หนวยการเรียนรูท่ี 4 เรื่อง การประยุกตของการแปลงทางเรขาคณิต

รายวิชาที่นํามาบูรณาการ
   ภาษาไทย ภาษาอังกฤษ การงานพื้นฐานอาชีพ และศิลปะ
1. มาตรฐานการเรียนรู
   มฐ. ค 6.1

2. ตัวชี้วัดชั้นปที่เกี่ยวของ
   ค 6.1 ม.2/1, 2

3. สาระการเรียนรูประจําหนวย
   3.1 การประยุกตของการเลื่อนขนาน
   3.2 การประยุกตของการสะทอน
   3.3 การประยุกตของการหมุน
   3.4 เทสเซลเลชัน
   3.5 การออกแบบโดยใชความรูเกี่ยวกับรูปสมมาตร

4. รองรอยการเรียนรู
   4.1 ผลงาน / ชิ้นงาน ไดแก
        1) การทํากิจกรรมตรวจสอบความเขาใจ 1-5
        2) การทําแบบฝกหัด 1 – 3(2) และกิจกรรมภาคปฏิบัติ
        3) การทําแบบทดสอบ
   4.2 ผลการปฏิบัติงานไดแก
        1) การปฏิบัติกิจกรรมในชั้นเรียนและการใชบริการของโรงเรียนอยางเหมาะสม
        2) การมีสวนรวมในการปฏิบติกิจกรรมกลุม
                                   ั
   4.3 การทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังเรียนจบหนวยการเรียนรู
แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่ 1                                          220

5. แนวทางการจัดกิจกรรมในภาพรวม

                                                     แนวทางการจัดการเรียนรู
      รองรอยการเรียนรู
                                               บทบาทครู                บทบาทนักเรียน
5.1 ผลงาน / ชิ้นงาน ไดแก
    1) การทํ า กิ จ กรรมตรวจ - อธิบายเนื้อหาในแตละเรื่อง        - ฝก คิ ดตาม ตอบคํ าถาม และ
        สอบความเขาใจ 1-5                                          รวมทํากิจกรรมในชั้นเรียน
    2) การทําแบบฝกหัด          - แนะนําการทําแบบฝกหัดและ       - ทํ ากิ จ กรรมตรวจสอบความ
                                  กิจกรรมตรวจสอบความเขา           เขาใจและแบบฝกหัด
                                  ใจ
     3) การทําแบบทดสอบ          - อธิบายสรุปความคิดรวบยอด        - ทํ า แบบทดสอบหน ว ยย อ ย
                                  ในแตละเรื่อง                    เปนรายกลุม รายบุคคล
5.2 ผลการปฏิบัตงาน ไดแก
                     ิ
    1) การปฏิบัติกิจกรรมใน - แนะนํ าวิ ธี ก ารเขี ย นแผนผั ง     - ใหนักเรียนเขียนแผนผังความ
         ชั้ น เรี ย นและการใช สรุ ป ความคิ ด รวบยอดเพื่ อ         คิดประจําหนวย
         บริการของโรงเรียน สรุปเนื้อหาประจําหนวย                - ให นั ก เรี ย นไปค น คว า โจทย
         อยางเหมาะสม           - แนะนําใหนักเรียนใชบริการ       ในห อ งสมุ ด โรงเรี ย นและ
                                  ห อ งสมุ ด ของโรงเรียนอยาง      หองสมุดกลุมสาระการเรียน
                                  เหมาะสม                           รูคณิตศาสตร
     2) การมีสวนรวมในการ - สังเกตพฤติกรรมนักเรียนและ           - ให นั ก เรีย นจัด กลุ ม ตามที่ ค รู
         ปฏิบัติกิจกรรมกลุม      แนะนําวิธีการจัดกลุมและการ       มอบหมายและช ว ยกั น ทํ า
                                  ทํากิจกรรมกลุม                   กิจกรรมในชั้นเรียน

5.3 การทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ - สรุปเนื้อหาที่สําคัญตามแผน - ทําแบบทดสอบ
    ทางการเรียน             ผั งความคิ ด รวบยอดประจํ า
                            หนวยอีกครั้ง และใหนักเรียน
                            ทําแบบทดสอบ
แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่ 1                             221

                              แผนการจัดการเรียนรูที่ 1 (ชั่วโมงที่ 1-3)
                         เรื่อง การประยุกตของการแปลงทางเรขาคณิต
                                         เวลา 3 ชั่วโมง
1. เปาหมายการเรียนรู
   1.1 ผลการเรียนรู
        1) ใชความรูเกี่ยวกับการเลื่อนขนานสรางสรรคชิ้นงานศิลปะหรือออกแบบได
        2) ตระหนักถึงความสมเหตุสมผลของคําตอบที่ได
   1.2 จุดประสงคการเรียนรู
        ใชความรูเกี่ยวกับการเลื่อนขนานสรางสรรคชิ้นงานศิลปะหรือออกแบบได

2. สาระสําคัญ
    2.1 สาระการเรียนรู
         การเลื่อนขนาน คือการเคลื่อนที่ของวัตถุในแนวราบ ซึ่งจะเคลื่อนที่ไดในสองทิศทาง คือ
การเคลื่อนที่ขนานกับแกน X และการเคลื่อนที่ขนานกับแกน Y
    2.2 ทักษะ / กระบวนการ
         การคิดวิเคราะห การตีความหมาย การคิดคํานวณ
    2.3 ทักษะการคิด
         ทักษะการคิดคํานวณ ทักษะการคิดสรุปความ ทักษะการคิดแปลความ ทักษะการคิด
วิเคราะห ทักษะการใหเหตุผล

3. รองรอยการเรียนรู
   3.1 ผลงาน / ชิ้นงาน
        1) การทํากิจกรรมตรวจสอบความเขาใจ 1 และแบบฝกหัด 1
        2) แบบทดสอบตามที่ครูกําหนด
   3.2 กระบวนการขั้นตอนการปฏิบัติงาน
        1) จัดกลุม กลุมละ 3 - 4 คน
        2) รวมกันทํากิจกรรมตามที่ครูกําหนด
        3) นําเสนอผลงานหนาชั้นเรียน
        4) สงงาน
   3.3 พฤติกรรมตามคุณลักษณะพึงประสงค
        1) ใหความรวมมือในการทํางานกลุม
         2) มีความละเอียดรอบคอบและรับผิดชอบในการทํางาน
แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่ 1                             222

      3.4 ความรูความเขาใจ
          นักเรียนสามารถใชความรูเกี่ยวกับการเลื่อนขนานสรางสรรคช้นงานศิลปะหรือออกแบบ
                                                                    ิ
ได

4. แนวทางการวัดผลและประเมินผล
   เกณฑขั้นต่ํา
      1) ไดระดับ “พอใช” ขึ้นไป
      2) ไดระดับ “ดี” ขึ้นไป
      3) ทําไดถูกตอง 80% ขึ้นไป
   การสรุปผลการประเมิน
      ตองผานเกณฑขั้นต่ําทั้ง 3 รายการ

5. กิจกรรมการเรียนการสอนเพื่อการเรียนรู
    5.1 ขั้นนํา
         ชั่วโมงที่ 1 (การประยุกตของการแปลงทางเรขาคณิต)
        ครูแนะนํานักเรียนถึงการแปลงทางเรขาคณิต และการเลื่อนขนานบนระนาบ พรอมทั้งยกตัว
อยางประกอบ
         ชั่วโมงที่ 2 (การประยุกตของการแปลงทางเรขาคณิต ตอ)
        ครูสนทนากับนักเรียนถึงสมบัติตางๆ ของการเลื่อนขนาน พรอมทั้งยกตัวอยางประกอบเพิ่ม
เติม
         ชั่วโมงที่ 3 (การประยุกตของการแปลงทางเรขาคณิต ตอ)
        ครูสนทนากับนักเรียนถึงสมบัติตางๆ ของการเลื่อนขนานที่เรียนมา พรอมทั้งยกตัวอยาง
ประกอบเพิ่มเติม
    5.2 ขั้นสอน
                            กิจกรรมการเรียนการสอน                              ฝกการคิดแบบ
 ชั่วโมงที่ 1 (การประยุกตของการแปลงทางเรขาคณิต)
 1. ครูแนะนํานักเรียนถึงการแปลงทางเรขาคณิตวา เปนการเปลี่ยนตําแหนงของ ทักษะการคิดวิเคราะห
 รูปเรขาคณิต โดยลักษณะและขนาดของรูปยังคงเดิม                               ทักษะการสังเกต
 ตอไปใหนักเรียนสังเกตภาพที่อยูบนเครื่องฉายขามศีรษะ จากนั้นครูเลื่อนภาพ ทักษะการคิดสรุปความ
 ออกมาในแนวขนาน แลวใหนักเรียนพิจารณาวาภาพที่เกิดจากการเลื่อนมี          ทักษะการคิดสรุปผล
 ลักษณะอยางไร
แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่ 1                               223

                          กิจกรรมการเรียนการสอน                                   ฝกการคิดแบบ
 จากนั้นครูกลาววาในการอธิบายการเคลื่อนที่ของวัตถุในแนวราบเราจะอธิบาย
 การเคลื่อนที่ในสองทิศทาง คือทิศทางหนึ่งเปนการเคลื่อนที่ขนานกับแกน X
 และอีกทิศทางหนึ่งเปนการเคลื่อนที่ขนานกับแกน Y ครูยกตัวอยางใหนักเรียน
 สังเกต เชน
 พิจารณาการเลื่อนรูปสี่เหลี่ยม ABCD
                                  C                             C′
                  D
                                                  D′

                              B
                                                                B′
                  A                                A′
                      รูปตนแบบ                 รูปที่ไดจากการเลื่อนขนาน

 จากรูป มีการเลื่อนจุด A A′
            มีการเลื่อนจุด B B ′
            มีการเลื่อนจุด C C ′
            มีการเลื่อนจุด D D ′
 ในทิศทางเดียวกันและเปนระยะทางเทากัน
 จะไดวา AA′, BB ′, CC ′, DD ′ ขนานกันและยาวเทากัน
 ครูอธิบายตอไปวา เราจะเรียก A, A′ B, B ′ C, C ′ และ D, D ′ วา จุดที่สมนัยกัน
 จากนั้นครูซักถามนักเรียนตอไปวา จากตัวอยางขางตนนักเรียนสังเกตอะไรได
 บาง ใหนักเรียนอภิปรายกันจนไดขอสรุป ดังนี้
      1) รูปที่ไดจาการเลื่อนขนานกับรูปตนแบบเทากันทุกประการ
      2) AA′ = BB ′ = CC ′ = DD ′
      3) AA′ // BB ′ // CC ′ // DD ′
 ครูเขียนโจทยตัวอยางที่ 1 บนกระดาน
 ตัวอยางที่ 1 กําหนดรูปสามเหลี่ยม ABC เปนรูปตนแบบ ดังรูป จงสรางรูปที่ได
 จากการเลื่อนขนานรูปสามเหลี่ยม ABC ดวยรังสี PQ
              A                       B                 P




                         C                                           Q
แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่ 1                                      224

                          กิจกรรมการเรียนการสอน                                        ฝกการคิดแบบ
 ใหนักเรียนชวยกันวาดรูปและอธิบายการเลื่อนขนาน ไดดังนี้
 วิธทํา
    ี                   A            B




                                  C         A′
                                                            B′




                                                   C′
            1) ลากเส น ประ AA′ , BB ′ และ CC ′ ให ข นานกั บ รั งสี PQ และให
  AA′ = BB ′ = CC ′ = PQ

            2) ลาก A′B ′, B ′C ′ และ C ′A′ จะไดรูป สามเหลี่ ยม A′B ′C ′ เป น รูป ที่
 ไดจากการเลื่อนขนานรูปสามเหลี่ยม ABC ไปในทิศทางเดียวกับรังสี PQ และมี
 ระยะหางเทากับความยาวของสวนของเสนตรง PQ
 จากนั้นครูซักถามนักเรียนวา จากตัวอยางดังกลาวเราสามารถสรุปสมบัติของ
 การเลื่อนขนานไดอยางไรบาง อภิปรายกันจนไดขอสรุป ดังนี้
         1) รูปตนแบบและภาพที่ไดจากการเลื่อนขนานเทากันทุกประการ
         2) สวนของเสนตรงที่เชื่อมระหวางจุดที่สมนัยกันแตละคูจะขนานกัน
 และยาวเทากันทุกเสน
         3) สวนของเสนตรงบนรูปตนแบบและภาพที่ไดจากการเลื่อนขนาน
 ของสวนของเสนตรงนั้น จะขนานกันและยาวเทากัน
 ชั่วโมงที่ 2 (การประยุกตของการแปลงทางเรขาคณิต ตอ)
 2. ครูทบทวนสมบัติของการเลื่อนขนานที่เรียนมาเมื่อชั่วโมงที่แลว จากนั้นนํา ทักษะการคิดวิเคราะห
 เสนอตัวอยางที่ 2                                                                     ทักษะการสังเกต
 ตัวอยางที่ 2 กําหนดรูปสามเหลี่ยม PQR เปนรูปตนแบบ ดังรูป                            ทักษะการคิดสรุปความ
                                            Y                                          ทักษะการคิดสรุปผล
                                            Q

                         P

                                       R
                                                        X
แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่ 1                                       225

                                 กิจกรรมการเรียนการสอน                                       ฝกการคิดแบบ
        1) ให นั ก เรี ย นสร า งรู ป ที่ ไ ด จ ากการเลื่ อ นขนานรู ป สามเหลี่ ย ม PQR
 ขนานกับแกน X ไปทางขวา 6 หนวย
        2) สรางรูปที่ไดจากการเลื่อนขนานรูปสามเหลี่ยม PQR ขนานกับแกน Y
 ลงมาดานลาง 5 หนวย
 โดยครูแบงกลุมนักเรียนออกเปน 4 กลุม ใหอภิปรายกันถึงวิธีสรางรูปที่ไดจาก
 การเลื่อนขนาน แลวสุมนักเรียนออกมานําเสนอหนาชั้นเรียน โดยครูและเพื่อน
 ชวยกันพิจารณาความถูกตอง
 จากนั้นครูซักถามนักเรียนตอไปวา จากตัวอยางขางตนนักเรียนสังเกตอะไรได
 บาง ใหนกเรียนอภิปรายกันจนไดขอสรุป ดังนี้
            ั
        1) เมื่อเลื่อนรูปตนแบบขนานกับแกน X เฉพาะสมาชิกตัวแรกของพิกัด
 ของจุดของรูปที่ไดจากการเลื่อนขนานเทานั้นที่เปลี่ยนแปลง สวนสมาชิกตัว
 หลังของพิกดของจุดคงเดิม
                 ั
        2) เมื่อเลื่อนรูปตนแบบขนานกับแกน Y เฉพาะสมาชิกตัวหลังของพิกัด
 ของจุดของรูปที่ไดจากการเลื่อนขนานเทานั้นที่เปลี่ยนแปลง สวนสมาชิกตัว
 แรกของพิกดของจุดคงเดิม
               ั
 3. ใหนกเรียนทํากิจกรรมตรวจสอบความเขาใจ 1 เปนการบานโดยครูกําหนด ทักษะการคิดคํานวณ
         ั
 วันสง
 ชั่วโมงที่ 3 (การประยุกตของการแปลงทางเรขาคณิต ตอ)
 4. ครู ส นทนากั บ นั ก เรีย นว า เราสามารถนํ าความรูเรื่ อ งการเลื่ อ นขนานมา ทักษะการคิดวิเคราะห
 ประยุกตใชแกปญหาทางคณิตศาสตรได ดังตัวอยางที่ 4                                    ทักษะการคิดคํานวณ
 ตัวอยางที่ 4                                      D       F



                                        X              Y
                      A                                           B


                                 C              E

 จากรูป กําหนดให CD // EF มี AB ลากตัด CD และ EF ที่จุด X และ Y ตาม
 ลําดับ จงใชการเลื่อนขนานแสดงวา m( AXD) = m( AYˆF )
                                          ˆ

 วิธีทํา เนื่องจาก CD // EF เมื่อเลื่อนขนาน AXD ดวย XY
                                             ˆ

 จะได AYˆF เปนภาพที่ไดจากการเลื่อนขนาน AXD  ˆ

 ดังนั้น AXD ทับ AYˆF ไดสนิทพอดี นั่นคือ m( AXD) = m( AYˆF )
              ˆ                                ˆ

 จากนั้นครูนําเสนอตัวอยางที่ 5
แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่ 1                                      226

                            กิจกรรมการเรียนการสอน                                        ฝกการคิดแบบ
 ตัวอยางที่ 5 จงหาพื้นที่โดยประมาณของสวนที่แรเงาของรูปตอไปนี้
                     A                   E                         B




                                                                   14   ซม.


                    D
                                         28   ซม.                  C


 ใหนักเรียนชวยกันแสดงวิธีทํา ไดดังนี้
 วิธีทํา จากการคาดคะเน ถาใชการเลื่อนขนานสวนโคง EC ดวย CD ใหไปตอ
 กับสวนโคง ED จะไดรูปครึ่งวงกลมที่มีรัศมียาว 14 เซนติเมตร ดังรูป
                                A                      E                      B




                                                                              14   ซม.


                               D                     28   ซม.                 C


 นั่นคือ หาพื้นที่ของสวนที่แรเงาไดโดยนําพื้นที่ของรูปสี่เหลี่ยม ABCD ลบดวย
 พื้นที่รูปครึ่งวงกลมที่มีรัศมี 14 เซนติเมตรนั่นเอง
 จากรูปสี่เหลี่ยม ABCD กวาง 14 เซนติเมตร ยาว 28 เซนติเมตร
 พื้นที่ของรูปสี่เหลี่ยม ABCD = กวาง × ยาว
                                     = 14 × 28
                                     = 392 ตารางเซนติเมตร
 พื้นที่ของรูปครึ่งวงกลมประมาณ = 1 π r 2   2
                                              =     1 22
                                                     × × 14 × 14
                                                    2 7
                                       = 308 ตารางเซนติเมตร
 ดังนั้น พื้นที่โดยประมาณของสวนที่แรเงา = 392 – 308 = 84 ตารางเซนติเมตร
 5. ใหนักเรียนทําแบบฝกหัด 1 ขอ 7 และ 8 เปนการบานโดยครูกําหนดวันและ ทักษะการคิดคํานวณ
 เวลาสงงาน เพื่อตรวจสอบความเขาใจ
แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่ 1                            227

   5.3 ขั้นสรุป
        นักเรียนสามารถสรุปไดวา การเลื่อนขนาน คือการเคลื่อนที่ของวัตถุในแนวราบ ซึ่งจะ
เคลื่อนที่ไดในสองทิศทาง คือการเคลื่อนที่ขนานกับแกน X และการเคลื่อนที่ขนานกับแกน Y และ
สามารถใชความรูเกี่ยวกับการเลื่อนขนานสรางสรรคชิ้นงานศิลปะหรือออกแบบได และนักเรียน
สามารถใชความรูเกี่ยวกับการเลื่อนขนานสรางสรรคชิ้นงานศิลปะหรือออกแบบได

6. สื่อการเรียนรู / แหลงการเรียนรู
   6.1 สื่อการเรียนรู
        - หนังสือเรียนแม็ค คณิตศาสตรเพิ่มเติม ชั้นมัธยมศึกษาปที่ 2 ภาคเรียนที่ 1
   6.2 แหลงการเรียนรู
        - หองสมุดโรงเรียน
        - หองสมุดกลุมสาระการเรียนรูคณิตศาสตร

7. กิจกรรมเสนอแนะ
    7.1 กิจกรรมสงเสริมการคิดเชิงวิเคราะห
        ขั้นรวบรวมขอมูล
        ครูมอบหมายใหนกเรียนไปศึกษาเรื่องของการเลื่อนขนาน พรอมทั้งแสดงวิธีการหาคําตอบ
                          ั
อยางละเอียดมาคนละ 5 ขอ
        ขั้นวิเคราะห
        ใหนกเรียนแตละคนวิเคราะหเรื่องที่ตัวเองไปศึกษาคนความา
              ั
        ขั้นสรุป
        ครูตรวจผลงานนักเรียนแตละคน พรอมใหขอเสนอแนะแลวใหหัวหนาหองรวบรวมงาน
ทั้งหมดจัดทําเปนรูปเลมรายงาน
        ขั้นประยุกตใช
        ครูใหนักเรียนชวยกันเลือกขอที่นาสนใจแลวนําเสนอหนาชั้นเรียน
     7.2 กิจกรรมบูรณาการ
        ครูสามารถบูรณาการกับกลุมสาระการเรียนรูศิลปะ โดยกําหนดภาระงานใหนักเรียนชวย
กันใชความรูเกี่ยวกับการเลื่อนขนานสรางสรรคชิ้นงานศิลปะ โดยจัดใหมีการประกวด และมอบ
รางวัลแกผูชนะเลิศ
แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่ 1                                228

8. บันทึกหลังการสอน

                                      บันทึกหลังการสอน
                         (บันทึกเฉพาะประเด็นที่มีขอมูลสารสนเทศชัดเจน )

                   ประเด็นการบันทึก                         จุดเดน       จุดที่ควรปรับปรุง

 1. การจัดกิจกรรมการเรียนรู

 2. การใชสื่อการเรียนรู

 3. การประเมินผลการเรียนรู

 4. การบรรลุผลการเรียนรูของนักเรียน

 บันทึกเพิ่มเติม
 ……………………………………………………………………………………………………………………
 ……………………………………………………………………………………………………………………
 ……………………………………………………………………………………………………………………
 ……………………………………………………………………………………………………………………
 ……………………………………………………………………………………………………………………

                                                            ลงชื่อ………………………………………..

 บันทึกความเห็นของผูตรวจสอบแผนการจัดการเรียนรู
 ……………………………………………………………………………………………………………………
 ……………………………………………………………………………………………………………………
 ……………………………………………………………………………………………………………………
 ……………………………………………………………………………………………………………………
 ……………………………………………………………………………………………………………………

                                                            ลงชื่อ………………………………………..
                                                            ตําแหนง…….……..………………………..
แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่ 1                                                                                                            229

9. ใบความรู ใบงาน และเครื่องมือวัดผล
   แบบสังเกตพฤติกรรมการเรียน
                    แบบบันทึกการสังเกตพฤติกรรมการเรียนรายบุคคลวิชาคณิตศาสตร
   ชื่อนักเรียน ....................................................... ชั้น ........... วันที่ ............ เดือน ........................ ป .................
  ครั้งที่ ...................................................... ผูสังเกต ...............................................................................................
                                                                                                                   ระดับการประเมิน
                             หัวขอการประเมิน
                                                                                             ดีมาก ดี                         พอใช ควรปรับปรุง
  ความสนใจ
  การตอบคําถาม
  การทํากิจกรรมหนาชั้นเรียน
  การใชความรูทักษะ / กระบวนการทางคณิตศาสตร
  ในการแกปญหาในสถานการณตางๆ
  ความสามารถในการใชภาษาและสื่อลักษณทาง
  คณิตศาสตรในการสื่อสารสื่อความหมาย

     แบบประเมินพฤติกรรมการทํางาน

                                                          แบบประเมินพฤติกรรมการทํางาน
   ชื่อนักเรียน ....................................................... ชั้น ........ วันที่ ........... เดือน ............................ ป ....................
   ครั้งที่ ......................................................... ผูสังเกต ...............................................................................................
                                                                                                              ระดับการประเมิน
                        หัวขอการประเมิน
                                                                                ดีมาก ดี ปานกลาง นอย นอยมาก
  การวางแผน
  การกําหนดการปฏิบัติงานมีขั้นตอนชัดเจน
  การปฏิบัติตามขั้นตอนที่กําหนด
  ความคิดสรางสรรค
  ผลการทํางาน
แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่ 1                          230

                             แผนการจัดการเรียนรูที่ 1 (ชั่วโมงที่ 4-6)
                               เรื่อง การประยุกตของการสะทอน
                                         เวลา 3 ชั่วโมง

1. เปาหมายการเรียนรู
   1.1 ผลการเรียนรู
        1)ใชความรูเกี่ยวกับการสะทอนสรางสรรคชิ้นงานศิลปะหรือออกแบบได
        2) ตระหนักถึงความสมเหตุสมผลของคําตอบที่ได
   1.2 จุดประสงคการเรียนรู
        สามารถใชความรูเกี่ยวกับการสะทอนสรางสรรคชิ้นงานศิลปะหรือออกแบบได

2. สาระสําคัญ
   2.1 สาระการเรียนรู
       ภาพสะทอนเสมือนเปนภาพในกระจกของรูปตนแบบที่อยูตรงขามกันของเสนสมมาตร
   2.2 ทักษะ/กระบวนการ
       การคิดวิเคราะห การตีความหมาย การคิดคํานวณ
   2.3 ทักษะการคิด
       ทักษะการคิดคํานวณ ทักษะการคิดวิเคราะห ทักษะการใหเหตุผล ทักษะการคิดจัดลําดับ
ทักษะการคิดแปลความและสรุปความ ทักษะการแกปญหา

3. รองรอยการเรียนรู
   3.1 ผลงาน / ชิ้นงาน
       1) การทํากิจกรรมตรวจสอบความเขาใจ 2 และแบบฝกหัด 1
       2) การทําแบบทดสอบ
   3.2 กระบวนการขั้นตอนการปฏิบัติงาน
       1) จัดกลุม กลุมละ 3 - 4 คน
       2) เลือกหัวหนากลุม
       3) หัวหนากลุมแบงงาน
       4) รวมกันจัดทําบัตรกิจกรรม
       5) นําเสนอผลงานหนาชั้นเรียน
       6) รวมกันทํากิจกรรมตรวจสอบความเขาใจ
       7) สงงาน
แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่ 1                                                231

    3.3 พฤติกรรมตามคุณลักษณะพึงประสงค
        1) ใหความรวมมือในการทํางานกลุม
         2) มีความละเอียดรอบคอบและรับผิดชอบในการทํางาน
   3.4 ความรูความเขาใจ
        นักเรียนสามารถใชความรูเกี่ยวกับการสะทอนสรางสรรคชิ้นงานศิลปะหรือออกแบบได

4. แนวทางการวัดผลและประเมินผล
   เกณฑขั้นต่ํา
      1) ไดระดับ “พอใช” ขึ้นไป
      2) ไดระดับ “ดี” ขึ้นไป
      3) ทําไดถูกตอง 80% ขึ้นไป
   การสรุปผลการประเมิน
      ตองผานเกณฑขั้นต่ําทั้ง 3 รายการ

5. กิจกรรมการเรียนการสอนเพื่อการเรียนรู
     5.1 ขั้นนํา
          ชั่วโมงที่ 1 (การประยุกตของการสะทอน)
         ครูแนะนํานักเรียนถึงการสะทอน และสมบัติตางๆ ของการสะทอน พรอมทั้งยกตัวอยาง
ประกอบ
          ชั่วโมงที่ 2 (การประยุกตของการสะทอน ตอ)
         ครูสนทนากับนักเรียนถึงสมบัติตางๆ ของการสะทอน (ตอ) พรอมทั้งยกตัวอยางประกอบ
เพิ่มเติม
          ชั่วโมงที่ 3 (การประยุกตของการสะทอน ตอ)
         ครู ส นทนากั บ นั ก เรี ย นถึ งสมบั ติ ต างๆ ของการสะท อ นที่ เรี ย นมา พร อ มทั้ ง ยกตั ว อย าง
ประกอบเพิ่มเติม
แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่ 1                                232

5.2 ขั้นสอน
                               กิจกรรมการเรียนการสอน                                   ฝกการคิดแบบ
 ชั่วโมงที่ 1 (การประยุกตของการสะทอน)
 1. ครูสนทนากับนักเรียนถึงตอนที่นักเรียนสองกระจกและซักถามนักเรียนวา ทักษะการตีความ
 นักเรียนเห็นภาพในกระจกเปนอยางไรบาง และเหมือนกับอะไร จากนั้นครูนํา ทักษะการคิดวิเคราะห
 สิ่งที่นักเรียนตอบคําถามขางตนมารวมกันอภิปราย และใหนักเรียนชวยกันสรุป ทักษะการคิดสรุปความ
 จนไดวาภาพที่เกิดขึ้นเปนภาพสะทอนจากรูปตนแบบ
 จากนั้นครูกลาววา ภาพสะทอนเสมือนเปนภาพในกระจกของรูปตนแบบที่อยู
 ตรงข ามกั น ของเส น สมมาตร และเราสามารถวาดรู ป ต า งๆ ได โ ดยใช ก าร
 สะทอน ครูแนะนํานักเรียนวา เสนตรงที่ทําหนาที่เสมือนเสนกระจกเรียกวา
 เสนสะทอนและภาพสะทอนของรูปตนแบบ เรียกวา ภาพ
 ครูนาเสนอตัวอยางเพื่อใหนักเรียนพิจารณาและสังเกตสิ่งที่เกิดขึ้น
       ํ
 ตั ว อย าง รู ป สามเหลี่ ย ม ABC มี จุ ด ยอดมุ ม A(1, 2), B(2, 5) และ C(5, 1) เมื่ อ
 สะทอนโดยแกน Y จะไดภาพจากการสะทอนมีจุดยอดมุมเปน A′, B ′, C ′ โดย
 A สะทอนไปที่ A′ , B สะทอนไป B ′ และ C สะทอนไปที่ C ′
 จงหาพิกัดของ A′, B ′ และ C ′ แลวเขียนรูปตนแบบและภาพจากการสะทอน
 จากนั้นครูแสดงใหนักเรียนดูเปนตัวอยางและอธิบายไปพรอมกับเขียนกระดาน
 ไดดังนี้
 วิธีทํา เนื่องจากจุดในรูปตนแบบและจุดในภาพการสะทอนที่สมนัยกันจะ
 หางจากแกน Y เปนระยะเทากัน
 ดังนั้น A(1, 2) สะทอนไปยังจุด A′ (-1, 2), B(2, 5) สะทอนไปยังจุด B ′ (-2, 5)
 และ C(5, 1) สะทอนไปยังจุด C ′ (-5, 1) ดังรูป
แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่ 1                                                 233

                               กิจกรรมการเรียนการสอน                                                 ฝกการคิดแบบ
 จากนั้ น ซั ก ถามนั ก เรี ย นเกี่ ย วกั บ รู ป ที่ ไ ด และให นั ก เรี ย นช ว ยกั น สร างภาพ
 สะทอนคนละ 1 ภาพ โดยครูตรวจสอบความถูกตองและแนะนําเพิ่ มเติมใน
 กรณีที่นักเรียนไมเขาใจ
 จากกิจกรรมขางตน ครูและนักเรียนรวมกันอภิปรายถึงสมบัติของการสะทอน
 จนไดขอสรุปดังนี้
       1) รูปตนแบบและภาพที่ไดจากการสะทอนเทากันทุกประการ                                      ทักษะการคิดวิเคราะห
       2) ส วนของเสน ตรงบนรูปต น แบบ และภาพที่ ไดจากการสะท อนของ ทักษะการคิดคํานวณ
          สวนของเสนตรงนั้นไมจําเปนตองขนานกันทุกคู
       3) สวนของเสนตรงที่เชื่อมจุดแตละจุดบนรูปตนแบบกับจุดที่สมนัยกัน ทักษะการคิดคํานวณ
          บนภาพที่ไดจากการสะทอนจะขนานกัน และไมจําเปนตองยาวเทากัน
  ชั่วโมงที่ 2 (การประยุกตของการสะทอน ตอ)
 2. ครูนําเสนอตัวอยางที่ 1 ซึ่งเปนตัวอยางการสรางภาพที่ไดจากการสะทอน
 ตัวอยางที่ 1 กําหนดใหรูปสามเหลี่ยม PQR เปนรูปตนแบบ และมี MN เปน
 เสนสะทอน จงสรางภาพที่ไดจากการสะทอน สามเหลี่ยม PQR
                                                 M

                                         P




                       Q


                                     R

                                                 N

 จากนั้นซักถามนักเรียนเกี่ยวกับรูปที่ได และใหนักเรียนชวยกันสรางภาพ
 สะทอน นั่นคือ
 วิธีทา 1) จากจุด P, Q, R ลากเสนตั้งฉากกับ MN ที่จุด S, T, W ตามลําดับ
      ํ
                                             M


                                 P           S       P′




               Q                                                 Q′
                                             T

                             R               W        R′



                                             N
แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่ 1                                     234

                                กิจกรรมการเรียนการสอน                                      ฝกการคิดแบบ
       2) จาก จุ ด S, T, W บ น MN ล าก เส น ตั้ งฉ าก ไป ยั ง P ′, Q ′, R ′ โด ยที่
 SP = SP ′, TQ = TQ ′ TQ = TQ’ และ WR = WR ′

       3) ลาก P ′Q ′, Q ′R ′, R ′P ′ จะได สามเหลี่ ย ม P ′Q ′R ′ เป น ภาพสะท อ นของ
 สามเหลี่ยม PQR ตามตองการ
 จากนั้นครูเขียนโจทยตัวอยางที่ 2 บนกระดานดํา และใหนักเรียนชวยกันสรางภาพ
 สะทอน โดยการสุมนักเรียนออกมาแสดงวิธีทํา นั่นคือ
 ตัวอยางที่ 2 กําหนดรูปสี่เหลี่ยม ABCD และใหเสนตรง l เปนเสนสะทอนที่ขนาน
 กับแกน X อยูเหนือแกน X 1 หนวย จงหา รูปสี่เหลี่ยม A′B ′C ′D ′ ซึ่งเปนภาพที่ได
 จากการสะทอน รูปสี่เหลี่ยม ABCD และพิกัดของจุด A′, B ′, C ′ และ D ′
                                                    Y


                                                            y=1
                                                            X
                            D             C


                                 A              B




                                                    Y


                                 D′             C′

                            A′             B′

                                                            y=1
                                                            X
                            D              C

                                 A              B




 ดังนั้น พิกัดของจุด A′, B ′, C ′ และ D ′ คือ (-4,5), (-1,5), (-2,3) และ (-5,3) ตามลําดับ
 ตอไปครูกลาววาถาเสนสะทอนไมขนานกับแกน X และแกน Y ใหลากเสนตรงผาน
 จุดที่กําหนดใหและตั้งฉากกับเสนสะทอน ภาพของจุดที่กําหนดใหจะอยูบนเสนตั้ง
 ฉากที่สรางขึ้น และอยูหางจากเสนสะทอนเปนระยะเทากันกับจุดที่กําหนดใหอยู
 หางจากเสนสะทอน เมื่อไดภาพของจุดนั้นแลวจึงหาพิกัดดังตัวอยางที่ 3
 3. ใหนักเรียนทํากิจกรรมตรวจสอบความเขาใจ 2 เพื่อตรวจสอบความเขาใจ                       ทักษะการคิดคํานวณ
แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่ 1                         235

                              กิจกรรมการเรียนการสอน                             ฝกการคิดแบบ
  ชั่วโมงที่ 3 (การประยุกตของการสะทอน ตอ)
 4. ครูกลาววา เราสามารถนําความรูเรื่องการสะทอนมาประยุกตใชแกปญหาทาง ทักษะการคิดวิเคราะห
 คณิตศาสตร ดังตัวอยางตอไปนี้                                             ทักษะการคิดคํานวณ
 ตัวอยางที่ 4 กําหนด PQR สราง QO แบงครึ่ง PQR และตอ QO ไปทาง Q ถึงจุด S
                          ˆ                     ˆ

 ดังรูป จงพิสูจนวา m( PQS ) = m( RQS )
                         ˆ          ˆ

                                         O

                            P                        R




                                             Q




                                         S

 พิสูจน เนื่องจาก QO แบงครึ่ง PQR เมื่อตอ QO ไปทาง Q ถึงจุด S จะได SO แบง
                                 ˆ

 ครึ่ง PQR ดวย
        ˆ

 นั่นคือ SO เปนแกนสมมาตรของ PQR หรือเปนเสนสะทอนระหวาง PQO และ
                                     ˆ                                  ˆ

  ˆ
 RQO

 QR   เปนภาพที่ไดจากการสะทอน QP
 RQS เปนภาพที่ไดจากการสะทอน PQS
    ˆ                               ˆ

 ดังนั้น m( PQS ) = m( RQS )
             ˆ          ˆ

 ตอไปครูเขียนโจทยตัวอยางที่ 5 บนกระดาน แลวแบงกลุมนักเรียนออกเปน 4 กลุม
 ใหชวยกันอภิปรายถึงการแสดงวิธีทํา จากนั้นครูสุมนักเรียนออกมานําเสนอหนา
 กระดาน โดยครูและเพื่อนนักเรียนพิจารณาความถูกตอง
                                                                 Q
                      P                                     ตําบลวังเพชร
               ตําบลวังพลอย




 5. ใหนักเรียนทําแบบฝกหัด 1 ขอ 9 – 12 เปนการบาน โดยครูกําหนดวันและเวลา ทักษะการคิดคํานวณ
 สงงาน เพื่อตรวจสอบความเขาใจ
แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่ 1                            236

    5.3 ขั้นสรุป
        นักเรียนสามารถสรุปไดวา ภาพสะทอนเสมือนเปนภาพในกระจกของรูปตนแบบที่อยูตรง
ขามกันของเสนสมมาตร และสามารถใชความรูเกี่ยวกับการสะทอนสรางสรรคชิ้นงานศิลปะ หรือ
ออกแบบได

6. สื่อการเรียนรู / แหลงการเรียนรู
   6.1 สื่อการเรียนรู
        - หนังสือเรียนแม็ค คณิตศาสตรเพิ่มเติม ชั้นมัธยมศึกษาปที่ 2 ภาคเรียนที่ 1
   6.2 แหลงการเรียนรู
        - หองสมุดโรงเรียน
        - หองสมุดกลุมสาระการเรียนรูคณิตศาสตร
          - อินเทอรเน็ต

7. กิจกรรมเสนอแนะ
     7.1 กิจกรรมสงเสริมการคิดเชิงวิเคราะห
         ขั้นรวบรวมขอมูล
         ครูมอบหมายใหนักเรียนไปศึกษาเรื่องของการสะทอน พรอมทั้งแสดงวิธีการหาคําตอบ
อยางละเอียดมาคนละ 5 ขอ
        ขั้นวิเคราะห
        ใหนักเรียนแตละคนวิเคราะหเรื่องที่ตัวเองไปศึกษาคนความา
        ขั้นสรุป
         ครูตรวจผลงานนักเรียนแตละคน พรอมใหขอเสนอแนะแลวใหหัวหนาหองรวบรวมงาน
ทั้งหมดจัดทําเปนรูปเลมรายงาน
         ขั้นประยุกตใช
         ครูใหนักเรียนชวยกันเลือกขอที่นาสนใจแลวนําเสนอหนาชั้นเรียน
    7.2 กิจกรรมบูรณาการ
         ครูสามารถบูรณาการกับกลุมสาระการเรียนรูศิลปะ โดยกําหนดภาระงานใหนักเรียนชวย
กันใชความรูเกี่ยวกับการสะทอนสรางสรรคชิ้นงานศิลปะ โดยจัดใหมีการประกวด และมอบรางวัล
แกผูชนะเลิศ
แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่ 1                                237

8. บันทึกหลังการสอน

                                      บันทึกหลังการสอน
                         (บันทึกเฉพาะประเด็นที่มีขอมูลสารสนเทศชัดเจน )

                   ประเด็นการบันทึก                         จุดเดน       จุดที่ควรปรับปรุง

 1. การจัดกิจกรรมการเรียนรู

 2. การใชสื่อการเรียนรู

 3. การประเมินผลการเรียนรู

 4. การบรรลุผลการเรียนรูของนักเรียน

 บันทึกเพิ่มเติม
 ……………………………………………………………………………………………………………………
 ……………………………………………………………………………………………………………………
 ……………………………………………………………………………………………………………………
 ……………………………………………………………………………………………………………………
 ……………………………………………………………………………………………………………………

                                                            ลงชื่อ………………………………………..

 บันทึกความเห็นของผูตรวจสอบแผนการจัดการเรียนรู
 ……………………………………………………………………………………………………………………
 ……………………………………………………………………………………………………………………
 ……………………………………………………………………………………………………………………
 ……………………………………………………………………………………………………………………
 ……………………………………………………………………………………………………………………

                                                            ลงชื่อ………………………………………..
                                                            ตําแหนง…….……..………………………..
แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่ 1                                                                                                            238

9. ใบความรู ใบงาน และเครื่องมือวัดผล
   แบบสังเกตพฤติกรรมการเรียน
                    แบบบันทึกการสังเกตพฤติกรรมการเรียนรายบุคคลวิชาคณิตศาสตร
   ชื่อนักเรียน ....................................................... ชั้น ........... วันที่ ............ เดือน ........................ ป .................
  ครั้งที่ ...................................................... ผูสังเกต ...............................................................................................
                                                                                                                   ระดับการประเมิน
                             หัวขอการประเมิน
                                                                                             ดีมาก ดี                         พอใช ควรปรับปรุง
  ความสนใจ
  การตอบคําถาม
  การทํากิจกรรมหนาชั้นเรียน
  การใชความรูทักษะ / กระบวนการทางคณิตศาสตร
  ในการแกปญหาในสถานการณตางๆ
  ความสามารถในการใชภาษาและสื่อลักษณทาง
  คณิตศาสตรในการสื่อสารสื่อความหมาย

     แบบประเมินพฤติกรรมการทํางาน

                                                          แบบประเมินพฤติกรรมการทํางาน
   ชื่อนักเรียน ....................................................... ชั้น ........ วันที่ ........... เดือน ............................ ป ....................
   ครั้งที่ ......................................................... ผูสังเกต ...............................................................................................
                                                                                                              ระดับการประเมิน
                        หัวขอการประเมิน
                                                                                ดีมาก ดี ปานกลาง นอย นอยมาก
  การวางแผน
  การกําหนดการปฏิบัติงานมีขั้นตอนชัดเจน
  การปฏิบัติตามขั้นตอนที่กําหนด
  ความคิดสรางสรรค
  ผลการทํางาน
แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่ 1                            239

                             แผนการจัดการเรียนรูที่ 3 (ชั่วโมงที่ 7-9)
                                เรื่อง การประยุกตของการหมุน
                                         เวลา 3 ชั่วโมง
1. เปาหมายการเรียนรู
   1.1 ผลการเรียนรู
        1) สามารถนําความรูเกี่ยวกับการหมุนสรางสรรคชิ้นงานศิลปะหรือออกแบบได
        2) ตระหนักถึงความสมเหตุสมผลของคําตอบที่ได
    1.2 จุดประสงคการเรียนรู
        นักเรียนสามารถนําความรูเกี่ยวกับการหมุนสรางสรรคช้นงานศิลปะหรือออกแบบได
                                                            ิ

2. สาระสําคัญ
    2.1 สาระการเรียนรู
         การหมุน คือการเคลื่อนที่รูปตนแบบรอบจุดๆ หนึ่ง โดยในการหมุนวัตถุ จุดแตละจุดของ
รูปกอนการหมุนและภายหลังการหมุนจะมีระยะหางจากจุดหมุนเปนระยะเทากัน
    2.2 ทักษะ / กระบวนการ
        การคิดวิเคราะห การตีความหมาย การคิดคํานวณ
    2.3 ทักษะการคิด
        ทักษะการคิดคํานวณ ทักษะการคิดสรุปความ ทักษะการคิดแปลความ ทักษะการคิด
วิเคราะห ทักษะการใหเหตุผล

3. รองรอยการเรียนรู
    3.1 ผลงาน / ชิ้นงาน
        1) การทํากิจกรรมตรวจสอบความเขาใจ 3 และแบบฝกหัด 2
        2) การทําแบบทดสอบ
    3.2 กระบวนการขั้นตอนการปฏิบัติงาน
        1) จัดกลุม กลุมละ 3 คน
        2) เลือกหัวหนากลุม
        3) หัวหนากลุมแบงงาน
        4) รวมกันจัดทําบัตรกิจกรรม
        5) นําเสนอผลงานหนาชั้นเรียน
        6) รวมกันทํากิจกรรมตรวจสอบความเขาใจ
        7) สงงาน
แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่ 1                                             240

    3.3 พฤติกรรมตามคุณลักษณะพึงประสงค
        1) ใหความรวมมือในการทํางานกลุม
         2) มีความละเอียดรอบคอบและรับผิดชอบในการทํางาน
    3.4 ความรูความเขาใจ
        นักเรียนสามารถหานําความรูเกี่ยวกับการหมุนสรางสรรคชิ้นงานศิลปะหรือออกแบบได

4. แนวทางการวัดผลและประเมินผล
   เกณฑขั้นต่ํา
      1) ไดระดับ “พอใช” ขึ้นไป
      2) ไดระดับ “ดี” ขึ้นไป
      3) ทําไดถูกตอง 80% ขึ้นไป
   การสรุปผลการประเมิน
      ตองผานเกณฑขั้นต่ําทั้ง 3 รายการ

5. กิจกรรมการเรียนการสอนเพื่อการเรียนรู
     5.1 ขั้นนํา
          ชั่วโมงที่ 1 (การประยุกตของการหมุน)
          ครู แ นะนํ า นั ก เรี ย นถึ ง การหมุ น และสมบั ติ ต างๆ ของการหมุ น พร อ มทั้ ง ยกตั ว อย า ง
ประกอบ
          ชั่วโมงที่ 2 (การประยุกตของการหมุน ตอ)
          ครูสนทนากับนักเรียนถึงสมบัติตางๆ ของการหมุน (ตอ) พรอมทั้งยกตัวอยางประกอบเพิ่ม
เติม
          ชั่วโมงที่ 3 (การประยุกตของการหมุน ตอ)
          ครูสนทนากับนักเรียนถึงสมบัติตางๆ ของการหมุนที่เรียนมา พรอมทั้งยกตัวอยางประกอบ
เพิ่มเติม
แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่ 1                               241

  5.2 ขั้นสอน
                           กิจกรรมการเรียนการสอน                            ฝกการคิดแบบ
 ชั่วโมงที่ 1 (การประยุกตของการหมุน)
 1. ครูกลาววา การเคลื่อนที่รูปตนแบบรอบจุดๆ หนึ่ง เรียก การหมุน และใน ทักษะการตีความหมาย
 การหมุนวัตถุ จุดแตละจุดของรูปกอนการหมุนและภายหลังการหมุนจะมีระยะ ทักษะการคิดวิเคราะห
 หางจากจุดหมุนเปนระยะเทากัน                                          ทักษะการคิดสรุปความ
 จากนั้นใหนักเรียนสังเกตตัวอยางการหมุนตอไปนี้ โดยครูสรางภาพมาสองภาพ
 ใหมีขนาดเหมือนกัน นํามาฉายที่เครื่องฉายขามศีรษะ แลวครูทําการหมุนภาพ
 ใหนักเรียนสังเกต




 ครูลองหมุนรูปขนาดมุมตางๆ ใหนักเรียนดู ทั้งแบบตามเข็มนาฬิกาและทวน
 เข็มนาฬิกา
 จากนั้นใหนักเรียนสรางรูปตนแบบแลวแสดงการหมุนในแบบตางๆ แลวนํามา
 เสนอหนาชั้นเรียนโดยครูและเพื่อนพิจารณาความถูกตอง
 จากตัวอยางขางตน ใหนักเรียนชวยกันอภิปรายถึงสมบัติของการหมุน จนไดขอ
 สรุป ดังนี้
      1) รูปตนแบบและภาพที่ไดจากการหมุนเทากันทุกประการ
      2) จุดบนรูปตนแบบและจุดบนภาพที่ไดจากการหมุนแตละคู จะอยูบนวง
           กลมที่มีจุดหมุนเปนจุดศูน ยกลางเดียวกัน แตละวงกลมเหลานี้ไมจํา
           เปนตองมีรัศมียาวเทากัน
      3) สวนของเสนตรงบนรูปตนแบบและภาพที่ไดจากการหมุนไมจําเปน
           ตองขนานกัน
 ชั่วโมงที่ 2 (การประยุกตของการหมุน ตอ)
 2. ครูนําเสนอตัวอยางของการสรางรูปจากการหมุน เชน                          ทักษะการคิดวิเคราะห
 ตัวอยางที่ 2 จงสรางสวนของเสนตรง A′B ′ ที่เกิดจากการหมุนสวนของเสน ทักษะการคิดคํานวณ
 ตรง AB รอบจุด O ทิศทางทวนเข็มนาฬิกา ดวยมุมขนาด 45°
แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่ 1                                 242

                               กิจกรรมการเรียนการสอน                              ฝกการคิดแบบ
 วิธทํา
    ี                                        B

                               B′

                          A
                                             45°
                                            45°

                               A′

      1) ลาก OA โดยให O เปนจุดหมุน หมุน OA ทิศทางทวนเข็มนาฬิกาเปน
 มุม 45° ถึงจุด A′ ทําให OA = OA′
      2) ลาก OB โดยให O เปนจุดหมุน หมุน OB ทิศทางทวนเข็มนาฬิกาเปน
 มุม 45° ถึงจุด B’ ทําให OB = OB ′
      3) ลาก A′B ′ จะได A′B ′ เปนภาพที่ไดจากการหมุน AB ทิศทางทวนเข็ม
 นาฬิกาดวยมุม 45° ตามตองการ
 3. ครูแบงนักเรียนออกเปน 3 กลุม ใหทํากิจกรรมตรวจสอบความเขาใจ 3 เพื่อ ทักษะการคิดคํานวณ
 ตรวจสอบความเข าใจ จากนั้ น ครู สุ ม ตั ว แทนของแต ล ะกลุ ม ออกมาทํ าหน า
 กระดานโดยการจับฉลาก ครูและเพื่อนนักเรียนพิจารณาความถูกตองอีกครั้ง
 ชั่วโมงที่ 3 (การประยุกตของการหมุน ตอ)
 4. ครูก ล าวว า เราสามารถนํ าความรูเรื่ อ งการหมุ น มาประยุก ต ใช ในการแก ทักษะการคิดวิเคราะห
 ปญหาทางคณิตศาสตรได ดังตัวอยางตอไปนี้                                       ทักษะการคิดคํานวณ
 ตัวอยางที่ 3 กําหนดให m( ABD) = m( EBC ) จงใชการหมุนพิสูจนวา
                             ˆ           ˆ

                                        D
 m( ABE ) = m( DBC )
     ˆ          ˆ
                                    E                  C




                           A                      B
  พิสูจน กําหนดให B เปนจุดหมุน
 หมุน ABE ทิศทางทวนเข็มนาฬิกาดวยมุมขนาดเทากับ m( EBC )
          ˆ                                                 ˆ

 จะไดวา ABE ทับ DBC ไดสนิทพอดี
             ˆ         ˆ

 นั่นคือ m( ABE ) = m( DBC )
               ˆ         ˆ

 ตอไปครูเขียนโจทยตัวอยางที่ 6 แลวใหนักเรียนรวมกันอภิปรายถึงพื้นที่ที่โจทย
 ตองการหา จากนั้นครูสุมนักเรียนออกมานําเสนอหนากระดาน โดยครูและ
 เพื่อนนักเรียนพิจารณาความถูกตอง
 5. ใหนักเรียนทําแบบฝกหัด 2 เปนการบานโดยครูกําหนดวันและเวลาสงงาน ทักษะการคิดคํานวณ
 เพื่อตรวจสอบความเขาใจ
แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่ 1                            243

  5.3 ขั้นสรุป
        นักเรียนสามารถสรุปไดวา การหมุน คือการเคลื่อนที่รูปตนแบบรอบจุดๆ หนึ่ง โดยในการ
หมุนวัตถุ จุดแตละจุดของรูปกอนการหมุนและภายหลังการหมุนจะมีระยะหางจากจุดหมุนเปน
ระยะเทากัน และสามารถนําความรูเกี่ยวกับการหมุนสรางสรรคชิ้นงานศิลปะหรือออกแบบได

6. สื่อการเรียนรู / แหลงการเรียนรู
   6.1 สื่อการเรียนรู
        - หนังสือเรียนแม็ค คณิตศาสตรเพิ่มเติม ชั้นมัธยมศึกษาปที่ 2 ภาคเรียนที่ 1
   6.2 แหลงการเรียนรู
        - หองสมุดโรงเรียน
        - หองสมุดกลุมสาระการเรียนรูคณิตศาสตร

7. กิจกรรมเสนอแนะ
     7.1 กิจกรรมสงเสริมการคิดเชิงวิเคราะห
         ขั้นรวบรวมขอมูล
          ครูมอบหมายใหนักเรียนไปศึกษาเรื่องของการหมุน พรอมทั้งแสดงวิธีการหาคําตอบอยาง
ละเอียดมาคนละ 5 ขอ
         ขั้นวิเคราะห
         ใหนักเรียนแตละคนวิเคราะหเรื่องที่ตัวเองไปศึกษาคนความา
         ขั้นสรุป
         ครูตรวจผลงานนักเรียนแตละคน พรอมใหขอเสนอแนะแลวใหหัวหนาหองรวบรวมงาน
ทั้งหมดจัดทําเปนรูปเลมรายงาน
         ขั้นประยุกตใช
         ครูใหนักเรียนชวยกันเลือกขอที่นาสนใจแลวนําเสนอหนาชั้นเรียน
    7.2 กิจกรรมบูรณาการ
         ครูสามารถบูรณาการกับกลุมสาระการเรียนรูศิลปะ โดยกําหนดภาระงานใหนักเรียนชวย
กันใชความรูเกี่ยวกับการหมุนสรางสรรคชิ้นงานศิลปะ โดยจัดใหมีการประกวด และมอบรางวัลแก
ผูชนะเลิศ
แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่ 1                                244

8. บันทึกหลังการสอน

                                      บันทึกหลังการสอน
                         (บันทึกเฉพาะประเด็นที่มีขอมูลสารสนเทศชัดเจน )

                   ประเด็นการบันทึก                         จุดเดน       จุดที่ควรปรับปรุง

 1. การจัดกิจกรรมการเรียนรู

 2. การใชสื่อการเรียนรู

 3. การประเมินผลการเรียนรู

 4. การบรรลุผลการเรียนรูของนักเรียน

 บันทึกเพิ่มเติม
 ……………………………………………………………………………………………………………………
 ……………………………………………………………………………………………………………………
 ……………………………………………………………………………………………………………………
 ……………………………………………………………………………………………………………………
 ……………………………………………………………………………………………………………………

                                                            ลงชื่อ………………………………………..

 บันทึกความเห็นของผูตรวจสอบแผนการจัดการเรียนรู
 ……………………………………………………………………………………………………………………
 ……………………………………………………………………………………………………………………
 ……………………………………………………………………………………………………………………
 ……………………………………………………………………………………………………………………
 ……………………………………………………………………………………………………………………

                                                            ลงชื่อ………………………………………..
                                                            ตําแหนง…….……..………………………..
แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่ 1                                                                                                            245

9. ใบความรู ใบงาน และเครื่องมือวัดผล
   แบบสังเกตพฤติกรรมการเรียน
                    แบบบันทึกการสังเกตพฤติกรรมการเรียนรายบุคคลวิชาคณิตศาสตร
   ชื่อนักเรียน ....................................................... ชั้น ........... วันที่ ............ เดือน ........................ ป .................
  ครั้งที่ ...................................................... ผูสังเกต ...............................................................................................
                                                                                                                   ระดับการประเมิน
                             หัวขอการประเมิน
                                                                                             ดีมาก ดี                         พอใช ควรปรับปรุง
  ความสนใจ
  การตอบคําถาม
  การทํากิจกรรมหนาชั้นเรียน
  การใชความรูทักษะ / กระบวนการทางคณิตศาสตร
  ในการแกปญหาในสถานการณตางๆ
  ความสามารถในการใชภาษาและสื่อลักษณทาง
  คณิตศาสตรในการสื่อสารสื่อความหมาย

     แบบประเมินพฤติกรรมการทํางาน

                                                          แบบประเมินพฤติกรรมการทํางาน
   ชื่อนักเรียน ....................................................... ชั้น ........ วันที่ ........... เดือน ............................ ป ....................
   ครั้งที่ ......................................................... ผูสังเกต ...............................................................................................
                                                                                                              ระดับการประเมิน
                        หัวขอการประเมิน
                                                                                ดีมาก ดี ปานกลาง นอย นอยมาก
  การวางแผน
  การกําหนดการปฏิบัติงานมีขั้นตอนชัดเจน
  การปฏิบัติตามขั้นตอนที่กําหนด
  ความคิดสรางสรรค
  ผลการทํางาน
แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่ 1                             246

                           แผนการจัดการเรียนรูที่ 4 (ชั่วโมงที่ 10-11)
                                    เรื่อง เทสเซลเลชัน
                                         เวลา 2 ชั่วโมง

1. เปาหมายการเรียนรู
   1.1 ผลการเรียนรู
      1) ใชความรูเกี่ยวกับเทสเซลเลชันสรางสรรคชิ้นงานศิลปะหรือออกแบบได
      2) ตระหนักถึงความสมเหตุสมผลของคําตอบที่ได
   1.2 จุดประสงคการเรียนรู
        นักเรียนใชความรูเกี่ยวกับเทสเซลเลชันสรางสรรคชิ้นงานศิลปะหรือออกแบบได

2. สาระสําคัญ
    2.1 สาระการเรียนรู
        เทสเซลเลชัน คือการวางรูปเรขาคณิตใหชิดติดกันโดยไมมีชองวางเหลืออยู จะอยูในรูป
อยางใดอยางหนึ่งตอเนื่องออกไปเรื่อยๆ
    2.2 ทักษะ / กระบวนการ
        การคิดวิเคราะห การตีความหมาย การคิดคํานวณ
    2.3 ทักษะการคิด
        ทักษะการคิดคํานวณ ทักษะการคิดสรุปความ ทักษะการคิดแปลความ ทักษะการคิด
วิเคราะห ทักษะการใหเหตุผล

3. รองรอยการเรียนรู
    3.1 ผลงาน / ชิ้นงาน
        1) การทํากิจกรรมตรวจสอบความเขาใจ 4-5 และแบบฝกหัด 3(1)-3(2)
        2) การทําแบบทดสอบ
    3.2 กระบวนการขั้นตอนการปฏิบัติงาน
        1) จัดกลุม กลุมละ 3 คน
        2) เลือกหัวหนากลุม
        3) หัวหนากลุมแบงงาน
        4) รวมกันจัดทําบัตรกิจกรรม
        5) นําเสนอผลงานหนาชั้นเรียน
        6) รวมกันทํากิจกรรมตรวจสอบความเขาใจ
แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่ 1                                 247

        7) สงงาน
    3.3 พฤติกรรมตามคุณลักษณะพึงประสงค
        1) ใหความรวมมือในการทํางานกลุม
         2) มีความละเอียดรอบคอบและรับผิดชอบในการทํางาน
    3.4 ความรูความเขาใจ
        ใชความรูเกี่ยวกับเทสเซลเลชันสรางสรรคชิ้นงานศิลปะหรือออกแบบได

4. แนวทางการวัดผลและประเมินผล
   เกณฑขั้นต่ํา
      1) ไดระดับ “พอใช” ขึ้นไป
      2) ไดระดับ “ดี” ขึ้นไป
      3) ทําไดถูกตอง 80% ขึ้นไป
   การสรุปผลการประเมิน
      ตองผานเกณฑขั้นต่ําทั้ง 3 รายการ

5. กิจกรรมการเรียนการสอนเพื่อการเรียนรู
    5.1 ขั้นนํา
        ชั่วโมงที่ 1 (เทสเซลเลชัน)
        ใหนักเรียนสังเกตกระดานหมากรุกและตอบคําถาม จากนั้นครูกลาววา ในทางคณิตศาสตร
การวางรูปเรขาคณิตใหชิดติดกันโดยไมมีชองวางเหลืออยูใหมีรูปลักษณะอยางใดอยางหนึ่งตอเนื่อง
ออกไปเรื่อยๆ จะเรียกวา เทสเซลเลชัน และเทสเซลเลชันสามารถสรางจากรูปชนิดใดชนิดหนึ่ง
เพียงชนิดเดียวหรือสรางจากรูปหลายๆ ชนิดก็ได
         ชั่วโมงที่ 2 (เทสเซลเลชัน ตอ)
         ครูนําเสนอเทสเซลเลชันกับการออกแบบงานศิลปะ
   5.2 ขั้นสอน
                             กิจกรรมการเรียนการสอน                                ฝกการคิดแบบ
 ชั่วโมงที่ 1 (เทสเซลเลชัน)
 1. ใหนักเรียนสังเกตกระดานหมากรุกและตอบคําถามตอไปนี้ เชน                   ทักษะการคิดวิเคราะห
      - กระดานหมากรุกมีรูปรางอยางไร                                         ทักษะการตีความหมาย
      - รูปสี่เหลี่ยมในกระดานหมากรุกวางอยูอยางไร                            ทักษะคิดสรุปความ
      - บนกระดานหมากรุกมีพื้นที่วางหรือไม
      - รูปสี่เหลี่ยมบนกระดานหมากรุกเกยกันอยูหรือไม
แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่ 1                                                  248

                              กิจกรรมการเรียนการสอน                                                   ฝกการคิดแบบ
 จากนั้นครูกลาววา ในทางคณิตศาสตรการวางรูปเรขาคณิตใหชิดติดกันโดยไม
 มีชองวางเหลืออยูใหมีรูปลักษณะอยางใดอยางหนึ่งตอเนื่องออกไปเรื่อยๆ จะ
 เรียกวา เทสเซลเลชัน
 ใหนักเรียนรวมกันอภิปรายวากระดานหมากรุกเปนเทสเซลเลชันหรือไม
 ครูแนะนํานักเรียนตอไปวา เทสเซลเลชันสามารถสรางจากรูปชนิดใดชนิดหนึ่ง
 เพียงชนิดเดียวหรือสรางจากรูปหลายๆ ชนิดก็ได
 จากนั้นครูใหนักเรียนแบงกลุม กลุมละ 3-5 คน แลวใหแตละกลุมออกมาจับ
 ฉลากเพื่อทํากิจกรรมที่ 1 หรือ 2 แลวใหนักเรียนแตละกลุมแยกยายกันทําและ
 อธิ บ ายให เพื่ อ นเข าใจ จากนั้ น ครู ใ ห ก ลุ ม ที่ ไ ด กิ จ กรรมเดี ย วกั น มาร ว มกั น
 อภิปรายถึงคําตอบที่ไดวาถูกตองหรือไม แลวนําเสนอหนาชั้นเรียน โดยครูและ
 เพื่อนกลุมอื่นตรวจสอบความถูกตอง
 2. ใหนักเรียนชวยกันทํากิจกรรมตรวจสอบความเขาใจ 4 และแบบฝกหัด 3(1) ทักษะการคิดคํานวณ
 เพื่อตรวจสอบความเขาใจของนักเรียน โดยครูคอยดูแลหากนักเรียนมีขอสงสัย
 ชั่วโมงที่ 2 (เทสเซลเลชัน ตอ)
 3. ครูนําภาพเทสเซลเลชันที่ออกแบบเปนงานศิลปะมาใหนักเรียนดู และ                                  ทักษะการคิดวิเคราะห
 อธิบายถึงการเปลี่ยนแปลงของภาพแตละภาพ เชน                                                       ทักษะการคิดคํานวณ
แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่ 1                                  249



                             กิจกรรมการเรียนการสอน                                  ฝกการคิดแบบ




   จากนั้นใหนักเรียนแบงกลุมชวยกันทํากิจกรรมตรวจสอบความเขาใจ 5 และ
 ทําแบบฝกหัด 3(2) แลวนําเสนอหนาชั้นเรียน โดยครูตรวจสอบความถูกตอง

    5.3 ขั้นสรุป
         นักเรียนสมามรถสรุปไดวา เทสเซลเลชัน คือการวางรูปเรขาคณิตใหชดติดกันโดยไมมีชอง
                                                                          ิ
วางเหลืออยู จะอยูในรูปอยางใดอยางหนึ่งตอเนื่องออกไปเรื่อยๆ และสามารถใชความรูเกี่ยวกับ
เทสเซลเลชันสรางสรรคชิ้นงานศิลปะหรือออกแบบได

6. สื่อการเรียนรู / แหลงการเรียนรู
   6.1 สื่อการเรียนรู
        - หนังสือเรียนแม็ค คณิตศาสตรเพิ่มเติม ชั้นัธยมศึกษาปที่ 2 ภาคเรียนที่ 1
   6.2 แหลงการเรียนรู
        - หองสมุดโรงเรียน
        - หองสมุดกลุมสาระการเรียนรูคณิตศาสตร
        - อินเทอรเน็ต
แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่ 1                             250

7. กิจกรรมเสนอแนะ
      7.1 กิจกรรมสงเสริมการคิดเชิงวิเคราะห
           ขั้นรวบรวมขอมูล
            ครูมอบหมายใหนักเรียนไปศึกษาเรื่องของเทสเซลเลชัน พรอมทั้งแสดงวิธีการหาคําตอบ
อยางละเอียดมาคนละ 5 ขอ
           ขั้นวิเคราะห
           ใหนักเรียนแตละคนวิเคราะหเรื่องที่ตัวเองไปศึกษาคนความา
           ขั้นสรุป
           ครูตรวจผลงานนักเรียนแตละคน พรอมใหขอเสนอแนะแลวใหหัวหนาหองรวบรวมงาน
ทั้งหมดจัดทําเปนรูปเลมรายงาน
           ขั้นประยุกตใช
           ครูใหนกเรียนชวยกันเลือกขอที่นาสนใจแลวนําเสนอหนาชั้นเรียน
                    ั
    7.2 กิจกรรมบูรณาการ
           ครูสามารถบูรณาการกับกลุมสาระการเรียนรูศิลปะ โดยกําหนดภาระงานใหนักเรียนชวย
กันสรางเทสเซลเลชันโดยออกแบบชิ้นงานจากสี่เหลี่ยมจัตุรัส ตกแตงใหสวยงาม แลวนํามาตอกัน
เปนเทสเซลเลชัน หรือใชความรูเกี่ยวกับเทสเซลเลชันสรางสรรคชิ้นงานศิลปะหรือออกแบบอะไร
ก็ไดตามความคิดสรางสรรคของนักเรียน โดยใหนักเรียนนําผลงานมาประกวดกัน ใครไดคะแนน
มากที่สด จะไดรับรางวัลสําหรับผูชนะเลิศ
         ุ
แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่ 1                                251

8. บันทึกหลังการสอน

                                      บันทึกหลังการสอน
                         (บันทึกเฉพาะประเด็นที่มีขอมูลสารสนเทศชัดเจน )

                   ประเด็นการบันทึก                         จุดเดน       จุดที่ควรปรับปรุง

 1. การจัดกิจกรรมการเรียนรู

 2. การใชสื่อการเรียนรู

 3. การประเมินผลการเรียนรู

 4. การบรรลุผลการเรียนรูของนักเรียน

 บันทึกเพิ่มเติม
 ……………………………………………………………………………………………………………………
 ……………………………………………………………………………………………………………………
 ……………………………………………………………………………………………………………………
 ……………………………………………………………………………………………………………………
 ……………………………………………………………………………………………………………………

                                                            ลงชื่อ………………………………………..

 บันทึกความเห็นของผูตรวจสอบแผนการจัดการเรียนรู
 ……………………………………………………………………………………………………………………
 ……………………………………………………………………………………………………………………
 ……………………………………………………………………………………………………………………
 ……………………………………………………………………………………………………………………
 ……………………………………………………………………………………………………………………

                                                            ลงชื่อ………………………………………..
                                                            ตําแหนง…….……..………………………..
แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่ 1                                                                                                            252

9. ใบความรู ใบงาน และเครื่องมือวัดผล
   แบบสังเกตพฤติกรรมการเรียน
                    แบบบันทึกการสังเกตพฤติกรรมการเรียนรายบุคคลวิชาคณิตศาสตร
   ชื่อนักเรียน ....................................................... ชั้น ........... วันที่ ............ เดือน ........................ ป .................
  ครั้งที่ ...................................................... ผูสังเกต ...............................................................................................
                                                                                                                   ระดับการประเมิน
                             หัวขอการประเมิน
                                                                                             ดีมาก ดี                         พอใช ควรปรับปรุง
  ความสนใจ
  การตอบคําถาม
  การทํากิจกรรมหนาชั้นเรียน
  การใชความรูทักษะ / กระบวนการทางคณิตศาสตร
  ในการแกปญหาในสถานการณตางๆ
  ความสามารถในการใชภาษาและสื่อลักษณทาง
  คณิตศาสตรในการสื่อสารสื่อความหมาย

     แบบประเมินพฤติกรรมการทํางาน

                                                          แบบประเมินพฤติกรรมการทํางาน
   ชื่อนักเรียน ....................................................... ชั้น ........ วันที่ ........... เดือน ............................ ป ....................
   ครั้งที่ ......................................................... ผูสังเกต ...............................................................................................
                                                                                                              ระดับการประเมิน
                        หัวขอการประเมิน
                                                                                ดีมาก ดี ปานกลาง นอย นอยมาก
  การวางแผน
  การกําหนดการปฏิบัติงานมีขั้นตอนชัดเจน
  การปฏิบัติตามขั้นตอนที่กําหนด
  ความคิดสรางสรรค
  ผลการทํางาน
แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่ 1                           253

                             แผนการจัดการเรียนรูที่ 5 (ชั่วโมงที่ 12)
                      เรื่อง การออกแบบโดยใชความรูเกี่ยวกับรูปสมมาตร
                                      เวลา 1 ชั่วโมง
1. เปาหมายการเรียนรู
   1.1 ผลการเรียนรู
        1) ใชความรูเกี่ยวกับการสมมาตรสรางสรรคชิ้นงานศิลปะหรือออกแบบได
        2) ตระหนักถึงความสมเหตุสมผลของคําตอบที่ได
   1.2 จุดประสงคการเรียนรู
        นักเรียนใชความรูเกี่ยวกับการสมมาตรสรางสรรคชิ้นงานศิลปะหรือออกแบบได

2. สาระสําคัญ
    2.1 สาระการเรียนรู
        การสมมาตร คือรูปที่สามารถพับแลวทําใหสวนของรูปทับกันไดสนิท เสนสมมาตร คือเสนที่
เปนรอยพับ
    2.2 ทักษะ / กระบวนการ
        การคิดวิเคราะห การตีความหมาย การคิดคํานวณ
    2.3 ทักษะการคิด
        ทักษะการคิดคํานวณ ทักษะการคิดสรุปความ ทักษะการคิดแปลความ ทักษะการคิด
วิเคราะห ทักษะการใหเหตุผล

3. รองรอยการเรียนรู
   3.1 ผลงาน / ชิ้นงาน
        1) การทํากิจกรรมตรวจสอบความเขาใจ 6
        2) แบบฝกหัด
   3.2 กระบวนการขั้นตอนการปฏิบัตงาน ิ
        1) จัดกลุม กลุมละ 3 คน
        2) เลือกหัวหนากลุม
        3) หัวหนากลุมแบงงาน
        4) รวมกันจัดทําบัตรกิจกรรม
        5) นําเสนอผลงานหนาชั้นเรียน
        6) รวมกันทํากิจกรรมตรวจสอบความเขาใจ
        7) สงงาน
แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่ 1                            254

    3.3 พฤติกรรมตามคุณลักษณะพึงประสงค
        1) ใหความรวมมือในการทํางานกลุม
          2) มีความละเอียดรอบคอบและรับผิดชอบในการทํางาน
    3.4 ความรูความเขาใจ
      ใชความรูเกี่ยวกับการสมมาตรสรางสรรคชิ้นงานศิลปะหรือออกแบบได

4. แนวทางการวัดผลและประเมินผล
   เกณฑขั้นต่ํา
      1) ไดระดับ “พอใช” ขึ้นไป
      2) ไดระดับ “ดี” ขึ้นไป
      3) ทําไดถูกตอง 80% ขึ้นไป
   การสรุปผลการประเมิน
      ตองผานเกณฑขั้นต่ําทั้ง 3 รายการ

5. กิจกรรมการเรียนการสอนเพื่อการเรียนรู
    5.1 ขั้นนํา
        ชั่วโมงที่ 1 (การออกแบบโดยใชความรูเกี่ยวกับรูปสมมาตร)
        ครูแนะนํานักเรียนการสมมาตร คือรูปที่สามารถพับแลวทําใหสวนของรูปทับกันไดสนิท
เสนสมมาตร คือเสนที่เปนรอยพับ
    5.2 ขั้นสอน
                            กิจกรรมการเรียนการสอน                              ฝกการคิดแบบ
 ชั่วโมงที่ 1 (การออกแบบโดยใชความรูเกี่ยวกับรูปสมมาตร)
 1. ครูนําภาพตอไปนี้ใหนักเรียนสังเกต จากนั้นครูซักถามนักเรียนวาภาพนี้มี ทักษะการคิดวิเคราะห
 อะไรเหมือนกันบางถาเราลากเสนตามแนวเสนสมมาตร                            ทักษะการตีความ
                                                                           ทักษะการสังเกต
แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่ 1                                             255

                                  กิจกรรมการเรียนการสอน                                        ฝกการคิดแบบ
 จากนั้นครูกลาววาในวิชาคณิตศาสตรรูปที่สามารถพับแลวทําใหสวนของรูป
 ทั บ กั น ได ส นิ ท จะเรี ย กว า รู ป สมมาตร และเส น ที่ เป น รอยพั บ เรี ย กว า เส น
 สมมาตร
 ครูแจกกระดาษตัวอยาง ใหนักเรียนชวยกันตรวจสอบวารูปใดเปนรูปสมมาตร
 และถาเปนรูปสมมาตรแลวใหนักเรียนลากเสนสมมาตรทุกเสน นั่นคือ




 หลังจากนักเรียนทําเสร็จแลวครูสุมใหนักเรียนออกมาเฉลยหนาหองเรียนทีละ
 ขอ โดยครูและเพื่อนคนอื่นชวยกันพิจารณาความถูกตอง
 2. ใหนักเรียนพิจารณาตัวอยางการสรางภาพโดยใชความรูเกี่ยวกับรูปสมมาตร ทักษะการคิดวิเคราะห
 จากนั้นใหนักเรียนทํากิจกรรมตรวจสอบความเขาใจ 6 และ ครูมอบหมายงาน ทักษะการคิดคํานวณ
 กิจกรรมภาคปฏิบัติใหนักเรียนชวยกันทํา แลวนํามาสงตามวันและเวลาที่ครู
 กําหนด
แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่ 1                            256

   5.3 ขั้นสรุป
       นักเรียนใชความรูเกี่ยวกับการสมมาตรสรางสรรคชิ้นงานศิลปะหรือออกแบบได

6. สื่อการเรียนรู / แหลงการเรียนรู
   6.1 สื่อการเรียนรู
        - หนังสือเรียนแม็ค คณิตศาสตรเพิ่มเติม ชั้นมัธยมศึดษาปที่ 2 ภาคเรียนที่ 1
   6.2 แหลงการเรียนรู
        - หองสมุดโรงเรียน
        - หองสมุดกลุมสาระการเรียนรูคณิตศาสตร

   7. กิจกรรมเสนอแนะ
      ครูสามารถบูรณาการกับกลุมสาระการเรียนรูศิลปะ โดยกําหนดภาระงานใหนักเรียนออกแบบ
ชิ้นงานที่ใชความรูเรื่องการสมมาตร หรือการแปลงอยางใดอยางหนึ่ง หรือหลายอยางประกอบกัน
เปนการประกวด และมอบรางวัลแกผูชนะเลิศ
แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่ 1                                257

8. บันทึกหลังการสอน

                                      บันทึกหลังการสอน
                         (บันทึกเฉพาะประเด็นที่มีขอมูลสารสนเทศชัดเจน )

                   ประเด็นการบันทึก                         จุดเดน       จุดที่ควรปรับปรุง

 1. การจัดกิจกรรมการเรียนรู

 2. การใชสื่อการเรียนรู

 3. การประเมินผลการเรียนรู

 4. การบรรลุผลการเรียนรูของนักเรียน

 บันทึกเพิ่มเติม
 ……………………………………………………………………………………………………………………
 ……………………………………………………………………………………………………………………
 ……………………………………………………………………………………………………………………
 ……………………………………………………………………………………………………………………
 ……………………………………………………………………………………………………………………

                                                            ลงชื่อ………………………………………..

 บันทึกความเห็นของผูตรวจสอบแผนการจัดการเรียนรู
 ……………………………………………………………………………………………………………………
 ……………………………………………………………………………………………………………………
 ……………………………………………………………………………………………………………………
 ……………………………………………………………………………………………………………………
 ……………………………………………………………………………………………………………………

                                                            ลงชื่อ………………………………………..
                                                            ตําแหนง…….……..………………………..
แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่ 1                                                                                                            258

9. ใบความรู ใบงาน และเครื่องมือวัดผล
   แบบสังเกตพฤติกรรมการเรียน
                    แบบบันทึกการสังเกตพฤติกรรมการเรียนรายบุคคลวิชาคณิตศาสตร
   ชื่อนักเรียน ....................................................... ชั้น ........... วันที่ ............ เดือน ........................ ป .................
  ครั้งที่ ...................................................... ผูสังเกต ...............................................................................................
                                                                                                                   ระดับการประเมิน
                             หัวขอการประเมิน
                                                                                             ดีมาก ดี                         พอใช ควรปรับปรุง
  ความสนใจ
  การตอบคําถาม
  การทํากิจกรรมหนาชั้นเรียน
  การใชความรูทักษะ / กระบวนการทางคณิตศาสตร
  ในการแกปญหาในสถานการณตางๆ
  ความสามารถในการใชภาษาและสื่อลักษณทาง
  คณิตศาสตรในการสื่อสารสื่อความหมาย

     แบบประเมินพฤติกรรมการทํางาน

                                                          แบบประเมินพฤติกรรมการทํางาน
   ชื่อนักเรียน ....................................................... ชั้น ........ วันที่ ........... เดือน ............................ ป ....................
   ครั้งที่ ......................................................... ผูสังเกต ...............................................................................................
                                                                                                              ระดับการประเมิน
                        หัวขอการประเมิน
                                                                                ดีมาก ดี ปานกลาง นอย นอยมาก
  การวางแผน
  การกําหนดการปฏิบัติงานมีขั้นตอนชัดเจน
  การปฏิบัติตามขั้นตอนที่กําหนด
  ความคิดสรางสรรค
  ผลการทํางาน
แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่ 1                                                                                       259

                        การประเมินและสะทอนตนเองหลังเสร็จสิ้นการเรียนในหนวยการเรียนรูที่ 4
                                           (Self Reflection)

1. การประเมินตนเองของนักเรียน ใหดําเนินการดังนี้
   1.1 ครูทบทวนผลการเรียนรูประจําบททุกขอ ใหนักเรียนไดทราบ โดยอาจเขียนไวบนกระดาน
พรอมทั้งทบทวนถึงหัวขอกิจกรรมการเรียนวาไดเรียนอะไรบาง
   1.2 ใหนักเรียนเขียนบันทึกการประเมินตนเองไวในสมุดงานดานหลังตามหัวขอดังนี้

                         บันทึกการประเมินและสะทอนตนเองประจําหนวยการเรียนรูที่ 4
                              วัน/เดือน/ป ที่บันทึก ................ /................ /................

รายการบันทึก

1. จากการเรียนที่ผานมาไดมีความรูอะไรบาง
   ..……………………………………………………………………….…………………………
   ..……………………………………………………………………….…………………………
2. ปจจุบันนี้มีความสามารถปฏิบัติสิ่งใดไดแลวบาง
   ..……………………………………………………………………….…………………………
   ..……………………………………………………………………….…………………………
3. สิ่งที่ยังไมรู ไมกระจาง ไมเขาใจ มีอะไรบาง
   ..……………………………………………………………………….…………………………
   ..……………………………………………………………………….…………………………
4. ผลงานหรือชิ้นงานที่เนนความภาคภูมิใจจากการเรียนในบทนี้คืออะไร ทําไมจึงภาคภูมใจ
                                                                               ิ
   ..……………………………………………………………………….…………………………
   ..……………………………………………………………………….…………………………

2. การพัฒนาการเรียนการสอนโดยใชกระบวนการวิจยในชั้นเรียนของครู                      ั
                      ชื่อเรื่องที่วิจัย …………………………………………………………
1. ความเปนมาของปญหา
   สิ่งที่คาดหวัง
   ................................................................................................................................................……
   ..……………………………………………………………………….…………………………
แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่ 1                                                                                              260

   สิ่งที่เปนจริง
   ........................................................................................................................................................
   ..……………………………………………………………………….…………………………
   ปญหาที่พบคือ
   ...............................................................................................................................................….....
   ..……………………………………………………………………….…………………………
   สาเหตุของปญหาคือ
   ..............................................................................................................................................…......
   ..……………………………………………………………………….…………………………
   แนวทางการแกไขปญหาคือ
   ..............................................................................................................................................…......
   ..……………………………………………………………………….…………………………
2. วัตถุประสงคในการแกปญหา
  2.1 เพื่อแกปญหาเรื่อง ........................................................................................................….. ของ
          นักเรียนชั้น ......... หอง .................. จํานวน ................. คน โดยใช.........................................
          ..................................................................................................................................................
  2.2 เพื่อศึกษาผลการแกไขปญหาเกี่ยวกับ ........................................................................................
         หลังจากที่ไดทดลองใชวิธีแกปญหาโดย.....................................................……………………
3. ขอบเขตของการแกปญหา
  3.1 กลุมเปาหมายในการแกปญหาคือ นักเรียนชั้น ...............หอง ................ จํานวน .............. คน
                                                   
          ในภาคเรียนที่ ............. ปการศึกษา ....................... ที่มีปญหาเกี่ยวกับ .....................................
  3.2 เนื้อหาที่ใชในการศึกษาคือ เรื่อง ................................. หนวยการเรียนรูที่ ...............................
          วิชา............................................................................................................................................
  3.3 ระยะเวลาในการศึกษา ประมาณ ....... สัปดาห / เดือน ตั้งแตวันที่ ...... เดือน ............ พ.ศ. .......
          ถึงวันที่ ........ เดือน ................ พ.ศ. ..........
4. วิธดําเนินการในการแกไขปญหา
       ี
  4.1 เครื่องมือที่ใชในการแกปญหา คือ..............................................................................................
         ...................................................................................................................................................
          ซึ่งมีขั้นตอนในการสรางและพัฒนาดังนี้
           ..................................................................................................................................................
           ..................................................................................................................................................
           ..................................................................................................................................................
แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่ 1                                                                                             261

  4.2 เครื่องมือที่ใชในการเก็บรวบรวมขอมูลคือ...............................................................................
        ..................................................................................................................................................
        ซึ่งมีขั้นตอนในการสรางและตรวจสอบคุณภาพดังนี้
         ...................................................................................................................................................
         ...................................................................................................................................................
         ...................................................................................................................................................
  4.3 การเก็บรวบรวมขอมูล ไดดําเนินการเก็บรวบรวมขอมูลตามวิธีการดังนี้
        1) นําเครื่องมือที่ใชในการแกปญหาไปทดลองใชกับนักเรียนในเวลา ......................................
             โดย …….............................................................................................................................
              ..............................................................................................................................................
              ..............................................................................................................................................
          2) นําเครื่องมือเก็บรวบรวมขอมูลไปเก็บขอมูลเกี่ยวกับ .........................................................
              โดย ……….........................................................................................................................
              ……………………………………………………………………………………………..
              ……………………………………………………………………………………………..
  4.4 การวิเคราะหขอมูลและการสรุปผล ไดดําเนินการวิเคราะหขอมูลและสรุปผลดังนี้
         ...................................................................................................................................................
         ...................................................................................................................................................
         ...................................................................................................................................................
         ...................................................................................................................................................
5. ผลการแกปญหา
   ผลการแกปญหาเกี่ยวกับ .................................................................................................................
  ของนักเรียนกลุมเปาหมาย ปรากฏผลดังนี้
  .........................................................................................................................................................
   ........................................................................................................................................................
   ........................................................................................................................................................
   ........................................................................................................................................................
   ...............….....................................................................................................................................

Unit4

  • 1.
    หนวยการเรียนรูท่ี 4 เรื่องการประยุกตของการแปลงทางเรขาคณิต รายวิชาที่นํามาบูรณาการ ภาษาไทย ภาษาอังกฤษ การงานพื้นฐานอาชีพ และศิลปะ 1. มาตรฐานการเรียนรู มฐ. ค 6.1 2. ตัวชี้วัดชั้นปที่เกี่ยวของ ค 6.1 ม.2/1, 2 3. สาระการเรียนรูประจําหนวย 3.1 การประยุกตของการเลื่อนขนาน 3.2 การประยุกตของการสะทอน 3.3 การประยุกตของการหมุน 3.4 เทสเซลเลชัน 3.5 การออกแบบโดยใชความรูเกี่ยวกับรูปสมมาตร 4. รองรอยการเรียนรู 4.1 ผลงาน / ชิ้นงาน ไดแก 1) การทํากิจกรรมตรวจสอบความเขาใจ 1-5 2) การทําแบบฝกหัด 1 – 3(2) และกิจกรรมภาคปฏิบัติ 3) การทําแบบทดสอบ 4.2 ผลการปฏิบัติงานไดแก 1) การปฏิบัติกิจกรรมในชั้นเรียนและการใชบริการของโรงเรียนอยางเหมาะสม 2) การมีสวนรวมในการปฏิบติกิจกรรมกลุม ั 4.3 การทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังเรียนจบหนวยการเรียนรู
  • 2.
    แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่1 220 5. แนวทางการจัดกิจกรรมในภาพรวม แนวทางการจัดการเรียนรู รองรอยการเรียนรู บทบาทครู บทบาทนักเรียน 5.1 ผลงาน / ชิ้นงาน ไดแก 1) การทํ า กิ จ กรรมตรวจ - อธิบายเนื้อหาในแตละเรื่อง - ฝก คิ ดตาม ตอบคํ าถาม และ สอบความเขาใจ 1-5 รวมทํากิจกรรมในชั้นเรียน 2) การทําแบบฝกหัด - แนะนําการทําแบบฝกหัดและ - ทํ ากิ จ กรรมตรวจสอบความ กิจกรรมตรวจสอบความเขา เขาใจและแบบฝกหัด ใจ 3) การทําแบบทดสอบ - อธิบายสรุปความคิดรวบยอด - ทํ า แบบทดสอบหน ว ยย อ ย ในแตละเรื่อง เปนรายกลุม รายบุคคล 5.2 ผลการปฏิบัตงาน ไดแก ิ 1) การปฏิบัติกิจกรรมใน - แนะนํ าวิ ธี ก ารเขี ย นแผนผั ง - ใหนักเรียนเขียนแผนผังความ ชั้ น เรี ย นและการใช สรุ ป ความคิ ด รวบยอดเพื่ อ คิดประจําหนวย บริการของโรงเรียน สรุปเนื้อหาประจําหนวย - ให นั ก เรี ย นไปค น คว า โจทย อยางเหมาะสม - แนะนําใหนักเรียนใชบริการ ในห อ งสมุ ด โรงเรี ย นและ ห อ งสมุ ด ของโรงเรียนอยาง หองสมุดกลุมสาระการเรียน เหมาะสม รูคณิตศาสตร 2) การมีสวนรวมในการ - สังเกตพฤติกรรมนักเรียนและ - ให นั ก เรีย นจัด กลุ ม ตามที่ ค รู ปฏิบัติกิจกรรมกลุม แนะนําวิธีการจัดกลุมและการ มอบหมายและช ว ยกั น ทํ า ทํากิจกรรมกลุม กิจกรรมในชั้นเรียน 5.3 การทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ - สรุปเนื้อหาที่สําคัญตามแผน - ทําแบบทดสอบ ทางการเรียน ผั งความคิ ด รวบยอดประจํ า หนวยอีกครั้ง และใหนักเรียน ทําแบบทดสอบ
  • 3.
    แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่1 221 แผนการจัดการเรียนรูที่ 1 (ชั่วโมงที่ 1-3) เรื่อง การประยุกตของการแปลงทางเรขาคณิต เวลา 3 ชั่วโมง 1. เปาหมายการเรียนรู 1.1 ผลการเรียนรู 1) ใชความรูเกี่ยวกับการเลื่อนขนานสรางสรรคชิ้นงานศิลปะหรือออกแบบได 2) ตระหนักถึงความสมเหตุสมผลของคําตอบที่ได 1.2 จุดประสงคการเรียนรู ใชความรูเกี่ยวกับการเลื่อนขนานสรางสรรคชิ้นงานศิลปะหรือออกแบบได 2. สาระสําคัญ 2.1 สาระการเรียนรู การเลื่อนขนาน คือการเคลื่อนที่ของวัตถุในแนวราบ ซึ่งจะเคลื่อนที่ไดในสองทิศทาง คือ การเคลื่อนที่ขนานกับแกน X และการเคลื่อนที่ขนานกับแกน Y 2.2 ทักษะ / กระบวนการ การคิดวิเคราะห การตีความหมาย การคิดคํานวณ 2.3 ทักษะการคิด ทักษะการคิดคํานวณ ทักษะการคิดสรุปความ ทักษะการคิดแปลความ ทักษะการคิด วิเคราะห ทักษะการใหเหตุผล 3. รองรอยการเรียนรู 3.1 ผลงาน / ชิ้นงาน 1) การทํากิจกรรมตรวจสอบความเขาใจ 1 และแบบฝกหัด 1 2) แบบทดสอบตามที่ครูกําหนด 3.2 กระบวนการขั้นตอนการปฏิบัติงาน 1) จัดกลุม กลุมละ 3 - 4 คน 2) รวมกันทํากิจกรรมตามที่ครูกําหนด 3) นําเสนอผลงานหนาชั้นเรียน 4) สงงาน 3.3 พฤติกรรมตามคุณลักษณะพึงประสงค 1) ใหความรวมมือในการทํางานกลุม 2) มีความละเอียดรอบคอบและรับผิดชอบในการทํางาน
  • 4.
    แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่1 222 3.4 ความรูความเขาใจ นักเรียนสามารถใชความรูเกี่ยวกับการเลื่อนขนานสรางสรรคช้นงานศิลปะหรือออกแบบ ิ ได 4. แนวทางการวัดผลและประเมินผล เกณฑขั้นต่ํา 1) ไดระดับ “พอใช” ขึ้นไป 2) ไดระดับ “ดี” ขึ้นไป 3) ทําไดถูกตอง 80% ขึ้นไป การสรุปผลการประเมิน ตองผานเกณฑขั้นต่ําทั้ง 3 รายการ 5. กิจกรรมการเรียนการสอนเพื่อการเรียนรู 5.1 ขั้นนํา ชั่วโมงที่ 1 (การประยุกตของการแปลงทางเรขาคณิต) ครูแนะนํานักเรียนถึงการแปลงทางเรขาคณิต และการเลื่อนขนานบนระนาบ พรอมทั้งยกตัว อยางประกอบ ชั่วโมงที่ 2 (การประยุกตของการแปลงทางเรขาคณิต ตอ) ครูสนทนากับนักเรียนถึงสมบัติตางๆ ของการเลื่อนขนาน พรอมทั้งยกตัวอยางประกอบเพิ่ม เติม ชั่วโมงที่ 3 (การประยุกตของการแปลงทางเรขาคณิต ตอ) ครูสนทนากับนักเรียนถึงสมบัติตางๆ ของการเลื่อนขนานที่เรียนมา พรอมทั้งยกตัวอยาง ประกอบเพิ่มเติม 5.2 ขั้นสอน กิจกรรมการเรียนการสอน ฝกการคิดแบบ ชั่วโมงที่ 1 (การประยุกตของการแปลงทางเรขาคณิต) 1. ครูแนะนํานักเรียนถึงการแปลงทางเรขาคณิตวา เปนการเปลี่ยนตําแหนงของ ทักษะการคิดวิเคราะห รูปเรขาคณิต โดยลักษณะและขนาดของรูปยังคงเดิม ทักษะการสังเกต ตอไปใหนักเรียนสังเกตภาพที่อยูบนเครื่องฉายขามศีรษะ จากนั้นครูเลื่อนภาพ ทักษะการคิดสรุปความ ออกมาในแนวขนาน แลวใหนักเรียนพิจารณาวาภาพที่เกิดจากการเลื่อนมี ทักษะการคิดสรุปผล ลักษณะอยางไร
  • 5.
    แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่1 223 กิจกรรมการเรียนการสอน ฝกการคิดแบบ จากนั้นครูกลาววาในการอธิบายการเคลื่อนที่ของวัตถุในแนวราบเราจะอธิบาย การเคลื่อนที่ในสองทิศทาง คือทิศทางหนึ่งเปนการเคลื่อนที่ขนานกับแกน X และอีกทิศทางหนึ่งเปนการเคลื่อนที่ขนานกับแกน Y ครูยกตัวอยางใหนักเรียน สังเกต เชน พิจารณาการเลื่อนรูปสี่เหลี่ยม ABCD C C′ D D′ B B′ A A′ รูปตนแบบ รูปที่ไดจากการเลื่อนขนาน จากรูป มีการเลื่อนจุด A A′ มีการเลื่อนจุด B B ′ มีการเลื่อนจุด C C ′ มีการเลื่อนจุด D D ′ ในทิศทางเดียวกันและเปนระยะทางเทากัน จะไดวา AA′, BB ′, CC ′, DD ′ ขนานกันและยาวเทากัน ครูอธิบายตอไปวา เราจะเรียก A, A′ B, B ′ C, C ′ และ D, D ′ วา จุดที่สมนัยกัน จากนั้นครูซักถามนักเรียนตอไปวา จากตัวอยางขางตนนักเรียนสังเกตอะไรได บาง ใหนักเรียนอภิปรายกันจนไดขอสรุป ดังนี้ 1) รูปที่ไดจาการเลื่อนขนานกับรูปตนแบบเทากันทุกประการ 2) AA′ = BB ′ = CC ′ = DD ′ 3) AA′ // BB ′ // CC ′ // DD ′ ครูเขียนโจทยตัวอยางที่ 1 บนกระดาน ตัวอยางที่ 1 กําหนดรูปสามเหลี่ยม ABC เปนรูปตนแบบ ดังรูป จงสรางรูปที่ได จากการเลื่อนขนานรูปสามเหลี่ยม ABC ดวยรังสี PQ A B P C Q
  • 6.
    แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่1 224 กิจกรรมการเรียนการสอน ฝกการคิดแบบ ใหนักเรียนชวยกันวาดรูปและอธิบายการเลื่อนขนาน ไดดังนี้ วิธทํา ี A B C A′ B′ C′ 1) ลากเส น ประ AA′ , BB ′ และ CC ′ ให ข นานกั บ รั งสี PQ และให AA′ = BB ′ = CC ′ = PQ 2) ลาก A′B ′, B ′C ′ และ C ′A′ จะไดรูป สามเหลี่ ยม A′B ′C ′ เป น รูป ที่ ไดจากการเลื่อนขนานรูปสามเหลี่ยม ABC ไปในทิศทางเดียวกับรังสี PQ และมี ระยะหางเทากับความยาวของสวนของเสนตรง PQ จากนั้นครูซักถามนักเรียนวา จากตัวอยางดังกลาวเราสามารถสรุปสมบัติของ การเลื่อนขนานไดอยางไรบาง อภิปรายกันจนไดขอสรุป ดังนี้ 1) รูปตนแบบและภาพที่ไดจากการเลื่อนขนานเทากันทุกประการ 2) สวนของเสนตรงที่เชื่อมระหวางจุดที่สมนัยกันแตละคูจะขนานกัน และยาวเทากันทุกเสน 3) สวนของเสนตรงบนรูปตนแบบและภาพที่ไดจากการเลื่อนขนาน ของสวนของเสนตรงนั้น จะขนานกันและยาวเทากัน ชั่วโมงที่ 2 (การประยุกตของการแปลงทางเรขาคณิต ตอ) 2. ครูทบทวนสมบัติของการเลื่อนขนานที่เรียนมาเมื่อชั่วโมงที่แลว จากนั้นนํา ทักษะการคิดวิเคราะห เสนอตัวอยางที่ 2 ทักษะการสังเกต ตัวอยางที่ 2 กําหนดรูปสามเหลี่ยม PQR เปนรูปตนแบบ ดังรูป ทักษะการคิดสรุปความ Y ทักษะการคิดสรุปผล Q P R X
  • 7.
    แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่1 225 กิจกรรมการเรียนการสอน ฝกการคิดแบบ 1) ให นั ก เรี ย นสร า งรู ป ที่ ไ ด จ ากการเลื่ อ นขนานรู ป สามเหลี่ ย ม PQR ขนานกับแกน X ไปทางขวา 6 หนวย 2) สรางรูปที่ไดจากการเลื่อนขนานรูปสามเหลี่ยม PQR ขนานกับแกน Y ลงมาดานลาง 5 หนวย โดยครูแบงกลุมนักเรียนออกเปน 4 กลุม ใหอภิปรายกันถึงวิธีสรางรูปที่ไดจาก การเลื่อนขนาน แลวสุมนักเรียนออกมานําเสนอหนาชั้นเรียน โดยครูและเพื่อน ชวยกันพิจารณาความถูกตอง จากนั้นครูซักถามนักเรียนตอไปวา จากตัวอยางขางตนนักเรียนสังเกตอะไรได บาง ใหนกเรียนอภิปรายกันจนไดขอสรุป ดังนี้ ั 1) เมื่อเลื่อนรูปตนแบบขนานกับแกน X เฉพาะสมาชิกตัวแรกของพิกัด ของจุดของรูปที่ไดจากการเลื่อนขนานเทานั้นที่เปลี่ยนแปลง สวนสมาชิกตัว หลังของพิกดของจุดคงเดิม ั 2) เมื่อเลื่อนรูปตนแบบขนานกับแกน Y เฉพาะสมาชิกตัวหลังของพิกัด ของจุดของรูปที่ไดจากการเลื่อนขนานเทานั้นที่เปลี่ยนแปลง สวนสมาชิกตัว แรกของพิกดของจุดคงเดิม ั 3. ใหนกเรียนทํากิจกรรมตรวจสอบความเขาใจ 1 เปนการบานโดยครูกําหนด ทักษะการคิดคํานวณ ั วันสง ชั่วโมงที่ 3 (การประยุกตของการแปลงทางเรขาคณิต ตอ) 4. ครู ส นทนากั บ นั ก เรีย นว า เราสามารถนํ าความรูเรื่ อ งการเลื่ อ นขนานมา ทักษะการคิดวิเคราะห ประยุกตใชแกปญหาทางคณิตศาสตรได ดังตัวอยางที่ 4 ทักษะการคิดคํานวณ ตัวอยางที่ 4 D F X Y A B C E จากรูป กําหนดให CD // EF มี AB ลากตัด CD และ EF ที่จุด X และ Y ตาม ลําดับ จงใชการเลื่อนขนานแสดงวา m( AXD) = m( AYˆF ) ˆ วิธีทํา เนื่องจาก CD // EF เมื่อเลื่อนขนาน AXD ดวย XY ˆ จะได AYˆF เปนภาพที่ไดจากการเลื่อนขนาน AXD ˆ ดังนั้น AXD ทับ AYˆF ไดสนิทพอดี นั่นคือ m( AXD) = m( AYˆF ) ˆ ˆ จากนั้นครูนําเสนอตัวอยางที่ 5
  • 8.
    แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่1 226 กิจกรรมการเรียนการสอน ฝกการคิดแบบ ตัวอยางที่ 5 จงหาพื้นที่โดยประมาณของสวนที่แรเงาของรูปตอไปนี้ A E B 14 ซม. D 28 ซม. C ใหนักเรียนชวยกันแสดงวิธีทํา ไดดังนี้ วิธีทํา จากการคาดคะเน ถาใชการเลื่อนขนานสวนโคง EC ดวย CD ใหไปตอ กับสวนโคง ED จะไดรูปครึ่งวงกลมที่มีรัศมียาว 14 เซนติเมตร ดังรูป A E B 14 ซม. D 28 ซม. C นั่นคือ หาพื้นที่ของสวนที่แรเงาไดโดยนําพื้นที่ของรูปสี่เหลี่ยม ABCD ลบดวย พื้นที่รูปครึ่งวงกลมที่มีรัศมี 14 เซนติเมตรนั่นเอง จากรูปสี่เหลี่ยม ABCD กวาง 14 เซนติเมตร ยาว 28 เซนติเมตร พื้นที่ของรูปสี่เหลี่ยม ABCD = กวาง × ยาว = 14 × 28 = 392 ตารางเซนติเมตร พื้นที่ของรูปครึ่งวงกลมประมาณ = 1 π r 2 2 = 1 22 × × 14 × 14 2 7 = 308 ตารางเซนติเมตร ดังนั้น พื้นที่โดยประมาณของสวนที่แรเงา = 392 – 308 = 84 ตารางเซนติเมตร 5. ใหนักเรียนทําแบบฝกหัด 1 ขอ 7 และ 8 เปนการบานโดยครูกําหนดวันและ ทักษะการคิดคํานวณ เวลาสงงาน เพื่อตรวจสอบความเขาใจ
  • 9.
    แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่1 227 5.3 ขั้นสรุป นักเรียนสามารถสรุปไดวา การเลื่อนขนาน คือการเคลื่อนที่ของวัตถุในแนวราบ ซึ่งจะ เคลื่อนที่ไดในสองทิศทาง คือการเคลื่อนที่ขนานกับแกน X และการเคลื่อนที่ขนานกับแกน Y และ สามารถใชความรูเกี่ยวกับการเลื่อนขนานสรางสรรคชิ้นงานศิลปะหรือออกแบบได และนักเรียน สามารถใชความรูเกี่ยวกับการเลื่อนขนานสรางสรรคชิ้นงานศิลปะหรือออกแบบได 6. สื่อการเรียนรู / แหลงการเรียนรู 6.1 สื่อการเรียนรู - หนังสือเรียนแม็ค คณิตศาสตรเพิ่มเติม ชั้นมัธยมศึกษาปที่ 2 ภาคเรียนที่ 1 6.2 แหลงการเรียนรู - หองสมุดโรงเรียน - หองสมุดกลุมสาระการเรียนรูคณิตศาสตร 7. กิจกรรมเสนอแนะ 7.1 กิจกรรมสงเสริมการคิดเชิงวิเคราะห ขั้นรวบรวมขอมูล ครูมอบหมายใหนกเรียนไปศึกษาเรื่องของการเลื่อนขนาน พรอมทั้งแสดงวิธีการหาคําตอบ ั อยางละเอียดมาคนละ 5 ขอ ขั้นวิเคราะห ใหนกเรียนแตละคนวิเคราะหเรื่องที่ตัวเองไปศึกษาคนความา ั ขั้นสรุป ครูตรวจผลงานนักเรียนแตละคน พรอมใหขอเสนอแนะแลวใหหัวหนาหองรวบรวมงาน ทั้งหมดจัดทําเปนรูปเลมรายงาน ขั้นประยุกตใช ครูใหนักเรียนชวยกันเลือกขอที่นาสนใจแลวนําเสนอหนาชั้นเรียน 7.2 กิจกรรมบูรณาการ ครูสามารถบูรณาการกับกลุมสาระการเรียนรูศิลปะ โดยกําหนดภาระงานใหนักเรียนชวย กันใชความรูเกี่ยวกับการเลื่อนขนานสรางสรรคชิ้นงานศิลปะ โดยจัดใหมีการประกวด และมอบ รางวัลแกผูชนะเลิศ
  • 10.
    แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่1 228 8. บันทึกหลังการสอน บันทึกหลังการสอน (บันทึกเฉพาะประเด็นที่มีขอมูลสารสนเทศชัดเจน ) ประเด็นการบันทึก จุดเดน จุดที่ควรปรับปรุง 1. การจัดกิจกรรมการเรียนรู 2. การใชสื่อการเรียนรู 3. การประเมินผลการเรียนรู 4. การบรรลุผลการเรียนรูของนักเรียน บันทึกเพิ่มเติม …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………… ลงชื่อ……………………………………….. บันทึกความเห็นของผูตรวจสอบแผนการจัดการเรียนรู …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………… ลงชื่อ……………………………………….. ตําแหนง…….……..………………………..
  • 11.
    แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่1 229 9. ใบความรู ใบงาน และเครื่องมือวัดผล แบบสังเกตพฤติกรรมการเรียน แบบบันทึกการสังเกตพฤติกรรมการเรียนรายบุคคลวิชาคณิตศาสตร ชื่อนักเรียน ....................................................... ชั้น ........... วันที่ ............ เดือน ........................ ป ................. ครั้งที่ ...................................................... ผูสังเกต ............................................................................................... ระดับการประเมิน หัวขอการประเมิน ดีมาก ดี พอใช ควรปรับปรุง ความสนใจ การตอบคําถาม การทํากิจกรรมหนาชั้นเรียน การใชความรูทักษะ / กระบวนการทางคณิตศาสตร ในการแกปญหาในสถานการณตางๆ ความสามารถในการใชภาษาและสื่อลักษณทาง คณิตศาสตรในการสื่อสารสื่อความหมาย แบบประเมินพฤติกรรมการทํางาน แบบประเมินพฤติกรรมการทํางาน ชื่อนักเรียน ....................................................... ชั้น ........ วันที่ ........... เดือน ............................ ป .................... ครั้งที่ ......................................................... ผูสังเกต ............................................................................................... ระดับการประเมิน หัวขอการประเมิน ดีมาก ดี ปานกลาง นอย นอยมาก การวางแผน การกําหนดการปฏิบัติงานมีขั้นตอนชัดเจน การปฏิบัติตามขั้นตอนที่กําหนด ความคิดสรางสรรค ผลการทํางาน
  • 12.
    แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่1 230 แผนการจัดการเรียนรูที่ 1 (ชั่วโมงที่ 4-6) เรื่อง การประยุกตของการสะทอน เวลา 3 ชั่วโมง 1. เปาหมายการเรียนรู 1.1 ผลการเรียนรู 1)ใชความรูเกี่ยวกับการสะทอนสรางสรรคชิ้นงานศิลปะหรือออกแบบได 2) ตระหนักถึงความสมเหตุสมผลของคําตอบที่ได 1.2 จุดประสงคการเรียนรู สามารถใชความรูเกี่ยวกับการสะทอนสรางสรรคชิ้นงานศิลปะหรือออกแบบได 2. สาระสําคัญ 2.1 สาระการเรียนรู ภาพสะทอนเสมือนเปนภาพในกระจกของรูปตนแบบที่อยูตรงขามกันของเสนสมมาตร 2.2 ทักษะ/กระบวนการ การคิดวิเคราะห การตีความหมาย การคิดคํานวณ 2.3 ทักษะการคิด ทักษะการคิดคํานวณ ทักษะการคิดวิเคราะห ทักษะการใหเหตุผล ทักษะการคิดจัดลําดับ ทักษะการคิดแปลความและสรุปความ ทักษะการแกปญหา 3. รองรอยการเรียนรู 3.1 ผลงาน / ชิ้นงาน 1) การทํากิจกรรมตรวจสอบความเขาใจ 2 และแบบฝกหัด 1 2) การทําแบบทดสอบ 3.2 กระบวนการขั้นตอนการปฏิบัติงาน 1) จัดกลุม กลุมละ 3 - 4 คน 2) เลือกหัวหนากลุม 3) หัวหนากลุมแบงงาน 4) รวมกันจัดทําบัตรกิจกรรม 5) นําเสนอผลงานหนาชั้นเรียน 6) รวมกันทํากิจกรรมตรวจสอบความเขาใจ 7) สงงาน
  • 13.
    แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่1 231 3.3 พฤติกรรมตามคุณลักษณะพึงประสงค 1) ใหความรวมมือในการทํางานกลุม 2) มีความละเอียดรอบคอบและรับผิดชอบในการทํางาน 3.4 ความรูความเขาใจ นักเรียนสามารถใชความรูเกี่ยวกับการสะทอนสรางสรรคชิ้นงานศิลปะหรือออกแบบได 4. แนวทางการวัดผลและประเมินผล เกณฑขั้นต่ํา 1) ไดระดับ “พอใช” ขึ้นไป 2) ไดระดับ “ดี” ขึ้นไป 3) ทําไดถูกตอง 80% ขึ้นไป การสรุปผลการประเมิน ตองผานเกณฑขั้นต่ําทั้ง 3 รายการ 5. กิจกรรมการเรียนการสอนเพื่อการเรียนรู 5.1 ขั้นนํา ชั่วโมงที่ 1 (การประยุกตของการสะทอน) ครูแนะนํานักเรียนถึงการสะทอน และสมบัติตางๆ ของการสะทอน พรอมทั้งยกตัวอยาง ประกอบ ชั่วโมงที่ 2 (การประยุกตของการสะทอน ตอ) ครูสนทนากับนักเรียนถึงสมบัติตางๆ ของการสะทอน (ตอ) พรอมทั้งยกตัวอยางประกอบ เพิ่มเติม ชั่วโมงที่ 3 (การประยุกตของการสะทอน ตอ) ครู ส นทนากั บ นั ก เรี ย นถึ งสมบั ติ ต างๆ ของการสะท อ นที่ เรี ย นมา พร อ มทั้ ง ยกตั ว อย าง ประกอบเพิ่มเติม
  • 14.
    แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่1 232 5.2 ขั้นสอน กิจกรรมการเรียนการสอน ฝกการคิดแบบ ชั่วโมงที่ 1 (การประยุกตของการสะทอน) 1. ครูสนทนากับนักเรียนถึงตอนที่นักเรียนสองกระจกและซักถามนักเรียนวา ทักษะการตีความ นักเรียนเห็นภาพในกระจกเปนอยางไรบาง และเหมือนกับอะไร จากนั้นครูนํา ทักษะการคิดวิเคราะห สิ่งที่นักเรียนตอบคําถามขางตนมารวมกันอภิปราย และใหนักเรียนชวยกันสรุป ทักษะการคิดสรุปความ จนไดวาภาพที่เกิดขึ้นเปนภาพสะทอนจากรูปตนแบบ จากนั้นครูกลาววา ภาพสะทอนเสมือนเปนภาพในกระจกของรูปตนแบบที่อยู ตรงข ามกั น ของเส น สมมาตร และเราสามารถวาดรู ป ต า งๆ ได โ ดยใช ก าร สะทอน ครูแนะนํานักเรียนวา เสนตรงที่ทําหนาที่เสมือนเสนกระจกเรียกวา เสนสะทอนและภาพสะทอนของรูปตนแบบ เรียกวา ภาพ ครูนาเสนอตัวอยางเพื่อใหนักเรียนพิจารณาและสังเกตสิ่งที่เกิดขึ้น ํ ตั ว อย าง รู ป สามเหลี่ ย ม ABC มี จุ ด ยอดมุ ม A(1, 2), B(2, 5) และ C(5, 1) เมื่ อ สะทอนโดยแกน Y จะไดภาพจากการสะทอนมีจุดยอดมุมเปน A′, B ′, C ′ โดย A สะทอนไปที่ A′ , B สะทอนไป B ′ และ C สะทอนไปที่ C ′ จงหาพิกัดของ A′, B ′ และ C ′ แลวเขียนรูปตนแบบและภาพจากการสะทอน จากนั้นครูแสดงใหนักเรียนดูเปนตัวอยางและอธิบายไปพรอมกับเขียนกระดาน ไดดังนี้ วิธีทํา เนื่องจากจุดในรูปตนแบบและจุดในภาพการสะทอนที่สมนัยกันจะ หางจากแกน Y เปนระยะเทากัน ดังนั้น A(1, 2) สะทอนไปยังจุด A′ (-1, 2), B(2, 5) สะทอนไปยังจุด B ′ (-2, 5) และ C(5, 1) สะทอนไปยังจุด C ′ (-5, 1) ดังรูป
  • 15.
    แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่1 233 กิจกรรมการเรียนการสอน ฝกการคิดแบบ จากนั้ น ซั ก ถามนั ก เรี ย นเกี่ ย วกั บ รู ป ที่ ไ ด และให นั ก เรี ย นช ว ยกั น สร างภาพ สะทอนคนละ 1 ภาพ โดยครูตรวจสอบความถูกตองและแนะนําเพิ่ มเติมใน กรณีที่นักเรียนไมเขาใจ จากกิจกรรมขางตน ครูและนักเรียนรวมกันอภิปรายถึงสมบัติของการสะทอน จนไดขอสรุปดังนี้ 1) รูปตนแบบและภาพที่ไดจากการสะทอนเทากันทุกประการ ทักษะการคิดวิเคราะห 2) ส วนของเสน ตรงบนรูปต น แบบ และภาพที่ ไดจากการสะท อนของ ทักษะการคิดคํานวณ สวนของเสนตรงนั้นไมจําเปนตองขนานกันทุกคู 3) สวนของเสนตรงที่เชื่อมจุดแตละจุดบนรูปตนแบบกับจุดที่สมนัยกัน ทักษะการคิดคํานวณ บนภาพที่ไดจากการสะทอนจะขนานกัน และไมจําเปนตองยาวเทากัน ชั่วโมงที่ 2 (การประยุกตของการสะทอน ตอ) 2. ครูนําเสนอตัวอยางที่ 1 ซึ่งเปนตัวอยางการสรางภาพที่ไดจากการสะทอน ตัวอยางที่ 1 กําหนดใหรูปสามเหลี่ยม PQR เปนรูปตนแบบ และมี MN เปน เสนสะทอน จงสรางภาพที่ไดจากการสะทอน สามเหลี่ยม PQR M P Q R N จากนั้นซักถามนักเรียนเกี่ยวกับรูปที่ได และใหนักเรียนชวยกันสรางภาพ สะทอน นั่นคือ วิธีทา 1) จากจุด P, Q, R ลากเสนตั้งฉากกับ MN ที่จุด S, T, W ตามลําดับ ํ M P S P′ Q Q′ T R W R′ N
  • 16.
    แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่1 234 กิจกรรมการเรียนการสอน ฝกการคิดแบบ 2) จาก จุ ด S, T, W บ น MN ล าก เส น ตั้ งฉ าก ไป ยั ง P ′, Q ′, R ′ โด ยที่ SP = SP ′, TQ = TQ ′ TQ = TQ’ และ WR = WR ′ 3) ลาก P ′Q ′, Q ′R ′, R ′P ′ จะได สามเหลี่ ย ม P ′Q ′R ′ เป น ภาพสะท อ นของ สามเหลี่ยม PQR ตามตองการ จากนั้นครูเขียนโจทยตัวอยางที่ 2 บนกระดานดํา และใหนักเรียนชวยกันสรางภาพ สะทอน โดยการสุมนักเรียนออกมาแสดงวิธีทํา นั่นคือ ตัวอยางที่ 2 กําหนดรูปสี่เหลี่ยม ABCD และใหเสนตรง l เปนเสนสะทอนที่ขนาน กับแกน X อยูเหนือแกน X 1 หนวย จงหา รูปสี่เหลี่ยม A′B ′C ′D ′ ซึ่งเปนภาพที่ได จากการสะทอน รูปสี่เหลี่ยม ABCD และพิกัดของจุด A′, B ′, C ′ และ D ′ Y y=1 X D C A B Y D′ C′ A′ B′ y=1 X D C A B ดังนั้น พิกัดของจุด A′, B ′, C ′ และ D ′ คือ (-4,5), (-1,5), (-2,3) และ (-5,3) ตามลําดับ ตอไปครูกลาววาถาเสนสะทอนไมขนานกับแกน X และแกน Y ใหลากเสนตรงผาน จุดที่กําหนดใหและตั้งฉากกับเสนสะทอน ภาพของจุดที่กําหนดใหจะอยูบนเสนตั้ง ฉากที่สรางขึ้น และอยูหางจากเสนสะทอนเปนระยะเทากันกับจุดที่กําหนดใหอยู หางจากเสนสะทอน เมื่อไดภาพของจุดนั้นแลวจึงหาพิกัดดังตัวอยางที่ 3 3. ใหนักเรียนทํากิจกรรมตรวจสอบความเขาใจ 2 เพื่อตรวจสอบความเขาใจ ทักษะการคิดคํานวณ
  • 17.
    แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่1 235 กิจกรรมการเรียนการสอน ฝกการคิดแบบ ชั่วโมงที่ 3 (การประยุกตของการสะทอน ตอ) 4. ครูกลาววา เราสามารถนําความรูเรื่องการสะทอนมาประยุกตใชแกปญหาทาง ทักษะการคิดวิเคราะห คณิตศาสตร ดังตัวอยางตอไปนี้ ทักษะการคิดคํานวณ ตัวอยางที่ 4 กําหนด PQR สราง QO แบงครึ่ง PQR และตอ QO ไปทาง Q ถึงจุด S ˆ ˆ ดังรูป จงพิสูจนวา m( PQS ) = m( RQS ) ˆ ˆ O P R Q S พิสูจน เนื่องจาก QO แบงครึ่ง PQR เมื่อตอ QO ไปทาง Q ถึงจุด S จะได SO แบง ˆ ครึ่ง PQR ดวย ˆ นั่นคือ SO เปนแกนสมมาตรของ PQR หรือเปนเสนสะทอนระหวาง PQO และ ˆ ˆ ˆ RQO QR เปนภาพที่ไดจากการสะทอน QP RQS เปนภาพที่ไดจากการสะทอน PQS ˆ ˆ ดังนั้น m( PQS ) = m( RQS ) ˆ ˆ ตอไปครูเขียนโจทยตัวอยางที่ 5 บนกระดาน แลวแบงกลุมนักเรียนออกเปน 4 กลุม ใหชวยกันอภิปรายถึงการแสดงวิธีทํา จากนั้นครูสุมนักเรียนออกมานําเสนอหนา กระดาน โดยครูและเพื่อนนักเรียนพิจารณาความถูกตอง Q P ตําบลวังเพชร ตําบลวังพลอย 5. ใหนักเรียนทําแบบฝกหัด 1 ขอ 9 – 12 เปนการบาน โดยครูกําหนดวันและเวลา ทักษะการคิดคํานวณ สงงาน เพื่อตรวจสอบความเขาใจ
  • 18.
    แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่1 236 5.3 ขั้นสรุป นักเรียนสามารถสรุปไดวา ภาพสะทอนเสมือนเปนภาพในกระจกของรูปตนแบบที่อยูตรง ขามกันของเสนสมมาตร และสามารถใชความรูเกี่ยวกับการสะทอนสรางสรรคชิ้นงานศิลปะ หรือ ออกแบบได 6. สื่อการเรียนรู / แหลงการเรียนรู 6.1 สื่อการเรียนรู - หนังสือเรียนแม็ค คณิตศาสตรเพิ่มเติม ชั้นมัธยมศึกษาปที่ 2 ภาคเรียนที่ 1 6.2 แหลงการเรียนรู - หองสมุดโรงเรียน - หองสมุดกลุมสาระการเรียนรูคณิตศาสตร - อินเทอรเน็ต 7. กิจกรรมเสนอแนะ 7.1 กิจกรรมสงเสริมการคิดเชิงวิเคราะห ขั้นรวบรวมขอมูล ครูมอบหมายใหนักเรียนไปศึกษาเรื่องของการสะทอน พรอมทั้งแสดงวิธีการหาคําตอบ อยางละเอียดมาคนละ 5 ขอ ขั้นวิเคราะห ใหนักเรียนแตละคนวิเคราะหเรื่องที่ตัวเองไปศึกษาคนความา ขั้นสรุป ครูตรวจผลงานนักเรียนแตละคน พรอมใหขอเสนอแนะแลวใหหัวหนาหองรวบรวมงาน ทั้งหมดจัดทําเปนรูปเลมรายงาน ขั้นประยุกตใช ครูใหนักเรียนชวยกันเลือกขอที่นาสนใจแลวนําเสนอหนาชั้นเรียน 7.2 กิจกรรมบูรณาการ ครูสามารถบูรณาการกับกลุมสาระการเรียนรูศิลปะ โดยกําหนดภาระงานใหนักเรียนชวย กันใชความรูเกี่ยวกับการสะทอนสรางสรรคชิ้นงานศิลปะ โดยจัดใหมีการประกวด และมอบรางวัล แกผูชนะเลิศ
  • 19.
    แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่1 237 8. บันทึกหลังการสอน บันทึกหลังการสอน (บันทึกเฉพาะประเด็นที่มีขอมูลสารสนเทศชัดเจน ) ประเด็นการบันทึก จุดเดน จุดที่ควรปรับปรุง 1. การจัดกิจกรรมการเรียนรู 2. การใชสื่อการเรียนรู 3. การประเมินผลการเรียนรู 4. การบรรลุผลการเรียนรูของนักเรียน บันทึกเพิ่มเติม …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………… ลงชื่อ……………………………………….. บันทึกความเห็นของผูตรวจสอบแผนการจัดการเรียนรู …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………… ลงชื่อ……………………………………….. ตําแหนง…….……..………………………..
  • 20.
    แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่1 238 9. ใบความรู ใบงาน และเครื่องมือวัดผล แบบสังเกตพฤติกรรมการเรียน แบบบันทึกการสังเกตพฤติกรรมการเรียนรายบุคคลวิชาคณิตศาสตร ชื่อนักเรียน ....................................................... ชั้น ........... วันที่ ............ เดือน ........................ ป ................. ครั้งที่ ...................................................... ผูสังเกต ............................................................................................... ระดับการประเมิน หัวขอการประเมิน ดีมาก ดี พอใช ควรปรับปรุง ความสนใจ การตอบคําถาม การทํากิจกรรมหนาชั้นเรียน การใชความรูทักษะ / กระบวนการทางคณิตศาสตร ในการแกปญหาในสถานการณตางๆ ความสามารถในการใชภาษาและสื่อลักษณทาง คณิตศาสตรในการสื่อสารสื่อความหมาย แบบประเมินพฤติกรรมการทํางาน แบบประเมินพฤติกรรมการทํางาน ชื่อนักเรียน ....................................................... ชั้น ........ วันที่ ........... เดือน ............................ ป .................... ครั้งที่ ......................................................... ผูสังเกต ............................................................................................... ระดับการประเมิน หัวขอการประเมิน ดีมาก ดี ปานกลาง นอย นอยมาก การวางแผน การกําหนดการปฏิบัติงานมีขั้นตอนชัดเจน การปฏิบัติตามขั้นตอนที่กําหนด ความคิดสรางสรรค ผลการทํางาน
  • 21.
    แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่1 239 แผนการจัดการเรียนรูที่ 3 (ชั่วโมงที่ 7-9) เรื่อง การประยุกตของการหมุน เวลา 3 ชั่วโมง 1. เปาหมายการเรียนรู 1.1 ผลการเรียนรู 1) สามารถนําความรูเกี่ยวกับการหมุนสรางสรรคชิ้นงานศิลปะหรือออกแบบได 2) ตระหนักถึงความสมเหตุสมผลของคําตอบที่ได 1.2 จุดประสงคการเรียนรู นักเรียนสามารถนําความรูเกี่ยวกับการหมุนสรางสรรคช้นงานศิลปะหรือออกแบบได ิ 2. สาระสําคัญ 2.1 สาระการเรียนรู การหมุน คือการเคลื่อนที่รูปตนแบบรอบจุดๆ หนึ่ง โดยในการหมุนวัตถุ จุดแตละจุดของ รูปกอนการหมุนและภายหลังการหมุนจะมีระยะหางจากจุดหมุนเปนระยะเทากัน 2.2 ทักษะ / กระบวนการ การคิดวิเคราะห การตีความหมาย การคิดคํานวณ 2.3 ทักษะการคิด ทักษะการคิดคํานวณ ทักษะการคิดสรุปความ ทักษะการคิดแปลความ ทักษะการคิด วิเคราะห ทักษะการใหเหตุผล 3. รองรอยการเรียนรู 3.1 ผลงาน / ชิ้นงาน 1) การทํากิจกรรมตรวจสอบความเขาใจ 3 และแบบฝกหัด 2 2) การทําแบบทดสอบ 3.2 กระบวนการขั้นตอนการปฏิบัติงาน 1) จัดกลุม กลุมละ 3 คน 2) เลือกหัวหนากลุม 3) หัวหนากลุมแบงงาน 4) รวมกันจัดทําบัตรกิจกรรม 5) นําเสนอผลงานหนาชั้นเรียน 6) รวมกันทํากิจกรรมตรวจสอบความเขาใจ 7) สงงาน
  • 22.
    แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่1 240 3.3 พฤติกรรมตามคุณลักษณะพึงประสงค 1) ใหความรวมมือในการทํางานกลุม 2) มีความละเอียดรอบคอบและรับผิดชอบในการทํางาน 3.4 ความรูความเขาใจ นักเรียนสามารถหานําความรูเกี่ยวกับการหมุนสรางสรรคชิ้นงานศิลปะหรือออกแบบได 4. แนวทางการวัดผลและประเมินผล เกณฑขั้นต่ํา 1) ไดระดับ “พอใช” ขึ้นไป 2) ไดระดับ “ดี” ขึ้นไป 3) ทําไดถูกตอง 80% ขึ้นไป การสรุปผลการประเมิน ตองผานเกณฑขั้นต่ําทั้ง 3 รายการ 5. กิจกรรมการเรียนการสอนเพื่อการเรียนรู 5.1 ขั้นนํา ชั่วโมงที่ 1 (การประยุกตของการหมุน) ครู แ นะนํ า นั ก เรี ย นถึ ง การหมุ น และสมบั ติ ต างๆ ของการหมุ น พร อ มทั้ ง ยกตั ว อย า ง ประกอบ ชั่วโมงที่ 2 (การประยุกตของการหมุน ตอ) ครูสนทนากับนักเรียนถึงสมบัติตางๆ ของการหมุน (ตอ) พรอมทั้งยกตัวอยางประกอบเพิ่ม เติม ชั่วโมงที่ 3 (การประยุกตของการหมุน ตอ) ครูสนทนากับนักเรียนถึงสมบัติตางๆ ของการหมุนที่เรียนมา พรอมทั้งยกตัวอยางประกอบ เพิ่มเติม
  • 23.
    แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่1 241 5.2 ขั้นสอน กิจกรรมการเรียนการสอน ฝกการคิดแบบ ชั่วโมงที่ 1 (การประยุกตของการหมุน) 1. ครูกลาววา การเคลื่อนที่รูปตนแบบรอบจุดๆ หนึ่ง เรียก การหมุน และใน ทักษะการตีความหมาย การหมุนวัตถุ จุดแตละจุดของรูปกอนการหมุนและภายหลังการหมุนจะมีระยะ ทักษะการคิดวิเคราะห หางจากจุดหมุนเปนระยะเทากัน ทักษะการคิดสรุปความ จากนั้นใหนักเรียนสังเกตตัวอยางการหมุนตอไปนี้ โดยครูสรางภาพมาสองภาพ ใหมีขนาดเหมือนกัน นํามาฉายที่เครื่องฉายขามศีรษะ แลวครูทําการหมุนภาพ ใหนักเรียนสังเกต ครูลองหมุนรูปขนาดมุมตางๆ ใหนักเรียนดู ทั้งแบบตามเข็มนาฬิกาและทวน เข็มนาฬิกา จากนั้นใหนักเรียนสรางรูปตนแบบแลวแสดงการหมุนในแบบตางๆ แลวนํามา เสนอหนาชั้นเรียนโดยครูและเพื่อนพิจารณาความถูกตอง จากตัวอยางขางตน ใหนักเรียนชวยกันอภิปรายถึงสมบัติของการหมุน จนไดขอ สรุป ดังนี้ 1) รูปตนแบบและภาพที่ไดจากการหมุนเทากันทุกประการ 2) จุดบนรูปตนแบบและจุดบนภาพที่ไดจากการหมุนแตละคู จะอยูบนวง กลมที่มีจุดหมุนเปนจุดศูน ยกลางเดียวกัน แตละวงกลมเหลานี้ไมจํา เปนตองมีรัศมียาวเทากัน 3) สวนของเสนตรงบนรูปตนแบบและภาพที่ไดจากการหมุนไมจําเปน ตองขนานกัน ชั่วโมงที่ 2 (การประยุกตของการหมุน ตอ) 2. ครูนําเสนอตัวอยางของการสรางรูปจากการหมุน เชน ทักษะการคิดวิเคราะห ตัวอยางที่ 2 จงสรางสวนของเสนตรง A′B ′ ที่เกิดจากการหมุนสวนของเสน ทักษะการคิดคํานวณ ตรง AB รอบจุด O ทิศทางทวนเข็มนาฬิกา ดวยมุมขนาด 45°
  • 24.
    แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่1 242 กิจกรรมการเรียนการสอน ฝกการคิดแบบ วิธทํา ี B B′ A 45° 45° A′ 1) ลาก OA โดยให O เปนจุดหมุน หมุน OA ทิศทางทวนเข็มนาฬิกาเปน มุม 45° ถึงจุด A′ ทําให OA = OA′ 2) ลาก OB โดยให O เปนจุดหมุน หมุน OB ทิศทางทวนเข็มนาฬิกาเปน มุม 45° ถึงจุด B’ ทําให OB = OB ′ 3) ลาก A′B ′ จะได A′B ′ เปนภาพที่ไดจากการหมุน AB ทิศทางทวนเข็ม นาฬิกาดวยมุม 45° ตามตองการ 3. ครูแบงนักเรียนออกเปน 3 กลุม ใหทํากิจกรรมตรวจสอบความเขาใจ 3 เพื่อ ทักษะการคิดคํานวณ ตรวจสอบความเข าใจ จากนั้ น ครู สุ ม ตั ว แทนของแต ล ะกลุ ม ออกมาทํ าหน า กระดานโดยการจับฉลาก ครูและเพื่อนนักเรียนพิจารณาความถูกตองอีกครั้ง ชั่วโมงที่ 3 (การประยุกตของการหมุน ตอ) 4. ครูก ล าวว า เราสามารถนํ าความรูเรื่ อ งการหมุ น มาประยุก ต ใช ในการแก ทักษะการคิดวิเคราะห ปญหาทางคณิตศาสตรได ดังตัวอยางตอไปนี้ ทักษะการคิดคํานวณ ตัวอยางที่ 3 กําหนดให m( ABD) = m( EBC ) จงใชการหมุนพิสูจนวา ˆ ˆ D m( ABE ) = m( DBC ) ˆ ˆ E C A B พิสูจน กําหนดให B เปนจุดหมุน หมุน ABE ทิศทางทวนเข็มนาฬิกาดวยมุมขนาดเทากับ m( EBC ) ˆ ˆ จะไดวา ABE ทับ DBC ไดสนิทพอดี ˆ ˆ นั่นคือ m( ABE ) = m( DBC ) ˆ ˆ ตอไปครูเขียนโจทยตัวอยางที่ 6 แลวใหนักเรียนรวมกันอภิปรายถึงพื้นที่ที่โจทย ตองการหา จากนั้นครูสุมนักเรียนออกมานําเสนอหนากระดาน โดยครูและ เพื่อนนักเรียนพิจารณาความถูกตอง 5. ใหนักเรียนทําแบบฝกหัด 2 เปนการบานโดยครูกําหนดวันและเวลาสงงาน ทักษะการคิดคํานวณ เพื่อตรวจสอบความเขาใจ
  • 25.
    แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่1 243 5.3 ขั้นสรุป นักเรียนสามารถสรุปไดวา การหมุน คือการเคลื่อนที่รูปตนแบบรอบจุดๆ หนึ่ง โดยในการ หมุนวัตถุ จุดแตละจุดของรูปกอนการหมุนและภายหลังการหมุนจะมีระยะหางจากจุดหมุนเปน ระยะเทากัน และสามารถนําความรูเกี่ยวกับการหมุนสรางสรรคชิ้นงานศิลปะหรือออกแบบได 6. สื่อการเรียนรู / แหลงการเรียนรู 6.1 สื่อการเรียนรู - หนังสือเรียนแม็ค คณิตศาสตรเพิ่มเติม ชั้นมัธยมศึกษาปที่ 2 ภาคเรียนที่ 1 6.2 แหลงการเรียนรู - หองสมุดโรงเรียน - หองสมุดกลุมสาระการเรียนรูคณิตศาสตร 7. กิจกรรมเสนอแนะ 7.1 กิจกรรมสงเสริมการคิดเชิงวิเคราะห ขั้นรวบรวมขอมูล ครูมอบหมายใหนักเรียนไปศึกษาเรื่องของการหมุน พรอมทั้งแสดงวิธีการหาคําตอบอยาง ละเอียดมาคนละ 5 ขอ ขั้นวิเคราะห ใหนักเรียนแตละคนวิเคราะหเรื่องที่ตัวเองไปศึกษาคนความา ขั้นสรุป ครูตรวจผลงานนักเรียนแตละคน พรอมใหขอเสนอแนะแลวใหหัวหนาหองรวบรวมงาน ทั้งหมดจัดทําเปนรูปเลมรายงาน ขั้นประยุกตใช ครูใหนักเรียนชวยกันเลือกขอที่นาสนใจแลวนําเสนอหนาชั้นเรียน 7.2 กิจกรรมบูรณาการ ครูสามารถบูรณาการกับกลุมสาระการเรียนรูศิลปะ โดยกําหนดภาระงานใหนักเรียนชวย กันใชความรูเกี่ยวกับการหมุนสรางสรรคชิ้นงานศิลปะ โดยจัดใหมีการประกวด และมอบรางวัลแก ผูชนะเลิศ
  • 26.
    แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่1 244 8. บันทึกหลังการสอน บันทึกหลังการสอน (บันทึกเฉพาะประเด็นที่มีขอมูลสารสนเทศชัดเจน ) ประเด็นการบันทึก จุดเดน จุดที่ควรปรับปรุง 1. การจัดกิจกรรมการเรียนรู 2. การใชสื่อการเรียนรู 3. การประเมินผลการเรียนรู 4. การบรรลุผลการเรียนรูของนักเรียน บันทึกเพิ่มเติม …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………… ลงชื่อ……………………………………….. บันทึกความเห็นของผูตรวจสอบแผนการจัดการเรียนรู …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………… ลงชื่อ……………………………………….. ตําแหนง…….……..………………………..
  • 27.
    แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่1 245 9. ใบความรู ใบงาน และเครื่องมือวัดผล แบบสังเกตพฤติกรรมการเรียน แบบบันทึกการสังเกตพฤติกรรมการเรียนรายบุคคลวิชาคณิตศาสตร ชื่อนักเรียน ....................................................... ชั้น ........... วันที่ ............ เดือน ........................ ป ................. ครั้งที่ ...................................................... ผูสังเกต ............................................................................................... ระดับการประเมิน หัวขอการประเมิน ดีมาก ดี พอใช ควรปรับปรุง ความสนใจ การตอบคําถาม การทํากิจกรรมหนาชั้นเรียน การใชความรูทักษะ / กระบวนการทางคณิตศาสตร ในการแกปญหาในสถานการณตางๆ ความสามารถในการใชภาษาและสื่อลักษณทาง คณิตศาสตรในการสื่อสารสื่อความหมาย แบบประเมินพฤติกรรมการทํางาน แบบประเมินพฤติกรรมการทํางาน ชื่อนักเรียน ....................................................... ชั้น ........ วันที่ ........... เดือน ............................ ป .................... ครั้งที่ ......................................................... ผูสังเกต ............................................................................................... ระดับการประเมิน หัวขอการประเมิน ดีมาก ดี ปานกลาง นอย นอยมาก การวางแผน การกําหนดการปฏิบัติงานมีขั้นตอนชัดเจน การปฏิบัติตามขั้นตอนที่กําหนด ความคิดสรางสรรค ผลการทํางาน
  • 28.
    แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่1 246 แผนการจัดการเรียนรูที่ 4 (ชั่วโมงที่ 10-11) เรื่อง เทสเซลเลชัน เวลา 2 ชั่วโมง 1. เปาหมายการเรียนรู 1.1 ผลการเรียนรู 1) ใชความรูเกี่ยวกับเทสเซลเลชันสรางสรรคชิ้นงานศิลปะหรือออกแบบได 2) ตระหนักถึงความสมเหตุสมผลของคําตอบที่ได 1.2 จุดประสงคการเรียนรู นักเรียนใชความรูเกี่ยวกับเทสเซลเลชันสรางสรรคชิ้นงานศิลปะหรือออกแบบได 2. สาระสําคัญ 2.1 สาระการเรียนรู เทสเซลเลชัน คือการวางรูปเรขาคณิตใหชิดติดกันโดยไมมีชองวางเหลืออยู จะอยูในรูป อยางใดอยางหนึ่งตอเนื่องออกไปเรื่อยๆ 2.2 ทักษะ / กระบวนการ การคิดวิเคราะห การตีความหมาย การคิดคํานวณ 2.3 ทักษะการคิด ทักษะการคิดคํานวณ ทักษะการคิดสรุปความ ทักษะการคิดแปลความ ทักษะการคิด วิเคราะห ทักษะการใหเหตุผล 3. รองรอยการเรียนรู 3.1 ผลงาน / ชิ้นงาน 1) การทํากิจกรรมตรวจสอบความเขาใจ 4-5 และแบบฝกหัด 3(1)-3(2) 2) การทําแบบทดสอบ 3.2 กระบวนการขั้นตอนการปฏิบัติงาน 1) จัดกลุม กลุมละ 3 คน 2) เลือกหัวหนากลุม 3) หัวหนากลุมแบงงาน 4) รวมกันจัดทําบัตรกิจกรรม 5) นําเสนอผลงานหนาชั้นเรียน 6) รวมกันทํากิจกรรมตรวจสอบความเขาใจ
  • 29.
    แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่1 247 7) สงงาน 3.3 พฤติกรรมตามคุณลักษณะพึงประสงค 1) ใหความรวมมือในการทํางานกลุม 2) มีความละเอียดรอบคอบและรับผิดชอบในการทํางาน 3.4 ความรูความเขาใจ ใชความรูเกี่ยวกับเทสเซลเลชันสรางสรรคชิ้นงานศิลปะหรือออกแบบได 4. แนวทางการวัดผลและประเมินผล เกณฑขั้นต่ํา 1) ไดระดับ “พอใช” ขึ้นไป 2) ไดระดับ “ดี” ขึ้นไป 3) ทําไดถูกตอง 80% ขึ้นไป การสรุปผลการประเมิน ตองผานเกณฑขั้นต่ําทั้ง 3 รายการ 5. กิจกรรมการเรียนการสอนเพื่อการเรียนรู 5.1 ขั้นนํา ชั่วโมงที่ 1 (เทสเซลเลชัน) ใหนักเรียนสังเกตกระดานหมากรุกและตอบคําถาม จากนั้นครูกลาววา ในทางคณิตศาสตร การวางรูปเรขาคณิตใหชิดติดกันโดยไมมีชองวางเหลืออยูใหมีรูปลักษณะอยางใดอยางหนึ่งตอเนื่อง ออกไปเรื่อยๆ จะเรียกวา เทสเซลเลชัน และเทสเซลเลชันสามารถสรางจากรูปชนิดใดชนิดหนึ่ง เพียงชนิดเดียวหรือสรางจากรูปหลายๆ ชนิดก็ได ชั่วโมงที่ 2 (เทสเซลเลชัน ตอ) ครูนําเสนอเทสเซลเลชันกับการออกแบบงานศิลปะ 5.2 ขั้นสอน กิจกรรมการเรียนการสอน ฝกการคิดแบบ ชั่วโมงที่ 1 (เทสเซลเลชัน) 1. ใหนักเรียนสังเกตกระดานหมากรุกและตอบคําถามตอไปนี้ เชน ทักษะการคิดวิเคราะห - กระดานหมากรุกมีรูปรางอยางไร ทักษะการตีความหมาย - รูปสี่เหลี่ยมในกระดานหมากรุกวางอยูอยางไร ทักษะคิดสรุปความ - บนกระดานหมากรุกมีพื้นที่วางหรือไม - รูปสี่เหลี่ยมบนกระดานหมากรุกเกยกันอยูหรือไม
  • 30.
    แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่1 248 กิจกรรมการเรียนการสอน ฝกการคิดแบบ จากนั้นครูกลาววา ในทางคณิตศาสตรการวางรูปเรขาคณิตใหชิดติดกันโดยไม มีชองวางเหลืออยูใหมีรูปลักษณะอยางใดอยางหนึ่งตอเนื่องออกไปเรื่อยๆ จะ เรียกวา เทสเซลเลชัน ใหนักเรียนรวมกันอภิปรายวากระดานหมากรุกเปนเทสเซลเลชันหรือไม ครูแนะนํานักเรียนตอไปวา เทสเซลเลชันสามารถสรางจากรูปชนิดใดชนิดหนึ่ง เพียงชนิดเดียวหรือสรางจากรูปหลายๆ ชนิดก็ได จากนั้นครูใหนักเรียนแบงกลุม กลุมละ 3-5 คน แลวใหแตละกลุมออกมาจับ ฉลากเพื่อทํากิจกรรมที่ 1 หรือ 2 แลวใหนักเรียนแตละกลุมแยกยายกันทําและ อธิ บ ายให เพื่ อ นเข าใจ จากนั้ น ครู ใ ห ก ลุ ม ที่ ไ ด กิ จ กรรมเดี ย วกั น มาร ว มกั น อภิปรายถึงคําตอบที่ไดวาถูกตองหรือไม แลวนําเสนอหนาชั้นเรียน โดยครูและ เพื่อนกลุมอื่นตรวจสอบความถูกตอง 2. ใหนักเรียนชวยกันทํากิจกรรมตรวจสอบความเขาใจ 4 และแบบฝกหัด 3(1) ทักษะการคิดคํานวณ เพื่อตรวจสอบความเขาใจของนักเรียน โดยครูคอยดูแลหากนักเรียนมีขอสงสัย ชั่วโมงที่ 2 (เทสเซลเลชัน ตอ) 3. ครูนําภาพเทสเซลเลชันที่ออกแบบเปนงานศิลปะมาใหนักเรียนดู และ ทักษะการคิดวิเคราะห อธิบายถึงการเปลี่ยนแปลงของภาพแตละภาพ เชน ทักษะการคิดคํานวณ
  • 31.
    แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่1 249 กิจกรรมการเรียนการสอน ฝกการคิดแบบ จากนั้นใหนักเรียนแบงกลุมชวยกันทํากิจกรรมตรวจสอบความเขาใจ 5 และ ทําแบบฝกหัด 3(2) แลวนําเสนอหนาชั้นเรียน โดยครูตรวจสอบความถูกตอง 5.3 ขั้นสรุป นักเรียนสมามรถสรุปไดวา เทสเซลเลชัน คือการวางรูปเรขาคณิตใหชดติดกันโดยไมมีชอง ิ วางเหลืออยู จะอยูในรูปอยางใดอยางหนึ่งตอเนื่องออกไปเรื่อยๆ และสามารถใชความรูเกี่ยวกับ เทสเซลเลชันสรางสรรคชิ้นงานศิลปะหรือออกแบบได 6. สื่อการเรียนรู / แหลงการเรียนรู 6.1 สื่อการเรียนรู - หนังสือเรียนแม็ค คณิตศาสตรเพิ่มเติม ชั้นัธยมศึกษาปที่ 2 ภาคเรียนที่ 1 6.2 แหลงการเรียนรู - หองสมุดโรงเรียน - หองสมุดกลุมสาระการเรียนรูคณิตศาสตร - อินเทอรเน็ต
  • 32.
    แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่1 250 7. กิจกรรมเสนอแนะ 7.1 กิจกรรมสงเสริมการคิดเชิงวิเคราะห ขั้นรวบรวมขอมูล ครูมอบหมายใหนักเรียนไปศึกษาเรื่องของเทสเซลเลชัน พรอมทั้งแสดงวิธีการหาคําตอบ อยางละเอียดมาคนละ 5 ขอ ขั้นวิเคราะห ใหนักเรียนแตละคนวิเคราะหเรื่องที่ตัวเองไปศึกษาคนความา ขั้นสรุป ครูตรวจผลงานนักเรียนแตละคน พรอมใหขอเสนอแนะแลวใหหัวหนาหองรวบรวมงาน ทั้งหมดจัดทําเปนรูปเลมรายงาน ขั้นประยุกตใช ครูใหนกเรียนชวยกันเลือกขอที่นาสนใจแลวนําเสนอหนาชั้นเรียน ั 7.2 กิจกรรมบูรณาการ ครูสามารถบูรณาการกับกลุมสาระการเรียนรูศิลปะ โดยกําหนดภาระงานใหนักเรียนชวย กันสรางเทสเซลเลชันโดยออกแบบชิ้นงานจากสี่เหลี่ยมจัตุรัส ตกแตงใหสวยงาม แลวนํามาตอกัน เปนเทสเซลเลชัน หรือใชความรูเกี่ยวกับเทสเซลเลชันสรางสรรคชิ้นงานศิลปะหรือออกแบบอะไร ก็ไดตามความคิดสรางสรรคของนักเรียน โดยใหนักเรียนนําผลงานมาประกวดกัน ใครไดคะแนน มากที่สด จะไดรับรางวัลสําหรับผูชนะเลิศ ุ
  • 33.
    แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่1 251 8. บันทึกหลังการสอน บันทึกหลังการสอน (บันทึกเฉพาะประเด็นที่มีขอมูลสารสนเทศชัดเจน ) ประเด็นการบันทึก จุดเดน จุดที่ควรปรับปรุง 1. การจัดกิจกรรมการเรียนรู 2. การใชสื่อการเรียนรู 3. การประเมินผลการเรียนรู 4. การบรรลุผลการเรียนรูของนักเรียน บันทึกเพิ่มเติม …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………… ลงชื่อ……………………………………….. บันทึกความเห็นของผูตรวจสอบแผนการจัดการเรียนรู …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………… ลงชื่อ……………………………………….. ตําแหนง…….……..………………………..
  • 34.
    แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่1 252 9. ใบความรู ใบงาน และเครื่องมือวัดผล แบบสังเกตพฤติกรรมการเรียน แบบบันทึกการสังเกตพฤติกรรมการเรียนรายบุคคลวิชาคณิตศาสตร ชื่อนักเรียน ....................................................... ชั้น ........... วันที่ ............ เดือน ........................ ป ................. ครั้งที่ ...................................................... ผูสังเกต ............................................................................................... ระดับการประเมิน หัวขอการประเมิน ดีมาก ดี พอใช ควรปรับปรุง ความสนใจ การตอบคําถาม การทํากิจกรรมหนาชั้นเรียน การใชความรูทักษะ / กระบวนการทางคณิตศาสตร ในการแกปญหาในสถานการณตางๆ ความสามารถในการใชภาษาและสื่อลักษณทาง คณิตศาสตรในการสื่อสารสื่อความหมาย แบบประเมินพฤติกรรมการทํางาน แบบประเมินพฤติกรรมการทํางาน ชื่อนักเรียน ....................................................... ชั้น ........ วันที่ ........... เดือน ............................ ป .................... ครั้งที่ ......................................................... ผูสังเกต ............................................................................................... ระดับการประเมิน หัวขอการประเมิน ดีมาก ดี ปานกลาง นอย นอยมาก การวางแผน การกําหนดการปฏิบัติงานมีขั้นตอนชัดเจน การปฏิบัติตามขั้นตอนที่กําหนด ความคิดสรางสรรค ผลการทํางาน
  • 35.
    แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่1 253 แผนการจัดการเรียนรูที่ 5 (ชั่วโมงที่ 12) เรื่อง การออกแบบโดยใชความรูเกี่ยวกับรูปสมมาตร เวลา 1 ชั่วโมง 1. เปาหมายการเรียนรู 1.1 ผลการเรียนรู 1) ใชความรูเกี่ยวกับการสมมาตรสรางสรรคชิ้นงานศิลปะหรือออกแบบได 2) ตระหนักถึงความสมเหตุสมผลของคําตอบที่ได 1.2 จุดประสงคการเรียนรู นักเรียนใชความรูเกี่ยวกับการสมมาตรสรางสรรคชิ้นงานศิลปะหรือออกแบบได 2. สาระสําคัญ 2.1 สาระการเรียนรู การสมมาตร คือรูปที่สามารถพับแลวทําใหสวนของรูปทับกันไดสนิท เสนสมมาตร คือเสนที่ เปนรอยพับ 2.2 ทักษะ / กระบวนการ การคิดวิเคราะห การตีความหมาย การคิดคํานวณ 2.3 ทักษะการคิด ทักษะการคิดคํานวณ ทักษะการคิดสรุปความ ทักษะการคิดแปลความ ทักษะการคิด วิเคราะห ทักษะการใหเหตุผล 3. รองรอยการเรียนรู 3.1 ผลงาน / ชิ้นงาน 1) การทํากิจกรรมตรวจสอบความเขาใจ 6 2) แบบฝกหัด 3.2 กระบวนการขั้นตอนการปฏิบัตงาน ิ 1) จัดกลุม กลุมละ 3 คน 2) เลือกหัวหนากลุม 3) หัวหนากลุมแบงงาน 4) รวมกันจัดทําบัตรกิจกรรม 5) นําเสนอผลงานหนาชั้นเรียน 6) รวมกันทํากิจกรรมตรวจสอบความเขาใจ 7) สงงาน
  • 36.
    แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่1 254 3.3 พฤติกรรมตามคุณลักษณะพึงประสงค 1) ใหความรวมมือในการทํางานกลุม 2) มีความละเอียดรอบคอบและรับผิดชอบในการทํางาน 3.4 ความรูความเขาใจ ใชความรูเกี่ยวกับการสมมาตรสรางสรรคชิ้นงานศิลปะหรือออกแบบได 4. แนวทางการวัดผลและประเมินผล เกณฑขั้นต่ํา 1) ไดระดับ “พอใช” ขึ้นไป 2) ไดระดับ “ดี” ขึ้นไป 3) ทําไดถูกตอง 80% ขึ้นไป การสรุปผลการประเมิน ตองผานเกณฑขั้นต่ําทั้ง 3 รายการ 5. กิจกรรมการเรียนการสอนเพื่อการเรียนรู 5.1 ขั้นนํา ชั่วโมงที่ 1 (การออกแบบโดยใชความรูเกี่ยวกับรูปสมมาตร) ครูแนะนํานักเรียนการสมมาตร คือรูปที่สามารถพับแลวทําใหสวนของรูปทับกันไดสนิท เสนสมมาตร คือเสนที่เปนรอยพับ 5.2 ขั้นสอน กิจกรรมการเรียนการสอน ฝกการคิดแบบ ชั่วโมงที่ 1 (การออกแบบโดยใชความรูเกี่ยวกับรูปสมมาตร) 1. ครูนําภาพตอไปนี้ใหนักเรียนสังเกต จากนั้นครูซักถามนักเรียนวาภาพนี้มี ทักษะการคิดวิเคราะห อะไรเหมือนกันบางถาเราลากเสนตามแนวเสนสมมาตร ทักษะการตีความ ทักษะการสังเกต
  • 37.
    แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่1 255 กิจกรรมการเรียนการสอน ฝกการคิดแบบ จากนั้นครูกลาววาในวิชาคณิตศาสตรรูปที่สามารถพับแลวทําใหสวนของรูป ทั บ กั น ได ส นิ ท จะเรี ย กว า รู ป สมมาตร และเส น ที่ เป น รอยพั บ เรี ย กว า เส น สมมาตร ครูแจกกระดาษตัวอยาง ใหนักเรียนชวยกันตรวจสอบวารูปใดเปนรูปสมมาตร และถาเปนรูปสมมาตรแลวใหนักเรียนลากเสนสมมาตรทุกเสน นั่นคือ หลังจากนักเรียนทําเสร็จแลวครูสุมใหนักเรียนออกมาเฉลยหนาหองเรียนทีละ ขอ โดยครูและเพื่อนคนอื่นชวยกันพิจารณาความถูกตอง 2. ใหนักเรียนพิจารณาตัวอยางการสรางภาพโดยใชความรูเกี่ยวกับรูปสมมาตร ทักษะการคิดวิเคราะห จากนั้นใหนักเรียนทํากิจกรรมตรวจสอบความเขาใจ 6 และ ครูมอบหมายงาน ทักษะการคิดคํานวณ กิจกรรมภาคปฏิบัติใหนักเรียนชวยกันทํา แลวนํามาสงตามวันและเวลาที่ครู กําหนด
  • 38.
    แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่1 256 5.3 ขั้นสรุป นักเรียนใชความรูเกี่ยวกับการสมมาตรสรางสรรคชิ้นงานศิลปะหรือออกแบบได 6. สื่อการเรียนรู / แหลงการเรียนรู 6.1 สื่อการเรียนรู - หนังสือเรียนแม็ค คณิตศาสตรเพิ่มเติม ชั้นมัธยมศึดษาปที่ 2 ภาคเรียนที่ 1 6.2 แหลงการเรียนรู - หองสมุดโรงเรียน - หองสมุดกลุมสาระการเรียนรูคณิตศาสตร 7. กิจกรรมเสนอแนะ ครูสามารถบูรณาการกับกลุมสาระการเรียนรูศิลปะ โดยกําหนดภาระงานใหนักเรียนออกแบบ ชิ้นงานที่ใชความรูเรื่องการสมมาตร หรือการแปลงอยางใดอยางหนึ่ง หรือหลายอยางประกอบกัน เปนการประกวด และมอบรางวัลแกผูชนะเลิศ
  • 39.
    แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่1 257 8. บันทึกหลังการสอน บันทึกหลังการสอน (บันทึกเฉพาะประเด็นที่มีขอมูลสารสนเทศชัดเจน ) ประเด็นการบันทึก จุดเดน จุดที่ควรปรับปรุง 1. การจัดกิจกรรมการเรียนรู 2. การใชสื่อการเรียนรู 3. การประเมินผลการเรียนรู 4. การบรรลุผลการเรียนรูของนักเรียน บันทึกเพิ่มเติม …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………… ลงชื่อ……………………………………….. บันทึกความเห็นของผูตรวจสอบแผนการจัดการเรียนรู …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………… ลงชื่อ……………………………………….. ตําแหนง…….……..………………………..
  • 40.
    แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่1 258 9. ใบความรู ใบงาน และเครื่องมือวัดผล แบบสังเกตพฤติกรรมการเรียน แบบบันทึกการสังเกตพฤติกรรมการเรียนรายบุคคลวิชาคณิตศาสตร ชื่อนักเรียน ....................................................... ชั้น ........... วันที่ ............ เดือน ........................ ป ................. ครั้งที่ ...................................................... ผูสังเกต ............................................................................................... ระดับการประเมิน หัวขอการประเมิน ดีมาก ดี พอใช ควรปรับปรุง ความสนใจ การตอบคําถาม การทํากิจกรรมหนาชั้นเรียน การใชความรูทักษะ / กระบวนการทางคณิตศาสตร ในการแกปญหาในสถานการณตางๆ ความสามารถในการใชภาษาและสื่อลักษณทาง คณิตศาสตรในการสื่อสารสื่อความหมาย แบบประเมินพฤติกรรมการทํางาน แบบประเมินพฤติกรรมการทํางาน ชื่อนักเรียน ....................................................... ชั้น ........ วันที่ ........... เดือน ............................ ป .................... ครั้งที่ ......................................................... ผูสังเกต ............................................................................................... ระดับการประเมิน หัวขอการประเมิน ดีมาก ดี ปานกลาง นอย นอยมาก การวางแผน การกําหนดการปฏิบัติงานมีขั้นตอนชัดเจน การปฏิบัติตามขั้นตอนที่กําหนด ความคิดสรางสรรค ผลการทํางาน
  • 41.
    แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่1 259 การประเมินและสะทอนตนเองหลังเสร็จสิ้นการเรียนในหนวยการเรียนรูที่ 4 (Self Reflection) 1. การประเมินตนเองของนักเรียน ใหดําเนินการดังนี้ 1.1 ครูทบทวนผลการเรียนรูประจําบททุกขอ ใหนักเรียนไดทราบ โดยอาจเขียนไวบนกระดาน พรอมทั้งทบทวนถึงหัวขอกิจกรรมการเรียนวาไดเรียนอะไรบาง 1.2 ใหนักเรียนเขียนบันทึกการประเมินตนเองไวในสมุดงานดานหลังตามหัวขอดังนี้ บันทึกการประเมินและสะทอนตนเองประจําหนวยการเรียนรูที่ 4 วัน/เดือน/ป ที่บันทึก ................ /................ /................ รายการบันทึก 1. จากการเรียนที่ผานมาไดมีความรูอะไรบาง ..……………………………………………………………………….………………………… ..……………………………………………………………………….………………………… 2. ปจจุบันนี้มีความสามารถปฏิบัติสิ่งใดไดแลวบาง ..……………………………………………………………………….………………………… ..……………………………………………………………………….………………………… 3. สิ่งที่ยังไมรู ไมกระจาง ไมเขาใจ มีอะไรบาง ..……………………………………………………………………….………………………… ..……………………………………………………………………….………………………… 4. ผลงานหรือชิ้นงานที่เนนความภาคภูมิใจจากการเรียนในบทนี้คืออะไร ทําไมจึงภาคภูมใจ ิ ..……………………………………………………………………….………………………… ..……………………………………………………………………….………………………… 2. การพัฒนาการเรียนการสอนโดยใชกระบวนการวิจยในชั้นเรียนของครู ั ชื่อเรื่องที่วิจัย ………………………………………………………… 1. ความเปนมาของปญหา สิ่งที่คาดหวัง ................................................................................................................................................…… ..……………………………………………………………………….…………………………
  • 42.
    แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่1 260 สิ่งที่เปนจริง ........................................................................................................................................................ ..……………………………………………………………………….………………………… ปญหาที่พบคือ ...............................................................................................................................................…..... ..……………………………………………………………………….………………………… สาเหตุของปญหาคือ ..............................................................................................................................................…...... ..……………………………………………………………………….………………………… แนวทางการแกไขปญหาคือ ..............................................................................................................................................…...... ..……………………………………………………………………….………………………… 2. วัตถุประสงคในการแกปญหา 2.1 เพื่อแกปญหาเรื่อง ........................................................................................................….. ของ นักเรียนชั้น ......... หอง .................. จํานวน ................. คน โดยใช......................................... .................................................................................................................................................. 2.2 เพื่อศึกษาผลการแกไขปญหาเกี่ยวกับ ........................................................................................ หลังจากที่ไดทดลองใชวิธีแกปญหาโดย.....................................................…………………… 3. ขอบเขตของการแกปญหา 3.1 กลุมเปาหมายในการแกปญหาคือ นักเรียนชั้น ...............หอง ................ จํานวน .............. คน  ในภาคเรียนที่ ............. ปการศึกษา ....................... ที่มีปญหาเกี่ยวกับ ..................................... 3.2 เนื้อหาที่ใชในการศึกษาคือ เรื่อง ................................. หนวยการเรียนรูที่ ............................... วิชา............................................................................................................................................ 3.3 ระยะเวลาในการศึกษา ประมาณ ....... สัปดาห / เดือน ตั้งแตวันที่ ...... เดือน ............ พ.ศ. ....... ถึงวันที่ ........ เดือน ................ พ.ศ. .......... 4. วิธดําเนินการในการแกไขปญหา ี 4.1 เครื่องมือที่ใชในการแกปญหา คือ.............................................................................................. ................................................................................................................................................... ซึ่งมีขั้นตอนในการสรางและพัฒนาดังนี้ .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. ..................................................................................................................................................
  • 43.
    แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่1 261 4.2 เครื่องมือที่ใชในการเก็บรวบรวมขอมูลคือ............................................................................... .................................................................................................................................................. ซึ่งมีขั้นตอนในการสรางและตรวจสอบคุณภาพดังนี้ ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... 4.3 การเก็บรวบรวมขอมูล ไดดําเนินการเก็บรวบรวมขอมูลตามวิธีการดังนี้ 1) นําเครื่องมือที่ใชในการแกปญหาไปทดลองใชกับนักเรียนในเวลา ...................................... โดย ……............................................................................................................................. .............................................................................................................................................. .............................................................................................................................................. 2) นําเครื่องมือเก็บรวบรวมขอมูลไปเก็บขอมูลเกี่ยวกับ ......................................................... โดย ………......................................................................................................................... …………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………….. 4.4 การวิเคราะหขอมูลและการสรุปผล ไดดําเนินการวิเคราะหขอมูลและสรุปผลดังนี้ ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... 5. ผลการแกปญหา ผลการแกปญหาเกี่ยวกับ ................................................................................................................. ของนักเรียนกลุมเปาหมาย ปรากฏผลดังนี้ ......................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................ ........................................................................................................................................................ ........................................................................................................................................................ ...............….....................................................................................................................................