำงๆที่พบในเซลล์แต่ละประเภท
2.1 อธิบำยถึงโครงสร้ำง ส่วนประกอบ หน้ำที่และควำมสำคัญของเซลล์แต่ละประเภทได้อย่ำงถูกต้อง
2.2 เขียนสรุปหน้ำที่และหลักกำรทำงำนของส่วนประกอบต่ำงๆที่พบในเซลล์แต่ละประเภทได้ถูกต้อง
2.3 ตระหนักถึงควำมสำคัญของกำรศึกษำลักษณะเปรียบเทียบระหว่ำงเซลล์ประเภทต่ำงๆได้ถูกต้อง
- กำรศึกษำเกี่ยวกับสิ่งมีชีวิตได้มีกำรศึกษำกันมำนำนแล้ว แต่เรื่องโครงสร้ำงขนำดเล็กที่เป็นพื้นฐำน
นั้นยังไม่มีใครทรำบข้อมูลมำกนัก
- จนกระทั่งปี ค.ศ. 1665 รอเบิร์ต ฮุก นักวิทยำศำสตร์ชำวอังกฤษ ได้ประดิษฐ์กล้องจุลทรรศน์ที่
มีคุณภำพดี และได้ส่องดูไม้คอร์กเฉือนบำงๆและได้ค้นพบช่องเล็กจำนวนมำก จึงเรียกช่องเล็กๆ
เหล่ำนั้นว่ำ เซลล์
- เซลล์แต่ละชนิดนั้นมีขนำดแตกต่ำงกันมำก เซลล์ส่วนใหญ่มีขนำดเล็กและไม่สำมำรถมองเห็นได้
ด้วยตำเปล่ำดังนั้นจึงต้องใช้กล้องจุลทรรศน์ส่องดู
- นอกจำกนี้รูปร่ำงของเซลล์ก็จะแตกต่ำงกันไปตำมแต่ละชนิด หน้ำที่ และตำแหน่งที่อยู่ของเซลล์
นั้นๆ ดังนั้นจึงมักพบเซลล์ที่มีรูปร่ำงไม่ค่อยแน่นอน
- เซลล์สำมำรถแบ่งได้ตำมลักษณะของนิวเคลียส ได้เป็น 2 ชนิด ได้แก่ เซลล์โปรคำริโอต เป็น
เซลล์ที่ไม่มีเยื่อหุ้มนิวเคลียสและออร์แกนแนลล์ที่มีเยื่อหุ้ม นิวเคลียสประกอบด้วยโครโมโซมเพียงเส้น
เดียวลักษณะเป็นวงแหวน ตัวอย่ำงเช่น แบคทีเรียและสำหร่ำยสีเขียวแกมน้ำเงิน และอีกชนิด คือ

เซลล์ยูคำริโอต เป็นเซลล์ที่มีเยื่อหุ้มนิวเคลียส สำรพันธุกรรมหรือโครโมโซมจะบรรจุอยู่ภำยใน
นิวเคลียส ตัวอย่ำงเช่น เซลล์พืชและเซลล์สัตว์
ควำมรู้ (K) อธิบำยถึงโครงสร้ำง ส่วนประกอบ หน้ำที่และควำมสำคัญของเซลล์แต่ละประเภท
ทักษะ / กระบวนกำร (P) กำรเขียนสรุปหน้ำที่และหลักกำรทำงำนของส่วนประกอบต่ำงๆที่
พบในเซลล์แต่ละประเภท
คุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A) ตระหนักถึงควำมสำคัญของกำรศึกษำลักษณะเปรียบเทียบ
ระหว่ำงเซลล์ประเภทต่ำงๆ
กำรสื่อสำร กำรคิดและกำรใช้เทคโนโลยี
กว่ำ 80%
กว่ำ 50%
ขั้นนำ : ครูแบ่งกลุ่มนักเรียนในชั้นเรียนออกเป็นทั้งหมด 6 กลุ่ม โดยมอบหมำยหัวข้อ
ในกำรรำยงำนทั้งหมด 6 หัวข้อ ดังนี้
กลุ่มที่ 1 เซลล์โปรคำริโอต โครงสร้ำง ส่วนประกอบ และหน้ำที่สำคัญ
กลุ่มที่ 2 เซลล์ยูคำริโอต โครงสร้ำง ส่วนประกอบ และหน้ำที่สำคัญ

กลุ่มที่ 3 เปรียบเทียบข้อเหมือนและข้อแตกต่ำงระหว่ำงเซลล์โปรคำริโอตและยูคำริโอต
ทั้งในด้ำนโครงสร้ำง ส่วนประกอบ และหน้ำที่สำคัญ
กลุ่มที่ 4 เซลล์พืช โครงสร้ำง ส่วนประกอบ และหน้ำที่สำคัญ
กลุ่มที่ 5 เซลล์สัตว์ โครงสร้ำง ส่วนประกอบ และหน้ำที่สำคัญ
กลุ่มที่ 6 เปรียบข้อเหมือนและข้อแตกต่ำงระหว่ำงเซลล์พืชและเซลล์สัตว์ ทั้งในด้ำน
โครงสร้ำง ส่วนประกอบ และหน้ำที่สำคัญ
ขั้นสอน : ครูดำเนินกิจกรรม “ควำมแตกต่ำงของเซลล์โปรคำริโอต/ยูคำริโอต (พืชและสัตว์)”
ดังนี้
- นักเรียนออกมำรำยงำนหน้ำชั้นเรียนทุกกลุ่มโดยให้ใช้เวลำประมำณกลุ่มละ 10 นำที ซึ่งให้
รำยงำนเฉพำะรำยละเอียดที่มีควำมสำคัญ พร้อมแสดงแผนภำพประกอบอย่ำงชัดเจน
- นักเรียนในกลุ่มที่รำยงำนนั้นช่วยกันตอบคำถำมข้อสงสัยต่ำงๆในเนื้อหำที่รำยงำนทั้งจำกเพื่อนและ
ครู โดยใช้เวลำประมำณ 5 นำที
- จำกกำรที่นักเรียนออกไปรำยงำนในชั้นเรียนนักเรียนควรได้รับ
> เซลล์โปรคำริโอต เป็นเซลล์ขนำดเล็ก ไม่มีนิวเคลียสที่แท้จริง เป็นสิ่งมีชีวิตชั้นต่ำ
เช่น แบคทีเรียและสำหร่ำยสีเขียวแกมน้ำเงิน ไม่มีออร์แกนแนลล์ที่มีเยื่อหุ้ม สำรพันธุกรรมจะอยู่
กระจำยภำยในเซลล์ลักษณะเป็นวงแหวน
> เซลล์ยูคำริโอต เป็นเซลล์ที่มีนิวเคลียสที่แท้จริง มีออร์แกนแนลล์ที่มีเยื่อหุ้ม พบ
ได้ทั้งในเซลล์เห็ด รำ ยีสต์ พืช และสัตว์ สำรพันธุกรรมจะบรรจุอยู่ในนิวเคลียสลักษณะเป็นเส้น
นักเรียนร่วมแสดงควำมคิดเห็นและซักถำมข้อสงสัยเกี่ยวกับโครงสร้ำง
ส่วนประกอบ หน้ำที่และควำมสำคัญของเซลล์แต่ละประเภทกับหน้ำที่และหลักกำรทำงำนของ
ส่วนประกอบต่ำงๆที่พบในเซลล์แต่ละประเภทอีกทั้งกำรประยุกต์ใช้ในกำรศึกษำชีววิทยำในระดับสูง
ตรวจสอบควำมเข้ำใจเกี่ยวกับโครงสร้ำง ส่วนประกอบ หน้ำที่และควำมสำคัญของเซลล์แต่ละ
ประเภทกับหน้ำที่และหลักกำรทำงำนของส่วนประกอบต่ำงๆที่พบในเซลล์แต่ละประเภทอีกทั้งกำร

หน่วยกำรเรียนที่ 3 เรื่อง กำรศึกษำเซลล์โปรคำริโอต/ยูคำริโอต (พืชและสัตว์)
กลุ่มสำระกำรเรียนรู้วิทยำศำสตร์
*******************************************************************************************
อธิบำยลักษณะและส่วนประกอบสำคัญๆของเซลล์แต่ละชนิดและเขียนสรุปหน้ำที่
และหลักกำรทำงำนของส่วนประกอบต่ำงๆที่พบในเซลล์แต่ละประเภท
2.1 สำมำรถใช้และดูแลรักษำกล้องจุลทรรศน์ในกำรศึกษำด้ำนเซลล์ได้อย่ำงถูกต้อง
2.2 อธิบำยลักษณะและส่วนประกอบสำคัญๆของเซลล์แต่ละชนิดได้อย่ำงถูกต้อง
2.3 ตระหนักถึงควำมสำคัญของกำรศึกษำลักษณะเปรียบเทียบระหว่ำงเซลล์ต่ำงๆได้อย่ำงถูกต้อง
- กำรศึกษำเกี่ยวกับสิ่งมีชีวิตได้มีกำรศึกษำกันมำนำนแล้ว แต่เรื่องโครงสร้ำงขนำดเล็กที่เป็นพื้นฐำน
นั้นยังไม่มีใครทรำบข้อมูลมำกนัก จนกระทั่งได้มีกำรประดิษฐ์กล้องจุลทรรศน์ที่มีคุณภำพดีขึ้น จึงได้
มีกำรค้นพบ เซลล์
- กล้องจุลทรรศน์นับเป็นเครื่องมือที่มีควำมสำคัญอย่ำงมำกต่อนักชีววิทยำ เพรำะจะช่วยใน
กำรศึกษำโครงสร้ำงและส่วนประกอบต่ำงๆภำยในเซลล์และสิ่งมีชีวิตเล็กๆได้
- ทักษะกำรใช้กล้องจุลทรรศน์และกำรเก็บรักษำอย่ำงถูกต้องจึงมีควำมจำเป็นอย่ำงมำกที่นักเรียนที่
เรียนวิชำชีววิทยำควรมี
- เซลล์ จัดเป็นหน่วยย่อยพื้นฐำนของสิ่งมีชีวิตที่เล็กที่สุด เรำสำมำรถแบ่งชนิดของเซลล์ออกตำม
ลักษะของนิวเคลียส ได้เป็นเซลล์โปรคำริโอต (ไม่มีเยื่อหุ้มนิวเคลียส ประกอบด้วยโครโมโซมเพียง
เส้นเดียวลักษณะเป็นวงแหวน) และเซลล์ยูคำริโอต (มีเยื่อหุ้มนิวเคลียส สำรพันธุกรรมหรือ
โครโมโซมลักษณะเป็นเส้น บรรจุอยู่ภำยในนิวเคลียส)

- นอกจำกนี้เซลล์ยูคำริโอตยังสำมำรถแบ่งได้เป็นเซลล์พืชและเซลล์สัตว์ ซึ่งในปฏิบัติกำรครั้งนี้
นักเรียนจะได้ศึกษำเปรียบเทียบระหว่ำง เซลล์ยีสต์ที่เป็นจุลินทรีย์ขนำดเล็ก เซลล์เยื่อบุข้ำงแก้มที่
เป็นเซลล์สัตว์ และเนื้อเยื่อในเซลล์พืช
ควำมรู้ (K) อธิบำยลักษณะและส่วนประกอบสำคัญๆของเซลล์แต่ละชนิด
ทักษะ / กระบวนกำร (P) กำรใช้และดูแลรักษำกล้องจุลทรรศน์ในกำรศึกษำด้ำนเซลล์
คุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A) ตระหนักถึงควำมสำคัญของกำรศึกษำลักษณะเปรียบเทียบ
ระหว่ำงเซลล์ต่ำงๆ
ทักษะชีวิต กำรสื่อสำร กำรคิดและกำรใช้เทคโนโลยี
กว่ำ 80%
กว่ำ 50%
อำศัยควำมรู้ควำมเข้ำใจที่มีอยู่เดิม หรือจำกประสบกำรณ์ที่นักเรียนเคยพบเห็นใน
ชีวิตประจำวัน ว่ำ
> เซลล์ คืออะไร พร้อมยกตัวอย่ำงประกอบพอเข้ำใจ

> เซลล์สำมำรถแบ่งออกได้เป็นกี่ชนิด มีควำมแตกต่ำงกันอย่ำงไร
> นักเรียนคิดว่ำ ยีสต์ เซลล์เยื่อบุข้ำงแก้ม และเนื้อเยือพืชแต่ละอย่ำงสำมำรถจัดอยู่
ในเซลล์ชนิดใด เพรำะเหตุใด
ครูเริ่มเปิดอภิปรำยโดยให้นักเรียนร่วมกันแสดงควำมคิดเห็นว่ำกำรเตรียมสไลด์สดเพื่อ
ศึกษำใต้กล้องจุลทรรศน์คืออะไร มีควำมสำคัญและวิธีกำรเตรียมอย่ำงไร
นักเรียนสำมำรถตั้งคำถำมที่อยำกรู้เพิ่มเติม หลังจำกได้ร่วมกันอภิปรำยในห้องเรียน
แล้ว เช่น กำรที่จะทำให้ได้ภำพใต้กล้องจุลทรรศน์ที่ชัดเจนนั้นควรมีเทคนิคอะไรบ้ำง
ขั้นสอน : ครูอธิบำยเนื้อหำในภำคทฤษฎีของเรื่องกำรศึกษำเซลล์โปรคำริโอต/ยูคำริ
โอต (พืชและสัตว์) ด้วยกล้องจุลทรรศน์
จำกกำรเรียนในภำคบรรยำยจำกชั้นเรียนนักเรียนควรได้รับ
> กำรเตรียมสไลด์สดเพื่อทำกำรศึกษำใต้กล้องจุลทรรศน์เป็นพื้นฐำนที่สำคัญอย่ำง
มำกในกำรศึกษำด้ำนเซลล์วิทยำ
> ยีสต์ จัดเป็นเซลล์ยูคำริโอตที่มีขนำดเล็กที่สุด มีเซลล์เดียว ลักษณะทรงกลมรี
บำงเซลล์ที่เห็นภำยใต้กล้องอำจกำลังมีกำรสืบพันธุ์แบบแตกหน่อ
> เยื่อบุข้ำงแก้ม จัดเป็นเซลล์ยูคำริโอต ประเภทเซลล์สัตว์ ซึ่งเป็นกลุ่มของเนื้อเยื่อ
บุผิวลักษณะเป็นแผ่นแบน
> เนื้อเยื่อที่ได้จำกพืชไม่ว่ำจะเป็นใบหรือลำต้น จัดเป็นเซลล์ยูคำริโอต ประเภทเซลล์
พืช ซึ่งเป็นกลุ่มของท่อลำเลียงน้ำและอำหำร
นักเรียนร่วมแสดงควำมคิดเห็นและซักถำมข้อสงสัยเกี่ยวกับลักษณะและ
ส่วนประกอบสำคัญๆของเซลล์แต่ละชนิดกับหน้ำที่และหลักกำรทำงำนของส่วนประกอบต่ำงๆที่พบใน
เซลล์แต่ละประเภทอีกทั้งกำรประยุกต์ใช้ในกำรศึกษำชีววิทยำในระดับสูง
ตรวจสอบควำมเข้ำใจเกี่ยวกับลักษณะและส่วนประกอบสำคัญๆของเซลล์แต่ละชนิดกับหน้ำที่และ
หลักกำรทำงำนของส่วนประกอบต่ำงๆที่พบในเซลล์แต่ละประเภทอีกทั้งกำรประยุกต์ใช้ในกำรศึกษำ

หน่วยกำรเรียนที่ 2 เรื่อง สำรอำหำรกับกำรดำรงชีวิต ( 1 ) กลุ่มสำระกำรเรียนรู้วิทยำศำสตร์
*******************************************************************************************
ว 1.1 ม.4-6/3 สืบค้นข้อมูลและอธิบำยกลไกกำรควบคุมดุลยภำพของน้ำ แร่ธำตุ และอุณหภูมิของ
มนุษย์และสัตว์อื่นๆและนำควำมรู้ไปใช้ประโยชน์
อธิบำยควำมหมำยและควำมสำคัญของสำรอำหำรกับกำรดำรงชีวิตและเขียนแสดง
องค์ประกอบทำงเคมีของสำรอำหำรที่มีควำมสำคัญต่อกำรดำรงชีวิต
2.1 อธิบำยควำมหมำยและควำมสำคัญของสำรอำหำรกับกำรดำรงชีวิตได้อย่ำงถูกต้อง
2.2 สำมำรถเขียนแสดงองค์ประกอบทำงเคมีของสำรอำหำรที่มีควำมสำคัญต่อกำรดำรงชีวิตได้ถูกต้อง
2.3 ตระหนักถึงคุณค่ำและควำมสำคัญของสำรอำหำรในกำรดำรงชีวิตของสิ่งมีชีวิตเป็นประเภทต่ำงๆ
- อำหำร หมำยถึง สิ่งที่สิ่งมีชีวิตรับเข้ำไปแล้วจะเกิดประโยชน์ต่อกระบวนกำร
ดำรงชีวิต
- สำรอำหำร เป็นสำรประกอบที่มีอยู่ในอำหำร สำมำรถแบ่งออกได้เป็น 2
ประเภท คือ 1. สำรอำหำรประเภทที่ให้พลังงำน
2. สำรอำหำรประเภทที่ไม่ให้พลังงำน
- สำรอำหำรดังต่อไปนี้มีประโยชน์และควำมสำคัญต่อสิ่งมีชีวิต ได้แก่
1. Carbohydrate
2. Protein
3. Lipid
4. Vitamin
5. Mineral salt
6. Water
ควำมรู้ (K) อธิบำยควำมหมำยและควำมสำคัญของสำรอำหำรกับกำรดำรงชีวิต
ทักษะ / กระบวนกำร (P) กำรเขียนแสดงองค์ประกอบทำงเคมีของสำรอำหำรที่มี
ควำมสำคัญต่อกำรดำรงชีวิต

คุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A) ตระหนักถึงคุณค่ำและควำมสำคัญของสำรอำหำรในกำร
ดำรงชีวิตของสิ่งมีชีวิตเป็นประเภทต่ำงๆ
กำรใช้เทคโนโลยี กำรสื่อสำร และกำรคิด
กว่ำ 80%
กว่ำ 50%
ขั้นนำ : ครูตั้งคำถำมก่อนนำไปสู่กำรเรียนกำรสอนให้นักเรียนจะตอบคำถำมเหล่ำนี้
โดยอำศัยควำมรู้ควำมเข้ำใจที่มีอยู่เดิม หรือจำกประสบกำรณ์ที่นักเรียนเคยพบเห็นใน
ชีวิตประจำวัน ว่ำ
> สำรอำหำรกับกำรดำรงชีวิตของสิ่งมีชีวิต หมำยถึงอะไร
> สำรอำหำรกับกำรดำรงชีวิตมีควำมสัมพันธ์มำกน้อยอย่ำงไร จงอธิบำย
> นักเรียนคิดว่ำถ้ำสิ่งมีชีวิตขำดสำรอำหำร ผลออกมำจะเป็นเช่นไร
ครูเริ่มเปิดอภิปรำยโดยให้นักเรียนร่วมกันแสดงควำมคิดเห็นว่ำสำรอำหำรที่สิ่งมีชีวิต
ต้องกำรมีอะไรบ้ำง เพรำะเหตุใด
นักเรียนสำมำรถตั้งคำถำมที่อยำกรู้เพิ่มเติม หลังจำกได้ร่วมกันอภิปรำยใน
ห้องเรียนแล้ว เช่น สำรอำหำรกับกำรดำรงชีวิตสำมำรถจำแนกได้เป็นกี่ประเภท อะไรบ้ำง

ขั้นสอน : ครูอธิบำยเนื้อหำในภำคทฤษฎีของเรื่องสำรอำหำรกับกำรดำรงชีวิต (1)
> อำหำร หมำยถึง สิ่งที่สิ่งมีชีวิตรับเข้ำไปแล้วจะเกิด
1. Energy - heat , chemical ( ATP )
2. Growth and development
3. Control balance
> สำรอำหำร เป็นสำรประกอบที่มีอยู่ในอำหำร สำมำรถแบ่งออกได้เป็น 2
ประเภท คือ
1. สำรอำหำรประเภทที่ให้พลังงำน ได้แก่
- Carbohydrate ซึ่งให้พลังงำนหลัก ได้แก่ แป้ง น้ำตำล จำกข้ำว อ้อย มัน เผือก
- Lipid ซึ่งให้พลังงำนสูง ได้แก่ ไขมัน และ น้ำมัน
- Protein ซึ่งให้พลังงำนยำมที่ร่ำงกำยขำดแคลน ได้แก่ เนื้อสัตว์ ไข่ นม
2. สำรอำหำรประเภทที่ไม่ให้พลังงำน ได้แก่
- Vitamin ซึ่งควบคุมกำรทำงำนของร่ำงกำยให้เป็นปกติ ได้แก่ A, B complex ,C ,D, E and K
- Mineral salt ซึ่งควบคุมไอออนต่ำงๆในร่ำงกำยให้เหมำะสม เช่น Ca , P , Fe , I ,Mg , Na
- Water ซึ่งมีควำมสำคัญที่สุดมีหน้ำที่หลำกหลำย มักได้รับจำกน้ำดื่ม หรือ อำหำร
ควำมสำคัญของสำรอำหำรกับกำรดำรงชีวิตกับองค์ประกอบทำงเคมีของสำรอำหำรที่มีควำมสำคัญต่อ
กำรดำรงชีวิตอีกทั้งกำรประยุกต์ใช้ในกำรศึกษำชีววิทยำในระดับสูง
ตรวจสอบควำมเข้ำใจเกี่ยวกับควำมหมำยและควำมสำคัญของสำรอำหำรกับกำรดำรงชีวิตกับ
องค์ประกอบทำงเคมีของสำรอำหำรที่มีควำมสำคัญต่อกำรดำรงชีวิตอีกทั้งกำรประยุกต์ใช้ใน

หน่วยกำรเรียนที่ 2 เรื่อง สำรอำหำรกับกำรดำรงชีวิต ( 2 ) กลุ่มสำระกำรเรียนรู้วิทยำศำสตร์
*******************************************************************************************
ว 1.1 ม.4-6/3 สืบค้นข้อมูลและอธิบำยกลไกกำรควบคุมดุลยภำพของน้ำ แร่ธำตุ และอุณหภูมิของ
มนุษย์และสัตว์อื่นๆและนำควำมรู้ไปใช้ประโยชน์
อธิบำยควำมหมำยและควำมสำคัญของสำรอำหำรกับกำรดำรงชีวิตและเขียนแสดง
องค์ประกอบทำงเคมีของสำรอำหำรที่มีควำมสำคัญต่อกำรดำรงชีวิต
2.1 อธิบำยควำมหมำยและควำมสำคัญของสำรอำหำรกับกำรดำรงชีวิตได้อย่ำงถูกต้อง
2.2 สำมำรถเขียนแสดงองค์ประกอบทำงเคมีของสำรอำหำรที่มีควำมสำคัญต่อกำรดำรงชีวิตได้ถูกต้อง
2.3 ตระหนักถึงคุณค่ำและควำมสำคัญของสำรอำหำรในกำรดำรงชีวิตของสิ่งมีชีวิตเป็นประเภทต่ำงๆ
- อำหำร หมำยถึง สิ่งที่สิ่งมีชีวิตรับเข้ำไปแล้วจะเกิดประโยชน์ต่อกระบวนกำร
- สำรอำหำร เป็นสำรประกอบที่มีอยู่ในอำหำร สำมำรถแบ่งออกได้เป็น 2 ประเภท
คือ 1. สำรอำหำรประเภทที่ให้พลังงำน
2. สำรอำหำรประเภทที่ไม่ให้พลังงำน
- สำรอำหำรดังต่อไปนี้มีประโยชน์และควำมสำคัญต่อสิ่งมีชีวิต ได้แก่
1. Carbohydrate
2. Protein
3. Lipid
4. Vitamin
5. Mineral salt
6. Water
ควำมรู้ (K) อธิบำยควำมหมำยและควำมสำคัญของสำรอำหำรกับกำรดำรงชีวิต
ทักษะ / กระบวนกำร (P) กำรเขียนแสดงองค์ประกอบทำงเคมีของสำรอำหำรที่มีควำมสำคัญต่อกำร

คุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A) ตระหนักถึงคุณค่ำและควำมสำคัญของสำรอำหำรในกำรดำรงชีวิตของ
สิ่งมีชีวิตเป็นประเภทต่ำงๆ
กว่ำ 80%
กว่ำ 50%
ขั้นนำ : ครูตั้งคำถำมก่อนนำไปสู่กำรเรียนกำรสอนให้นักเรียนจะตอบคำถำมเหล่ำนี้โดยอำศัย
ควำมรู้ควำมเข้ำใจที่มีอยู่เดิม หรือจำกประสบกำรณ์ที่นักเรียนเคยพบเห็นในชีวิตประจำวัน ว่ำ
> สำรอำหำรแต่ละชนิดมีควำมแตกต่ำงกันอย่ำงไรต่อกำรดำรงชีวิตของสิ่งมีชีวิต
> สำรอำหำรแต่ละชนิดกับกำรดำรงชีวิตมีควำมสัมพันธ์มำกน้อยอย่ำงไร จงอธิบำย
> นักเรียนคิดว่ำถ้ำสิ่งมีชีวิตขำดสำรอำหำรบำงชนิด ผลออกมำจะแตกต่ำงกันเช่นไร
ครูเริ่มเปิดอภิปรำยโดยให้นักเรียนร่วมกันแสดงควำมคิดเห็นว่ำสำรอำหำรที่สิ่งมีชีวิตต้องกำรมี
อะไรบ้ำง เพรำะเหตุใด
นักเรียนสำมำรถตั้งคำถำมที่อยำกรู้เพิ่มเติม หลังจำกได้ร่วมกันอภิปรำยในห้องเรียนแล้ว
เช่น สำรอำหำรแต่ละชนิดมีหลักเกณฑ์ในกำรจำแนกแตกต่ำงกันอย่ำงไร มีอะไรบ้ำง
ขั้นสอน : ครูอธิบำยเนื้อหำในภำคทฤษฎีของเรื่องสำรอำหำรกับกำรดำรงชีวิต (2)

> Carbohydrate
1. เป็นสำรอินทรีย์ที่ C : H : O = 1 : 2 : 1
2. Energy and carbon skeleton
3. Chemical structure : polyhydroxy aldehyde and polyhydroxy ketone
4. แบ่งได้เป็น 3 ประเภท คือ
4.1 Monosaccharide ( glucose , fructose , galactose )
4.2 Oligosaccharide ( maltose , sucrose , lactose )
4.3 Polysaccharide ( glycogen , starch , cellulose )
> Lipid
1. เป็นสำรอินทรีย์ C : H : O แต่ H : O น้อยกว่ำมำก
2. ไม่ละลำยน้ำ แต่จะละลำยในตัวทำละลำยอินทรีย์
3. ส่วนใหญ่เป็นเอสเตอร์ของกรดไขมัน
4. หน้ำที่ - เป็นโครงสร้ำงเซลล์หรือเนื้อเยื่อ โดยเฉพำะเยื่อหุ้มเซลล์
- ช่วยลำเลียงสำรไม่มีขั้วผ่ำนเข้ำออกเซลล์
- เป็นแหล่งสะสมพลังงำนสูงและขนส่งง่ำยโดยเลือด
- ป้องกันอวัยวะภำยในต่ำงๆ
- เป็นต้นกำเนิดวิตำมินและฮอร์โมนหลำยชนิด
5. แบ่งได้เป็น 3 ประเภท คือ
5.1 Simple lipid ( glyceride , wax )
5.2 Compound lipid ( phospholipid , giycolipid )
5.3 Derived lipid ( fatty acid , steroid )
> Protein
1. จำเป็นและสำคัญที่สุด เพรำะเป็นองค์ประกอบสำคัญของเซลล์ในกำรเจริญเติบโตของร่ำกำย
2. C , H , O , N , S มีอัตรำส่วนใกล้เคียงกันในโปรตีนทั่วไป
3. หน่วยย่อย คือ กรดอะมิโน ซึ่งมีทั่งหมด 20 ชนิด แบ่งเป็น 3 กลุ่ม ตำมสมบัติกำรละลำยน้ำ ได้แก่
3.1 ไม่ค่อยละลำยน้ำ คือ alanine , valine , leucine , isoleucine , proline ,
phenylalanine , tryptophan , methionine
3.2 ละลำยน้ำได้ปำนกลำง คือ glycine , serine , threonine , cysteine ,
tyrosine , asparagine , glutamine
3.3 ละลำยน้ำได้ดี แบ่งย่อยได้ 2 ประเภทคือ
 กรด คือ aspartic acid , glutamic acid

 เบส คือ lysine , arginine , histidine
> Vitamin
1. กลุ่มของสำรอินทรีย์ที่จำเป็นต่อกำรดำรงชีวิตให้เป็นปกติ
2. ร่ำงกำยต้องกำยเพียงเล็กน้อย ซึ่งไม่สำมำรถสังเครำะห์เองไม่ได้
3. แบ่งได้เป็น 2 กลุ่มใหญ่ ตำมสมบัติกำรละลำย คือ
3.1 ละลำยไขมัน ได้แก่ A (retinol) , D (calciferol) , E (α-tochopherol) , K (α-
phylloquinone)
3.2 ละลำยในน้ำ ได้แก่
 B complex คือ B1 (thiamine) , B2 (riboflavin) , B5 (niacin) , B6
(pyridoxine) and B12 (cobalamin)
 Pathothenic acid
 Biotin
 Folic acid
 C ( ascorbic acid )
> Mineral salt
1. เป็นสำรอนินทรีย์ที่มีควำมจำเป็นต่อกำรดำรงชีวิต
2. มีประมำณ 4 -5 % ของน้ำหนักร่ำงกำย
3. แบ่งออกได้เป็น 3 กลุ่ม คือ
3.1 Macronutrient elements
- มำกกว่ำ 0.01% ของน้ำหนักร่ำกำย หรือ คิดเป็น 60 – 80 % ของทั้งหมด
- Ca , P , K , S , Na , Cl , Mg
3.2 Micronutrient elements
- ร่ำงกำยต้องกำรเพียงเล็กน้อยแต่ก็จำเป็น และขำดไม่ได้ ซึ่งน้อยกว่ำ 0.005%
- Fe , Zn , Mn , Cu , I , Co , F
3.3 ธำตุที่มมีอยู่น้อยมำกและยังไม่รู้หน้ำที่ที่แท้จริง
- Al , Br , Cr , Cd , Si
นักเรียนร่วมแสดงควำมคิดเห็นและซักถำมข้อสงสัยเกี่ยวกับควำมหมำยและควำมสำคัญของ
สำรอำหำรกับกำรดำรงชีวิตกับองค์ประกอบทำงเคมีของสำรอำหำรที่มีควำมสำคัญต่อกำรดำรงชีวิตอีกทั้งกำร
ตรวจสอบควำมเข้ำใจเกี่ยวกับควำมหมำยและควำมสำคัญของสำรอำหำรกับกำรดำรงชีวิตกับองค์ประกอบทำง
เคมีของสำรอำหำรที่มีควำมสำคัญต่อกำรดำรงชีวิตอีกทั้งกำรประยุกต์ใช้ในกำรศึกษำชีววิทยำในระดับสูง

9.2 คู่มือครูชีววิทยำ เล่ม 1 ชั้นมัธยมศึกษำปีที่ 4 ผู้แต่ง สสวท. กระทรวงศึกษำธิกำร

หน่วยกำรเรียนที่ 4 เรื่อง ระบบย่อยอำหำรของสิ่งมีชีวิต กลุ่มสำระกำรเรียนรู้วิทยำศำสตร์
*******************************************************************************************
ว 1.1 ม.4-6/3 สืบค้นข้อมูลและอธิบำยกลไกกำรควบคุมดุลยภำพของน้ำ แร่ธำตุ และอุณหภูมิของมนุษย์และ
สัตว์อื่นๆและนำควำมรู้ไปใช้ประโยชน์
อธิบำยควำมหมำยและควำมสำคัญของระบบย่อยอำหำรของสิ่งมีชีวิตและเขียนสรุป
องค์ประกอบและหน้ำที่ของระบบย่อยอำหำรของสิ่งมีชีวิตชนิดต่ำงๆ
2.1 อธิบำยควำมหมำยและควำมสำคัญของระบบย่อยอำหำรของสิ่งมีชีวิตแต่ละชนิดได้อย่ำงถูกต้อง
2.2 สำมำรถเขียนสรุปองค์ประกอบและหน้ำที่ของระบบย่อยอำหำรของสิ่งมีชีวิตแต่ละชนิดได้อย่ำงถูกต้อง
2.3 ตระหนักถึงควำมสำคัญที่ควำมแตกต่ำงกันของระบบย่อยอำหำรของสิ่งมีชีวิตแต่ละชนิดได้อย่ำงถูกต้อง
- ระบบย่อยอำหำรของสิ่งมีชีวิตมีควำมหมำยและควำมสำคัญต่อกำรดำรงชีวิตของสิ่งมีชีวิต
- ระบบย่อยอำหำรของสิ่งมีชีวิตแต่ละชนิดมีควำมแตกต่ำงกัน
- ระบบย่อยอำหำรของสิ่งมีชีวิตแต่ละชนิดมีองค์ประกอบ โครงสร้ำง หน้ำที่ และ
ควำมสำคัญต่อกระบวนกำรดำรงชีวิตของสิ่งมีชีวิตแตกต่ำงกัน
1. Microorganism
2. Animal
a. Non – digestive system
b. Incomplete – digestive sytem
c. Complete-digestive system
> Round worm > Earth worm > หอยกำบ
> กุ้ง , แมลง > ปลำ , นก , สัตว์เคี้ยวเอื้อง
ควำมรู้ (K) อธิบำยควำมหมำยและควำมสำคัญของระบบย่อยอำหำรของสิ่งมีชีวิตแต่ละชนิด

ทักษะ / กระบวนกำร (P) กำรเขียนสรุปองค์ประกอบและหน้ำที่ของระบบย่อยอำหำรของสิ่งมีชีวิตแต่
ละชนิด
คุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A) ตระหนักถึงควำมสำคัญที่ควำมแตกต่ำงกันของระบบย่อยอำหำรของ
สิ่งมีชีวิตแต่ละชนิด
กว่ำ 80%
กว่ำ 50%
> ระบบย่อยอำหำรของสิ่งมีชีวิตแต่ละชนิดมีควำมแตกต่ำงกันอย่ำงไรต่อกำรดำรงชีวิตของสิ่งมีชีวิต
> ระบบย่อยอำหำรของสิ่งมีชีวิตแต่ละชนิดกับกำรดำรงชีวิตมีควำมสัมพันธ์มำกน้อยอย่ำงไร จงอธิบำย
> นักเรียนคิดว่ำถ้ำสิ่งมีชีวิตขำดระบบย่อยอำหำร ผลออกมำจะเป็นเช่นไร
ครูเริ่มเปิดอภิปรำยโดยให้นักเรียนร่วมกันแสดงควำมคิดเห็นว่ำระบบย่อยอำหำรของสิ่งมีชีวิตแต่
ละชนิดมีอะไรบ้ำง เพรำะเหตุใด
นักเรียนสำมำรถตั้งคำถำมที่อยำกรู้เพิ่มเติม หลังจำกได้ร่วมกันอภิปรำยในห้องเรียนแล้ว เช่น

ระบบย่อยอำหำรของสิ่งมีชีวิตแต่ละชนิดมีหลักในกำรทำงำนแตกต่ำงกันอย่ำงไร มีอะไรบ้ำง
ขั้นสอน : ครูอธิบำยเนื้อหำในภำคทฤษฎี เรื่อง ระบบย่อยอำหำรของสิ่งมีชีวิต
> Microorganism
- bacteria and fungi = extracellular digestion , saprotrophic
- protozoa = amoeba , paramecium , euglena = food vacuole  lysosome  cytoplasmic
streaming
> Animal ( non-digestive system )
- sponge = water channel  choanocyte  amoebocyte
> Animal ( incomplete-digestive system )
- hydra = tentacle + nematocyst  mouth  gastrovascular cavity ( gastrodermis )
- planaria = proboscis  mouth  แขนงทำงเดินอำหำร 3 แฉก  แขนงย่อย
- พยำธิใบไม้ = sucker  mouth  แขนงทำงเดินอำหำรกระจำยทั่วตัว
- พยำธิตัวตืด = diffusion สำรอำหำรจำก host ผ่ำนผนังลำตัว ( non-digestive system )
- Complete-digestive system
: Round worm = Mouth > Pharynx > small intestine > anus or cloaca
: หอยกำบ = mouth > esophagus > stomach (enz. form liver) > intestine > rectum > anus
: Earth worm = mouth > buccal cavity > pharynx > esophagus > crop > gizzard > intestine >
anus
: กุ้ง = mouth (salivary gland) > esophagus > stomach(พักและบดอำหำร) > mesenteron
(hepatpancreas) > intestine > anus
: Insect = mouth (salivary gland) > pharynx > esophagus > crop > gizzard > stomach
(digestive gland) > small intestine >large intestine > anus
: Fish = mouth > pharynx > esophagus > stomach (liver+pancreas) > intestine > anus
: Aves = mouth (mucus) > pharynx > esophagus > crop > stomach (proventriculus+gizzard) >
small intestine > large intestine > cloaca (kidney+gonad) > anus
: Herbivores = rumen > reticulum > omasum > abomasum
นักเรียนร่วมแสดงควำมคิดเห็นและซักถำมข้อสงสัยเกี่ยวกับควำมหมำยและควำมสำคัญของ
ระบบย่อยอำหำรของสิ่งมีชีวิตแต่ละชนิดกับกำรสรุปองค์ประกอบและหน้ำที่ของระบบย่อยอำหำรของสิ่งมีชีวิต
ชนิดต่ำงๆ อีกทั้งกำรประยุกต์ใช้ในกำรศึกษำชีววิทยำในระดับสูง
ตรวจสอบควำมเข้ำใจเกี่ยวกับควำมหมำยและควำมสำคัญของระบบย่อยอำหำรของสิ่งมีชีวิตแต่ละชนิดกับกำร

สรุปองค์ประกอบและหน้ำที่ของระบบย่อยอำหำรของสิ่งมีชีวิตชนิดต่ำงๆอีกทั้งกำรประยุกต์ใช้ในกำรศึกษำ

หน่วยกำรเรียนที่ 4 เรื่อง ระบบย่อยอำหำรของมนุษย์ กลุ่มสำระกำรเรียนรู้วิทยำศำสตร์
*******************************************************************************************
อธิบำยควำมหมำย ควำมสำคัญของระบบย่อยอำหำรของมนุษย์และเขียนแผนภำพแสดงถึง
องค์ประกอบ กำรทำงำนของระบบย่อยอำหำรของมนุษย์
2.1 อธิบำยควำมหมำยและควำมสำคัญของระบบย่อยอำหำรของมนุษย์ได้อย่ำงถูกต้อง
2.2 สำมำรถเขียนแผนภำพแสดงถึงองค์ประกอบของระบบย่อยอำหำรของมนุษย์ได้อย่ำงถูกต้อง
2.3 ตระหนักถึงหน้ำที่และควำมสำคัญของแต่ละอวัยวะในระบบย่อยอำหำรของมนุษย์ได้อย่ำงถูกต้อง
- ระบบย่อยอำหำรของมนุษย์มีควำมหมำยและควำมสำคัญต่อกำรดำรงชีวิต
- อวัยวะในระบบย่อยอำหำรของมนุษย์มีหน้ำที่และกระบวนกำรทำงำนที่แตกต่ำงกัน
- ระบบย่อยอำหำรของมนุษย์มีองค์ประกอบและโครงสร้ำงที่ซับซ้อนอย่ำงมีประสิทธิภำพสูงสุด
แตกต่ำงจำกสิ่งมีชีวิตชนิดอื่นๆ
1. Mouth 5. Pharynx
2. Esophagus 6. Stomach
3. Small intestine 7. Pancreas
4. Liver
ควำมรู้ (K) อธิบำยควำมหมำยและควำมสำคัญของระบบย่อยอำหำรของมนุษย์
ทักษะ / กระบวนกำร (P) กำรเขียนแผนภำพแสดงถึงองค์ประกอบของระบบย่อยอำหำรของมนุษย์
คุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A) ตระหนักถึงหน้ำที่และควำมสำคัญของแต่ละอวัยวะในระบบย่อย
อำหำรของมนุษย์

กำรสื่อสำร กำรใช้เทคโนโลยี ทักษะชีวิตและกำรคิด
สมุดบันทึก ,ใบงำน ,ใบกิจกรรม และ Concept map
กว่ำ 80%
กว่ำ 50%
> ระบบย่อยอำหำรของมนุษย์มีควำมแตกต่ำงจำกสิ่งมีชีวิตชนิดอื่นอย่ำงไร
> ระบบย่อยอำหำรของมนุษย์กับกำรดำรงชีวิตมีควำมสัมพันธ์มำกน้อยอย่ำงไร จงอธิบำย
> นักเรียนคิดว่ำถ้ำมนุษย์ขำดระบบย่อยอำหำร ผลออกมำจะเป็นเช่นไร
ครูเริ่มเปิดอภิปรำยโดยให้นักเรียนร่วมกันแสดงควำมคิดเห็นว่ำระบบย่อยอำหำรของมนุษย์มี
อะไรบ้ำง มีกำรจัดเป็นระบบอย่ำงไร
ระบบย่อยอำหำรของมนุษย์มีหลักในกำรทำงำนของแต่ละอวัยวะแตกต่ำงกันอย่ำงไร จงอธิบำย
ขั้นสอน : ครูอธิบำยเนื้อหำในภำคทฤษฎี เรื่อง ระบบย่อยอำหำรของมนุษย์

Enzyme
Pancreas
Salivary gland
Liver
Bile salt
> Human- Complete-digestive system
Mouth and mouth cavity > Pharynx > Esophagus > Stomach > Small intestine > Large
intestine > Rectum > Anus
- Digestion
> mechanical digestion = teeth and peristalsis
> chemical digestion = hydrolase
- protease = protein + H2O >>> peptide , amino acid
- carbohydrase = starch + H2O >>> dextrin , sugar
- lipase = Fat/oil + H2O >>> fatty acid + glycerol
>> Mouth - Teeth = mechanical digestion
= temporary teeth > 20 ซี่ ( 6 months >> 6 years )
= permanent teeth > 28-32 ซี่
= incisor (2)+ canine(1) + premolar(0,2) + molar(2,3)
- Tongue = taste bud >>> หวำน ที่ปลำยลิ้น
>>> เค็ม ส่วนโค้งบริเวณปลำยลิ้น
>>> เปรี้ยว ส่วนโค้งด้ำนข้ำงของลิ้น
>>> ขม ที่บริเวณโคนลิ้น
- Salivary gland = saliva ( carbohydrase )
= 3 คู่ >>> sublingual gland=เหนียว>ใส , 5%
>>> submaxillary gland=ใส > เหนียว ,69%
>>> parotid gland = ใสอย่ำงเดียว , 26%
>> Pharynx เกิดกำรกลืนของ bolus เป็นปฏิกิริยำ reflex ของร่ำงกำย
>> Esophagus= No digestive gland
= Peristalsis >> mechanical digestion
= 4 ชั้น >>> mucosa > submucosa > muscular layer > serosa
>> Stomach = 4 ส่วน >>> cardiac > fundus > body > pylorus
= mucosa of body >>> rugae
= sphincter muscle >> cardiac sphincter
>> pyrolus sphincter
= gastric gland >> parietal cell >>>> HCl
 


>> zymogenic cell >>>> proenzyme
>> mucous cell >>>> mucin
= enzyme >> pepsin = protein + H2O
>> rennin = casein + Ca2+
>> lipase = non function
>> Small intestine = ย่อย ( pracreas and liver)และดูดซึม (villi and microvilli)
มำกที่สุด = ท่อยำว ประมำณ 7m. กว้ำง 2.5cm
= แบ่งเป็น 3 ส่วน >> duodenum + jejunum + ileum
= enzyme > enterokinase
> maltase , sucrase , lactase
> lipase
> tripeptidase , dipeptidase , aminopeptidase
>> Pancreas = trypsinogen >> enterokinase >> trypsin
= chymotrypsinogen >> trypsin >> chymotrypsin
= procarboxypeptidase >> trypsin >>carboxypeptidase
= pancreatic amylase , lipase
= HCO3-
>> Liver = gall bladder ( bile salt ) >> lipid >>> emulsified fat
นักเรียนร่วมแสดงควำมคิดเห็นและซักถำมข้อสงสัยเกี่ยวกับควำมหมำย ควำมสำคัญของ
ระบบย่อยอำหำรของมนุษย์และแผนภำพแสดงถึงองค์ประกอบ กำรทำงำนของระบบย่อยอำหำรของมนุษย์อีก
ทั้งกำรประยุกต์ใช้ในกำรศึกษำชีววิทยำในระดับสูง
ตรวจสอบควำมเข้ำใจเกี่ยวกับควำมหมำย ควำมสำคัญของระบบย่อยอำหำรของมนุษย์และแผนภำพแสดงถึง
องค์ประกอบ กำรทำงำนของระบบย่อยอำหำรของมนุษย์อีกทั้งกำรประยุกต์ใช้ในกำรศึกษำชีววิทยำใน
ระดับสูง

หน่วยกำรเรียนที่ 4 เรื่อง กำรดูดซึมสำรอำหำรของมนุษย์ กลุ่มสำระกำรเรียนรู้วิทยำศำสตร์
*******************************************************************************************
อธิบำยควำมหมำย ควำมสำคัญของกำรดูดซึมสำรอำหำรของมนุษย์และเขียนสรุปลักษณะ
โครงสร้ำง หน้ำที่ของอวัยวะดูดซึมสำรอำหำรของมนุษย์
2.1 อธิบำยควำมหมำยและควำมสำคัญของกำรดูดซึมสำรอำหำรของมนุษย์ได้อย่ำงถูกต้อง
2.2 สำมำรถเขียนสรุปลักษณะโครงสร้ำงและหน้ำที่ของอวัยวะดูดซึมสำรอำหำรของมนุษย์ได้อย่ำงถูกต้อง
2.3 ตระหนักถึงควำมสำคัญและกำรดูแลถนอมรักษำอวัยวะในกำรดูดซึมสำรอำหำรของตนเองได้อย่ำงถูกต้อง
- กำรดูดซึมสำรอำหำรของมนุษย์มีควำมหมำยและควำมสำคัญต่อกระบวนกำรดำรงชีวิต
- อวัยวะในกำรดูดซึมสำรอำหำรของมนุษย์มีหน้ำที่และควำมสำคัญที่แตกต่ำงกันแต่ต้องมีกำร
ทำงำนที่ประสำนสอดคล้องเพื่อกำรดำรงชีวิตที่เป็นปกติ
- กำรดูดซึมสำรอำหำรของมนุษย์มีองค์ประกอบและโครงสร้ำงที่แตกต่ำงจำกสิ่งมีชีวิตชนิดอื่น
อย่ำงชัดเจนซึ่งมีประสิทธิภำพสูงสุด
1. mouth , pharynx , esophagus
2. stomach
3. small intestine
4. large intestine
ควำมรู้ (K) อธิบำยควำมหมำยและควำมสำคัญของกำรดูดซึมสำรอำหำรของมนุษย์
ทักษะ / กระบวนกำร (P) กำรเขียนสรุปลักษณะโครงสร้ำงและหน้ำที่ของอวัยวะดูดซึมสำรอำหำรของ
มนุษย์

คุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A) ตระหนักถึงควำมสำคัญและกำรดูแลถนอมรักษำอวัยวะในกำรดูดซึม
สำรอำหำรของตนเอง
กำรใช้เทคโนโลยี ทักษะชีวิต และกำรคิด
กว่ำ 80%
กว่ำ 50%
> กำรดูดซึมสำรอำหำรของมนุษย์มีควำมแตกต่ำงจำกสิ่งมีชีวิตชนิดอื่นอย่ำงไร
> กำรดูดซึมสำรอำหำรของมนุษย์กับกำรดำรงชีวิตมีควำมสัมพันธ์มำกน้อยอย่ำงไร จงอธิบำย
> นักเรียนคิดว่ำถ้ำมนุษย์ขำดกำรดูดซึมสำรอำหำรอำหำร ผลออกมำจะเป็นเช่นไร
ครูเริ่มเปิดอภิปรำยโดยให้นักเรียนร่วมกันแสดงควำมคิดเห็นว่ำกำรดูดซึวสำรอำหำรของมนุษย์มี
อะไรบ้ำง มีกำรจัดเป็นระบบอย่ำงไร
กำรดูดซึมสำรอำหำรของมนุษย์มีหลักในกำรทำงำนของแต่ละอวัยวะแตกต่ำงกันอย่ำงไร จงอธิบำย
ขั้นสอน : ครูอธิบำยเนื้อหำในภำคทฤษฎี เรื่อง กำรดูดซึมสำรอำหำรของมนุษย์

> Nutrient absorotion of human >>>> circulatory system
>> moth , pharynx , esophagus = น้อยมำกจนมักไม่คำนึงถึง
>> stomach = น้อยมำกเช่นกัน > alcohol โมเลกุลเล็กๆ(30-40%) , fat soluble
>> small intestine = มำกที่สุด >>> villi and microvilli
= อำหำรเกือบทุกชนิด ที่ duodenum
= lipid >> jejunum
= B12 and bile salt >> iluem
= active and passive absorption
>> large intestine = ดูดซึมน้ำและอิเล็กโทรไลต์ >>> กำกอำหำรที่ข้นขึ้น
= 3 ส่วน
> caecum ( appendix ) + colom (longest ) + rectum
นักเรียนร่วมแสดงควำมคิดเห็นและซักถำมข้อสงสัยเกี่ยวกับควำมหมำย ควำมสำคัญของกำร
ดูดซึมสำรอำหำรของมนุษย์และกำรสรุปลักษณะโครงสร้ำง หน้ำที่ของอวัยวะดูดซึมสำรอำหำรของมนุษย์อีกทั้ง
กำรประยุกต์ใช้ในกำรศึกษำชีววิทยำในระดับสูง
ตรวจสอบควำมเข้ำใจเกี่ยวกับควำมหมำย ควำมสำคัญของกำรดูดซึมสำรอำหำรของมนุษย์และกำรสรุป
ลักษณะโครงสร้ำง หน้ำที่ของอวัยวะดูดซึมสำรอำหำรของมนุษย์อีกทั้งกำรประยุกต์ใช้ในกำรศึกษำชีววิทยำใน
ระดับสูง

หน่วยกำรเรียนที่ 5 เรื่อง กำรสืบพันธุ์ กลุ่มสำระกำรเรียนรู้วิทยำศำสตร์
*******************************************************************************************
ม.4-6/4 อธิบำยเกี่ยวกับระบบภูมิคุ้มกันของร่ำงกำยและนำควำมรู้ไปใช้ในกำรดูแลรักษำสุขภำพ
อธิบำยควำมหมำย ควำมสำคัญของกำรสืบพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตและเขียนสรุปลักษณะ
ส่วนประกอบของระบบสืบพันธุ์ของสิ่งมีชีวิต
2.1 สำมำรถอธิบำยควำมหมำยและควำมสำคัญของกำรสืบพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตได้อย่ำงถูกต้อง
2.2 สำมำรถเขียนสรุปลักษณะและส่วนประกอบของระบบสืบพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตได้อย่ำงถูกต้อง
2.3 ตระหนักถึงควำมสำคัญของกำรทำงำนของระบบสืบพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตได้อย่ำงถูกต้อง
- กำรสืบพันธุ์ คือ ควำมสำมำรถในกำรให้กำเนิดสิ่งมีชีวิตใหม่จำกสิ่งมีชีวิตเดิม เป็นกำรเพิ่ม
จำนวนเพื่อกำรดำรงเผ่ำพันธุ์
- กำรสืบพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตแต่ละชนิดจะมีควำมแตกต่ำงกันไป ได้แก่
 กำรสืบพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตเซลล์เดียว
1. กำรแบ่งตัว
2. กำรแตกหน่อ
3. กำรจับคู่กัน
 กำรสืบพันธุ์ของสัตว์
1. กำรสืบพันธุ์แบบอำศัยเพศ
2. กำรสืบพันธุ์แบบไม่อำศัยเพศ
- กำรสืบพันธุ์ของสัตว์มีกระดูกสันหลังจะมีอวัยวะเพศแยกกันอยู่คนละตัว มีกำรปฏิสนธิ 2
รูปแบบ
 กำรปฏิสนธิภำยนอกลำตัว

 กำรปฏิสนธิภำยในลำตัว
- กำรสืบพันธุ์ของคนมีกระบวนกำรเหมือนกันสัตว์มีกระดูกสันหลังอื่นๆ
- โครงสร้ำงระบบสืบพันธุ์เพศชำยและเพศหญิงมีลักษณะที่แตกต่ำงกัน เพื่อทำหน้ำที่ได้อย่ำง
เหมำะสมกำรปฏิสนธิและกำรตั้งครรภ์
- วิธีกำรรักษำภำวะมีบุตรยำก เช่น IVF ,ICSI ,GIFT
- ภำวะกำรมีบุตรยำกอำจมีสำเหตุมำจำก
 ควำมผิดปกติของชำย
 ควำมผิดปกติของหญิง
ควำมรู้ (K) อธิบำยควำมหมำยและควำมสำคัญของกำรสืบพันธุ์ของสิ่งมีชีวิต
ทักษะ / กระบวนกำร (P) กำรเขียนสรุปลักษณะและส่วนประกอบของระบบสืบพันธุ์ของสิ่งมีชีวิต
คุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A) ตระหนักถึงควำมสำคัญของกำรทำงำนของระบบสืบพันธุ์ของสิ่งมีชีวิต
กำรคิด กำรใช้เทคโนโลยี ทักษะชีวิต และกำรสื่อสำร
กว่ำ 80%
กว่ำ 50%

> ถ้ำสิ่งมีชีวิตไม่มีกำรสืบพันธุ์จะเกิดผลอย่ำงไรต่อสิ่งมีชีวิต
> สิ่งมีชีวิตแต่ละชนิดมีกำรสืบพันธุ์เหมือนหรือแตกต่ำงกันอย่ำงไร
> มีสัตว์ชนิดใดบ้ำงที่สำมำรถสืบพันธุ์ด้วยวิธีกำรงอกใหม่
ครูเริ่มเปิดอภิปรำยโดยให้นักเรียนร่วมกันแสดงควำมคิดเห็นว่ำเพรำะเหตุใดสิ่งมีชีวิตตัวใหม่ที่
เกิดจำกกำรสืบพันธุ์แบบไม่อำศัยเพศจึงมีลักษณะรูปร่ำงและสำรพันธุกรรมเหมือนกับสิ่งมีชีวิตตัวเดิมทุก
ประกำร
เช่น สัตว์ที่มีกำรปฏิสนธิภำยในและภำยนอก มีกำรดำรงชีวิตที่เหมือนหรือแตกต่ำงกันอย่ำงไร
ขั้นสอน : ครูอธิบำยเนื้อหำในภำคทฤษฎี เรื่อง กำรสืบพันธุ์
> การสืบพันธุ์ คือ ความสามารถในการให้กาเนิดสิ่งมีชีวิตใหม่จากสิ่งมีชีวิตเดิม เป็นการเพิ่มจานวนเพื่อการ
ดารงเผ่าพันธุ์
> การสืบพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตแต่ละชนิดจะมีความแตกต่างกันไป ได้แก่
 การสืบพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตเซลล์เดียว
1. การแบ่งตัวเป็น 2 ส่วนเท่าๆกัน เช่น อะมีบา พารามีเซียม
2. การแตกหน่อ เช่น ยีตส์
3. การจับคู่กัน ลักษณะคล้ายการสืบพันธุ์แบบอาศัยเพศ โดยมีการแลกเปลี่ยนสารพันธุกรรม ซึ่งกัน
และกัน เช่น พารามีเซียม
 การสืบพันธุ์ของสัตว์
1. การสืบพันธุ์แบบไม่อาศัยเพศ
a. การงอกใหม่ของไฮดราและดาวทะเล
b. การแตกหน่อของฟองน้าและไฮดรา
2. การสืบพันธุ์แบบอาศัยเพศ
a. การปฏิสนธิระหว่างเซลล์สืบพันธุ์
 เพศแยก เช่น สัตว์ส่วนใหญ่ แมลง
 เพศรวม หรือ กะเทย เช่น พลานาเลีย ไส้เดือนดิน
> กำรสืบพันธุ์ของสัตว์มีกระดูกสันหลังจะมีอวัยวะเพศแยกกันอยู่คนละตัว
- สัตว์มีกระดูกสันหลังที่อำศัยอยู่ในน้ำ เช่น ปลำ สัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก จะมีกำรผสมพันธุ์
นอกลำตัว ปฏิสนธิและวำงไข่ในน้ำหรือในที่ชื้นแฉะ

- สัตว์มีกระดูกสันหลังที่อำศัยบนบก กำรปฏิสนธิไม่จำเป็นต้องอำศัยน้ำ เพรำะมีกำรพัฒนำ
อวัยวะที่จะถ่ำยอสุจิให้เพศเมีย จึงมีกำรปฏิสนธิภำยในและวำงไข่บนบก
> กำรสืบพันธุ์ของคนมีกระบวนกำรเหมือนกันสัตว์มีกระดูกสันหลังอื่นๆ ได้แก่
 กำรรวมตัวของเซลล์อสุจิและเซลล์ไข่เป็นไซโกต
 กำรแบ่งเซลล์และเจริญเติบโตของไซโกตเป็นเอ็มบริโอ
 กำรพัฒนำเอ็มบริโอเข้ำสู่เดือนที่ 3 เป็นฟีตัส
 กำรคลอดของฟีตัสเมื่ออำยุครบ 9 เดือนเป็นทำรก
> โครงสร้ำงระบบสืบพันธุ์เพศชำย ได้แก่
 อัณฑะอยู่ในถุงหุ้มอัณฑะ
 หลอดสร้ำงอสุจิมีกระบวนกำรสร้ำงอสุจิ
 หลอดเก็บอสุจิที่พัฒนำต่อจนเจริญเต็มที่
 หลอดนำอสุจิสู่ท่อปัสสำวะ
 ต่อมสร้ำงน้ำอสุจิ ต่อมลูกหมำก ต่อมคำเปอร์
> โครงสร้ำงระบบสืบพันธุ์เพศหญิง ได้แก่
 รังไข่ภำยในมีกระบวนกำรผลิตไข่
 ท่อนำไข่จำกรังไข่สู่มดลูก
 มดลูกที่ฝังตัวอ่อนเอ็มบริโอ
 ปำกมดลูกและช่องคลอด
> ภำวะกำรมีบุตรยำกอำจมีสำเหตุมำจำก
 ควำมผิดปกติของชำย
 ลักษณะผิดปกติและจำนวนน้อย
 ทำงผ่ำนตีบตัน
 น้ำอสุจิมีภำวะไม่เหมำะสม
 ควำมผิดปกติของหญิง
 พิกำรมำแต่กำเนิด
 ทำงผ่ำนผิดปกติ
 กำรอักเสบติดเชื้อ
 เยื่อบุผิดปกติเกิดเนื้องอก
 ขำดฮอร์โมนโพรเจสเทอโรน
> วีธีกำรรักษำภำวกำรณ์มีบุตรอยำก
 กำรสร้ำงทำรกในหลอดแก้ว (IVF)

 กำรผสมเทียมในหลอดแก้ว (ICSI)
 กำรผสมตำมธรรมชำติโดยกำรฉีดอสุจิ (GIFT)
สืบพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตและกำรสรุปลักษณะ ส่วนประกอบของระบบสืบพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตอีกทั้งกำรประยุกต์ใช้ใน
ตรวจสอบควำมเข้ำใจเกี่ยวกับควำมหมำย ควำมสำคัญของกำรสืบพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตและกำรสรุปลักษณะ
ส่วนประกอบของระบบสืบพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตอีกทั้งกำรประยุกต์ใช้ในกำรศึกษำชีววิทยำในระดับสูง

หน่วยกำรเรียนที่ 5 เรื่อง กำรเจริญเติบโตของสัตว์ กลุ่มสำระกำรเรียนรู้วิทยำศำสตร์
*******************************************************************************************
ม.4-6/4 อธิบำยเกี่ยวกับระบบภูมิคุ้มกันของร่ำงกำยและนำควำมรู้ไปใช้ในกำรดูแลรักษำสุขภำพ
อธิบำยควำมหมำยและควำมสำคัญของกำรเจริญเติบโตของสัตว์และเขียนสรุปขั้นตอนและ
กระบวนกำรของกำรเจริญเติบโตของสัตว์
2.1 สำมำรถอธิบำยควำมหมำยและควำมสำคัญของกำรเจริญเติบโตของสัตว์
2.2 สำมำรถเขียนสรุปขั้นตอนและกระบวนกำรของกำรเจริญเติบโตของสัตว์
2.3 ตระหนักถึงควำมสำคัญของกำรทำงำนระบบอวัยวะต่ำๆที่สัมพันธ์กันในกำรเจริญเติบโตของสัตว์
- ไซโกตที่เกิดจำกกำรรวมตัวของเซลล์สืบพันธุ์จะต้องมีกระบวนกำรเจริญเติบโต เพื่อ
เปลี่ยนแปลงไปเป็นสิ่งมีชีวิตตัวเต็มวัยที่สมบูรณ์
- กระบวนกำรที่สำคัญต่อกำรเจริญเติบโตของสิ่งมีชีวิตมี 4 กระบวนกำร คือ
 กำรแบ่งเซลล์
 กำรเพิ่มขนำดของเซลล์หรือกำรเติบโต
 กำรเปลี่ยนแปลงเป็นเซลล์ที่มีลักษณะเฉพำะ
 มอร์โฟเจเนซิส
- กำรวัดกำรเจริญเติบโตของสัตว์สำมำรถทำได้หลำยวิธี เช่น
 ชั่งน้ำหนัก
 วัดส่วนสูงหรือควำมยำวลำตัว
 กำรวัดเส้นรอบวงอวัยวะร่ำงกำย
- กำรเจริญเติบโตสำมำรถพบได้ทั้งในสิ่งมีชีวิตทุกชนิด เช่น
 สิ่งมีชีวิตเซลล์เดียว

 สัตว์บำงชนิด ได้แก่
a. กำรเจริญเติบโตของกบ
b. กำรเจริญเติบโตของไก่
c. กำรเจริญเติบโตของคน
- เมทำมอร์โฟซิส คือ กำรเปลี่ยนแปลงรูปร่ำงลักษณะของกำรดำรงชีวิตของสิ่งมีชีวิตระหว่ำง
ที่มีกำรเจริญเติบโต มี 3 แบบ คือ
 Complete metamorphosis
 Incomplete metamorphosis
 No metamorsis
ควำมรู้ (K) อธิบำยควำมหมำยและควำมสำคัญของกำรเจริญเติบโตของสัตว์
ทักษะ / กระบวนกำร (P) กำรเขียนสรุปขั้นตอนและกระบวนกำรของกำรเจริญเติบโตของสัตว์
คุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A) ตระหนักถึงควำมสำคัญของกำรทำงำนระบบอวัยวะต่ำๆที่สัมพันธ์กัน
ในกำรเจริญเติบโตของสัตว์
กำรคิด กำรใช้เทคโนโลยี และทักษะชีวิต
กว่ำ 80%
กว่ำ 50%

บทเรียน เป็นระเบียบเรียบร้อย
> นักเรียนจะทรำบได้อย่ำงไรว่ำสัตว์มีกำรเจริญเติบโต และจะวัดกำรเจริญเติบโตได้อย่ำงไร
> ไซโกตมีกำรเปลี่ยนแปลงเป็นสิ่งมีชีวิตตัวเต็มวัยได้อย่ำงไร
> สัตว์แต่ละชนิดมีกำรเจริญเติบโตเหมือนกันหรือแตกต่ำงกันอย่ำงไร
ครูเริ่มเปิดอภิปรำยโดยให้นักเรียนร่วมกันแสดงควำมคิดเห็นว่ำสัตว์แต่ละชนิดมีกำรเจริญเติบโต
ตลอดชั่วอำยุของสัตว์หรือไม่
เช่น กำรเจริญเติบโตของสัตว์สำมำรถแสดงออกมำเป็นกรำฟได้อย่ำงไรบ้ำง
ขั้นสอน : ครูอธิบำยเนื้อหำในภำคทฤษฎี เรื่อง กำรเจริญเติบโตของสัตว์
> ไซโกตที่เกิดจำกกำรรวมตัวของเซลล์สืบพันธุ์จะต้องมีกระบวนกำรเจริญเติบโต เพื่อ
เปลี่ยนแปลงไปเป็นสิ่งมีชีวิตตัวเต็มวัยที่สมบูรณ์
> กระบวนกำรที่สำคัญต่อกำรเจริญเติบโตของสิ่งมีชีวิตมี 4 กระบวนกำร คือ
 กำรแบ่งเซลล์ เป็นเพิ่มจำนวนเซลล์ทำให้เอ็มบริโอประกอบด้วยเซลล์คล้ำยคลึงกันเป็น
จำนวนมำกแต่ยังไม่มีกำรพัฒนำไปทำหน้ำที่จำเพำะ
 กำรเพิ่มขนำดของเซลล์หรือกำรเติบโตเมื่อเซลล์ได้รับสำรอำหำรเพียงพอ
 กำรเปลี่ยนแปลงเป็นเซลล์ที่มีลักษณะเฉพำะของเซลล์แต่ละกลุ่ม เช่น เป็นเซลล์
กล้ำมเนื้อ เซลล์เม็ดเลือด เซลล์ประสำท เป็นต้น
 มอร์โฟเจเนซิส คือ เซลล์ที่เหมือนกันจะรวมเป็นเนื้อเยื่อและพัฒนำเป็นอวัยวะต่ำงๆทำ
ให้เกิดรูปร่ำงเปลี่ยนแปลงไป
> กำรวัดกำรเจริญเติบโตของสัตว์สำมำรถทำได้หลำยวิธี เช่น
 ชั่งน้ำหนัก สะดวกไม่ยุ่งยำก แต่บำงครั้งกำรเพิ่มขึ้นอำจไม่แสดงควำมสัมพันธ์ เพรำะ
บำงชนิดน้ำหนักเปลี่ยนแปลงไม่มำกนักแต่เกิดกับรูปร่ำงหรืออวัยวะแทน
 วัดส่วนสูงหรือควำมยำวลำตัว สะดวกไม่ยุ่งยำก ถ้ำเพิ่มขึ้น แต่มีขีดจำกัดซึ่งยังคงมีกำร
เจริญเติบโตต่อไปได้
 กำรวัดเส้นรอบวงอวัยวะร่ำงกำย เช่น ศรีษะ แขน ขำ เป็นกำรวัดเฉพำะที่ไม่ได้แสดง
ถึงกำรเจริญเติบโตโดยรวม
> กำรเจริญเติบโตสำมำรถพบได้ทั้งในสิ่งมีชีวิตทุกชนิด เช่น

 สิ่งมีชีวิตเซลล์เดียว เช่น อะมีบำ พำรำมีเซียม หลังจำกแบ่งเซลล์แล้วจะมีกำรเพิ่ม
ขนำดของเซลล์ให้เท่ำกับเซลล์ทั่วไป
 สัตว์บำงชนิด ได้แก่
a. กำรเจริญเติบโตของกบ
คลีเวจ –ไซโกตแบ่งแบบไมโทซิสอย่ำงรวดเร็ว จำนวนเพิ่มขึ้นแต่ขนำดเล็กลง
บลำสทูเลชัน – กำรจัดเรียงตัวเป็นชั้นอยู่รอบนอก ตรงกลำงว่ำงมีของเหลว เรียก
ระยะบลำสทูลำ
แกสทรูเลชัน – เซลล์เคลื่อนที่จัดเรียงตัวเป็นเนื้อเยื่อต่ำงๆ 3 ชั้น คือ เอกโทเดิร์ม
เมโซเดร์ม และเอนโดเดิร์ม เรียกระยะแกสทรูลำ
ออร์แกโนเจเนซิส – เนื้อเยื่อทั้ง 3 ชั้นพัฒนำไปเป็นอวัยวะต่ำงๆ
b. กำรเจริญเติบโตของไก่ ขั้นตอนคล้ำยกบแต่พบเฉพำะบริเวณเล็กๆใกล้ผิวด้ำนบน
ของไขแดงเท่ำนั้น องค์ประกอบของไข่ที่ต่ำงกัน คือ เปลือกแข็ง ถุงน้ำคร่ำ คอเรียน
และแอลแลนทอยส์
c. กำรเจริญเติบโตของคน ขั้นตอนคลีเวจ เรียก ระยะมอรูลำ เมื่อครบอำยุได้ 8
สัปดำห์ซึ่งเป็นระยะสิ้นสุดของเอ็มบริโอแต่จะเรียกว่ำ ฟีตัส แทนเจริญเติบโตและ
พัฒนำต่อจนกระทั่งคลอดออกมำเป็นทำรก
> เมทำมอร์โฟซิส คือ กำรเปลี่ยนแปลงรูปร่ำงลักษณะของกำรดำรงชีวิตของสิ่งมีชีวิตระหว่ำงที่
มีกำรเจริญเติบโต มี 3 แบบ คือ
 Complete metamorphosis มีขั้นกำรเปลี่ยนแปลงครบทั้ง 4 ขั้น คือ ไข่ ตัวหนอน
ดักแด้ และตัวเต็มวัย เช่น ผีเสื้อ แมลงวัน ยุง ด้วง มด
 Incomplete metamorphosis มีขั้นกำรเปลี่ยนแปลงไม่ครบ มีเพียง 3 ขั้น คือ ไข่
ตัวอ่อน และตัวเต็มวัย เช่น ตั๊กแตน แมลงสำป แมลงปอ แมงดำนำ จิ้งหรีด
 No metamorsis ไข่เมื่อรับกำรผสมและฟักเป็นตัวอ่อน รูปร่ำงลักษณะเหมือนตัวเต็ม
วัยแต่มีขนำดเล็กกว่ำ เช่น ตัวสำมง่ำม แมลงหำงดีด
สืบพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตและกำรสรุปลักษณะ ส่วนประกอบของระบบสืบพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตอีกทั้งกำรประยุกต์ใช้ใน
ตรวจสอบควำมเข้ำใจเกี่ยวกับควำมหมำย ควำมสำคัญของกำรสืบพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตและกำรสรุปลักษณะ
ส่วนประกอบของระบบสืบพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตอีกทั้งกำรประยุกต์ใช้ในกำรศึกษำชีววิทยำในระดับสูง

แบบสังเกตการตอบคาถามและการร่วมกิจกรรมหน้าชั้น
ระดับชั้น ............. เรื่อง ...............................................วันที่ .......... เดือน .......................พ.ศ.............
คาชี้แจง ครูผู้สอนประเมินนักเรียนโดยใช้วิธีสังเกตในขณะดำเนินกำรสอน แล้วให้ระดับคะแนนดังนี้
3 เมื่อปฏิบัติบ่อยๆ 2 เมื่อปฏิบัติบำงครั้ง 1 เมื่อไม่ปฏิบัติหรือปฏิบัติน้อยมำก
ที่ ชื่อ-สกุล
กำรตอบคำถำม
กำรร่วมกิจกรรม
กำรแสดงควำมคิดเห็น
กำรซักถำม
รวมคะแนน
ระดับคะแนน
10-12 7-9 4-6
3 3 3 3 12 ดี พอใช้ ปรับปรุง

แบบประเมินการทางานกลุ่ม
วิชาชีววิทยา เรื่อง .............................................วันที่ .......... เดือน ........................... พ.ศ............
ที่ ชื่อ-สกุล
ประเด็นกำรประเมิน/คะเนน ระดับคะแนน
ควำมรับผิดชอบของ
แต่ละคน
กำรมีส่วนร่วมในกำร
ทำงำน
ควำมคิดสร้ำงสรรค์
ผลงำน
รวม 20-25 12-19 5-11
5 5 5 10 25 ดี พอใช้ ปรับปรุง
เกณฑ์การให้คะแนน
5 เมื่อพฤติกรรมโดดเด่นชัดเจนดีมำกเป็นแบบอย่ำงให้แก่ผู้อื่น
4 เมื่อพฤติกรรมโดดเด่นดี
3 เมื่อพฤติกรรมเทียบเท่ำกันทั่วไปเป็นไปตำมที่กำหนด
2 เมื่อพฤติกรรมไม่ค่อยโดดเด่นและต่ำกว่ำมำตรฐำนทั่วไป
1 เมื่อพฤติกรรมไม่เหมำะสม ไม่ค่อยแสดงออกหรือให้ควำมร่วมมือ

แผนBioม.4 2

More Related Content

What's hot

Viewers also liked

Similar to แผนBioม.4 2

More from Wichai Likitponrak

แผนBioม.4 2