Karotid
Endarterektomi
Doç Dr. Mehmet Ali ÖZATİK
Eskişehir Acıbadem Hastanesi
1953 DeBakey;
ilk başarılı karotid
endaterektomi
(CEA)
Tarihçe
 Doppler – Anjiografi
 Semptomatik – Asemptomatik
 %70 üstü - altı
 TİA ve Stroke sonrası zamanlama
 Lokal Anestezi - Genel Anestezi
 Monitorizasyon Yöntemi
 Şant mutlaka – Gerek yok
 Endarterektomi tekniği
 Primer kapama – Patch ile kapama
 Koroner arter hastalığı ile birliktelik
 Stent Seçeneği
Doppler – Anjiografi
Normal: İKA PSH <125 cm/sn ve görüntüden plak ya da intimal kalınlaşma yok
% 70 darlık-oklüzyona yakın darlık : İKA PSH > 230 cm/sn
NASCET Karotis endarterektomi endikasyonu olan % 70 veya
üzeri darlığı belirlemede en iyi kriter İKA/AKA oranının > 4
olmasıdır.
 Ancak asemptomatotik hastalar için değerlendirme biraz
farklıdır. Her ne kadar ACAS çalışmasında % 60 darlıkta
endarterektomi yapılması yararli görünse de birçok cerrah
asemptomatik hastalarda % 60 yerine % 80 değeri cerrahi alt sınır
olarak kabul etmektedir.
Karotis arter lezyonlarını belirlemede bilgisayarlı tomografinin duyarlılığı
% 98 ve özgünlüğü % 99’un üzerindedir. Bu hali ile BT hem ekstrakraniyal
hem de intrakranyal arteryel lezyonlarını büyük bir doğrulukla
belirleyebilen nispeten az invaziv ve maliyet açısından belki de en iyi
yöntemdir
Yalancı pozitif sonuçlar çoğu kez hastanın işlem sırasında
kımıldamasından kaynaklanan hatalara bağlıdır. Yalancı negatif sonuçlar
ise genelde karotis arter bifurkasyonu çok dilate veya kıvrıntılı olduğu
durumlarda söz konusudur.
•MRA’nin karotiste % 50-99 darlığı belirlemede duyarlılığı % 100 ve
özgünlüğü % 60.
• Bunun anlamı MRA minimal lezyon gösterdiğinde sonuç kesin olarak
doğrudur.
•Ancak MRA % 50-99 darlık gösterdiğinde bunun doğru olma olasılığı %
60’dır.
Semptomatik – Asemptomatik
%70 üstü - altı
TİA ve Stroke sonrası zamanlama
Karotis arter hastalığında semptomatoloji başlıca 5 bulgu ile
belirlenebilmektedir. Bunlar:
1. Amarozis Fugaks (Geçici mononükleer görme kaybı)
2. Transient (Geçici) İskemik Atak (TİA)
3. Reversible (Geri dönüşümlü) İskemik Nörolojik Defisit (RİND)
4. İskemik İnme
5. Serebral İnfarkt
Karotid Revaskülarizasyon için Hasta Seçim
Endikasyonları
Class I
 6 ay içinde hemisferik olay veya amarozis fugax gibi
semptomların (semptomatik hastalar) da dahil olduğu sekelsiz
iskemik stroke veya transient serebral iskemik semptomları
olan, ipsilateral İCA’da, non-invaziv görüntüleme yöntemleri
ile % 70 ve üzeri (kanıt düzeyi A) veya anjiografi ile % 50
ve üzeri (KD:B) darlık gösterilen ve de beklenen perioperatif
stroke veya mortalite oranının % 6’dan düşük olduğu cerrahi
riski düşük veya orta olan hastalar
 ECVD Guideline JACC 2011 Article in Press
Asemptomatik hastalarda karotid revaskülarizasyon
seçiminde; komorbidite durumlarının, yaşam beklentisi ve
de diğer bireysel faktörlerin değerlendirildiği kriterlerin
yanı sıra prosedür ile ilgili risklerin ve yararların tümünün
tartışıldığı ve hastanın tercihlerinin göz önünde
bulundurulduğu durumlar eşliğinde yapılmalıdır. (KD: C)
Class IIa
İCA’da % 70 ve üzeri darlığı olan ve perioperatif stroke, MI ve
ölüm riskinin düşük olduğu asemptomatik hastalarda CEA
uygulaması kabul edilebilirdir (KD: A)
Erken revaskülarizasyon için herhangi bir kontrendikasyonu
olmayan , TİA veya stroke lu hastalarda, girişim olayın
başlangıcından sonraki 2 hafta içinde yapılabilir (LE: B)
Class III
İstisnai durumlar dışında, % 50 ve altı aterosklerotik
darlıklarda, (KD: A)
Hedef karotid arterin kronik total oklüzyonunda, (KD:
C)
Ciddi disabiliteye neden olmuş serebral infarktlarda,
karotid revaskülarizasyon önerilmemektedir. (KD: C)
Teknik Değerlendirme
Anestezi Seçimi
Genellikle cerrahın tercihine bağlı
1. Lokal / Rejyonel
 Avantajları: EEG değişiklikleri ve de şant yerleştirme
insidansları genel anestezi uygulananlara göre daha düşük
 Dezavantajları: Hasta uyumsuzluğu; cerrahinin ve/veya şant
yerleştiriminin fark edilmeden hızlıca yapılması, kros klemp
sırasında gelişen konfüzyon, panik veya nöbete bağlı olarak
hasta kooperasyonunun kaybolması, serebral protektif
(anestezik) ajanlarının verilememesi, serebral perfüzyonun
arttırılmasını sağlayacak kan gazı ve kan basıncı değerlerinin
optimizasyonunda yetersizlik.
1. Genel
Ancak birçok yayında, her iki tip anestezi tekniği
arasında stroke ve komplikasyon oranı veya
hastane kalış süresi açısından anlamlı bir fark
olmadığı gösterilmiştir.
 Monitorizasyon Yöntemi
Karotid Kros-Klempleme Sırasında
Monitorizasyon Teknikleri
Temel amaç, karotis cerrahisi sırasında morbidite ve
mortaliteyi azaltmak
2 temel kategori:
1. Vasküler bütünlük için olan testler (geri akımın (retrograd
kanamanın) direk olarak görülmesi, güdük-basıncının ölçülmesi,
xenon rCBF (regional cerebral blood flow) çalışmaları, TCD
(transkranial doppler), intraoperatif doppler/dupleks incelemesi,
anjiografi
2. Serebral fonksiyonlar için olan testler (EEG, EEG
derivasyonları ve/veya SSEP monitorizasyonu, kızıl ötesi spektroskopi
NIRS ölçümü; Serebral hemoglobin oksijen saturasyonunun
devamlı olarak monitorizasyonu )
 Şant Mutlaka – Gerek yok
İntraoperatif Şant Kullanımı
KEA sırasında şant kullanımının gerekliliği konusundaki
tartışmalar halen devam etmektedir.
3 ana grup:
1.Sürekli olarak şant kullananlar
2.İntroperatif monitorizasyona bağlı olarak gerekli
durumlarda kullananlar
3.Klinik ve monitorizasyon ile ilgili ne olursa olsun hiçbir
zaman şant kullanmayanlar (Bu grup, şantın gereksiz
olduğunu, ameliyat süresini uzattığını ve şanta bağlı
komplikasyonlar (hava embolisi, debris embolisi, intimal
hasarlanma ve diseksiyon gibi…) küçümsenmeyecek derecede
olduğunu belirtmektedirler )
İntroperatif monitorizasyona bağlı olarak gerekli
durumlarda Şant Kullanımı
Uyanık Hastalarda: 60 saniye içinde defisit gelişmesi
Güdük basıncı: Karotid arka güdük basıncının < 50 mmHg
CPP: güdük-IJP < 18 mmHg
rCBF: 18-20 ml/100 g/dk
TCD: klemp öncesi MCAV’nin % 0-15
EEG: 8-15 Hz hızında unilateral atenuasyon veya delta da iki
kez 1 Hz’lik artış
SSEP: amplitudeda % 50’lik azalma veya santral ileti
zamanında % 5-20’lik gecikme artışı
NIRS: deoxy-Hb’de hızlı yükseliş, oxy-Hb’de azalma (geri
dönüşümsüz)
Cerrahi Teknik
Alternatif İnsizyonlar
Transvers
Sundt tarafından tanımlanan yüksek yerleşimli
lezyonlarda önerilen insizyon.
CFV Ligasyonu
Cerrahi Teknik
 Eversiyon Tekniği:
 İCA karotis bulbusdan oblik olarak
transekte edilir.
Endarterektomi tekniği
Arteriotomi Kapama
Primer kapama – Patch ile kapama
 Koroner arter hastalığı ile birliktelik
 Karotiste önemli
darlık varsa KAG
yapılmalı
 Koroner arter hastalığı ile birliktelik
 60 yaş üzeri
 Çok damar hast.
 LMCA
 DM (Tip 1)
Karotis Doppler yapılmalı
 Stent Seçeneği - Endarterektomi
Semptomatik Hastalar - Asemptomatik
Darlık
%50-69 %70- 99 %70- 99
Endarterektomi Class I Class I Class IIa
Kanıt düzeyi B A A
Stent Class I Class I Class IIb
Kanıt düzeyi B B B
 ECVD Guideline JACC 2011 Article in Press
RESEARCH:RESEARCH:
Antoni TrillaAntoni Trilla et al.et al.
Phenotypic differences between male physicians, surgeons, and film stars:Phenotypic differences between male physicians, surgeons, and film stars:
comparative studycomparative study
BMJ, Dec 2006; 333: 1291 - 1293 ;BMJ, Dec 2006; 333: 1291 - 1293 ;
ÖrneklerÖrnekler .. cerrahcerrah;; dahiliyecidahiliyeci ;;
kkontrolontrol
(George(George
Clooney)Clooney)
Kardiyolog, Radyolog, Nörolog ların atılımcı cerrahlar gibi düşünmeye
başlamalarının nedeni .
Cerrahlar Dahiliyecilerden daha uzun boylu ve yakışıklı
Cardiovascular Specialist
Teşekkürler

Karotid endarterektomi

  • 1.
    Karotid Endarterektomi Doç Dr. MehmetAli ÖZATİK Eskişehir Acıbadem Hastanesi
  • 2.
    1953 DeBakey; ilk başarılıkarotid endaterektomi (CEA) Tarihçe
  • 3.
     Doppler –Anjiografi  Semptomatik – Asemptomatik  %70 üstü - altı  TİA ve Stroke sonrası zamanlama  Lokal Anestezi - Genel Anestezi  Monitorizasyon Yöntemi  Şant mutlaka – Gerek yok  Endarterektomi tekniği  Primer kapama – Patch ile kapama  Koroner arter hastalığı ile birliktelik  Stent Seçeneği
  • 4.
  • 5.
    Normal: İKA PSH<125 cm/sn ve görüntüden plak ya da intimal kalınlaşma yok % 70 darlık-oklüzyona yakın darlık : İKA PSH > 230 cm/sn NASCET Karotis endarterektomi endikasyonu olan % 70 veya üzeri darlığı belirlemede en iyi kriter İKA/AKA oranının > 4 olmasıdır.  Ancak asemptomatotik hastalar için değerlendirme biraz farklıdır. Her ne kadar ACAS çalışmasında % 60 darlıkta endarterektomi yapılması yararli görünse de birçok cerrah asemptomatik hastalarda % 60 yerine % 80 değeri cerrahi alt sınır olarak kabul etmektedir.
  • 6.
    Karotis arter lezyonlarınıbelirlemede bilgisayarlı tomografinin duyarlılığı % 98 ve özgünlüğü % 99’un üzerindedir. Bu hali ile BT hem ekstrakraniyal hem de intrakranyal arteryel lezyonlarını büyük bir doğrulukla belirleyebilen nispeten az invaziv ve maliyet açısından belki de en iyi yöntemdir Yalancı pozitif sonuçlar çoğu kez hastanın işlem sırasında kımıldamasından kaynaklanan hatalara bağlıdır. Yalancı negatif sonuçlar ise genelde karotis arter bifurkasyonu çok dilate veya kıvrıntılı olduğu durumlarda söz konusudur. •MRA’nin karotiste % 50-99 darlığı belirlemede duyarlılığı % 100 ve özgünlüğü % 60. • Bunun anlamı MRA minimal lezyon gösterdiğinde sonuç kesin olarak doğrudur. •Ancak MRA % 50-99 darlık gösterdiğinde bunun doğru olma olasılığı % 60’dır.
  • 7.
    Semptomatik – Asemptomatik %70üstü - altı TİA ve Stroke sonrası zamanlama
  • 8.
    Karotis arter hastalığındasemptomatoloji başlıca 5 bulgu ile belirlenebilmektedir. Bunlar: 1. Amarozis Fugaks (Geçici mononükleer görme kaybı) 2. Transient (Geçici) İskemik Atak (TİA) 3. Reversible (Geri dönüşümlü) İskemik Nörolojik Defisit (RİND) 4. İskemik İnme 5. Serebral İnfarkt
  • 9.
    Karotid Revaskülarizasyon içinHasta Seçim Endikasyonları Class I  6 ay içinde hemisferik olay veya amarozis fugax gibi semptomların (semptomatik hastalar) da dahil olduğu sekelsiz iskemik stroke veya transient serebral iskemik semptomları olan, ipsilateral İCA’da, non-invaziv görüntüleme yöntemleri ile % 70 ve üzeri (kanıt düzeyi A) veya anjiografi ile % 50 ve üzeri (KD:B) darlık gösterilen ve de beklenen perioperatif stroke veya mortalite oranının % 6’dan düşük olduğu cerrahi riski düşük veya orta olan hastalar  ECVD Guideline JACC 2011 Article in Press
  • 10.
    Asemptomatik hastalarda karotidrevaskülarizasyon seçiminde; komorbidite durumlarının, yaşam beklentisi ve de diğer bireysel faktörlerin değerlendirildiği kriterlerin yanı sıra prosedür ile ilgili risklerin ve yararların tümünün tartışıldığı ve hastanın tercihlerinin göz önünde bulundurulduğu durumlar eşliğinde yapılmalıdır. (KD: C)
  • 11.
    Class IIa İCA’da %70 ve üzeri darlığı olan ve perioperatif stroke, MI ve ölüm riskinin düşük olduğu asemptomatik hastalarda CEA uygulaması kabul edilebilirdir (KD: A) Erken revaskülarizasyon için herhangi bir kontrendikasyonu olmayan , TİA veya stroke lu hastalarda, girişim olayın başlangıcından sonraki 2 hafta içinde yapılabilir (LE: B)
  • 12.
    Class III İstisnai durumlardışında, % 50 ve altı aterosklerotik darlıklarda, (KD: A) Hedef karotid arterin kronik total oklüzyonunda, (KD: C) Ciddi disabiliteye neden olmuş serebral infarktlarda, karotid revaskülarizasyon önerilmemektedir. (KD: C)
  • 13.
    Teknik Değerlendirme Anestezi Seçimi Genelliklecerrahın tercihine bağlı 1. Lokal / Rejyonel  Avantajları: EEG değişiklikleri ve de şant yerleştirme insidansları genel anestezi uygulananlara göre daha düşük  Dezavantajları: Hasta uyumsuzluğu; cerrahinin ve/veya şant yerleştiriminin fark edilmeden hızlıca yapılması, kros klemp sırasında gelişen konfüzyon, panik veya nöbete bağlı olarak hasta kooperasyonunun kaybolması, serebral protektif (anestezik) ajanlarının verilememesi, serebral perfüzyonun arttırılmasını sağlayacak kan gazı ve kan basıncı değerlerinin optimizasyonunda yetersizlik. 1. Genel
  • 14.
    Ancak birçok yayında,her iki tip anestezi tekniği arasında stroke ve komplikasyon oranı veya hastane kalış süresi açısından anlamlı bir fark olmadığı gösterilmiştir.
  • 15.
  • 16.
    Karotid Kros-Klempleme Sırasında MonitorizasyonTeknikleri Temel amaç, karotis cerrahisi sırasında morbidite ve mortaliteyi azaltmak 2 temel kategori: 1. Vasküler bütünlük için olan testler (geri akımın (retrograd kanamanın) direk olarak görülmesi, güdük-basıncının ölçülmesi, xenon rCBF (regional cerebral blood flow) çalışmaları, TCD (transkranial doppler), intraoperatif doppler/dupleks incelemesi, anjiografi 2. Serebral fonksiyonlar için olan testler (EEG, EEG derivasyonları ve/veya SSEP monitorizasyonu, kızıl ötesi spektroskopi NIRS ölçümü; Serebral hemoglobin oksijen saturasyonunun devamlı olarak monitorizasyonu )
  • 17.
     Şant Mutlaka– Gerek yok
  • 18.
    İntraoperatif Şant Kullanımı KEAsırasında şant kullanımının gerekliliği konusundaki tartışmalar halen devam etmektedir. 3 ana grup: 1.Sürekli olarak şant kullananlar 2.İntroperatif monitorizasyona bağlı olarak gerekli durumlarda kullananlar 3.Klinik ve monitorizasyon ile ilgili ne olursa olsun hiçbir zaman şant kullanmayanlar (Bu grup, şantın gereksiz olduğunu, ameliyat süresini uzattığını ve şanta bağlı komplikasyonlar (hava embolisi, debris embolisi, intimal hasarlanma ve diseksiyon gibi…) küçümsenmeyecek derecede olduğunu belirtmektedirler )
  • 19.
    İntroperatif monitorizasyona bağlıolarak gerekli durumlarda Şant Kullanımı Uyanık Hastalarda: 60 saniye içinde defisit gelişmesi Güdük basıncı: Karotid arka güdük basıncının < 50 mmHg CPP: güdük-IJP < 18 mmHg rCBF: 18-20 ml/100 g/dk TCD: klemp öncesi MCAV’nin % 0-15 EEG: 8-15 Hz hızında unilateral atenuasyon veya delta da iki kez 1 Hz’lik artış SSEP: amplitudeda % 50’lik azalma veya santral ileti zamanında % 5-20’lik gecikme artışı NIRS: deoxy-Hb’de hızlı yükseliş, oxy-Hb’de azalma (geri dönüşümsüz)
  • 20.
  • 21.
    Alternatif İnsizyonlar Transvers Sundt tarafındantanımlanan yüksek yerleşimli lezyonlarda önerilen insizyon.
  • 22.
  • 23.
    Cerrahi Teknik  EversiyonTekniği:  İCA karotis bulbusdan oblik olarak transekte edilir. Endarterektomi tekniği
  • 24.
  • 25.
     Koroner arterhastalığı ile birliktelik  Karotiste önemli darlık varsa KAG yapılmalı
  • 26.
     Koroner arterhastalığı ile birliktelik  60 yaş üzeri  Çok damar hast.  LMCA  DM (Tip 1) Karotis Doppler yapılmalı
  • 27.
     Stent Seçeneği- Endarterektomi Semptomatik Hastalar - Asemptomatik Darlık %50-69 %70- 99 %70- 99 Endarterektomi Class I Class I Class IIa Kanıt düzeyi B A A Stent Class I Class I Class IIb Kanıt düzeyi B B B  ECVD Guideline JACC 2011 Article in Press
  • 28.
    RESEARCH:RESEARCH: Antoni TrillaAntoni Trillaet al.et al. Phenotypic differences between male physicians, surgeons, and film stars:Phenotypic differences between male physicians, surgeons, and film stars: comparative studycomparative study BMJ, Dec 2006; 333: 1291 - 1293 ;BMJ, Dec 2006; 333: 1291 - 1293 ; ÖrneklerÖrnekler .. cerrahcerrah;; dahiliyecidahiliyeci ;; kkontrolontrol (George(George Clooney)Clooney) Kardiyolog, Radyolog, Nörolog ların atılımcı cerrahlar gibi düşünmeye başlamalarının nedeni . Cerrahlar Dahiliyecilerden daha uzun boylu ve yakışıklı
  • 29.
  • 30.