Karaciğer nakli hastalarındaerken
dönemde gelişen ve yoğun bakım
takibi gerektiren sorunlar
Prof. Dr. Atilla Ramazanoğlu
Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi
Anesteziyoloji ve Reanimasyon AD
Yoğun Bakım Bilim Dalı
07.11.2015 Ankara
Postoperatif Solunum Yönetimi
•Bazı hastalar ameliyat sonu hemen ekstübe
edilebilir ve hızlıca servise gönderilebilir
• Diğerleri YB da stabilize edildikten ve karaciğer
fonksiyonlarını yeterli düzeye geldikten sonra
extübe edilir
9.
Geç Ekstübasyon Nedenleri
•Ciddi preoperatif ensefalopati
• Derin hipoksi
• Ağır obesite
• Önemli hemodinamik instabilite
• Primer greft disfonksiyonu
• Pulmoner ödem
10.
Dolaşım Yönetimi
• Greftfonksiyonu karaciğer hücrelerinin iyileşmesi
ve greftin yeterli perfüzyonuna bağlıdır
– Subklinik hipovolemi veya yüksek kalp dolum basınçları
yetersiz greft perfüzyonuna ve morbitidede artışa yol
açar
– Ayrıca asidoz, hipotermi, elektrolit bozuklukları da
kardiyak performansı azaltarak dolaşım instabilitesine
neden olur
11.
Sıvı ve ElektrolitYönetimi
• Ameliyat sırasındaki masif kan transfüzyonu ve
sıvı verilmesi hastanın YB yatış nedenlerindendir
• Masif sıvı replasmanı greft konjestiyonunu ve
ödemini arttırabilir
• YB da hastanın hemodinamisi stabilleşince
negatif sıvı dengesi hedeflenmelidir
• Negatif sıvı dengesi erken akciğer
komplikasyonları sıklığını azaltıp grefte oksijen
sunumunu arttırabilir
İnfeksiyonlar
• Hastaların% 50sinde ilk yılda infeksiyon gelişiyor
• İnfeksiyonlar kötü allogreft ve hasta survisi nedeni
• Yoğun immunosupresyon nedeniyle ilk 6 ayda
daha sık görülüyor
15.
Erken Dönem İnfeksiyonlarıNedenleri
• Uzun ve komplike cerrahi ve hastanede yatış
–Patojen mikroorganizmalara maruziyeti
–Masif transfüzyon
• Üriner ve vasküler kateterler
• Uzamış ventilatör desteğine gereksinim
16.
Erken Dönem İnfeksiyonlarıNedenleri
• Acil Transplantasyon
–Akut fulminant hepatit
• Viral ve fungal süperinfeksiyon
• Abdominal relaparotomi
–Retransplantation, abdominal kanama, safra
kaçağı ve vasküler tromboz, safra yolu
anastomoz tipi
• Koledokojejunostomide infeksiyon daha sık
17.
Erken Dönem İnfeksiyonlar
•Ağır olgularda infeksiyonlar bakteriyemi ve
sepsise yol açıp YB tedavisi gerektirir
• Bu durum da infeksiyon riskini tekrar arttırır
18.
Oportunistik Infeksiyon Dönemi
•Genel olarak 2-6 aylarda görülür
• En sık CMV infeksiyonu
• Fungal İnfeksiyonlar
– Kandida spp. en önemli fungal patojenler
– İkinci sırada invasiv aspergillosis,
• Fulminant hepatitli alıcılarda
• Diğer riskler
– Retransplantasyon, renal yetersizlik ve reoperasyon
19.
İnfeksiyon Yönetimi
• İnfeksiyonlarınengellenmesi ön planda
• Hastanenin lokal antibiyogram profiline göre erken ve
efektif ampirik antimikrobiyal tedavi
• İnfeksiyon kaynağının kontrolu, infekte vasküler ve uriner
kateterler çekilmesi
• CMV hastalığının engellenmesinde
– CMV donor-pozitif/ alıcı-negatif 3 profilaksi
– Akut sellüler rejeksiyon tedavisi alanlarda da proflaksi
Hepatik Arter Trombozu(HAT)
• Erişkin olgularda % 3 oranında görülüyor
• Retransplantasyon gerektiren en önemli
komplikasyon
• En ağır formu fulminant hepatik iskemik nekrozlu
hızlı hepatik dekompensasyon
– Progresif sepsis, ateş, ensefalopati, hipotansiyon ve
koagulopati
• Labaratuvar testleri
– Transaminazlarda artış ve lökositoz
• Safra yolu anastomoz kaçağı ve peritonit geç
bulgu
31.
Hepatik Arter TrombozuTanısı
• Doppler USG,
• Cerrahi ekspolorasyon
– Hemen tanı konur
– Gerekirse anastomoz revizyonu yapılır
• Selektif çölyak anjiografi
• CT ve MR anjiografi
32.
Hepatik Arter TrombozuTedavisi
• Cerrahi arteryel rekonstruksiyon
– Erken HAT için en iyi tedavi
• Retransplantasyon
– Önemli parenkim nekrozu varsa
– Transplant sonrası ilk bir hafta içerisinde HAT tanısı
UNOS kriterlerine göre acil retransplantasyon için
yüksek öncelikli
• Kateterle trombolitik tedavi
– Bazı olgularda başarıyla uygulanmış
33.
Vena Porta Trombozu(PVT)
• Erken post PVT insidensi %1-3 pediyatrik
alıcılarda daha yüksek
• Semptomlar
– Minör, asit, intestinal, varis kanamaları, sepsis,
hipoglisemi, ensefalopati, fulminant karaciğer
yetersizliği
• Tanıda Doppler USG kullanılır
– CT ve MR HAT’a göre PVT’de daha az hassas
34.
Hepatik Ven Thrombozu(HVT)
• HVT nadiren görülür ve genellikle hepatik ven
akışını bozan teknikle ilişkilidir
• Hiperkoagulobilitesi olan alıcılarda daha sık
• Doppler USG ve/veya cerrahi eksplorasyon
35.
PVT ve HVTTedavisi
• Tedavi parenkimal hasarın derecesine bağlı.
• Masif nekrozda retransplantasyon gerekir
• Perkütan girişisel işlemler ya en stabil veya
alternatif olarak laparotomiyi kaldıramıyacak
hastalarda uygulanır
• UNOS transplantasyon önceliği vermemektedir
• Revizyon ve retransplantasyon sonrası uzun süreli
antikoagulan tedavisi uygulanabilir
36.
Cerrahi Olmayan Nedenleri
•Donör kalitesi ve alıcı uyumu
– Donor/prokurement ilişkili faktörler, karaciğer yağ
oranı, iskemi/reperfüzyon injürisi, sıcak iskemi zamanı,
küçük karaciğer, büyük karaciğer
• RRT gereksinimi
• Greft fonksiyonunun yetersizliği
– Erken fonksiyon yetersizliği (IPF)
– Primer nonfonksiyon (PNF)
• İmmunolojik komplikasyonlar
– Hiperakut Rejeksiyon
– Akut Sellüler Rejeksiyon
37.
Greft Fonksiyonunu Yetersizliği
•Erken greft disfonksiyonu (IPF)
– Zamanla iyileşir
• Primer nonfonksiyon (PNF)
– 30 gün içinde ölüm veya retransplantasyon
– En sık retransplantasyon nedeni
– PNF ortalama % 4 ve retransplantasyon sonrası % 40
– Kesin nedeni bilinmiyor
38.
PNF Risk Faktörleri
•Donör faktörleri
• Marjinal donör: Yaş > 50
• Donör karaciğerinde makrovesküler yağlanma (>%30)
• Serum Na+ >160 mmol/L
• Soğuk iskemi zamanı > 12 hours
• Organ preservasyon yöntemi
• Kardiyak arest sonrası donasyon
• Seropositif Hepatit B and C
• Split karaciğer
• Alıcı Faktörleri
• Genel durumun kötü olması
• Böbrek yetersizliği mevcudiyeti
Hiperakut Rejeksiyon
• Nadirdirve nedeni %60 vakada ABO uyumsuzluğu
• Alıcının dolaşımda bulunan antikorlar allogreftin
sinuzoit ve vaskular endotelyumuna depolanır
• Komplement ve koagulasyon kaskadının aktivasyonu
tromboza ve hemorajik greft nekrozuna neden
olabilir
41.
Hiperakut Rejeksiyon Tedavisi
•Akut karaciğer yetersizliği işaretleri olmayan
hastalarda perioperatif risk azaltıcı stratejiler
– Plasmaferez
– İntravenous gamma globulin, B hücresi azaltıcı
tedavi ve splenektomi
• Akut karaciğer yetersizliği
– Hızlı retransplantasyon
42.
Akut Sellüler Rejeksiyon
•%25 -50 alıcıda
– İmmunosupresyon subterapotik değilse nadirdir
– Daha önce iyi olan karaciğer fonksiyonlarının
kötüleşmesi
– Erken tanı için yakın ALT takibi ve yükselmeleri önemli
– Tedavi edilmezse AST ve billuribin düzeyleri artabilir
• Biyopsi altın standart ve tanıyı kesinleştirir
43.
Akut Sellüler RejeksiyonTedavi
• Hafif rejeksiyon
– İmmun supresyon tedavisinin optimize edilmesi
• Orta-Ağır
– Puls steroid ve doz azaltarak steroid tedavisi
• Ağır ve refrakter ataklarda
– T hücre azaltıcı tedaviler
• CMV viremi/infeksiyon proflaksisi
– Greft ödemi sekonder hepatik arter trombozuna
neden olabilir
44.
Retransplantation
• Teknik zorluklar,kan kaybı ve diğer zorluklar
daha da, artar
• İkinci veya üçüncü retransplantasyon sonrası
alıcıda erken greft disfonksiyonu ve kaybı oranı
daha yüksektir