บทที่ 13 การวางแผนปฏิบัติการรวม

1. บทที่ 13
การวางแผน
การฏิบัติการรวม
การนาเสนอภาพนิ่งนี้ จัดทาขึ้นจากหนังสือการจัดการการผลิตและการปฏิบัติการ
แปลถูกต้องตามลิขสิทธิ์ โดย รชฏ ขาบุญ และคณะ
ผู้จัดทาการนาเสนอภาพนิ่ง มิได้มีเจตนาละเมิดลิขสิทธิ์ แต่จัดทาขึ้นเพื่อวัตถุประสงค์
ทางการศึกษาเท่านั้น 1

2. เนื้อหา
 กรณีศึกษาระดับโลก (Global Company Profile)
 กระบวนการในการวางแผนการปฏิบัติการ
 ลักษณะของการวางแผนการปฏิบัติการรวม
 กลยุทธ์การวางแผนการปฏิบัติการรวม
 ทางเลือกในการปรับกาลังการผลิต
 ทางเลือกในการปรับความต้องการของลูกค้า
 วิธีการสาหรับการวางแผนการปฏิบัติการรวม
 วิธีการสร้างตารางและแผนภาพ
 วิธีการทางคณิตศาสตร์สาหรับการวางแผนการ
ปฏิบัติการ
 การวางแผนการปฏิบัติการรวมในงานบริการ
2

3. กรณีศึกษาระดับโลก (Global Company Profile)
การวางแผนการปฏิบัติการรวม สร้างความ
ได้เปรียบทางการแข่งขันให้ Anheuser-Busch
Anheuser-Busch ผู้ผลิตเบียร์รายใหญ่ของ
ประเทศสหรัฐอเมริกา ที่ครองส่วนแบ่งทางการตลาด 40
% ประสบความสาเร็จในการปรับกาลังการผลิต ให้
ตอบสนองต่อความต้องการของลูกค้า เนื่องจากความ
ต้องการของผู้บริโภคเบียร์ มีการเปลี่ยนแปลงในแต่ละ
ช่วงเวลาไปตามฤดูกาล เช่น การปรับขนาดโรงงาน การ
ปรับจานวนพนักงาน การปรับปริมาณคงคลัง และการ
จัดตารางการบารุงรักษาเครื่องจักร
3

4. กรณีศึกษาระดับโลก (Global Company Profile)
(ต่อ)
Anheuser-Busch ใช้กลยุทธ์การวางแผนการ
ปฏิบัติการรวม วัตถุประสงค์ เพื่อให้กระบวนการและ
ขั้นตอนของการผลิตสามารถดาเนินการและ
ตอบสนองต่อปริมาณการสั่งซื้อจากลูกค้าที่ไม่คงที่
การผลิตเบียร์แบ่งออกเป็น 4 ขั้นตอน
• การคัดเลือกวัตถุดิบที่มีคุณภาพ
• การบ่มและหมักวัตถุดิบในถังขนาดใหญ่
• การบรรจุน้าเบียร์ลงในบรรจุภัณฑ์ประเภทต่างๆ
• การกระจายและจัดจาหน่ายสินค้า
4

5. การวางแผนการปฏิบัติการรวม จาเป็นต้องมี
ข้อมูลเพื่อนามาตัดสินใจ 4 ประการ
 หน่วยสาหรับการวัดยอดขายหรือการผลิต
 ค่าพยากรณ์ยอดขายหรือความต้องการของลูกค้า
ตลอดช่วงเวลาของแผน
 วิธีการสาหรับการคานวณหาต้นทุน
 ตัวแบบการตัดสินใจ ซึ่งพิจารณาต้นทุนและค่า
พยากรณ์เพื่อให้ได้ตารางการปฏิบัติการที่ดีที่สุด
กรณีศึกษาระดับโลก (Global Company Profile)
(ต่อ)
5

6. กระบวนการในการวางแผนการปฏิบัติการ
1.แผนระยะยาว เป็นหน้าที่ของผู้บริการระดับสูง คือ
การตอบปัญหาต่างๆในระยะยาว ได้แก่ ที่ตั้งสถาน
ประกอบการ การขยายกาลังการผลิต การจัดสรรงบประมาณ
และการลงทุนต่างๆ
2.แผนระยะกลาง เป็นหน้าที่ของผู้จัดการฝ่ายปฎิบัติ
การ โดยการตัดสินใจในแผนนี้จะสอดคล้องมาจากแผนระยะ
ยาว เช่น จานวนพนักงาน ระดับของสินค้าคงคลัง เป็นต้น ซึ่ง
แผนนี้จะสาเร็จได้โดย “แผนการปฎิบัติการรวม”
3.แผนระยะสั้น ผู้รับผิดชอบในส่วนนี้คือ หัวหน้างาน
หรือหัวหน้าแผนก โดยปกติจะมีอายุของแผนงานไม่เกิน1ปี
ซึ่งจะบอกถึงหน้าที่ความรับผิดชอบหน้าที่ของพนักงานใน
ระดับปฏิบัติการ
6

7. ลักษณะของการวางแผนการปฏิบัติการรวม
การปฏิบัติการรวม หมายถึง การรวมปัจจัยที่ต้องนามา
พิจารณาทั้งหมดเข้าไว้ด้วยกัน เพื่อใช้ในการวางแผนที่
เหมาะสมที่สุด
ตัวอย่าง
• Dell มีผลิตภัณฑ์คอมพิวเตอร์ต่างๆมากมาย Dell ได้
วางแผนการปฏิบัติการรวมสินค้าทุกประเภท โดยมองการผลิต
ในลักษณะเป็นภาพรวม ไม่ใช่การมองเป็นรายละเอียดของแต่
ละประเภท
• GM ที่ใช้แผนการปฏิบัติการรวมเพื่อบอกถึงปริมาณการ
ผลิตของรถยนต์หลายรุ่นโดยไม่แยกลงรายละเอียดเป็น รถยนต์
2ประตูหรือประตู
7

8. กลยุทธ์การวางแผนการปฏิบัติการรวม
8

9. ทางเลือกในการปรับกาลังการผลิต
1. การเปลี่ยนแปลงระดับสินค้าคงคลัง
ในช่วงที่มีความต้องการของสินค้ามีปริมาณน้อย
ผู้จัดการสามารถจัดเก็บสินค้าได้ไว้เป็นสินค้าคงคลัง
2. การเปลี่ยนแปลงจานวนพนักงาน
เป็นกลยุทธ์หนึ่งของการตอบสนองความต้องการ
ของลูกค้าทีเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา
3. การเปลี่ยนแปลงเวลาการทางาน
เมื่อความต้องการของลูกค้าเปลี่ยนแปลง อาจใช้
วิธีการเพิ่มหรือลดเวลาการทางานของพนักงานเหล่านั้น
9

10. ทางเลือกในการปรับกาลังการผลิต (ต่อ)
4. การจ้างผู้ผลิตรายอื่นผลิตแทน
บริษัทสามารถจ้างผู้ผลิตรายอื่นมาผลิตสินค้าแทน
ในช่วงเวลาที่ความต้องการของลูกค้ามีปริมาณสูงได้
5. การจ้างพนักงานชั่วคราว
บริษัทอาจเลือกที่จะจ้างพนักงานชั่วคราวมา
ทางานเสริมกับพนักงานประจาของบริษัท ในช่วงเวลาที่
ความต้องการของลูกค้ามีปริมาณสูงได้
10

11. ทางเลือกในการปรับความต้องการของลูกค้า
1. การกระตุ้นความต้องการของลูกค้า
เมื่อความต้องการของลูกค้ามีปริมาณต่า บริษัทอาจ
เลือกที่จะกระตุ้นความต้องการของลูกค้าด้วยวิธีต่างๆ
2. การค้างส่งสินค้า
เมื่อมีคาสั่งซื้อของลูกค้ามีปริมาณมาก บริษัทอาจจะ
ต้องมีการเจรจาเรื่องกาหนดการวันส่งมอบสินค้าในแต่ละราย
3. การผลิตและประสานผลิตภัณฑ์ต่างๆให้สอดคล้องกับ
แต่ละฤดูกาล
บริษัทจะพัฒนาสินค้าให้มีความหลากหลาย เพื่อให้แต่
ละผลิตภัณฑ์เหมาะกับการจาหน่ายในแต่ละฤดูกาล
11

12. 12

13. วิธีการสาหรับการวางแผนการปฏิบัติการรวม
เทคนิคที่นามาใช้สาหรับการวางแผนการปฏิบัติการ
รวมที่ถูกใช้กันอย่างแพร่หลาย คือ วิธีการสร้างตารางและ
รูปภาพ รวมทั้งวิธีการที่ต้องใช้ตัวแบบทางคณิตศาสตร์มา
ช่วย ได้แก่ เทคนิคโปรแกรมเชิงเส้นด้วยวิธีตัวแบบขนส่ง
13

14. วิธีการสาหรับการวางแผนการปฏิบัติการรวม
วิธีการสร้างตารางและแผนภาพ
• เป็นวิธีที่ง่ายต่อการทาความเข้าใจและสะดวกในการ
นาไปใช้
• การทาแผนแต่ละครั้งจะใช้ตัวแปรเพียงไม่กี่ตัวมาทา
การลองผิดลองถูก เพื่อให้ได้แผนหลายๆแผน
• นามาเปรียบเทียบหาแผนการปฏิบัติการที่มีต้นทุน
ที่ต่าที่สุด
14

15. วิธีการสร้างตารางและแผนภาพ
ขั้นตอนการสร้างตารางแผนมีดังนี้
1. กาหนดปริมาณความต้องการในแต่ละช่วงเวลา
2. กาหนดกาลังการผลิตในแต่ละช่วงเวลา
3. คานวณต้นทุนค่าจ้างแรงงาน การรับพนักงาน
ใหม่ การจ้างพนักงานออก และค่าจัดเก็บสินค้าคงคลัง
4. พิจารณานโยบายของบริษัทที่อาจมีผลต่อระดับ
จานวนพนักงานและระดับปริมาณสินค้าคงคลัง
5. สร้างแผนการปฏิบัติการรวมหลายๆแผน แล้ว
นามาคานวณต้นทุนของแต่ละแผน เพื่อนามาเปรียบเทียบ
หาแผนการปฏิบัติการรวมที่ให้ต้นทุนที่ต่าที่สุด
15

16. วิธีการสร้างตารางและแผนภาพ
ตัวอย่าง Juarez ประเทศเม็กซิโก ผู้ผลิตหลังคาบ้าน ได้
พยากรณ์ความต้องการของลูกค้าในแต่ละเดือนล่วงหน้า
ตั้งแต่เดือนมกราคมถึงเดือนมิถุนายน
16

17. วิธีการสร้างตารางและแผนภาพ
ลักษณะข้อมูลของการวางแผนการปฏิบัติการรวม
สามารถนาข้อมูลดังกล่าวมาเขียนในรูปของแผนภาพ โดย
เส้นทึบ แสดงถึง ความต้องการของลูกค้าในแต่ละเดือนที่
คาดไว้ และเส้นประ แสดง ถึงค่าเฉลี่ยของความต้องการ
รวมตลอด 6 เดือน คานวณได้จาก
จานวนหลังคาที่ต้องผลิตได้เฉลี่ยในแต่ละวัน
= ความต้องการรวมของลูกค้าตลอดระยะเวลา/
จานวนวันทางานรวมตลอดระยะเวลา
= 6,200/124 = 50 หน่วย/วัน
17

18. วิธีการสร้างตารางและแผนภาพ
18

19. การใช้โปรแกรมเชิงเส้นด้วยวิธีตัวแบบขนส่ง
• เมื่อปัญหาของการวางแผนการปฏิบัติการรวมสามารถ
มองเป็นลักษณะของการกระจายกาลังการผลิตเพื่อ
ตอบสนองความต้องการของลูกค้าได้
• จะทาให้สามารถเขียนปัญหาดังกล่าวในรูปแบบของการ
ใช้โปรแกรมเชิงเส้นด้วยวิธีตัวแบบขนส่งได้
• วิธีนี้จะช่วยหาคาตอบเพื่อให้ได้แผนการผลิตที่ให้ต้นทุน
ต่าที่สุด และยังสามารถบอกให้ทราบถึงแนวทางของ
ทางเลือกในการปฏิบัติงานต่างๆ
วิธีการทางคณิตศาสตร์สาหรับการวางแผน
การปฏิบัติการ
19

20. วิธีการทางคณิตศาสตร์สาหรับการวางแผน
การปฏิบัติการ
โปรแกรมเชิงเส้นด้วยวิธีตัวแบบขนส่งนั้นถูก
คิดค้นโดย E.W. Bowman ถึงแม้ว่าจะมีประสิทธิภาพ
ในการวิเคราะห์ต้นทุนต่างๆเป็นอย่างมาก แต่วิธีนี้จะไม่
เหมาะสมเมื่อค่าต่างๆ ไม่เป็นลักษณะเชิงเส้นหรือมีค่า
ติดลบ หากมีปัจจัยอื่นเพิ่มเติม เช่น ต้นทุนการรับ
พนักงานใหม่ หรือการปลดพนักงานออก ควรเลือกใช้
วิธีอื่นแทน
20

21. การวางแผนการปฏิบัติการรวมในงานบริการ
• ธุรกิจบริการจะใช้เทคนิคของการวางแผนการปฎิบัติการ
รวม
• แต่การจัดการทางด้านความต้องการของลูกค้าจะมี
บทบาทและมีความสาคัญมากกว่า
• เนื่องจากการบริการส่วนใหญ่ต้องใช้การผสมผสาน
ระหว่างทางเลือกทั้ง 8 ประการทั้งในด้านกาลังการผลิตและ
ด้านความต้องการของลูกค้า
• ความแตกต่างของธุรกิจบริการในแต่ละประเภท ซึ่ง
สามารถพิจารณา 5 ประเภทของงานบริการเหล่านี้ ได้แก่
21

22. การวางแผนการปฏิบัติการรวมในงานบริการ
ธุรกิจร้านอาหาร ธุรกิจที่ความต้องการของลูกค้ามี
ความแตกต่างกันมากในแต่ละช่วงเวลาเช่น ร้านอาหาร
แผนการปฎิบัติการจะพยายามปรับอัตราการผลิตให้คงที่โดย
ต้องคานวณจานวนพนักงานในร้านให้เหมาะสมหรือ
ส่วนประกอบที่สาคัญของอาหารนั้น ๆ ทั้งนี้เพื่อให้มีการ
ทางานในช่วงเวลาที่มีลูกค้าเข้าร้านน้อยและไม่ต้องจ้าง
พนักงานเป็นจานวนมากในช่วงเวลาที่ลูกค้าเข้าร้านมาก
22

23. การวางแผนการปฏิบัติการรวมในงานบริการ
ธุรกิจโรงพยาบาล ต้องเผชิญกับปัญหาในการวาง
แผนการปฎิบัติการ เนื่องจากต้องจัดการปัจจัยต่าง ๆ ได้แก่
งบประมาณ แพทย์ พยาบาล และบุคลากรอื่น ๆ รวมถึง
เครื่องมือทางการแพทย์ต่าง ๆ ให้สอดคล้องกับความต้องการ
และจานวนของผู้ป่วย
23

24. การวางแผนการปฏิบัติการรวมในงานบริการ
ตัวอย่าง บริษัท Klasson and Avalon เป็น
สานักงานกฏหมายขนาดกลาง ซึ่งมีนักกฏหมายรวมทั้งสิ้น 32
คน ได้พัฒนาแผนการปฏิบัติการรวมสาหรับ 3 เดือนข้างหน้า
โดยแบ่งประเภทของงานในสานักงานไว้ 5 หมวด
24

25. การวางแผนการปฏิบัติการรวมในงานบริการ
กาหนดให้พนักงานหนึ่งคนจะต้องทางาน 40
ชั่วโมง/สัปดาห์และจะต้องทางานไม่เกิน 500 ชั่วโมง
ตลอดระยะเวลา 3 เดือนข้างหน้า โดยสามารถสรุป
จานวนนักกฏหมายทที่ต้องการได้อยู่ระหว่าง 30-39
คน ขึ้นอยู่กับสภาพเศรษฐกิจในแต่ละกรณีคือ เศรษฐกิจ
ดีที่สุด เศรษฐกิจดีปานกลาง และเศรษฐกิจไม่ดี
25

26. การวางแผนการปฏิบัติการรวมในงานบริการ
นักกฏหมายทั้งหมด 32 คนสามารถปฏิบัติงานวิจัย
ด้านกฏหมายได้ ความชานาญในด้านนี้มีความยืดหยุ่น
มากที่สุด/การจัดตารางการทางาน ประเภทของงานที่
ต้องการความชานาญสูงสุดได้แก่ คณะลูกขุนพิจารณาคดี
และกฏหมายธุรกิจ โดยกรณีเศรษฐกิจดีที่สุดต้องใช้นักฏ
หมายเป็นคณะลูกขุนพิจารณาคดี 3.6 คน
26

27. การวางแผนการปฏิบัติการรวมในงานบริการ
ธุรกิจสายการบิน สายการบินหรือบริษัทให้บริการเช่า
รถจะมีลักษณะปัญหาของการวางแผนการปฏิบัติการรวมที่
เหมือนกันคือจะมีสานักงานอยู่หลายแห่งและพนักงานจะไม่ได้
ทางานที่เดิมตลอดเวลา เช่น สายการบินหนึ่งอาจมีสานักงาน
ใหญ่อยู่ที่เมือง New York มีศูนย์ลูกเรืออยู่ที่เมือง Atlanta
และ Dallas และยังมีอีกกว่า 150 สานักงานทั่วประเทศ ซึ่ง
แผนการปฏิบัติการจะต้องกาหนดจานวนเที่ยวบินทั้งเข้าและออก
จากสนามบินแต่ละแห่งทั่วโลก
27