ก
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ รายวิชา ชีววิทยา รหัสวิชา ว30103 สาหรับนักเรียน ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4
เรื่องการถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมและความหลากหลายทางชีวภาพ ชุดที่ 1 ลักษณะทางพันธุกรรม
ชุดนี้จัดทาขึ้นเพื่อใช้ประกอบกิจกรรมการเรียนรู้กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ โดยมุ่งพัฒนาทักษะ
กระบวนการทางวิทยาศาสตร์ การแก้ปัญหา และการให้นักเรียนได้รู้จักการเรียนรู้ด้วยตนเอง
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1 ลักษณะทางพันธุกรรม ชุดนี้ได้จัดทาตามหน่วยการเรียนรู้
มาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัดของกลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ซึ่งสอดคล้องกับหลักสูตรสถานศึกษา
โรงเรียนสุรนารีวิทยา ๒ พุทธศักราช 2553 ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษา ขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช
2551 โดยมุ่งหวังให้นักเรียนได้ตระหนักและเห็นคุณค่าของการเรียน การสอนวิทยาศาสตร์และมีเจตคติที่ดีต่อ
การเรียนวิทยาศาสตร์
ขอขอบพระคุณผู้อานวยการโรงเรียนสุรนารีวิทยา ๒ ผู้เชี่ยวชาญตรวจสอบผลงาน ครูโรงเรียนสุรนารี
วิทยา ๒ ที่ได้ให้คาแนะนา ช่วยเหลือ สนับสนุนและนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ปีการศึกษา 2560 ที่เป็น
กลุ่มตัวอย่างในการทดลอง จนทาให้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดนี้เสร็จสมบูรณ์และมีคุณค่าในการนาไปพัฒนา
ศักยภาพนักเรียนได้เป็นอย่างดีอีกทั้งเป็นแนวทางในการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนแก่ครูผู้สอนรายวิชา
วิทยาศาสตร์และผู้ที่สนใจต่อไป
สุรภา นนท์ตา
คานา
ข
เรื่อง หน้า
คานา ก
สารบัญ ข
คาชี้แจง 1
คาแนะนาสาหรับครู 2
คาแนะนาสาหรับนักเรียน 3
ขั้นตอนการเรียนโดยใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ 4
บัตรจุดประสงค์การเรียนรู้ 5
บัตรคาสั่ง 6
แบบทดสอบก่อนเรียน 7
กระดาษคาตอบก่อนเรียน 10
เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน 11
บัตรกิจกรรมที่ 1.1 ทายสิฉันนั้นเหมือนใคร 11
บัตรเนื้อหาที่ 1.1 ความหมายของลักษณะทางพันธุกรรม 12
บัตรคาถามที่ 1.1 ความหมายของลักษณะทางพันธุกรรม 13
เฉลยบัตรคาถามที่ 1.1 ความหมายของลักษณะทางพันธุกรรม 14
บัตรกิจกรรมที่ 1.2 ลักษณะพันธุกรรมครอบครัวของฉัน 15
เฉลยบัตรกิจกรรมที่ 1.2 ลักษณะพันธุกรรมครอบครัวของฉัน 17
บัตรเนื้อหาที่ 1.2 ความแปรผันทางพันธุกรรม 18
บัตรคาถามที่ 1.2 ความแปรผันทางพันธุกรรม 21
เฉลยบัตรคาถามที่ 1.2 ความแปรผันทางพันธุกรรม 22
แบบทดสอบหลังเรียน 23
กระดาษคาตอบหลังเรียน 25
เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน 26
แบบบันทึกคะแนน 27
บรรณานุกรม 28
สารบัญ
1
คาชี้แจงเกี่ยวกับชุดกิจกรรมการเรียนรู้
1. ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ รายวิชา ชีววิทยา รหัสวิชา ว30103 สาหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 เรื่อง
การถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมและความหลากหลายทางชีวภาพ ประกอบไปด้วย 9 ชุดดังนี้
ชุดที่ 1 ลักษณะทางพันธุกรรม
ชุดที่ 2 โครโมโซมและสารพันธุกรรม
ชุดที่ 3 การแบ่งเซลล์แบบไมโทซีส
ชุดที่ 4 การแบ่งเซลล์แบบไมโอซีส
ชุดที่ 5 โครโมโซมกับการถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรม
ชุดที่ 6 การถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรม
ชุดที่ 7 การเปลี่ยนแปลงทางพันธุกรรม
ชุดที่ 8 เทคโนโลยีชีวภาพ
ชุดที่ 9 ความหลากหลายทางชีวภาพ
2. ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดนี้เป็นชุดที่ 1 ลักษณะทางพันธุกรรม ใช้เวลาในการเรียนทั้งสิ้น 2 ชั่วโมง
ซึ่งประกอบไปด้วย
- คาชี้แจงเกี่ยวกับชุดกิจกรรมการเรียนรู้
- คาแนะนาสาหรับครู
- คาแนะนาสาหรับนักเรียน
- บัตรจุดประสงค์
- บัตรคาสั่ง
- แบบทดสอบก่อนเรียน/เฉลย/กระดาษคาตอบ
- บัตรเนื้อหา/บัตรกิจกรรม/บัตรคาถาม/บัตรเฉลย
- แบบทดสอบหลังเรียน/เฉลย/กระดาษคาตอบ
- บรรณานุกรม
2
คาแนะนาสาหรับครู
การจัดกิจกรรมการเรียนรู้ครูผู้สอนควรดาเนินการดังนี้
1. ศึกษาคู่มือการใช้ แผนการจัดการเรียนรู้ และเกณฑ์การวัดผลประเมินผลให้ละเอียด
2. จัดเตรียมชุดกิจกรรมการเรียนรู้ให้อยู่ในสภาพพร้อมการใช้งานและพอกับจานวนนักเรียน
3. ชี้แจงวิธีการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้อย่างละเอียดเพื่อให้นักเรียนได้เรียนรู้ได้อย่างอิสระโดย
ใช้ความคิดสร้างสรรค์ของตนเอง และมีความสุขในการเรียนรู้
4. ดาเนินกิจกรรมการเรียนการสอนตามที่กาหนดไว้ในแผนการจัดการเรียนรู้ซึ่งอาจยืดหยุ่นได้
ตามความเหมาะสมตามศักยภาพของผู้เรียน
5. ให้คาแนะนาช่วยเหลือนักเรียนเมื่อมีปัญหาในขณะปฏิบัติกิจกรรม โดยเสนอแนะลักษณะ
การทากิจกรรมให้กับนักเรียน
6. ให้การเสริมแรงเมื่อนักเรียนปฏิบัติกิจกรรมได้ถูกต้องและตักเตือนเมื่อนักเรียนไม่ปฏิบัติหรือ
ทากิจกรรมที่ไม่เหมาะสมหรือไม่ถูกต้องและเน้นย้าเรื่องความซื่อสัตย์ต่อตนเองไม่เปิดดูเฉลยก่อนทากิจกรรม
7. สังเกตพฤติกรรมนักเรียนขณะปฏิบัติกิจกรรมและบันทึกผลการสังเกตลงในแบบประเมิน
8. ตรวจผลงานนักเรียนและประเมินให้เสร็จสิ้นในแต่ละกิจกรรม
3
คาแนะนาสาหรับนักเรียน
นักเรียนควรปฏิบัติตนในการเรียนโดยใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ดังนี้
ก่อนใช้ชุดกิจกรรม
1. จัดเตรียมอุปกรณ์การเรียนให้พร้อมในการทากิจกรรม
2. ฟังคาชี้แจงให้เข้าใจก่อนลงมือทากิจกรรม
ระหว่างการใช้ชุดกิจกรรม
1. ศึกษาคาชี้แจง คาแนะนาสาหรับนักเรียน บัตรคาสั่ง บัตรเนื้อหา บัตรกิจกรรมให้เข้าใจ
2. ปฏิบัติกิจกรรมด้วยความตั้งใจโดยปฏิบัติตามขั้นตอนที่กาหนดไว้ในบัตรคาสั่ง
3. ก่อนและหลังการทากิจกรรมโดยใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ต้องทาแบบทดสอบก่อนเรียน
และหลังเรียนเพื่อนามาเปรียบเทียบความก้าวหน้าของการเรียน
4. ให้ความร่วมมือซึ่งกันและกัน สามัคคีกัน โต้แย้งกันอย่างสร้างสรรค์ ถ้ามีข้อสงสัยในการทา
กิจกรรมกลุ่มให้ปรึกษาครูผู้สอน
5. หากนักเรียนไม่เข้าใจเนื้อหาใดให้กลับไปศึกษาอีกครั้ง
6. ทากิจกรรมด้วยความเข้าใจ อย่างเต็มความสามารถและทันกาหนดเวลา
7. เมื่อทากิจกรรมตามที่กาหนดให้เสร็จสิ้นแล้ว นาชุดกิจกรรมการเรียนรู้และชิ้นงานทั้งหมด
ส่งครูผู้สอนเพื่อประเมินและตรวจสอบคาตอบอีกครั้ง
8. ในการทากิจกรรมต้องมีความซื่อสัตย์ต่อตนเองไม่เปิดดูเฉลยก่อนทากิจกรรม
หลังการใช้ชุดกิจกรรม
1. เมื่อสิ้นสุดกิจกรรมควรร่วมกันดูแลความสะอาด ตรวจสอบความครบถ้วนของอุปกรณ์ และจัดเก็บ
อุปกรณ์ให้ถูกที่และสะดวกในการใช้งานครั้งต่อไป
2. จัดโต๊ะ เก้าอี้ ให้เป็นระเบียบ ปิดไฟ ปิดน้า ปิดเครื่องใช้ไฟฟ้าก่อนออกจากห้อง
4
ขั้นตอนการเรียนโดยใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้
ชุดที่ 1 ลักษณะทางพันธุกรรม
1. อ่านคาแนะนาและบัตรคาสั่ง
2. ทาแบบทดสอบก่อนเรียน
3. ศึกษาชุดกิจกรรมการเรียนรู้กิจกรรม
- ศึกษาบัตรเนื้อหา
- ทาบัตรคาถาม
- ทาบัตรสรุปเนื้อหา
4. ทาแบบทดสอบหลังเรียน
ไม่ผ่านเกณฑ์
การประเมินผล
ผ่านเกณฑ์ศึกษาชุดที่ 2 ต่อไป
5
หลังจากศึกษาชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1 ลักษณะทางพันธุกรรม แล้วนักเรียนจะมีความรู้
ความสามารถและสามารถปฏิบัติได้ ดังนี้
ว 1.2 ม.4-6/1 อธิบายกระบวนการถ่ายทอดสารพันธุกรรม การแปรผันทางพันธุกรรมมิวเทชัน
และการเกิดความหลากหลายทางชีวภาพ
ว 8.1 ม.4-6/1 ตั้งคาถามที่อยู่บนพื้นฐานของความรู้และความเข้าใจทางวิทยาศาสตร์ หรือความสนใจ
หรือจากประเด็นที่เกิดขึ้นในขณะนั้น ที่สามารถทาการสารวจตรวจสอบหรือศึกษาค้นคว้าได้อย่างครอบคลุม
และเชื่อถือได้
ว 8.1 ม.4-6/5 รวบรวมข้อมูลและบันทึกผลการสารวจตรวจสอบอย่างเป็นระบบถูกต้อง ครอบคลุม
ทั้งในเชิงปริมาณและคุณภาพ โดยตรวจสอบความเป็นไปได้ ความเหมาะสมหรือความผิดพลาดของข้อมูล
ลักษณะทางพันธุกรรม เป็นลักษณะต่าง ๆ ของสิ่งมีชีวิต ที่สามารถถ่ายทอดจากบรรพบุรุษ
ไปสู่ลูกหลาน ลักษณะทางพันธุกรรมของสิ่งมีชีวิตจะมีความแปรผันทางพันธุกรรมจาแนกได้เป็น ลักษณะทาง
พันธุกรรมที่มีการแปรผันต่อเนื่อง และลักษณะทางพันธุกรรมที่มีการแปรผันไม่ต่อเนื่อง
1. อธิบายและยกตัวอย่างลักษณะทางพันธุกรรมของสิ่งมีชีวิตได้
2. จาแนกประเภทและบอกความแตกต่างของลักษณะทางพันธุกรรมที่มีการแปรผันต่อเนื่องและไม่
ต่อเนื่องได้
3. ระบุอิทธิพลที่ทาให้เกิดความแปรผันทางพันธุกรรมได้
บัตรจุดประสงค์การเรียนรู้
ตัวชี้วัด
สาระสาคัญ
จุดประสงค์การเรียนรู้
6
1. แบ่งกลุ่มนักเรียนออกเป็นกลุ่มๆ โดยคละนักเรียนเป็นเก่ง ปานกลาง อ่อน
2. อ่านคาแนะนาสาหรับนักเรียนให้เข้าใจก่อน ก่อนลงมือศึกษาชุดกิจกรรมการเรียนรู้
3. ทาแบบทดสอบก่อนเรียน ชุดที่ 1 เพื่อประเมินความรู้เดิมของนักเรียน
4. ศึกษาบัตรเนื้อหา ให้เข้าใจด้วยความตั้งใจ
5. ทากิจกรรมจากบัตรคาถาม พร้อมทั้งตรวจคาตอบจากบัตรเฉลย
6. ทาบัตรสรุปเนื้อหาเพื่อเป็นการทบทวนและส่งเสริมความแม่นยาในการเรียนรู้ของนักเรียน
7. ทาแบบทดสอบหลังเรียน ชุดที่ 1 เพื่อประเมินความก้าวหน้าของนักเรียนหลังจากเรียนชุด
การเรียนการสอน ชุดที่ 1 จบแล้ว
8. ถ้ามีนักเรียนคนใดทาแบบทดสอบหลังเรียนได้คะแนนไม่ผ่านเกณฑ์ที่ตั้งไว้ ให้นักเรียนปรึกษา
ครูผู้สอนหรือศึกษาชุดการเรียนอีกครั้ง
9. ในการทากิจกรรมในบัตรคาถาม แบบทดสอบก่อนเรียน – หลังเรียน ขอให้นักเรียน
ทาด้วยความตั้งใจ และให้ซื่อสัตย์ต่อตนเองให้มากที่สุด โดยไม่เปิดดูเฉลยก่อนทากิจกรรม
บัตรคาสั่ง
7
แบบทดสอบก่อนเรียน
รายวิชาชีววิทยา รหัสวิชา ว30103 สาหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4
เรื่อง การถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมและความหลากหลายทางชีวภาพ
ชุดที่ 1 ลักษณะทางพันธุกรรม
คาชี้แจง จงเลือกคาตอบที่ถูกที่สุด x ลงในกระดาษคาตอบที่กาหนดให้
1. ข้อใดไม่ใช่ลักษณะทางพันธุกรรม
ก. ลักษณะความผิดปกติของร่างกาย
ข. ลักษณะของสิ่งมีชีวิตที่ควบคุมโดยยีน
ค. ลักษณะซึ่งถ่ายทอดจากรุ่นหนึ่งไปยังรุ่นต่อไป
ง. ลักษณะที่ถ่ายทอดโดยอาศัยเซลล์สืบพันธุ์เป็นสื่อกลาง
2. ลักษณะใดไม่เกี่ยวข้องกับลักษณะทางพันธุกรรม
ก. ลักษณะผอม สูง
ข. ผิวสีดาแดง ฟันหน้ายื่น
ค. พี่น้องฝาแฝดมีเลือดคนละกลุ่ม
ง. ผิวเปลี่ยนจากผิวขาวเป็นผิวดาแดงหลังจากไปเที่ยวทะเล
3. ลักษณะในข้อใดไม่จัดเป็นลักษณะทางพันธุกรรมทั้งหมด
ก. ผิวเผือก ปานแดง
ข. การพับลิ้น แผลเป็น
ค. สติปัญญา การมีไฝ
ง. การมีติ่งหู นิ้วหัวแม่มือกระดก
4. ลักษณะใดต่อไปนี้ไม่ถ่ายทอดทางพันธุกรรม
ก. ความรู้
ข. สติปัญญา
ค. รูปของปาก
ง. ลักษณะติ่งหู
8
5. ลักษณะทางพันธุกรรมใดต่อไปนี้จัดอยู่ในประเภทเดียวกันทั้งหมด
ก. การมีลักยิ้ม สติปัญญา
ข. การมีติ่งหู ความสูง
ค. สีผิว การไม่มีติ่งหุ
ง. การห่อลิ้นได้ การมีลักยิ้ม
6. ลักษณะใดต่อไปนี้เกิดจากการถ่ายทอดทางพันธุกรรม
ก. ปูแก้วรับราชการเหมือนพ่อ
ข. ต้นข้าวกับแม่เป็นโรคตาแดง
ค. ข้าวหอมมีจมูกเป็นสันเหมือนแม่
ง. ก้างชอบรับประทานผักเหมือนพ่อ
7. พันธุกรรมและสิ่งแวดล้อมมีอิทธิพลต่อสิ่งมีชีวิต นักเรียนคิดว่าลักษณะใดต่อไปนี้เกิดจากอิทธิพล
เพียงอย่างใดอย่างหนึ่งเท่านั้น
ก. ความอ้วน
ข. หมู่เลือด
ค. ความดันโลหิต
ง. ความสามารถทางดนตรี
8. ปริมาณการให้นมของโคเป็นผลมาจากข้อใด
ก. พันธุกรรมเพียงอย่างเดียว
ข. สิ่งแวดล้อมเพียงอย่างเดียว
ค. พันธุกรรมและสิ่งแวดล้อม
ง. พันธุกรรมและสิ่งแวดล้อมภายนอก
9. ลักษณะทางพันธุกรรมของคนลักษณะใดต่อไปนี้เป็นลักษณะทางพันธุกรรมที่แปรผันแบบต่อเนื่อง
ก. เส้นผม หน้าตา ติ่งหู
ข. สีผิว ความสูง สติปัญญา
ค. สีผิว เส้นผม ความสูง สติปัญญา
ง. ความสูง หน้าตา สติปัญญา ติ่งหู
10. ลักษณะทางพันธุกรรมที่มีความแปรผันแบบไม่ต่อเนื่องได้รับอิทธิพลจากสิ่งใด
ก. สิ่งแวดล้อมภายใน
ข. สิ่งแวดล้อมภายนอก
ค. พันธุกรรมเพียงอย่างเดียว
ง. พันธุกรรมและสิ่งแวดล้อม
9
กระดาษคาตอบก่อนเรียน
ชื่อ.............................................................................ชั้น.................เลขที่.............
รายวิชาชีววิทยา รหัสวิชา ว30103 สาหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4
เรื่อง การถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมและความหลากหลายทางชีวภาพ
ชุดที่ 1 ลักษณะทางพันธุกรรม
ข้อที่ ก ข ค ง
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
10
เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน
รายวิชาชีววิทยา รหัสวิชา ว30103 สาหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4
เรื่อง การถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมและความหลากหลายทางชีวภาพ
ชุดที่ 1 ลักษณะทางพันธุกรรม
1. ง
2. ง
3. ข
4. ก
5. ง
6. ค
7. ข
8. ค
9. ข
10. ค
11
จุดประสงค์ของกิจกรรม
จาแนกประเภทและบอกความแตกต่างของลักษณะทางพันธุกรรมได้
คาชี้แจง ให้นักเรียนพิจารณาภาพของพ่อสุนัข แม่สุนัขและลูกสุนัข แล้วตอบคาถาม (ข้อละ 2 คะแนน)
ภาพที่ 1-1 ลักษณะที่ปรากฏของพ่อสุนัข แม่สุนัขและลูกสุนัข
1. ลักษณะใดบ้างที่ลูกสุนัขเหมือนพ่อสุนัข และแม่สุนัข
ตอบ .................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................
2. ลักษณะใดบ้างที่ลูกสุนัขแตกต่างจากพ่อสุนัข และแม่สุนัข
ตอบ .................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................
บัตรกิจกรรมที่ 1.1
ทายสิฉันนั้นเหมือนใคร
นี่พ่อฉันนะ
นี่แม่ฉันนะ
12
พันธุกรรม (Heredity) หมายถึง การถ่ายทอดลักษณะของสิ่งมีชีวิตจากรุ่นหนึ่งไปยังรุ่นหนึ่ง หรือ
จากบรรพบุรุษไปสู่ลูกหลาน เช่น ลักษณะสีผิว ลักษณะเส้นผม ลักษณะสีตา เป็นต้น
ลักษณะทางพันธุกรรม (genetic character) หมายถึง ลักษณะต่างๆ ของสิ่งมีชีวิต ที่สามารถ
ถ่ายทอดจากบรรพบุรุษไปสู่ลูกหลาน ซึ่งถ้านักเรียนสังเกตจะเห็นว่า ในบางครั้งอาจมี คนทักว่ามีลักษณะ
เส้นผมเหมือนพ่อ ลักษณะสีตาคล้ายกับแม่ ในการพิจารณาลักษณะต่างๆ ว่าลักษณะใดเป็นลักษณะทาง
พันธุกรรมนั้น จะต้องพิจารณาหลายๆ รุ่น หรือหลายชั่วอายุเพราะลักษณะทาง พันธุกรรมบางอย่างอาจไม่
ปรากฏในรุ่นลูก แต่อาจปรากฏในรุ่นหลานได้
ลักษณะที่ถ่ายทอดทางพันธุกรรม
กรรมพันธุ์หรือลักษณะต่างๆ ในสิ่งมีชีวิตสามารถถ่ายทอดไปสู่รุ่นต่อไปได้โดย ผ่านทางเซลล์สืบพันธุ์
กล่าวคือ เมื่อเกิดการปฏิสนธิระหว่างเซลล์ไข่ ของแม่และอสุจิของพ่อ ลักษณะต่างๆ ของพ่อและแม่
จะถ่ายทอดไปยังลูก ตัวอย่างลักษณะทางพันธุกรรม ได้แก่ ลักษณะสีนัยน์ตา สีผม สีผิว ความสูง น้าหนักตัว
สติปัญญา สีของดอกไม้ ความถนัด มีติ่งหู ไม่มีติ่งหู หนังตาชั้นเดียว หนังตาสองชั้น ผมหยักโศก ผมตรง
มีลักยิ้ม ไม่มีลักยิ้ม จมูกมีสัน จมูกไม่มีสัน ฯลฯ
ตาชั้นเดียว ตาสองชั้น มีติ่งหู ไม่มีติ่งหู จมูกมีสัน จมูกไม่มีสัน
ไม่มีลักยิ้ม มีลักยิ้ม
เชิงผมที่หน้าผาก เชิงผมที่หน้าผาก
โค้งมน แหลม ห่อลิ้นได้ ห่อลิ้นไม่ได้
ภาพที่ 1-2 ภาพลักษณะทางพันธุกรรมของมนุษย์
บัตรเนื้อหาที่ 1.1
ความหมายของลักษณะทางพันธุกรรม
13
คาสั่ง เมื่อนักเรียนศึกษาเนื้อหาความหมายของลักษณะทางพันธุกรรมในบัตรเนื้อหาที่ 1 แล้วให้นักเรียนตอบ
คาถามต่อไปนี้ (ข้อละ 2 คะแนน)
1. พันธุกรรม หมายถึง ....................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
2. ลักษณะทางพันธุกรรม หมายถึง .................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
3. ลักษณะทางพันธุกรรมในสิ่งมีชีวิตสามารถถ่ายทอดได้โดย .............................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
4. ตัวอย่างลักษณะทางพันธุกรรม ได้แก่ ..........................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
บัตรคาถามที่ 1.1
ความหมายของลักษณะทางพันธุกรรม
14
คาสั่ง เมื่อนักเรียนศึกษาเนื้อหาความหมายของลักษณะทางพันธุกรรมในบัตรเนื้อหาที่ 1 แล้วให้นักเรียนตอบ
คาถามต่อไปนี้ (ข้อละ 2 คะแนน)
1. พันธุกรรม หมายถึง การถ่ายทอดลักษณะของสิ่งมีชีวิตจากรุ่นหนึ่งไปยังรุ่นหนึ่ง หรือจากบรรพบุรุษ
ไปสู่ลูกหลาน
2. ลักษณะทางพันธุกรรม หมายถึง ลักษณะต่างๆ ของสิ่งมีชีวิตที่สามารถถ่ายทอดจากบรรพบุรุษไปสู่
ลูกหลาน
3. ลักษณะทางพันธุกรรมในสิ่งมีชีวิตสามารถถ่ายทอดได้โดย ผ่านทางเซลล์สืบพันธุ์ เมื่อเกิดการปฏิสนธิ
ระหว่างเซลล์ไข่ ของแม่และอสุจิของพ่อ ลักษณะต่าง ๆ ของพ่อและแม่จะถ่ายทอดไปยังลูก
4. ตัวอย่างลักษณะทางพันธุกรรม ได้แก่ ลักษณะสีนัยน์ตา สีผม สีผิว ความสูง น้าหนักตัว สติปัญญา
สีของดอกไม้ ความถนัด มีติ่งหู ไม่มีติ่งหู หนังตาชั้นเดียว หนังตาสองชั้น ผมหยักโศก ผมตรง มีลักยิ้ม
ไม่มีลักยิ้ม จมูกมีสัน จมูกไม่มีสัน ฯลฯ
เฉลยบัตรคาถามที่ 1.1
ความหมายของลักษณะทางพันธุกรรม
15
จุดประสงค์ของกิจกรรม
จาแนกประเภทและบอกความแตกต่างของลักษะทางพันธุกรรมที่มีการแปรผันต่อเนื่อง
และไม่ต่อเนื่องได้
คาชี้แจง ให้นักเรียนสารวจลักษณะทางพันธุกรรมของบุคคลในครอบครัวตนเองและ
ทาเครื่องหมาย  ในช่องที่มีลักษณะทางพันธุกรรมปรากฏกับบุคคลในครอบครัว พร้อมทั้งตอบ
คาถามต่อไปนี้ (5 คะแนน)
ลักษณะที่สารวจ
บุคคลในครอบครัวที่พบลักษณะพันธุกรรมนี้
ตนเอง พ่อ แม่ พี่ชาย น้องชาย พี่สาว น้องสาว ปู่ ย่า ตา ยาย
1. หนังตาชั้นเดียว
2. หนังตาสองชั้น
3. มีลักยิ้ม
4. ไม่มีลักยิ้ม
5. เชิงผมที่หน้าผากแหลม
6. เชิงผมที่หน้าผากโค้งมน
7. ห่อลิ้นได้
8. ห่อลิ้นไม่ได้
9. มีติ่งหู
10. ไม่มีติ่งหู
11. นิ้วหัวแม่มือกระดกได้
12. นิ้วหัวแม่มือกระดกไม่ได้
13. จมูกมีสัน
14. จมูกไม่มีสัน
15. อื่น ๆ (ระบุ).....................................
..............................................................
บัตรกิจกรรมที่ 1.2
ลักษณะทางพันธุกรรมครอบครัวของฉัน
16
คาถามท้ายกิจกรรม
คาสั่ง จากตารางสารวจลักษณะทางพันธุกรรมของบุคคลในครอบครัวให้นักเรียนตอบคาถามต่อไปนี้
1. ลักษณะทางพันธุกรรมที่ปรากฏของบุคคลในครอบครัวนั้นคนๆ หนึ่ง มีลักษณะเดียวหรือมากกว่าหนึ่ง
ลักษณะ ลักษณะนั้น ๆ ได้รับการถ่ายทอดมาจากรุ่นใดบ้าง (2 คะแนน)
ตอบ .......................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
2. นักเรียนทราบได้อย่างไรว่า ลักษณะใดเป็นลักษณะทางพันธุกรรม (2 คะแนน)
ตอบ .......................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
3. ลักษณะของตัวนักเรียนที่ปรากฏมีการถ่ายทอดพันธุกรรมมาจากรุ่นใด (1 คะแนน)
ตอบ .......................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
บัตรกิจกรรมที่ 1.2 (ต่อ)
ลักษณะทางพันธุกรรมครอบครัวของฉัน
17
จุดประสงค์ของกิจกรรม
จาแนกประเภทและบอกความแตกต่างของลักษะทางพันธุกรรมที่มีการแปรผันต่อเนื่อง
และไม่ต่อเนื่องได้
คาสั่ง จากตารางสารวจลักษณะทางพันธุกรรมของบุคคลในครอบครัวให้นักเรียนตอบคาถามต่อไปนี้
1. ลักษณะทางพันธุกรรมที่ปรากฏของบุคคลในครอบครัวนั้นคนๆ หนึ่ง มีลักษณะเดียวหรือมากกว่าหนึ่ง
ลักษณะ ลักษณะนั้น ๆ ได้รับการถ่ายทอดมาจากรุ่นใดบ้าง (2 คะแนน)
ตอบ (คาตอบขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคล) ซึ่งส่วนใหญ่พบว่าลักษณะทางพันธุกรรมของบุคคลหนึ่งๆ
มักมีหลายลักษณะ ลักษณะนั้นๆ อาจได้รับมาจากพ่อหรือแม่หรือปู่ ย่า ตา และยายก็ได้
2. นักเรียนทราบได้อย่างไรว่า ลักษณะใดเป็นลักษณะทางพันธุกรรม (2 คะแนน)
ตอบ (คาตอบอยู่ในดุลยพินิจของครูผู้สอน) แนวคาตอบอาจมีดังนี้ ลักษณะทางพันธุกรรมเป็น
ลักษณะเฉพาะของสิ่งมีชีวิตแต่ละชนิด ทราบได้โดยการสารวจสิ่งมีชีวิตนั้นๆ ในแต่ละรุ่น ถ้าพบว่ามีลักษณะ
ดังกล่าวถ่ายทอดจากรุ่นพ่อแม่ไปยังรุ่นลูกหลานต่อๆ ไปได้หรือปรากฏในบางรุ่น แสดงว่าลักษณะดังกล่าวเป็น
ลักษณะทางพันธุกรรม
3. ลักษณะของตัวนักเรียนที่ปรากฏมีการถ่ายทอดพันธุกรรมมาจากรุ่นใด (1 คะแนน)
ตอบ (ตอบตามลักษณะของตนเองที่ปรากฏ)
เฉลยบัตรกิจกรรมที่ 1.2
ลักษณะทางพันธุกรรมครอบครัวของฉัน
18
ลักษณะบางอย่างเราไม่ถือว่าเป็นลักษณะทางพันธุกรรม เพราะลักษณะบางอย่างอาจเกิดขึ้น
ภายหลัง ไม่ได้เกิดขึ้นจากการ ถ่ายทอดลักษณะจากบรรพบุรุษ เช่น ลักษณะที่เกิดขึ้นจากอุบัติเหตุ เช่น แผลที่
เกิดจากมีดบาด หรือเกิดจากการทาศัลยกรรมตกแต่งเพิ่มเติมทางทารแพทย์ เป็นต้น
ความแปรผันชองลักษณะทางพันธุกรรม
ลักษณะทางพันธุกรรมเป็นลักษณะเฉพาะของสิ่งมีชีวิตแต่ละชนิดซึ่งทาให้สิ่งมีชีวิตแต่ละชนิดมี
ลักษณะเฉพาะตัวที่แตกต่างจากสิ่งมีชีวิตชนิดอื่น ซึ่งสามารถจาแนกออกได้เป็น 2 ลักษณะ ดังนี้
1. ลักษณะทางพันธุกรรมที่แปรผันต่อเนื่อง (continuous variation) คือ ลักษณะทางพันธุกรรม
ที่สามารถวัดปริมาณการลดหลั่นกันได้ ดังนั้นลักษณะที่ปรากฏออกมาจึงมีความแตกต่างเพียงเล็กน้อย
และต่อเนื่อง มักถูกควบคุมด้วยยึนหลายคู่ ทาให้ยีนแต่ละตัวควบคุมลักษณะการแสดงออกได้ไม่เต็มที่ทาให้เกิด
การแปรผันได้ง่าย โดยสิ่งแวดล้อมมีผลต่อการแสดงลักษณะนั้นๆ ค่อนข้างมาก เช่น
- ความสูง
- สีผิว
- ระดับสติปัญญาของคน
- ปริมาณน้านมวัว
- ปริมาณดอกและผลในพืช
ฯลฯ
เมื่อนากราฟมาเขียนกราฟจะได้รูประฆังคว่า (normal distribution) ดังภาพที่ 1-3 (ก)
บัตรเนื้อหาที่ 1.2
ความแปรผันทางพันธุกรรม
19
2. ลักษณะทางพันธุกรรมที่แปรผันไม่ต่อเนื่อง (discontinuous variation) คือ ลักษณะทาง
พันธุกรรมที่มีความแตกต่างกันอย่างชัดเจน มักถูกควบคุมด้วยยีนน้อยคู่ ทาให้ยีนแต่ละตัวสามารถแสดงออก
ได้เต็มที่ โดยสิ่งแวดล้อมมีผลต่อการแสดงลักษณะนั้นๆ น้อยมากหรือไม่มีเลย เช่น
- การมีลักยิ้มและไม่มีลักยิ้ม
- ห่อลิ้นได้และห่อลิ้นไม่ได้
- ตาชั้นเดียวและหนังตาสองชั้น
- ลักษณะแนวผมที่หน้าผาก คือ แนวผมตรงและแนวผมแหลม
- มีติ่งหูและไม่มีติ่งหู
- นิ้วเรียวยาวและนิ้วสั้น
- นิ้วชี้ยาวกว่าหัวนิ้วแม่เท้าและนิ้วชี้สั้นกว่าหัวแม่เท้า
- สันจมูกโด่งและไม่มีสันจมูก
- หมู่เลือดระบบ ABO คือ หมู่ A , B , AB , O หรือหมู่เลือดระบบ RH คือ RH+
และ RH- ถนัดขวาและถนัดซ้าย ฯลฯ
เมื่อนากราฟมาเขียนกราฟจะได้กราฟแท่งแยกกันเด่นชัด ดังภาพที่ 1-3 (ข)
(ก) กราฟแสดงลักษณะทางพันธุกรรม (ข) กราฟแสดงลักษณะทางพันธุกรรม
ที่แปรผันต่อเนื่อง ที่มีการแปรผันไม่ต่อเนื่อง
ภาพที่ 1-3 กราฟแสดงลักษณะทางพันธุกรรมที่มีการแปรผันต่อเนื่องและไม่ต่อเนื่อง
20
ลักษณะทางพันธุกรรมกับสิ่งแวดล้อม
ลักษณะบางอย่างของสิ่งมีชีวิตถูกควบคุมโดยพันธุกรรมเพียงอย่างเดียว บางอย่างเป็นผลจากการ
ทางานร่วมกันระหว่างยีนกับสิ่งแวดล้อม
สิ่งแวดล้อม หมายถึง สิ่งแวดล้อมภายนอก และสภาพแวดล้อมภายในของสิ่งมีชีวิต
สิ่งแวดล้อมภายนอก เช่น อุณหภูมิ แสง เสียง อาหาร ยา การออกกาลังกาย เป็นต้น
สภาพภายในของสิ่งมีชีวิต เช่น ระดับฮอร์โมน เพศ อายุ เป็นต้น
ลักษณะทางพันธุกรรมบางลักษณะสิ่งแวดล้อมอาจมีผลต่อการแสดงออกของยีนที่กาหนดลักษณะ
นั้นๆ น้อยมากจนเรียกได้ว่า สิ่งแวดล้อมไม่มีผลต่อลักษณะนั้นๆ เช่น กลุ่มเลือด สีตา ปัญญาอ่อน ความ
ดันเลือด เป็นต้น
ลักษณะพันธุกรรมที่สิ่งแวดล้อมมีอิทธิพลต่อการแสดงออกของยีน เช่น สีผิว ได้รับอิทธิพลจากแสง
ความสูงได้รับอิทธิพลจากอาหาร ลักษณะศีรษะล้านได้รับอิทธิพลจากฮอร์โมนเพศชาย เนื่องจากลักษณะ
ศีรษะล้านเป็นลักษณะเด่นในเพศชาย และเป็นลักษณะด้อยในเพศหญิง จึงพบลักษณะศีรษะล้านในเพศชาย
มากกว่าเพศหญิง
21
คาสั่ง เมื่อนักเรียนศึกษาบัตรเนื้อหาที่ 2 ความแปรผันทางพันธุกรรมแล้วให้นักเรียนตอบคาถาม
ต่อไปนี้ (ข้อละ 2 คะแนน)
1. ลักษณะทางพันธุกรรมที่แปรผันต่อเนื่อง คือ ..................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
2. ลักษณะทางพันธุกรรมที่แปรผันไม่ต่อเนื่อง คือ .............................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
3. ให้จาแนกลักษณะทางพันธุกรรมที่กาหนดให้ต่อไปนี้ให้ถูกต้อง
ความสูง การมีลักยิ้มและไม่มีลักยิ้ม สีผิว
ห่อลิ้นได้และห่อลิ้นไม่ได้ ตาชั้นเดียวและหนังตาสองชั้น ปริมาณน้านมวัว
แนวผมตรงและแนวผมแหลม มีติ่งหูและไม่มีติ่งหู นิ้วเรียวยาวและนิ้วสั้น
สันจมูกโด่งและไม่มีสันจมูก ระดับสติปัญญาของคน ความอ้วน
3.1 ลักษณะทางพันธุกรรมที่มีการแปรผันต่อเนื่อง ได้แก่ ...................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
3.2 ลักษณะทางพันธุกรรมที่มีการแปรผันไม่ต่อเนื่อง ได้แก่ ..............................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
บัตรคาถามที่ 1.2
ความแปรผันทางพันธุกรรม
22
คาสั่ง เมื่อนักเรียนศึกษาบัตรเนื้อหาที่ 2 ความแปรผันทางพันธุกรรมแล้วให้นักเรียนตอบคาถาม
ต่อไปนี้ (ข้อละ 2 คะแนน)
1. ลักษณะทางพันธุกรรมที่แปรผันต่อเนื่อง คือ ลักษณะทางพันธุกรรมที่สามารถวัดปริมาณการลดหลั่น กันได้
ดังนั้นลักษณะที่ปรากฎออกมาจึงมีความแตกต่างเพียงเล็กน้อยและต่อเนื่อง มักถูกควบคุมด้วยยีน หลายคู่
ทาให้ยีนแต่ละตัวควบคุมลักษณะการแสดงออกได้ไม่เต็มที่ทาให้เกิดการแปรผันได้ง่าย โดยสิ่งแวดล้อมมีผลต่อ
การแสดงลักษณะนั้นๆ ค่อนข้างมาก
2. ลักษณะทางพันธุกรรมที่แปรผันไม่ต่อเนื่อง คือ ลักษณะทางพันธุกรรมที่มีความแตกต่างกันอย่างชัดเจน
มักถูกควบคุมด้วยยีนน้อยคู่ ทาให้ยีนแต่ละตัวสามารถแสดงออกได้เต็มที่ โดยสิ่งแวดล้มมีผลต่อการแสดง
ลักษณะนั้นๆ น้อยมากหรือไม่มีเลย
3. ให้จาแนกลักษณะทางพันธุกรรมที่กาหนดให้ต่อไปนี้ให้ถูกต้อง
ความสูง การมีลักยิ้มและไม่มีลักยิ้ม สีผิว
ห่อลิ้นได้และห่อลิ้นไม่ได้ ตาชั้นเดียวและหนังตาสองชั้น ปริมาณน้านมวัว
แนวผมตรงและแนวผมแหลม มีติ่งหูและไม่มีติ่งหู นิ้วเรียวยาวและนิ้วสั้น
สันจมูกโด่งและไม่มีสันจมูก ระดับสติปัญญาของคน ความอ้วน
3.1 ลักษณะทางพันธุกรรมที่มีการแปรผันต่อเนื่อง ได้แก่ ความสูง ความอ้วน สีผิว ระดับ
สติปัญญาของคน ปริมาณน้านมวัว
3.2 ลักษณะทางพันธุกรรมที่มีการแปรผันไม่ต่อเนื่อง ได้แก่ การมีลักยิ้มและไม่มีลักยิ้ม ห่อลิ้นได้และ
ห่อลิ้นไม่ได้ ตาชั้นเดียวและหนังตาสองชั้น แนวผมตรงและแนวผมแหลม มีติ่งหูและไม่มีติ่งหู นิ้วเรียวยาว
และนิ้วสั้น สันจมูกโด่งและไม่มีสันจมูก
เฉลยบัตรคาถามที่ 1.2
ความแปรผันทางพันธุกรรม
23
แบบทดสอบหลังเรียน
รายวิชาชีววิทยา รหัสวิชา ว30103 สาหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4
เรื่อง การถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมและความหลากหลายทางชีวภาพ
ชุดที่ 1 ลักษณะทางพันธุกรรม
คาชี้แจง จงเลือกคาตอบที่ถูกที่สุด x ลงในกระดาษคาตอบที่กาหนดให้
1. ข้อใดไม่ใช่ลักษณะทางพันธุกรรม
ก. ลักษณะความผิดปกติของร่างกาย
ข. ลักษณะของสิ่งมีชีวิตที่ควบคุมโดยยีน
ค. ลักษณะซึ่งถ่ายทอดจากรุ่นหนึ่งไปยังรุ่นต่อไป
ง. ลักษณะที่ถ่ายทอดโดยอาศัยเซลล์สืบพันธุ์เป็นสื่อกลาง
2. ลักษณะใดไม่เกี่ยวข้องกับลักษณะทางพันธุกรรม
ก. ลักษณะผอม สูง
ข. ผิวสีดาแดง ฟันหน้ายื่น
ค. พี่น้องฝาแฝดมีเลือดคนละกลุ่ม
ง. ผิวเปลี่ยนจากผิวขาวเป็นผิวดาแดงหลังจากไปเที่ยวทะเล
3. ลักษณะในข้อใดไม่จัดเป็นลักษณะทางพันธุกรรมทั้งหมด
ก. ผิวเผือก ปานแดง
ข. การพับลิ้น แผลเป็น
ค. สติปัญญา การมีไฝ
ง. การมีติ่งหู นิ้วหัวแม่มือกระดก
4. ลักษณะใดต่อไปนี้ไม่ถ่ายทอดทางพันธุกรรม
ก. ความรู้
ข. สติปัญญา
ค. รูปของปาก
ง. ลักษณะติ่งหู
24
5. ลักษณะทางพันธุกรรมใดต่อไปนี้จัดอยู่ในประเภทเดียวกันทั้งหมด
ก. การมีลักยิ้ม สติปัญญา
ข. การมีติ่งหู ความสูง
ค. สีผิว การไม่มีติ่งหู
ง. การห่อลิ้นได้ การมีลักยิ้ม
6. ลักษณะใดต่อไปนี้เกิดจากการถ่ายทอดทางพันธุกรรม
ก. ปูแก้วรับราชการเหมือนพ่อ
ข. ต้นข้าวกับแม่เป็นโรคตาแดง
ค. ข้าวหอมมีจมูกเป็นสันเหมือนแม่
ง. ก้างชอบรับประทานผักเหมือนพ่อ
7. พันธุกรรมและสิ่งแวดล้อมมีอิทธิพลต่อสิ่งมีชีวิต นักเรียนคิดว่าลักษณะใดต่อไปนี้เกิดจากอิทธิพล
เพียงอย่างใดอย่างหนึ่งเท่านั้น
ก. ความอ้วน
ข. หมู่เลือด
ค. ความดันโลหิต
ง. ความสามารถทางดนตรี
8. ปริมาณการให้นมของโคเป็นผลมาจากข้อใด
ก. พันธุกรรมเพียงอย่างเดียว
ข. สิ่งแวดล้อมเพียงอย่างเดียว
ค. พันธุกรรมและสิ่งแวดล้อม
ง. พันธุกรรมและสิ่งแวดล้อมภายนอก
9. ลักษณะทางพันธุกรรมของคนลักษณะใดต่อไปนี้เป็นลักษณะทางพันธุกรรมที่แปรผันแบบต่อเนื่อง
ก. เส้นผม หน้าตา ติ่งหู
ข. สีผิว ความสูง สติปัญญา
ค. สีผิว เส้นผม ความสูง สติปัญญา
ง. ความสูง หน้าตา สติปัญญา ติ่งหู
10. ลักษณะทางพันธุกรรมที่มีความแปรผันแบบไม่ต่อเนื่องได้รับอิทธิพลจากสิ่งใด
ก. สิ่งแวดล้อมภายใน
ข. สิ่งแวดล้อมภายนอก
ค. พันธุกรรมเพียงอย่างเดียว
ง. พันธุกรรมและสิ่งแวดล้อม
25
กระดาษคาตอบหลังเรียน
ชื่อ.............................................................................ชั้น.................เลขที่.............
รายวิชาชีววิทยา รหัสวิชา ว30103 สาหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4
เรื่อง การถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมและความหลากหลายทางชีวภาพ
ชุดที่ 1 ลักษณะทางพันธุกรรม
ข้อที่ ก ข ค ง
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
26
เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน
รายวิชาชีววิทยา รหัสวิชา ว30103 สาหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4
เรื่อง การถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมและความหลากหลายทางชีวภาพ
ชุดที่ 1 ลักษณะทางพันธุกรรม
1. ง
2. ง
3. ข
4. ก
5. ง
6. ค
7. ข
8. ค
9. ข
10. ค
27
แบบบันทึกคะแนน
รายวิชาชีววิทยา รหัสวิชา ว30103 สาหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4
เรื่อง การถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมและความหลากหลายทางชีวภาพ
ชุดที่ 1 ลักษณะทางพันธุกรรม
กิจกรรม คะแนนเต็ม คะแนนที่ได้
ทดสอบก่อนเรียน 10
บัตรกิจกรรมที่ 1.1 4
บัตรกิจกรรมที่ 1.2 8
บัตรคาถามที่ 1.1 10
บัตรคาถามที่ 1.2 6
ทดสอบหลังเรียน 10
28
ประพันธ์ พนธารา. (2554). Core O-NET ชีววิทยา ม.ปลาย. กรุงเทพฯ : แม็ค.
ปรีชา สุวรรณพินิจ และนงลักษณ์ สุวรรณพินิจ. (2555). High School Biology ชีววิทยา ม.4-6
(รายวิชาพื้นฐาน). กรุงเทพฯ : ไฮเอ็ดพับลิชชิ่ง.
ฝ่ายวิชาการ พีบีซี. (2554). คู่มือเตรียมสอบชีววิทยา ม.4-6. กรุงเทพฯ : พีบีซี.
สมาน แก้วไวยุทธ. (2555). Hi-ED’s Biology ชีววิทยา ม.4-6 (รายวิชาพื้นฐาน). กรุงเทพฯ :
ไฮเอ็ดพับลิชชิ่ง.
สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2556). คู่มือครู รายวิชาพื้นฐาน ชีววิทยา
สาหรับนักเรียนที่เน้นวิทยาศาสตร์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4-6 กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์.
กรุงเทพฯ : สกสค.
________ . (2554). คู่มือครู รายวิชาพื้นฐาน วิทยาศาสตร์ พันธุกรรมและสิ่งแวดล้อม
ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4-6 กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษา
ขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพฯ : สกสค.
________ . (2557). หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐาน ชีววิทยา (สาหรับนักเรียนที่เน้นวิทยาศาสตร์)
ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4-6 กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษา
ขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพฯ : สกสค.
บรรณานุกรม
1

ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เรื่องการถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมและความหลากหลายทางชีวภาพ ชุดที่ 1 ลักษณะทางพันธุกรรม

  • 2.
    ก ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ รายวิชา ชีววิทยารหัสวิชา ว30103 สาหรับนักเรียน ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 เรื่องการถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมและความหลากหลายทางชีวภาพ ชุดที่ 1 ลักษณะทางพันธุกรรม ชุดนี้จัดทาขึ้นเพื่อใช้ประกอบกิจกรรมการเรียนรู้กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ โดยมุ่งพัฒนาทักษะ กระบวนการทางวิทยาศาสตร์ การแก้ปัญหา และการให้นักเรียนได้รู้จักการเรียนรู้ด้วยตนเอง ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1 ลักษณะทางพันธุกรรม ชุดนี้ได้จัดทาตามหน่วยการเรียนรู้ มาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัดของกลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ซึ่งสอดคล้องกับหลักสูตรสถานศึกษา โรงเรียนสุรนารีวิทยา ๒ พุทธศักราช 2553 ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษา ขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 โดยมุ่งหวังให้นักเรียนได้ตระหนักและเห็นคุณค่าของการเรียน การสอนวิทยาศาสตร์และมีเจตคติที่ดีต่อ การเรียนวิทยาศาสตร์ ขอขอบพระคุณผู้อานวยการโรงเรียนสุรนารีวิทยา ๒ ผู้เชี่ยวชาญตรวจสอบผลงาน ครูโรงเรียนสุรนารี วิทยา ๒ ที่ได้ให้คาแนะนา ช่วยเหลือ สนับสนุนและนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ปีการศึกษา 2560 ที่เป็น กลุ่มตัวอย่างในการทดลอง จนทาให้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดนี้เสร็จสมบูรณ์และมีคุณค่าในการนาไปพัฒนา ศักยภาพนักเรียนได้เป็นอย่างดีอีกทั้งเป็นแนวทางในการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนแก่ครูผู้สอนรายวิชา วิทยาศาสตร์และผู้ที่สนใจต่อไป สุรภา นนท์ตา คานา
  • 3.
    ข เรื่อง หน้า คานา ก สารบัญข คาชี้แจง 1 คาแนะนาสาหรับครู 2 คาแนะนาสาหรับนักเรียน 3 ขั้นตอนการเรียนโดยใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ 4 บัตรจุดประสงค์การเรียนรู้ 5 บัตรคาสั่ง 6 แบบทดสอบก่อนเรียน 7 กระดาษคาตอบก่อนเรียน 10 เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน 11 บัตรกิจกรรมที่ 1.1 ทายสิฉันนั้นเหมือนใคร 11 บัตรเนื้อหาที่ 1.1 ความหมายของลักษณะทางพันธุกรรม 12 บัตรคาถามที่ 1.1 ความหมายของลักษณะทางพันธุกรรม 13 เฉลยบัตรคาถามที่ 1.1 ความหมายของลักษณะทางพันธุกรรม 14 บัตรกิจกรรมที่ 1.2 ลักษณะพันธุกรรมครอบครัวของฉัน 15 เฉลยบัตรกิจกรรมที่ 1.2 ลักษณะพันธุกรรมครอบครัวของฉัน 17 บัตรเนื้อหาที่ 1.2 ความแปรผันทางพันธุกรรม 18 บัตรคาถามที่ 1.2 ความแปรผันทางพันธุกรรม 21 เฉลยบัตรคาถามที่ 1.2 ความแปรผันทางพันธุกรรม 22 แบบทดสอบหลังเรียน 23 กระดาษคาตอบหลังเรียน 25 เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน 26 แบบบันทึกคะแนน 27 บรรณานุกรม 28 สารบัญ
  • 4.
    1 คาชี้แจงเกี่ยวกับชุดกิจกรรมการเรียนรู้ 1. ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ รายวิชาชีววิทยา รหัสวิชา ว30103 สาหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 เรื่อง การถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมและความหลากหลายทางชีวภาพ ประกอบไปด้วย 9 ชุดดังนี้ ชุดที่ 1 ลักษณะทางพันธุกรรม ชุดที่ 2 โครโมโซมและสารพันธุกรรม ชุดที่ 3 การแบ่งเซลล์แบบไมโทซีส ชุดที่ 4 การแบ่งเซลล์แบบไมโอซีส ชุดที่ 5 โครโมโซมกับการถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรม ชุดที่ 6 การถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรม ชุดที่ 7 การเปลี่ยนแปลงทางพันธุกรรม ชุดที่ 8 เทคโนโลยีชีวภาพ ชุดที่ 9 ความหลากหลายทางชีวภาพ 2. ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดนี้เป็นชุดที่ 1 ลักษณะทางพันธุกรรม ใช้เวลาในการเรียนทั้งสิ้น 2 ชั่วโมง ซึ่งประกอบไปด้วย - คาชี้แจงเกี่ยวกับชุดกิจกรรมการเรียนรู้ - คาแนะนาสาหรับครู - คาแนะนาสาหรับนักเรียน - บัตรจุดประสงค์ - บัตรคาสั่ง - แบบทดสอบก่อนเรียน/เฉลย/กระดาษคาตอบ - บัตรเนื้อหา/บัตรกิจกรรม/บัตรคาถาม/บัตรเฉลย - แบบทดสอบหลังเรียน/เฉลย/กระดาษคาตอบ - บรรณานุกรม
  • 5.
    2 คาแนะนาสาหรับครู การจัดกิจกรรมการเรียนรู้ครูผู้สอนควรดาเนินการดังนี้ 1. ศึกษาคู่มือการใช้ แผนการจัดการเรียนรู้และเกณฑ์การวัดผลประเมินผลให้ละเอียด 2. จัดเตรียมชุดกิจกรรมการเรียนรู้ให้อยู่ในสภาพพร้อมการใช้งานและพอกับจานวนนักเรียน 3. ชี้แจงวิธีการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้อย่างละเอียดเพื่อให้นักเรียนได้เรียนรู้ได้อย่างอิสระโดย ใช้ความคิดสร้างสรรค์ของตนเอง และมีความสุขในการเรียนรู้ 4. ดาเนินกิจกรรมการเรียนการสอนตามที่กาหนดไว้ในแผนการจัดการเรียนรู้ซึ่งอาจยืดหยุ่นได้ ตามความเหมาะสมตามศักยภาพของผู้เรียน 5. ให้คาแนะนาช่วยเหลือนักเรียนเมื่อมีปัญหาในขณะปฏิบัติกิจกรรม โดยเสนอแนะลักษณะ การทากิจกรรมให้กับนักเรียน 6. ให้การเสริมแรงเมื่อนักเรียนปฏิบัติกิจกรรมได้ถูกต้องและตักเตือนเมื่อนักเรียนไม่ปฏิบัติหรือ ทากิจกรรมที่ไม่เหมาะสมหรือไม่ถูกต้องและเน้นย้าเรื่องความซื่อสัตย์ต่อตนเองไม่เปิดดูเฉลยก่อนทากิจกรรม 7. สังเกตพฤติกรรมนักเรียนขณะปฏิบัติกิจกรรมและบันทึกผลการสังเกตลงในแบบประเมิน 8. ตรวจผลงานนักเรียนและประเมินให้เสร็จสิ้นในแต่ละกิจกรรม
  • 6.
    3 คาแนะนาสาหรับนักเรียน นักเรียนควรปฏิบัติตนในการเรียนโดยใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ดังนี้ ก่อนใช้ชุดกิจกรรม 1. จัดเตรียมอุปกรณ์การเรียนให้พร้อมในการทากิจกรรม 2. ฟังคาชี้แจงให้เข้าใจก่อนลงมือทากิจกรรม ระหว่างการใช้ชุดกิจกรรม 1.ศึกษาคาชี้แจง คาแนะนาสาหรับนักเรียน บัตรคาสั่ง บัตรเนื้อหา บัตรกิจกรรมให้เข้าใจ 2. ปฏิบัติกิจกรรมด้วยความตั้งใจโดยปฏิบัติตามขั้นตอนที่กาหนดไว้ในบัตรคาสั่ง 3. ก่อนและหลังการทากิจกรรมโดยใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ต้องทาแบบทดสอบก่อนเรียน และหลังเรียนเพื่อนามาเปรียบเทียบความก้าวหน้าของการเรียน 4. ให้ความร่วมมือซึ่งกันและกัน สามัคคีกัน โต้แย้งกันอย่างสร้างสรรค์ ถ้ามีข้อสงสัยในการทา กิจกรรมกลุ่มให้ปรึกษาครูผู้สอน 5. หากนักเรียนไม่เข้าใจเนื้อหาใดให้กลับไปศึกษาอีกครั้ง 6. ทากิจกรรมด้วยความเข้าใจ อย่างเต็มความสามารถและทันกาหนดเวลา 7. เมื่อทากิจกรรมตามที่กาหนดให้เสร็จสิ้นแล้ว นาชุดกิจกรรมการเรียนรู้และชิ้นงานทั้งหมด ส่งครูผู้สอนเพื่อประเมินและตรวจสอบคาตอบอีกครั้ง 8. ในการทากิจกรรมต้องมีความซื่อสัตย์ต่อตนเองไม่เปิดดูเฉลยก่อนทากิจกรรม หลังการใช้ชุดกิจกรรม 1. เมื่อสิ้นสุดกิจกรรมควรร่วมกันดูแลความสะอาด ตรวจสอบความครบถ้วนของอุปกรณ์ และจัดเก็บ อุปกรณ์ให้ถูกที่และสะดวกในการใช้งานครั้งต่อไป 2. จัดโต๊ะ เก้าอี้ ให้เป็นระเบียบ ปิดไฟ ปิดน้า ปิดเครื่องใช้ไฟฟ้าก่อนออกจากห้อง
  • 7.
    4 ขั้นตอนการเรียนโดยใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1 ลักษณะทางพันธุกรรม 1.อ่านคาแนะนาและบัตรคาสั่ง 2. ทาแบบทดสอบก่อนเรียน 3. ศึกษาชุดกิจกรรมการเรียนรู้กิจกรรม - ศึกษาบัตรเนื้อหา - ทาบัตรคาถาม - ทาบัตรสรุปเนื้อหา 4. ทาแบบทดสอบหลังเรียน ไม่ผ่านเกณฑ์ การประเมินผล ผ่านเกณฑ์ศึกษาชุดที่ 2 ต่อไป
  • 8.
    5 หลังจากศึกษาชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดที่ 1ลักษณะทางพันธุกรรม แล้วนักเรียนจะมีความรู้ ความสามารถและสามารถปฏิบัติได้ ดังนี้ ว 1.2 ม.4-6/1 อธิบายกระบวนการถ่ายทอดสารพันธุกรรม การแปรผันทางพันธุกรรมมิวเทชัน และการเกิดความหลากหลายทางชีวภาพ ว 8.1 ม.4-6/1 ตั้งคาถามที่อยู่บนพื้นฐานของความรู้และความเข้าใจทางวิทยาศาสตร์ หรือความสนใจ หรือจากประเด็นที่เกิดขึ้นในขณะนั้น ที่สามารถทาการสารวจตรวจสอบหรือศึกษาค้นคว้าได้อย่างครอบคลุม และเชื่อถือได้ ว 8.1 ม.4-6/5 รวบรวมข้อมูลและบันทึกผลการสารวจตรวจสอบอย่างเป็นระบบถูกต้อง ครอบคลุม ทั้งในเชิงปริมาณและคุณภาพ โดยตรวจสอบความเป็นไปได้ ความเหมาะสมหรือความผิดพลาดของข้อมูล ลักษณะทางพันธุกรรม เป็นลักษณะต่าง ๆ ของสิ่งมีชีวิต ที่สามารถถ่ายทอดจากบรรพบุรุษ ไปสู่ลูกหลาน ลักษณะทางพันธุกรรมของสิ่งมีชีวิตจะมีความแปรผันทางพันธุกรรมจาแนกได้เป็น ลักษณะทาง พันธุกรรมที่มีการแปรผันต่อเนื่อง และลักษณะทางพันธุกรรมที่มีการแปรผันไม่ต่อเนื่อง 1. อธิบายและยกตัวอย่างลักษณะทางพันธุกรรมของสิ่งมีชีวิตได้ 2. จาแนกประเภทและบอกความแตกต่างของลักษณะทางพันธุกรรมที่มีการแปรผันต่อเนื่องและไม่ ต่อเนื่องได้ 3. ระบุอิทธิพลที่ทาให้เกิดความแปรผันทางพันธุกรรมได้ บัตรจุดประสงค์การเรียนรู้ ตัวชี้วัด สาระสาคัญ จุดประสงค์การเรียนรู้
  • 9.
    6 1. แบ่งกลุ่มนักเรียนออกเป็นกลุ่มๆ โดยคละนักเรียนเป็นเก่งปานกลาง อ่อน 2. อ่านคาแนะนาสาหรับนักเรียนให้เข้าใจก่อน ก่อนลงมือศึกษาชุดกิจกรรมการเรียนรู้ 3. ทาแบบทดสอบก่อนเรียน ชุดที่ 1 เพื่อประเมินความรู้เดิมของนักเรียน 4. ศึกษาบัตรเนื้อหา ให้เข้าใจด้วยความตั้งใจ 5. ทากิจกรรมจากบัตรคาถาม พร้อมทั้งตรวจคาตอบจากบัตรเฉลย 6. ทาบัตรสรุปเนื้อหาเพื่อเป็นการทบทวนและส่งเสริมความแม่นยาในการเรียนรู้ของนักเรียน 7. ทาแบบทดสอบหลังเรียน ชุดที่ 1 เพื่อประเมินความก้าวหน้าของนักเรียนหลังจากเรียนชุด การเรียนการสอน ชุดที่ 1 จบแล้ว 8. ถ้ามีนักเรียนคนใดทาแบบทดสอบหลังเรียนได้คะแนนไม่ผ่านเกณฑ์ที่ตั้งไว้ ให้นักเรียนปรึกษา ครูผู้สอนหรือศึกษาชุดการเรียนอีกครั้ง 9. ในการทากิจกรรมในบัตรคาถาม แบบทดสอบก่อนเรียน – หลังเรียน ขอให้นักเรียน ทาด้วยความตั้งใจ และให้ซื่อสัตย์ต่อตนเองให้มากที่สุด โดยไม่เปิดดูเฉลยก่อนทากิจกรรม บัตรคาสั่ง
  • 10.
    7 แบบทดสอบก่อนเรียน รายวิชาชีววิทยา รหัสวิชา ว30103สาหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 เรื่อง การถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมและความหลากหลายทางชีวภาพ ชุดที่ 1 ลักษณะทางพันธุกรรม คาชี้แจง จงเลือกคาตอบที่ถูกที่สุด x ลงในกระดาษคาตอบที่กาหนดให้ 1. ข้อใดไม่ใช่ลักษณะทางพันธุกรรม ก. ลักษณะความผิดปกติของร่างกาย ข. ลักษณะของสิ่งมีชีวิตที่ควบคุมโดยยีน ค. ลักษณะซึ่งถ่ายทอดจากรุ่นหนึ่งไปยังรุ่นต่อไป ง. ลักษณะที่ถ่ายทอดโดยอาศัยเซลล์สืบพันธุ์เป็นสื่อกลาง 2. ลักษณะใดไม่เกี่ยวข้องกับลักษณะทางพันธุกรรม ก. ลักษณะผอม สูง ข. ผิวสีดาแดง ฟันหน้ายื่น ค. พี่น้องฝาแฝดมีเลือดคนละกลุ่ม ง. ผิวเปลี่ยนจากผิวขาวเป็นผิวดาแดงหลังจากไปเที่ยวทะเล 3. ลักษณะในข้อใดไม่จัดเป็นลักษณะทางพันธุกรรมทั้งหมด ก. ผิวเผือก ปานแดง ข. การพับลิ้น แผลเป็น ค. สติปัญญา การมีไฝ ง. การมีติ่งหู นิ้วหัวแม่มือกระดก 4. ลักษณะใดต่อไปนี้ไม่ถ่ายทอดทางพันธุกรรม ก. ความรู้ ข. สติปัญญา ค. รูปของปาก ง. ลักษณะติ่งหู
  • 11.
    8 5. ลักษณะทางพันธุกรรมใดต่อไปนี้จัดอยู่ในประเภทเดียวกันทั้งหมด ก. การมีลักยิ้มสติปัญญา ข. การมีติ่งหู ความสูง ค. สีผิว การไม่มีติ่งหุ ง. การห่อลิ้นได้ การมีลักยิ้ม 6. ลักษณะใดต่อไปนี้เกิดจากการถ่ายทอดทางพันธุกรรม ก. ปูแก้วรับราชการเหมือนพ่อ ข. ต้นข้าวกับแม่เป็นโรคตาแดง ค. ข้าวหอมมีจมูกเป็นสันเหมือนแม่ ง. ก้างชอบรับประทานผักเหมือนพ่อ 7. พันธุกรรมและสิ่งแวดล้อมมีอิทธิพลต่อสิ่งมีชีวิต นักเรียนคิดว่าลักษณะใดต่อไปนี้เกิดจากอิทธิพล เพียงอย่างใดอย่างหนึ่งเท่านั้น ก. ความอ้วน ข. หมู่เลือด ค. ความดันโลหิต ง. ความสามารถทางดนตรี 8. ปริมาณการให้นมของโคเป็นผลมาจากข้อใด ก. พันธุกรรมเพียงอย่างเดียว ข. สิ่งแวดล้อมเพียงอย่างเดียว ค. พันธุกรรมและสิ่งแวดล้อม ง. พันธุกรรมและสิ่งแวดล้อมภายนอก 9. ลักษณะทางพันธุกรรมของคนลักษณะใดต่อไปนี้เป็นลักษณะทางพันธุกรรมที่แปรผันแบบต่อเนื่อง ก. เส้นผม หน้าตา ติ่งหู ข. สีผิว ความสูง สติปัญญา ค. สีผิว เส้นผม ความสูง สติปัญญา ง. ความสูง หน้าตา สติปัญญา ติ่งหู 10. ลักษณะทางพันธุกรรมที่มีความแปรผันแบบไม่ต่อเนื่องได้รับอิทธิพลจากสิ่งใด ก. สิ่งแวดล้อมภายใน ข. สิ่งแวดล้อมภายนอก ค. พันธุกรรมเพียงอย่างเดียว ง. พันธุกรรมและสิ่งแวดล้อม
  • 12.
    9 กระดาษคาตอบก่อนเรียน ชื่อ.............................................................................ชั้น.................เลขที่............. รายวิชาชีววิทยา รหัสวิชา ว30103สาหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 เรื่อง การถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมและความหลากหลายทางชีวภาพ ชุดที่ 1 ลักษณะทางพันธุกรรม ข้อที่ ก ข ค ง 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
  • 13.
    10 เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน รายวิชาชีววิทยา รหัสวิชา ว30103สาหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 เรื่อง การถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมและความหลากหลายทางชีวภาพ ชุดที่ 1 ลักษณะทางพันธุกรรม 1. ง 2. ง 3. ข 4. ก 5. ง 6. ค 7. ข 8. ค 9. ข 10. ค
  • 14.
    11 จุดประสงค์ของกิจกรรม จาแนกประเภทและบอกความแตกต่างของลักษณะทางพันธุกรรมได้ คาชี้แจง ให้นักเรียนพิจารณาภาพของพ่อสุนัข แม่สุนัขและลูกสุนัขแล้วตอบคาถาม (ข้อละ 2 คะแนน) ภาพที่ 1-1 ลักษณะที่ปรากฏของพ่อสุนัข แม่สุนัขและลูกสุนัข 1. ลักษณะใดบ้างที่ลูกสุนัขเหมือนพ่อสุนัข และแม่สุนัข ตอบ ................................................................................................................................................. ......................................................................................................................................................................... 2. ลักษณะใดบ้างที่ลูกสุนัขแตกต่างจากพ่อสุนัข และแม่สุนัข ตอบ ................................................................................................................................................. ......................................................................................................................................................................... บัตรกิจกรรมที่ 1.1 ทายสิฉันนั้นเหมือนใคร นี่พ่อฉันนะ นี่แม่ฉันนะ
  • 15.
    12 พันธุกรรม (Heredity) หมายถึงการถ่ายทอดลักษณะของสิ่งมีชีวิตจากรุ่นหนึ่งไปยังรุ่นหนึ่ง หรือ จากบรรพบุรุษไปสู่ลูกหลาน เช่น ลักษณะสีผิว ลักษณะเส้นผม ลักษณะสีตา เป็นต้น ลักษณะทางพันธุกรรม (genetic character) หมายถึง ลักษณะต่างๆ ของสิ่งมีชีวิต ที่สามารถ ถ่ายทอดจากบรรพบุรุษไปสู่ลูกหลาน ซึ่งถ้านักเรียนสังเกตจะเห็นว่า ในบางครั้งอาจมี คนทักว่ามีลักษณะ เส้นผมเหมือนพ่อ ลักษณะสีตาคล้ายกับแม่ ในการพิจารณาลักษณะต่างๆ ว่าลักษณะใดเป็นลักษณะทาง พันธุกรรมนั้น จะต้องพิจารณาหลายๆ รุ่น หรือหลายชั่วอายุเพราะลักษณะทาง พันธุกรรมบางอย่างอาจไม่ ปรากฏในรุ่นลูก แต่อาจปรากฏในรุ่นหลานได้ ลักษณะที่ถ่ายทอดทางพันธุกรรม กรรมพันธุ์หรือลักษณะต่างๆ ในสิ่งมีชีวิตสามารถถ่ายทอดไปสู่รุ่นต่อไปได้โดย ผ่านทางเซลล์สืบพันธุ์ กล่าวคือ เมื่อเกิดการปฏิสนธิระหว่างเซลล์ไข่ ของแม่และอสุจิของพ่อ ลักษณะต่างๆ ของพ่อและแม่ จะถ่ายทอดไปยังลูก ตัวอย่างลักษณะทางพันธุกรรม ได้แก่ ลักษณะสีนัยน์ตา สีผม สีผิว ความสูง น้าหนักตัว สติปัญญา สีของดอกไม้ ความถนัด มีติ่งหู ไม่มีติ่งหู หนังตาชั้นเดียว หนังตาสองชั้น ผมหยักโศก ผมตรง มีลักยิ้ม ไม่มีลักยิ้ม จมูกมีสัน จมูกไม่มีสัน ฯลฯ ตาชั้นเดียว ตาสองชั้น มีติ่งหู ไม่มีติ่งหู จมูกมีสัน จมูกไม่มีสัน ไม่มีลักยิ้ม มีลักยิ้ม เชิงผมที่หน้าผาก เชิงผมที่หน้าผาก โค้งมน แหลม ห่อลิ้นได้ ห่อลิ้นไม่ได้ ภาพที่ 1-2 ภาพลักษณะทางพันธุกรรมของมนุษย์ บัตรเนื้อหาที่ 1.1 ความหมายของลักษณะทางพันธุกรรม
  • 16.
    13 คาสั่ง เมื่อนักเรียนศึกษาเนื้อหาความหมายของลักษณะทางพันธุกรรมในบัตรเนื้อหาที่ 1แล้วให้นักเรียนตอบ คาถามต่อไปนี้ (ข้อละ 2 คะแนน) 1. พันธุกรรม หมายถึง .................................................................................................................................... .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................................. 2. ลักษณะทางพันธุกรรม หมายถึง ................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 3. ลักษณะทางพันธุกรรมในสิ่งมีชีวิตสามารถถ่ายทอดได้โดย ............................................................................. ............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................................. 4. ตัวอย่างลักษณะทางพันธุกรรม ได้แก่ .......................................................................................................... ............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................................. บัตรคาถามที่ 1.1 ความหมายของลักษณะทางพันธุกรรม
  • 17.
    14 คาสั่ง เมื่อนักเรียนศึกษาเนื้อหาความหมายของลักษณะทางพันธุกรรมในบัตรเนื้อหาที่ 1แล้วให้นักเรียนตอบ คาถามต่อไปนี้ (ข้อละ 2 คะแนน) 1. พันธุกรรม หมายถึง การถ่ายทอดลักษณะของสิ่งมีชีวิตจากรุ่นหนึ่งไปยังรุ่นหนึ่ง หรือจากบรรพบุรุษ ไปสู่ลูกหลาน 2. ลักษณะทางพันธุกรรม หมายถึง ลักษณะต่างๆ ของสิ่งมีชีวิตที่สามารถถ่ายทอดจากบรรพบุรุษไปสู่ ลูกหลาน 3. ลักษณะทางพันธุกรรมในสิ่งมีชีวิตสามารถถ่ายทอดได้โดย ผ่านทางเซลล์สืบพันธุ์ เมื่อเกิดการปฏิสนธิ ระหว่างเซลล์ไข่ ของแม่และอสุจิของพ่อ ลักษณะต่าง ๆ ของพ่อและแม่จะถ่ายทอดไปยังลูก 4. ตัวอย่างลักษณะทางพันธุกรรม ได้แก่ ลักษณะสีนัยน์ตา สีผม สีผิว ความสูง น้าหนักตัว สติปัญญา สีของดอกไม้ ความถนัด มีติ่งหู ไม่มีติ่งหู หนังตาชั้นเดียว หนังตาสองชั้น ผมหยักโศก ผมตรง มีลักยิ้ม ไม่มีลักยิ้ม จมูกมีสัน จมูกไม่มีสัน ฯลฯ เฉลยบัตรคาถามที่ 1.1 ความหมายของลักษณะทางพันธุกรรม
  • 18.
    15 จุดประสงค์ของกิจกรรม จาแนกประเภทและบอกความแตกต่างของลักษะทางพันธุกรรมที่มีการแปรผันต่อเนื่อง และไม่ต่อเนื่องได้ คาชี้แจง ให้นักเรียนสารวจลักษณะทางพันธุกรรมของบุคคลในครอบครัวตนเองและ ทาเครื่องหมาย ในช่องที่มีลักษณะทางพันธุกรรมปรากฏกับบุคคลในครอบครัว พร้อมทั้งตอบ คาถามต่อไปนี้ (5 คะแนน) ลักษณะที่สารวจ บุคคลในครอบครัวที่พบลักษณะพันธุกรรมนี้ ตนเอง พ่อ แม่ พี่ชาย น้องชาย พี่สาว น้องสาว ปู่ ย่า ตา ยาย 1. หนังตาชั้นเดียว 2. หนังตาสองชั้น 3. มีลักยิ้ม 4. ไม่มีลักยิ้ม 5. เชิงผมที่หน้าผากแหลม 6. เชิงผมที่หน้าผากโค้งมน 7. ห่อลิ้นได้ 8. ห่อลิ้นไม่ได้ 9. มีติ่งหู 10. ไม่มีติ่งหู 11. นิ้วหัวแม่มือกระดกได้ 12. นิ้วหัวแม่มือกระดกไม่ได้ 13. จมูกมีสัน 14. จมูกไม่มีสัน 15. อื่น ๆ (ระบุ)..................................... .............................................................. บัตรกิจกรรมที่ 1.2 ลักษณะทางพันธุกรรมครอบครัวของฉัน
  • 19.
    16 คาถามท้ายกิจกรรม คาสั่ง จากตารางสารวจลักษณะทางพันธุกรรมของบุคคลในครอบครัวให้นักเรียนตอบคาถามต่อไปนี้ 1. ลักษณะทางพันธุกรรมที่ปรากฏของบุคคลในครอบครัวนั้นคนๆหนึ่ง มีลักษณะเดียวหรือมากกว่าหนึ่ง ลักษณะ ลักษณะนั้น ๆ ได้รับการถ่ายทอดมาจากรุ่นใดบ้าง (2 คะแนน) ตอบ ....................................................................................................................................................... .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 2. นักเรียนทราบได้อย่างไรว่า ลักษณะใดเป็นลักษณะทางพันธุกรรม (2 คะแนน) ตอบ ....................................................................................................................................................... .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 3. ลักษณะของตัวนักเรียนที่ปรากฏมีการถ่ายทอดพันธุกรรมมาจากรุ่นใด (1 คะแนน) ตอบ ....................................................................................................................................................... .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. บัตรกิจกรรมที่ 1.2 (ต่อ) ลักษณะทางพันธุกรรมครอบครัวของฉัน
  • 20.
    17 จุดประสงค์ของกิจกรรม จาแนกประเภทและบอกความแตกต่างของลักษะทางพันธุกรรมที่มีการแปรผันต่อเนื่อง และไม่ต่อเนื่องได้ คาสั่ง จากตารางสารวจลักษณะทางพันธุกรรมของบุคคลในครอบครัวให้นักเรียนตอบคาถามต่อไปนี้ 1. ลักษณะทางพันธุกรรมที่ปรากฏของบุคคลในครอบครัวนั้นคนๆหนึ่ง มีลักษณะเดียวหรือมากกว่าหนึ่ง ลักษณะ ลักษณะนั้น ๆ ได้รับการถ่ายทอดมาจากรุ่นใดบ้าง (2 คะแนน) ตอบ (คาตอบขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคล) ซึ่งส่วนใหญ่พบว่าลักษณะทางพันธุกรรมของบุคคลหนึ่งๆ มักมีหลายลักษณะ ลักษณะนั้นๆ อาจได้รับมาจากพ่อหรือแม่หรือปู่ ย่า ตา และยายก็ได้ 2. นักเรียนทราบได้อย่างไรว่า ลักษณะใดเป็นลักษณะทางพันธุกรรม (2 คะแนน) ตอบ (คาตอบอยู่ในดุลยพินิจของครูผู้สอน) แนวคาตอบอาจมีดังนี้ ลักษณะทางพันธุกรรมเป็น ลักษณะเฉพาะของสิ่งมีชีวิตแต่ละชนิด ทราบได้โดยการสารวจสิ่งมีชีวิตนั้นๆ ในแต่ละรุ่น ถ้าพบว่ามีลักษณะ ดังกล่าวถ่ายทอดจากรุ่นพ่อแม่ไปยังรุ่นลูกหลานต่อๆ ไปได้หรือปรากฏในบางรุ่น แสดงว่าลักษณะดังกล่าวเป็น ลักษณะทางพันธุกรรม 3. ลักษณะของตัวนักเรียนที่ปรากฏมีการถ่ายทอดพันธุกรรมมาจากรุ่นใด (1 คะแนน) ตอบ (ตอบตามลักษณะของตนเองที่ปรากฏ) เฉลยบัตรกิจกรรมที่ 1.2 ลักษณะทางพันธุกรรมครอบครัวของฉัน
  • 21.
    18 ลักษณะบางอย่างเราไม่ถือว่าเป็นลักษณะทางพันธุกรรม เพราะลักษณะบางอย่างอาจเกิดขึ้น ภายหลัง ไม่ได้เกิดขึ้นจากการถ่ายทอดลักษณะจากบรรพบุรุษ เช่น ลักษณะที่เกิดขึ้นจากอุบัติเหตุ เช่น แผลที่ เกิดจากมีดบาด หรือเกิดจากการทาศัลยกรรมตกแต่งเพิ่มเติมทางทารแพทย์ เป็นต้น ความแปรผันชองลักษณะทางพันธุกรรม ลักษณะทางพันธุกรรมเป็นลักษณะเฉพาะของสิ่งมีชีวิตแต่ละชนิดซึ่งทาให้สิ่งมีชีวิตแต่ละชนิดมี ลักษณะเฉพาะตัวที่แตกต่างจากสิ่งมีชีวิตชนิดอื่น ซึ่งสามารถจาแนกออกได้เป็น 2 ลักษณะ ดังนี้ 1. ลักษณะทางพันธุกรรมที่แปรผันต่อเนื่อง (continuous variation) คือ ลักษณะทางพันธุกรรม ที่สามารถวัดปริมาณการลดหลั่นกันได้ ดังนั้นลักษณะที่ปรากฏออกมาจึงมีความแตกต่างเพียงเล็กน้อย และต่อเนื่อง มักถูกควบคุมด้วยยึนหลายคู่ ทาให้ยีนแต่ละตัวควบคุมลักษณะการแสดงออกได้ไม่เต็มที่ทาให้เกิด การแปรผันได้ง่าย โดยสิ่งแวดล้อมมีผลต่อการแสดงลักษณะนั้นๆ ค่อนข้างมาก เช่น - ความสูง - สีผิว - ระดับสติปัญญาของคน - ปริมาณน้านมวัว - ปริมาณดอกและผลในพืช ฯลฯ เมื่อนากราฟมาเขียนกราฟจะได้รูประฆังคว่า (normal distribution) ดังภาพที่ 1-3 (ก) บัตรเนื้อหาที่ 1.2 ความแปรผันทางพันธุกรรม
  • 22.
    19 2. ลักษณะทางพันธุกรรมที่แปรผันไม่ต่อเนื่อง (discontinuousvariation) คือ ลักษณะทาง พันธุกรรมที่มีความแตกต่างกันอย่างชัดเจน มักถูกควบคุมด้วยยีนน้อยคู่ ทาให้ยีนแต่ละตัวสามารถแสดงออก ได้เต็มที่ โดยสิ่งแวดล้อมมีผลต่อการแสดงลักษณะนั้นๆ น้อยมากหรือไม่มีเลย เช่น - การมีลักยิ้มและไม่มีลักยิ้ม - ห่อลิ้นได้และห่อลิ้นไม่ได้ - ตาชั้นเดียวและหนังตาสองชั้น - ลักษณะแนวผมที่หน้าผาก คือ แนวผมตรงและแนวผมแหลม - มีติ่งหูและไม่มีติ่งหู - นิ้วเรียวยาวและนิ้วสั้น - นิ้วชี้ยาวกว่าหัวนิ้วแม่เท้าและนิ้วชี้สั้นกว่าหัวแม่เท้า - สันจมูกโด่งและไม่มีสันจมูก - หมู่เลือดระบบ ABO คือ หมู่ A , B , AB , O หรือหมู่เลือดระบบ RH คือ RH+ และ RH- ถนัดขวาและถนัดซ้าย ฯลฯ เมื่อนากราฟมาเขียนกราฟจะได้กราฟแท่งแยกกันเด่นชัด ดังภาพที่ 1-3 (ข) (ก) กราฟแสดงลักษณะทางพันธุกรรม (ข) กราฟแสดงลักษณะทางพันธุกรรม ที่แปรผันต่อเนื่อง ที่มีการแปรผันไม่ต่อเนื่อง ภาพที่ 1-3 กราฟแสดงลักษณะทางพันธุกรรมที่มีการแปรผันต่อเนื่องและไม่ต่อเนื่อง
  • 23.
    20 ลักษณะทางพันธุกรรมกับสิ่งแวดล้อม ลักษณะบางอย่างของสิ่งมีชีวิตถูกควบคุมโดยพันธุกรรมเพียงอย่างเดียว บางอย่างเป็นผลจากการ ทางานร่วมกันระหว่างยีนกับสิ่งแวดล้อม สิ่งแวดล้อม หมายถึงสิ่งแวดล้อมภายนอก และสภาพแวดล้อมภายในของสิ่งมีชีวิต สิ่งแวดล้อมภายนอก เช่น อุณหภูมิ แสง เสียง อาหาร ยา การออกกาลังกาย เป็นต้น สภาพภายในของสิ่งมีชีวิต เช่น ระดับฮอร์โมน เพศ อายุ เป็นต้น ลักษณะทางพันธุกรรมบางลักษณะสิ่งแวดล้อมอาจมีผลต่อการแสดงออกของยีนที่กาหนดลักษณะ นั้นๆ น้อยมากจนเรียกได้ว่า สิ่งแวดล้อมไม่มีผลต่อลักษณะนั้นๆ เช่น กลุ่มเลือด สีตา ปัญญาอ่อน ความ ดันเลือด เป็นต้น ลักษณะพันธุกรรมที่สิ่งแวดล้อมมีอิทธิพลต่อการแสดงออกของยีน เช่น สีผิว ได้รับอิทธิพลจากแสง ความสูงได้รับอิทธิพลจากอาหาร ลักษณะศีรษะล้านได้รับอิทธิพลจากฮอร์โมนเพศชาย เนื่องจากลักษณะ ศีรษะล้านเป็นลักษณะเด่นในเพศชาย และเป็นลักษณะด้อยในเพศหญิง จึงพบลักษณะศีรษะล้านในเพศชาย มากกว่าเพศหญิง
  • 24.
    21 คาสั่ง เมื่อนักเรียนศึกษาบัตรเนื้อหาที่ 2ความแปรผันทางพันธุกรรมแล้วให้นักเรียนตอบคาถาม ต่อไปนี้ (ข้อละ 2 คะแนน) 1. ลักษณะทางพันธุกรรมที่แปรผันต่อเนื่อง คือ .................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................................. 2. ลักษณะทางพันธุกรรมที่แปรผันไม่ต่อเนื่อง คือ ............................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 3. ให้จาแนกลักษณะทางพันธุกรรมที่กาหนดให้ต่อไปนี้ให้ถูกต้อง ความสูง การมีลักยิ้มและไม่มีลักยิ้ม สีผิว ห่อลิ้นได้และห่อลิ้นไม่ได้ ตาชั้นเดียวและหนังตาสองชั้น ปริมาณน้านมวัว แนวผมตรงและแนวผมแหลม มีติ่งหูและไม่มีติ่งหู นิ้วเรียวยาวและนิ้วสั้น สันจมูกโด่งและไม่มีสันจมูก ระดับสติปัญญาของคน ความอ้วน 3.1 ลักษณะทางพันธุกรรมที่มีการแปรผันต่อเนื่อง ได้แก่ ................................................................... .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 3.2 ลักษณะทางพันธุกรรมที่มีการแปรผันไม่ต่อเนื่อง ได้แก่ .............................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. บัตรคาถามที่ 1.2 ความแปรผันทางพันธุกรรม
  • 25.
    22 คาสั่ง เมื่อนักเรียนศึกษาบัตรเนื้อหาที่ 2ความแปรผันทางพันธุกรรมแล้วให้นักเรียนตอบคาถาม ต่อไปนี้ (ข้อละ 2 คะแนน) 1. ลักษณะทางพันธุกรรมที่แปรผันต่อเนื่อง คือ ลักษณะทางพันธุกรรมที่สามารถวัดปริมาณการลดหลั่น กันได้ ดังนั้นลักษณะที่ปรากฎออกมาจึงมีความแตกต่างเพียงเล็กน้อยและต่อเนื่อง มักถูกควบคุมด้วยยีน หลายคู่ ทาให้ยีนแต่ละตัวควบคุมลักษณะการแสดงออกได้ไม่เต็มที่ทาให้เกิดการแปรผันได้ง่าย โดยสิ่งแวดล้อมมีผลต่อ การแสดงลักษณะนั้นๆ ค่อนข้างมาก 2. ลักษณะทางพันธุกรรมที่แปรผันไม่ต่อเนื่อง คือ ลักษณะทางพันธุกรรมที่มีความแตกต่างกันอย่างชัดเจน มักถูกควบคุมด้วยยีนน้อยคู่ ทาให้ยีนแต่ละตัวสามารถแสดงออกได้เต็มที่ โดยสิ่งแวดล้มมีผลต่อการแสดง ลักษณะนั้นๆ น้อยมากหรือไม่มีเลย 3. ให้จาแนกลักษณะทางพันธุกรรมที่กาหนดให้ต่อไปนี้ให้ถูกต้อง ความสูง การมีลักยิ้มและไม่มีลักยิ้ม สีผิว ห่อลิ้นได้และห่อลิ้นไม่ได้ ตาชั้นเดียวและหนังตาสองชั้น ปริมาณน้านมวัว แนวผมตรงและแนวผมแหลม มีติ่งหูและไม่มีติ่งหู นิ้วเรียวยาวและนิ้วสั้น สันจมูกโด่งและไม่มีสันจมูก ระดับสติปัญญาของคน ความอ้วน 3.1 ลักษณะทางพันธุกรรมที่มีการแปรผันต่อเนื่อง ได้แก่ ความสูง ความอ้วน สีผิว ระดับ สติปัญญาของคน ปริมาณน้านมวัว 3.2 ลักษณะทางพันธุกรรมที่มีการแปรผันไม่ต่อเนื่อง ได้แก่ การมีลักยิ้มและไม่มีลักยิ้ม ห่อลิ้นได้และ ห่อลิ้นไม่ได้ ตาชั้นเดียวและหนังตาสองชั้น แนวผมตรงและแนวผมแหลม มีติ่งหูและไม่มีติ่งหู นิ้วเรียวยาว และนิ้วสั้น สันจมูกโด่งและไม่มีสันจมูก เฉลยบัตรคาถามที่ 1.2 ความแปรผันทางพันธุกรรม
  • 26.
    23 แบบทดสอบหลังเรียน รายวิชาชีววิทยา รหัสวิชา ว30103สาหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 เรื่อง การถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมและความหลากหลายทางชีวภาพ ชุดที่ 1 ลักษณะทางพันธุกรรม คาชี้แจง จงเลือกคาตอบที่ถูกที่สุด x ลงในกระดาษคาตอบที่กาหนดให้ 1. ข้อใดไม่ใช่ลักษณะทางพันธุกรรม ก. ลักษณะความผิดปกติของร่างกาย ข. ลักษณะของสิ่งมีชีวิตที่ควบคุมโดยยีน ค. ลักษณะซึ่งถ่ายทอดจากรุ่นหนึ่งไปยังรุ่นต่อไป ง. ลักษณะที่ถ่ายทอดโดยอาศัยเซลล์สืบพันธุ์เป็นสื่อกลาง 2. ลักษณะใดไม่เกี่ยวข้องกับลักษณะทางพันธุกรรม ก. ลักษณะผอม สูง ข. ผิวสีดาแดง ฟันหน้ายื่น ค. พี่น้องฝาแฝดมีเลือดคนละกลุ่ม ง. ผิวเปลี่ยนจากผิวขาวเป็นผิวดาแดงหลังจากไปเที่ยวทะเล 3. ลักษณะในข้อใดไม่จัดเป็นลักษณะทางพันธุกรรมทั้งหมด ก. ผิวเผือก ปานแดง ข. การพับลิ้น แผลเป็น ค. สติปัญญา การมีไฝ ง. การมีติ่งหู นิ้วหัวแม่มือกระดก 4. ลักษณะใดต่อไปนี้ไม่ถ่ายทอดทางพันธุกรรม ก. ความรู้ ข. สติปัญญา ค. รูปของปาก ง. ลักษณะติ่งหู
  • 27.
    24 5. ลักษณะทางพันธุกรรมใดต่อไปนี้จัดอยู่ในประเภทเดียวกันทั้งหมด ก. การมีลักยิ้มสติปัญญา ข. การมีติ่งหู ความสูง ค. สีผิว การไม่มีติ่งหู ง. การห่อลิ้นได้ การมีลักยิ้ม 6. ลักษณะใดต่อไปนี้เกิดจากการถ่ายทอดทางพันธุกรรม ก. ปูแก้วรับราชการเหมือนพ่อ ข. ต้นข้าวกับแม่เป็นโรคตาแดง ค. ข้าวหอมมีจมูกเป็นสันเหมือนแม่ ง. ก้างชอบรับประทานผักเหมือนพ่อ 7. พันธุกรรมและสิ่งแวดล้อมมีอิทธิพลต่อสิ่งมีชีวิต นักเรียนคิดว่าลักษณะใดต่อไปนี้เกิดจากอิทธิพล เพียงอย่างใดอย่างหนึ่งเท่านั้น ก. ความอ้วน ข. หมู่เลือด ค. ความดันโลหิต ง. ความสามารถทางดนตรี 8. ปริมาณการให้นมของโคเป็นผลมาจากข้อใด ก. พันธุกรรมเพียงอย่างเดียว ข. สิ่งแวดล้อมเพียงอย่างเดียว ค. พันธุกรรมและสิ่งแวดล้อม ง. พันธุกรรมและสิ่งแวดล้อมภายนอก 9. ลักษณะทางพันธุกรรมของคนลักษณะใดต่อไปนี้เป็นลักษณะทางพันธุกรรมที่แปรผันแบบต่อเนื่อง ก. เส้นผม หน้าตา ติ่งหู ข. สีผิว ความสูง สติปัญญา ค. สีผิว เส้นผม ความสูง สติปัญญา ง. ความสูง หน้าตา สติปัญญา ติ่งหู 10. ลักษณะทางพันธุกรรมที่มีความแปรผันแบบไม่ต่อเนื่องได้รับอิทธิพลจากสิ่งใด ก. สิ่งแวดล้อมภายใน ข. สิ่งแวดล้อมภายนอก ค. พันธุกรรมเพียงอย่างเดียว ง. พันธุกรรมและสิ่งแวดล้อม
  • 28.
    25 กระดาษคาตอบหลังเรียน ชื่อ.............................................................................ชั้น.................เลขที่............. รายวิชาชีววิทยา รหัสวิชา ว30103สาหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 เรื่อง การถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมและความหลากหลายทางชีวภาพ ชุดที่ 1 ลักษณะทางพันธุกรรม ข้อที่ ก ข ค ง 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
  • 29.
    26 เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน รายวิชาชีววิทยา รหัสวิชา ว30103สาหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 เรื่อง การถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมและความหลากหลายทางชีวภาพ ชุดที่ 1 ลักษณะทางพันธุกรรม 1. ง 2. ง 3. ข 4. ก 5. ง 6. ค 7. ข 8. ค 9. ข 10. ค
  • 30.
    27 แบบบันทึกคะแนน รายวิชาชีววิทยา รหัสวิชา ว30103สาหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 เรื่อง การถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมและความหลากหลายทางชีวภาพ ชุดที่ 1 ลักษณะทางพันธุกรรม กิจกรรม คะแนนเต็ม คะแนนที่ได้ ทดสอบก่อนเรียน 10 บัตรกิจกรรมที่ 1.1 4 บัตรกิจกรรมที่ 1.2 8 บัตรคาถามที่ 1.1 10 บัตรคาถามที่ 1.2 6 ทดสอบหลังเรียน 10
  • 31.
    28 ประพันธ์ พนธารา. (2554).Core O-NET ชีววิทยา ม.ปลาย. กรุงเทพฯ : แม็ค. ปรีชา สุวรรณพินิจ และนงลักษณ์ สุวรรณพินิจ. (2555). High School Biology ชีววิทยา ม.4-6 (รายวิชาพื้นฐาน). กรุงเทพฯ : ไฮเอ็ดพับลิชชิ่ง. ฝ่ายวิชาการ พีบีซี. (2554). คู่มือเตรียมสอบชีววิทยา ม.4-6. กรุงเทพฯ : พีบีซี. สมาน แก้วไวยุทธ. (2555). Hi-ED’s Biology ชีววิทยา ม.4-6 (รายวิชาพื้นฐาน). กรุงเทพฯ : ไฮเอ็ดพับลิชชิ่ง. สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2556). คู่มือครู รายวิชาพื้นฐาน ชีววิทยา สาหรับนักเรียนที่เน้นวิทยาศาสตร์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4-6 กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์. กรุงเทพฯ : สกสค. ________ . (2554). คู่มือครู รายวิชาพื้นฐาน วิทยาศาสตร์ พันธุกรรมและสิ่งแวดล้อม ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4-6 กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษา ขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพฯ : สกสค. ________ . (2557). หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐาน ชีววิทยา (สาหรับนักเรียนที่เน้นวิทยาศาสตร์) ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4-6 กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษา ขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพฯ : สกสค. บรรณานุกรม
  • 32.