Uploaded byPadvee Academy
พุทธวิธีคลายเครียด
ดาวน์โหลดไฟล์นี้ได้ที่ www.philosophychicchic.com พุทธวิธีคลายเครียด พุทธศาสนากับศาสตร์สมัยใหม่ ความเครียดคืออะไร ความเครียด เป็นภาวะของอารมณ์ หรือความรู้สึกที่เกิดขึ้นเมื่อเผชิญกับปัญหาต่าง ๆ ที่ทำให้รู้สึกไม่สบายใจ คับข้องใจ หรือถูกบีบคั้น กดดันจนทำให้เกิดความรู้สึกทุกข์ใจ สับสน โกรธ หรือเสียใจ ในวงการแพทย์ยอมรับว่าความเครียด (Stress) ทำให้เกิดโรคหัวใจ โรคความดันโลหิตสูง ความเครียดทำให้การสร้างภูมิต้านทานของร่ายกายลดลง เกิดภาวะไม่สมดุลทางฮอร์โมน กลายเป็นตัวส่งเสริมให้เซลล์มะเร็งขยายตัวได้ง่าย ความสุขมักซ่อนตัวอยู่ใจกลางความเศร้า ความเหงามักซ่อนตัวอยู่ในความเริงร่า ความกล้ามักซ่อนตัวอยู่ในความกลัว ขอให้มั่นใจเถิดว่า ปัญญามักซ่อนตัวอยู่ภายในปัญหาเสมอ ขอให้เรานิ่งคิด หยุดแล้วคิดให้นิ่ง ลึกซึ้งและหยุดความคิดให้ได้ ก็จะเห็นว่าปัญหาแต่ละอย่างนั้นมีทางออกเสมอ ความเครียด คลายได้ และความเครียดก็กำจัดให้หมดไปได้ตามขั้นตอนต่างๆ ผ่านพุทธวิธีแบบประยุกต์ดังได้กล่าวมาแล้วนี้
More Related Content
![หนังสือสอนใช้ WordPress สำหรับผู้เริ่มต้น [ฉบับ E-book]](https://cdn.slidesharecdn.com/ss_thumbnails/jhrqivbhrrmebjefqeiv-signature-b5b5b8770458c607b1da78f4e81cd4133557ee785ada7d6af506dc1e355a4f0d-poli-200914081346-thumbnail.jpg?width=640&height=640&fit=bounds)
พุทธวิธีคลายเครียด
- 1.
- 2. กายเครียด ใจก็เครียด • ตัวอย่างที่แสดงให้เห็น ชัดเจนก็คือเมื่อสมัยที่พระองค์ ทรงบาเพ็ญทุกรกิริยาทรมาน พระวรกายก็ด้วยทรงมีความ เข้าใจว่าคนจะมีสุขได้ ก็ด้วย ความทุกข์ หมายความว่าต้อง ผ่านความทุกข์ยากมาก่อนจึงจะ สามารถเข้าถึงความสุขได้ นี่คือ เหตุผลสาคัญที่ทาให้พระพุทธ องค์ต้องทรงบาเพ็ญทุกรกิริยา อะไรคือเหตุผลที่ทาให้พระพุทธองค์ บาเพ็ญทุกรกิริยา ??
- 3. • ต่อมาก็ได้ทรงค้นพบความจริงว่า ความสุขไม่จาเป็นต้องเข้าถึงด้วยความ ทุกข์ความสุขสามารถเข้าถึงด้วยความสุข กล่าวคือ ความสุขจะเข้าถึงได้ ด้วยการทาเหตุปัจจัยของความสุข • เมื่อปฏิบัติให้ถูกต้องตามเหตุปัจจัย คนที่มีปราโมทย์ มีปีติ มีปัสสัทธิ ก็ ย่อมมีจะมีความสุข เพราะได้ทาเห็นปัจจัยของความสุขถูกต้อง
- 4. • ปัญหาสาคัญของการทาทุกกรกิริยา คือการทาให้ร่างกาย เครียด พระพุทธเจ้าตรัสเล่าว่า ขณะที่ทรงบาเพ็ญทุกรกิริยา ทรมานพระวรกายนั้น ความเพียรก็เป็นไปด้วยดี สติของ พระองค์ก็ดีมีความชัดเจน แต่ไม่สาเร็จประโยชน์เพราะกาย เครียด และความเครียดนี้พระพุทธองค์ตรัสว่า เป็นอกุศลธรรม เป็นบาปที่จะต้องกาจัดออกไป
- 5. อกุศลธรรม ๑๐ ประการ •๑. โลภะ ความคิดจะเอาของคนอื่น • ๒. โทสะ ความขัดเคืองคับแค้นใจ • ๓. ถีนมิทธะ ความหดหู่ท้อแท้วุ่นวายใจ • ๔. อุทธัจจกุกกุจจะ ความฟุ้ งซ่านวุ่นวายใจ • ๕. วิจิกิจฉา ความระแวงคลางแคลงใน • ๖. โกธนะ ความมักโกรธ ความโกรธบ่อยๆ • ๗. สังกิลิฎฐะ ความมีจิตขุ่นมัว • ๘. สารัทธกาย ความมีกายเครียด • ๙. กุสีตะ ความเกียจคร้าน • ๑๐. อสมาหิตะ ความไม่มีสมาธิ
- 6. ความเครียดคืออะไร • ความเครียด เป็นภาวะของอารมณ์หรือความรู้สึกที่เกิดขึ้น เมื่อเผชิญกับปัญหาต่าง ๆ ที่ทาให้รู้สึกไม่สบายใจ คับข้องใจ หรือถูกบีบคั้น กดดันจนทาให้เกิดความรู้สึกทุกข์ใจ สับสน โกรธ หรือเสียใจ
- 7. • ในวงการแพทย์ยอมรับว่าความเครียด (Stress)ทาให้เกิด โรคหัวใจ โรคความดันโลหิตสูง ความเครียดทาให้การสร้างภูมิ ต้านทานของร่ายกายลดลง เกิดภาวะไม่สมดุลทางฮอร์โมน กลายเป็นตัวส่งเสริมให้เซลล์มะเร็งขยายตัวได้ง่าย
- 8. ความเครียดเกิดจากอะไร • ๑ เครียดเพราะอารมณ์สุดโต่งเช่น รักมาก โลภมาก โกรธมาก เกลียดมาก หลงมาก อิจฉามาก ริษยามาก นินทามาก
- 9.
- 10. ความเครียดเกิดจากอะไร • ๒. เครียดเพราะความคิดที่เป็นพิษเช่น คิดว่าตนถูกใส่ร้าย คิด ว่าตนถูกกลั่นแกล้ง คิดว่าตนไม่สมหวัง คิดว่าเราต้องเอาชนะ คนนั้นให้ได้ เราแพ้ไม่ได้ ความคิดเช่นนี้ จะทาให้เรามีปมด้อย ในชีวิต
- 11. ความเครียดเกิดจากอะไร • ๓. เครียดเพราะปากท้องคนที่ไม่มีจะกินก็ทุกข์เพราะไม่รู้ว่า พรุ่งนี้จะหา อาหารที่ไหนมาใส่ท้อง ไม่รู้ว่าพรุ่งนี้จะนอนที่ใด ส่วนคนมีกินแล้ว มีที่อยู่ ปลอดภัยแล้วก็กังวลเป็นทุกข์จะถูกปล้นจี้ ถูกขโมย ถูกเอาเปรียบ
- 13. วิธีคลายเครียดด้วยสมาธิ • สมาธิ คือการทาใจและอารมณ์ให้นิ่ง ปัญหาต่างๆ ที่เราแก้ ไม่ได้ มองไม่เห็น เมื่อใจนิ่ง อารมณ์เย็น ก็จะเปิ ดออกมาให้เรา เห็นปม
- 14. วิธีกาจัดความเครียดด้วยปัญญา • วิธีที่ ๑กล้าเผชิญความจริง • ความเครียด ทั้งปวงเกิดจากความวิตกกังวล คนเราจะวิตกกังวลทุกอย่าง เมื่อความจริงยังไม่ปรากฏ แต่เมื่อเผชิญความจริงแล้ว สติปัญญาที่จะ แก้ปัญหาก็มาเอง • แม้เรื่องอริยสัจ ๔ ก็เป็นเรื่องสอนให้คนกล้าเผชิญความจริง โดยเฉพาะ ทรงสอนเรื่อง ”ทุกข์” ทรงนาเสนอความทุกข์ประเภทต่างๆ เช่น ทรงสอน วิธีหาเหตุแห่งทุกข์นั้นว่ามาจากความทะยานอยาก เมื่อเรารู้ชัดถึงเหตุ แห่งทุกแล้ว วิธีการแก้ไขปัญหาก็จะตามมา
- 15. วิธีกาจัดความเครียดด้วยปัญญา • วิธีที่ ๒เข้าใจเรื่องอารมณ์ของตนและของคน “จริต ๖” • พระพุทธเจ้า ตรัสแสดงความแตกต่างของคนไว้ที่ จริต คนเหมือนกัน แต่ ถ้าจริตต่างกัน ก็จะมีอารมณ์ต่างๆ กัน ความต่างกันของอารมณ์นี่เอง ที่ ทาให้มนุษย์เราคิดต่างกัน เกิดความขัดแย้งกันตลอดเวลา กระทั่งนา ความเครียดมาให้เรา ด้วยเหตุนี้ เราจึงจาเป็นต้องเรียนรู้พฤติกรรมของ คนในจริต ๖ เมื่อเราเข้าใจลักษณะของคนแล้ว เราก็จะไม่เครียด
- 16. วิธีกาจัดความเครียดด้วยปัญญา • วิธีที่ ๓ไม่คาดหวัง แต่พิจารณาความเปลี่ยนแปลงของสรรพสิ่ง • ความเครียดอย่างหนึ่งมักเกิดจากความคาดหวัง เป็นธรรมดาที่มนุษย์ทา อะไรมักหวังผลตอบสนอง เมื่อลงทุนก็หวังกาไร ไม่มีใครหวังขาดทุน แม้ ทาบุญยังหวังผลบุญ เมื่อหวังจึงมีทั้งสมหวังและผิดหวัง สมเด็จพระ สัมมาสัมพุทธเจ้า จึงทรงสอนให้คนรู้จักหลักความจริง ๓ ข้อ คือ ▫ ความเปลี่ยนแปลง ▫ ความทนอยู่ในสภาพเดิมไม่ได้ ▫ และความที่เราไม่อาจยื้อสิ่งใดๆ ไว้ในอานาจได้ตลอดไป
- 17. หมั่นพิจารณาสรรพสิ่งที่เราเผชิญว่า • “ทุกอย่างล้วนเกิดขึ้น ตั้งอยู่แล้วก็ดับไป” • “ชีวิตมีได้มีเสียเสมอ การเสียบางอย่าง ก็เพื่อให้ได้บางอย่างมา” • “ไม่มีใครได้ตลอด แก้วที่เต็มน้าแล้วจะรับน้าใหม่ไม่ได้ เราหัด ทาชีวิตให้พร่องบ้างก็ดีเพื่อรองรับสิ่งใหม่” • “สิ่งที่ดีที่สุดไม่มี มีแต่สิ่งที่ดีพอสมควร” • “อย่าแสวงหาคนดีที่ดีที่สุดในชีวิต ท่านจะหาอะไรไม่ได้เลย”
- 18. วิธีกาจัดความเครียดด้วยปัญญา • วิธีที่ ๔ปิ ด เปิ ดประตูรับรู้ให้เป็นเวลา • พระพุทธเจ้า ทรงสอนให้รู้จักผัสสะ คือ รสชาติแห่งการรับสัมผัสทางตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ ไม่หลง และที่สาคัญมีสติ ปิ ด เปิ ด เมื่อถึงเวลาอัน เหมาะสมเหมือนกับใช้โทรศัพท์มือถือ ต้องรู้จักปิ ดเมื่อขับขี่ยานพาหนะ ต้องรู้จักปิ ดเมื่ออยู่ในที่ประชุม หรือชุมชน หรือเวลานอน เป็นต้น โลกยุค ใหม่ อาจมองดูเหมือนโก้เก๋ทันสมัย แต่แท้จริงแล้วนั่นคือ สายในที่ต่อท่อ ความเครียดเข้ามาถึงใต้หมอน หากไม่รู้จักปิ ด เปิ ด
- 19. วิธีกาจัดความเครียดด้วยปัญญา • วิธีที่ ๕คนส่วนมากเครียดเรื่องของคนอื่นมิใช่เรื่องของตน • โดยธรรมชาติ คนเรามักเป็นทุกข์ เพราะเรื่องคนอื่น เรื่องของตนมีน้อย เรื่องของคนอื่นที่ไม่ใช่เรื่องส่วนรวม เราควรทิ้งไว้นอกประตูบ้าน ไม่นา ขยะความคิดใดๆ เข้าบ้านของเราเอง การนาไฟในออก นาไฟนอกเข้ามา บ้าน คือ ปัญหาที่สังคมแก้ไม่ตก บ้านใดเรือนใด ครอบครัวใด ฉลาดเรื่อง ไฟ ก็จะไม่ถูกไฟเผาไหม้ให้ร้อนรน
- 20. วิธีกาจัดความเครียดด้วยปัญญา • วิธีที่ ๖ฝึกแผ่เมตตา นึกถึงกฎแห่งกรรมมากกว่ากฎหมาย • ในทางพระพุทธศาสนา ทรงสอนให้รู้จักผ่อนคลายด้วยการนึกถึงกฎแห่ง กรรม นึกว่า สัตว์โลกมีกรรมเป็นของๆ ตน มีกรรมเป็นผู้ให้ผล มีกรรม เป็นแดนเกิด มีกรรมเป็นผู้ติดตาม มีกรรมเป็นที่พึ่งอาศัย ไม่ว่าจะทา กรรมใดๆ ดีหรือชั่ว ก็จักได้รับผลของกรรมนั้นสืบไป ไม่มีเปลี่ยนแปลง คิดได้อย่างนี้แล้วสบายใจ
- 21. วิธีกาจัดความเครียดด้วยปัญญา (สุดท้าย) • วิธีที่๗ นึกถึงธรรมชาติที่เหมือนกันของสัตว์ทั้งหลาย • มองให้เห็นความเสมอกันระหว่างสัตว์ทั้งหลาย รวมทั้งคนอื่นและตัวเรา เองว่า ต้องเผชิญความลาบากในสังสารวัฏเหมือนกัน คือ ต้องดูแลขันธ์ ๕ ต้องถูกโรคภัยเบียดเบียน ต้องแก่ ต้องเจ็บ และสุดท้าย “สัตว์ทั้งหลาย ต้องตาย” ความตายเป็นปลายทางของชีวิตเหมือนกันหมด ไม่ว่าผู้นั้นจะ ยากดีมีจนอย่างไร เขาและเราก็ไม่ต่างอะไรกัน เราไม่ต้องเครียดเพราะ น้อยใจไปอิจฉาเขา ไม่ต้องเครียดไปโกรธเขา หากแต่มองให้เห็นปัญหา ต่างๆ ในชีวิตเขาเหมือนกันกับเรา
- 22. บทสรุป • ความสุขมักซ่อนตัวอยู่ใจกลางความเศร้า ความเหงามักซ่อน ตัวอยู่ในความเริงร่าความกล้ามักซ่อนตัวอยู่ในความกลัว ขอให้ มั่นใจเถิดว่า ปัญญามักซ่อนตัวอยู่ภายในปัญหาเสมอ ขอให้เรานิ่ง คิด หยุดแล้วคิดให้นิ่ง ลึกซึ้งและหยุดความคิดให้ได้ ก็จะเห็นว่า ปัญหาแต่ละอย่างนั้นมีทางออกเสมอ • ความเครียด คลายได้ และความเครียดก็กาจัดให้หมดไปได้ ตามขั้นตอนต่างๆ ผ่านพุทธวิธีแบบประยุกต์ดังได้กล่าวมาแล้วนี้
- 23.
- 25.
Editor's Notes
- #4 โพชฌงค์ หรือ โพชฌงค์ 7 คือธรรมที่เป็นองค์แห่งการตรัสรู้ หรือองค์ของผู้ตรัสรู้ มีเจ็ดอย่างคือ สติ (สติสัมโพชฌงค์) ความระลึกได้ สำนึกพร้อมอยู่ ใจอยู่กับกิจ จิตอยู่กับเรื่อง ธัมมวิจยะ (ธัมมวิจยสัมโพชฌงค์) ความเฟ้นธรรม ความสอดส่องสืบค้นธรรม วิริยะ (วิริยสัมโพชฌงค์) ความเพียร ปีติ (ปีติสัมโพชฌงค์) ความอิ่มใจ ปัสสัทธิ (ปัสสัทธิสัมโพชฌงค์) ความสงบกายใจ สมาธิ (สมาธิสัมโพชฌงค์) ความมีใจตั้งมั่น จิตแน่วในอารมณ์ อุเบกขา (อุเบกขาสัมโพชฌงค์) ความมีใจเป็นกลาง เพราะเห็นตามเป็นจริง
- #15 ยกตัวอย่างนักกีฬาก่อนแข่งขันก็วิตกกังวลเกรงจะแพ้แต่เมื่อการแข่งขันเริ่มขึ้น ยอมความจริงของตัวเอง เช่น ถ้าเราเป็นหนี้ก็ยอมรับว่าเราเป็นหนี้ คือเป็นหนี้อยู่เท่าไร วิธีการแก้ไขปัญหาถึงจะตามมา
- #17 ข้อนี้มีความสำคัญมากต่อการคลายเครียด หรือกำจัดความเครียด