ความเครียด
และการจัดการความเครียด

จัดทาโดย ดร.กฤษดา เชียรวัฒนสุข
เนื้อหาการบรรยาย

ความเครียดและการจัดการความเครียด

1

ความหมาย
ของความเครียด

5

ความทาทายในงาน
้

2

ความเขาใจทัวไป
่
้

6

แบบจาลองของ

3

ความผิดปกติ

7

แนวทางการจัดการ

4

ความเครียด

8

อภิปรายและถกแถลง

เกียวกับความเครียด
่

ทีเกิดจากความเครียด
่
ในทีทางาน
่

ทีอาจส่งผลให้เกิดความเครียด
่

ความเครียด
ความเครียด

จัดทาโดย ดร.กฤษดา เชียรวัฒนสุข
ความเครียดและการจัดการความเครียด
ความเครียด
เกิดจากการที่ร่างกายมีสิ่งเร้าจากภายนอกเข้ามากระทบทังทางด้าน
้
ร่างกายและจิตใจ จึงทาให้เกิดปฏิกิริยาตอบสนองทางร่างกาย หรือที่เรียกว่ากลุ่ม
อาการปรับตัวทัวไป
่
กลุ่มอาการปรับตัวทัวไป (General Adaptation Syndrome) แบ่งได้เป็ น 3
่
ระยะคือ (โรงพยาบาลมนารมย์, เว็ปไซต์)
Alarm reaction : คือ ร่างกายเผชิญต่อสิ่งเร้าที่ร่างกายยังไม่ได้ปรับตัวกับสิ่งเร้า
Resistance : คือ ขันตอนที่ร่างกายกาลังพยายามปรับตัวกับสิ่งเร้า
้
Exhaustion : คือ ขันตอนที่ร่างกายเกิดความเหนื่ อยล้าหลังจากการปรับตัว
้
ความเข้าใจเกี่ยวกับความเครียดและการจัดการความเครียด
ความเครียดเป็ นสิ่งที่เกิดขึนได้กบทุกเพศ ทุกวัย ทุกอาชีพ
้
ั
 การเกิดความเครียดไม่ใช่สิ่งผิดปกติ แต่กเป็ นสิ่งที่ เป็ นอันตราย
็
 ความเครียด อันเกิดจากการทางาน และการใช้ชีวิตประจาวัน จะส่งผลต่ อ
ภาวะจิตใจ
 ความเครียดส่งผลทาให้เกิดพฤติกรรมทางลบ
 หากส่งผลต่ อองค์กร อาจทาให้ประสิทธิภาพในการทางานลดลง
 หากสามารถควบคุมความเครียดให้ อยู่ในระดับที่ พอดี ความเครียดก็จะเป็ น
แรงกระตุ้นให้คนเรามีพลังและมุ่งมันในการไปสู่ความ สาเร็จของชีวิต
่

ความผิดปกติทางร่างกายที่อาจมีสาเหตุมาจากความเครียด
 ปวดศีรษะไมเกรน
 ท้องเสียหรือท้องผูก
 นอนไม่หลับหรือง่วงเหงาหาวนอนตลอดเวลา

 ปวดเมื่อยกล้ามเนื้ อ
 เบืออาหารหรือกินมากกว่าปกติ
่
 รู้สึกมีก้อนจุกอยู่ที่คอท้องอืดเฟ้ อ อาหารไม่ย่อย
 แพ้อากาศง่ายเป็ นหวัดบ่อยๆ
 ประจาเดือนมาไม่ปกติ / เสื่อมสมรรถภาพทางเพศ

 มือเท้าเย็น เหงื่อออกตามมือตามเท้า ใจสัน แน่ นหน้ าอก หายใจไม่ออก
่
 ผิวหนังเป็ นผืนคัน
่
ความผิดปกติด้านจิตใจ ที่อาจมีสาเหตุมาจากความเครียด
 วิตกกังวล
 คิดมาก คิดฟุ้ งซ่าน
 หลงลืมง่าย ไม่มีสมาธิ
 เบือหน่ าย ซึมเศร้า เหงา ว้าเหว่ สิ้นหวัง
่
 หมดความรู้สึกสนุกสนาน
ความผิดปกติด้านพฤติกรรม ที่อาจมีสาเหตุมาจากความเครียด
 สูบบุหรี่มากขึน ดื่มสุรามากขึน (อาจถึงขันใช้สารเสพติด)
้
้
้
 ผุดลุกผุดนัง
่
 ใช้ยานอนหลับ
 จู้จีขี้บน
้ ่
 เก็บตัว เงียบขรึม เฉื่ อยชา
 ชวนทะเลาะ มีเรื่องขัดแย้งกับผูอื่นบ่อยๆ
้
 ดึงผม กัดเล็บ กัดฟั น
ความเครียดจากที่ทางาน
อาการที่เกิดขึนต่อร่างกายที่ส่งผลเสียต่อสุขภาพทังทาง
้
้
ร่างกายและจิตใจอันมีสาเหตุมาจากการทางาน
งานที่ไม่เหมาะกับความสามารถของพนักงาน
การขาดแคลน ทรัพยากร
ความไม่เพียงพอของ อุปกรณ์ เครื่องมือ สิ่งอานวยความสะดวก
งานที่ขดหรือฝื นความรู้สึกหรือความต้องการ
ั
ความขัดแย้งกับเพื่อนร่วมงาน
ความเครียดจากที่ทางาน
ความท้าทายในงาน (Challenge) ก็อาจเป็ นสาเหตุของความเครียดใน
การทางาน
ความท้าทาย คือภาวะทังทางร่างกายและจิตใจที่กระตุ้นให้เราเรียนรู้
้
ทักษะใหม่ๆ เกี่ยวกับงานเพื่อให้เกิดผลสาเร็จของงาน
เมื่องานที่ท้าทายนันประสบผลสาเร็จ จะทาให้เกิดการผ่อนคลายและพึง
้
พอใจต่อผลสาเร็จ (ภาคภูมิใจ)
ดังนัน ความท้าทายเป็ นสิ่งดี ทาให้สขภาพจิตดีและสร้างงาน นันคือ
้
ุ
่
ความเครียดในระดับที่เหมาะสมเป็ นสิ่งที่ดีสาหรับชีวิต
ในทางกลับกัน หากความท้าทายได้กลายเป็ นงานที่ต้องทาหรือเป็ น
หน้ าที่ประจาและไม่สามารถทาให้สาเร็จก็จะกลายเป็ นความเครียดจากที่ทางาน
รูปแบบของความเครียด (Robbins & Judge, 2013)

Copyright © 2013 Pearson Education

1810
ปัจจัยด้านองค์กร
-ความต้องการด้านงาน
-ความต้องการด้านบทบาท
-ความต้องการด้าน
ความสัมพันธ์ระหว่างบุคคล

ความแตกต่างระหว่างบุคคล
-การรับรู้
-ประสบการณ์ทางาน
-การสนับสนุนทางสังคม
-ความเชื่อพลังอานาจในตัวตน
-การรับรู้ความสามารถของตนเอง
-ความไม่เป็ นมิตร

การประสบความเครียด
ปัจจัยส่วนบุคคล
-ปัญหาครอบครัว
-ปัญหาทางเศรษฐกิจ
-บุคลิกภาพส่วนตัว

Copyright © 2013 Pearson Education

อาการทางพฤติกรรม
-ความสามารถในการทางาน
-ประสิ ทธิภาพของตนเอง
-อัตราการขาดงาน
การจัดการความเครียดแบบง่าย
หยุดพัก หากรู้สึกเหนื่ อยล้าจากการทางาน
การใช้เวลาช่วงหนึ่ งห่างจากงาน สามารถช่วยลดระดับความตึงเครียดได้เป็ นอย่างดี

ให้ผบงคับบัญชาของคุณทราบว่าคุณเครียด
ู้ ั
ผูจดการจะรูจกสังเกต และต้องให้ความช่วยเหลือแก่พนักงานที่เผชิญกับภาวะเครียด ตาม
้ ั
้ ั
ความเหมาะสมและมีความยืดหยุ่น

พักตนเองจากงานเมืออยูนอกเวลางาน
่ ่
อย่านาเอางานกลับบ้านมากับท่าน
หมันฝึ กหยุดพักสมอง ระหว่างวันเพื่อให้สามารถฟื้ นคืนจากอาการตึงเครียด
่
วิธีจดการกับความเครียด
ั






ค้นหาปัญหาที่ทาให้เกิดความเครียด
การป้ องกัน
การแก้ไข
ยอมรับความจริง
วิธีจดการกับความเครียด
ั

ระวัง

ปรับเปลียน
่
ตนเอง

และ

เรียนรู้

รูจักหลีกเลียง
่
้

วิธการ
ี
ผอนคลาย
่

พัฒนาตนเอง
ให้
เกิดความ
เชือมัน
่ ่

หมันออก
่
กาลังกาย
และ
พักผอน
่
ให้เพียงพอ

จัดแบงเวลา
่
ให้เหมาะสม
และลงตัว
ความสัมพันธ์ระหว่างความเครียดกับการทางาน

Copyright © 2013 Pearson Education
สรุป
 ทั้งพนักงานและผู้บริ หารในองค์ กร จะต้ องตระหนักถึงความสาคัญ

ของการจัดการความเครียด
 ไม่ ควรปล่ อยให้ เกิดบรรยากาศของความเครียดในองค์ กรมากเกินไป
จนทาให้ เกิดผลกระทบเสี ยหาย
 ความเครียดในระดับที่ไม่ เหมาะสมจะส่ งผลเสี ยต่ อประสิ ทธิภาพการ
ทางานของพนักงาน และทาให้ ลดประสิ ทธิผลขององค์ กร
 องค์ กรควรมีแนวทางเกียวกับการบริหารจัดการความเครียด เพือ
่
่
เพิมความสุ ขในการทางานให้ กบบุคลากร เพราะจะทาให้ บุคลากรมี
่
ั
ประสิ ทธิภาพมากขึน
้
Thank You

ความเครียดและการจัดการความเครียด