แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่1 223
กิจกรรมการเรียนการสอน ฝกการคิดแบบ
จากนั้นครูกลาววาในการอธิบายการเคลื่อนที่ของวัตถุในแนวราบเราจะอธิบาย
การเคลื่อนที่ในสองทิศทาง คือทิศทางหนึ่งเปนการเคลื่อนที่ขนานกับแกน X
และอีกทิศทางหนึ่งเปนการเคลื่อนที่ขนานกับแกน Y ครูยกตัวอยางใหนักเรียน
สังเกต เชน
พิจารณาการเลื่อนรูปสี่เหลี่ยม ABCD
C C′
D
D′
B
B′
A A′
รูปตนแบบ รูปที่ไดจากการเลื่อนขนาน
จากรูป มีการเลื่อนจุด A A′
มีการเลื่อนจุด B B ′
มีการเลื่อนจุด C C ′
มีการเลื่อนจุด D D ′
ในทิศทางเดียวกันและเปนระยะทางเทากัน
จะไดวา AA′, BB ′, CC ′, DD ′ ขนานกันและยาวเทากัน
ครูอธิบายตอไปวา เราจะเรียก A, A′ B, B ′ C, C ′ และ D, D ′ วา จุดที่สมนัยกัน
จากนั้นครูซักถามนักเรียนตอไปวา จากตัวอยางขางตนนักเรียนสังเกตอะไรได
บาง ใหนักเรียนอภิปรายกันจนไดขอสรุป ดังนี้
1) รูปที่ไดจาการเลื่อนขนานกับรูปตนแบบเทากันทุกประการ
2) AA′ = BB ′ = CC ′ = DD ′
3) AA′ // BB ′ // CC ′ // DD ′
ครูเขียนโจทยตัวอยางที่ 1 บนกระดาน
ตัวอยางที่ 1 กําหนดรูปสามเหลี่ยม ABC เปนรูปตนแบบ ดังรูป จงสรางรูปที่ได
จากการเลื่อนขนานรูปสามเหลี่ยม ABC ดวยรังสี PQ
A B P
C Q
6.
แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่1 224
กิจกรรมการเรียนการสอน ฝกการคิดแบบ
ใหนักเรียนชวยกันวาดรูปและอธิบายการเลื่อนขนาน ไดดังนี้
วิธทํา
ี A B
C A′
B′
C′
1) ลากเส น ประ AA′ , BB ′ และ CC ′ ให ข นานกั บ รั งสี PQ และให
AA′ = BB ′ = CC ′ = PQ
2) ลาก A′B ′, B ′C ′ และ C ′A′ จะไดรูป สามเหลี่ ยม A′B ′C ′ เป น รูป ที่
ไดจากการเลื่อนขนานรูปสามเหลี่ยม ABC ไปในทิศทางเดียวกับรังสี PQ และมี
ระยะหางเทากับความยาวของสวนของเสนตรง PQ
จากนั้นครูซักถามนักเรียนวา จากตัวอยางดังกลาวเราสามารถสรุปสมบัติของ
การเลื่อนขนานไดอยางไรบาง อภิปรายกันจนไดขอสรุป ดังนี้
1) รูปตนแบบและภาพที่ไดจากการเลื่อนขนานเทากันทุกประการ
2) สวนของเสนตรงที่เชื่อมระหวางจุดที่สมนัยกันแตละคูจะขนานกัน
และยาวเทากันทุกเสน
3) สวนของเสนตรงบนรูปตนแบบและภาพที่ไดจากการเลื่อนขนาน
ของสวนของเสนตรงนั้น จะขนานกันและยาวเทากัน
ชั่วโมงที่ 2 (การประยุกตของการแปลงทางเรขาคณิต ตอ)
2. ครูทบทวนสมบัติของการเลื่อนขนานที่เรียนมาเมื่อชั่วโมงที่แลว จากนั้นนํา ทักษะการคิดวิเคราะห
เสนอตัวอยางที่ 2 ทักษะการสังเกต
ตัวอยางที่ 2 กําหนดรูปสามเหลี่ยม PQR เปนรูปตนแบบ ดังรูป ทักษะการคิดสรุปความ
Y ทักษะการคิดสรุปผล
Q
P
R
X
7.
แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่1 225
กิจกรรมการเรียนการสอน ฝกการคิดแบบ
1) ให นั ก เรี ย นสร า งรู ป ที่ ไ ด จ ากการเลื่ อ นขนานรู ป สามเหลี่ ย ม PQR
ขนานกับแกน X ไปทางขวา 6 หนวย
2) สรางรูปที่ไดจากการเลื่อนขนานรูปสามเหลี่ยม PQR ขนานกับแกน Y
ลงมาดานลาง 5 หนวย
โดยครูแบงกลุมนักเรียนออกเปน 4 กลุม ใหอภิปรายกันถึงวิธีสรางรูปที่ไดจาก
การเลื่อนขนาน แลวสุมนักเรียนออกมานําเสนอหนาชั้นเรียน โดยครูและเพื่อน
ชวยกันพิจารณาความถูกตอง
จากนั้นครูซักถามนักเรียนตอไปวา จากตัวอยางขางตนนักเรียนสังเกตอะไรได
บาง ใหนกเรียนอภิปรายกันจนไดขอสรุป ดังนี้
ั
1) เมื่อเลื่อนรูปตนแบบขนานกับแกน X เฉพาะสมาชิกตัวแรกของพิกัด
ของจุดของรูปที่ไดจากการเลื่อนขนานเทานั้นที่เปลี่ยนแปลง สวนสมาชิกตัว
หลังของพิกดของจุดคงเดิม
ั
2) เมื่อเลื่อนรูปตนแบบขนานกับแกน Y เฉพาะสมาชิกตัวหลังของพิกัด
ของจุดของรูปที่ไดจากการเลื่อนขนานเทานั้นที่เปลี่ยนแปลง สวนสมาชิกตัว
แรกของพิกดของจุดคงเดิม
ั
3. ใหนกเรียนทํากิจกรรมตรวจสอบความเขาใจ 1 เปนการบานโดยครูกําหนด ทักษะการคิดคํานวณ
ั
วันสง
ชั่วโมงที่ 3 (การประยุกตของการแปลงทางเรขาคณิต ตอ)
4. ครู ส นทนากั บ นั ก เรีย นว า เราสามารถนํ าความรูเรื่ อ งการเลื่ อ นขนานมา ทักษะการคิดวิเคราะห
ประยุกตใชแกปญหาทางคณิตศาสตรได ดังตัวอยางที่ 4 ทักษะการคิดคํานวณ
ตัวอยางที่ 4 D F
X Y
A B
C E
จากรูป กําหนดให CD // EF มี AB ลากตัด CD และ EF ที่จุด X และ Y ตาม
ลําดับ จงใชการเลื่อนขนานแสดงวา m( AXD) = m( AYˆF )
ˆ
วิธีทํา เนื่องจาก CD // EF เมื่อเลื่อนขนาน AXD ดวย XY
ˆ
จะได AYˆF เปนภาพที่ไดจากการเลื่อนขนาน AXD ˆ
ดังนั้น AXD ทับ AYˆF ไดสนิทพอดี นั่นคือ m( AXD) = m( AYˆF )
ˆ ˆ
จากนั้นครูนําเสนอตัวอยางที่ 5
8.
แผนการจัดการเรียนรูคณิตศาสตรเพิ่มเติม ม.2 ภาคเรียนที่1 226
กิจกรรมการเรียนการสอน ฝกการคิดแบบ
ตัวอยางที่ 5 จงหาพื้นที่โดยประมาณของสวนที่แรเงาของรูปตอไปนี้
A E B
14 ซม.
D
28 ซม. C
ใหนักเรียนชวยกันแสดงวิธีทํา ไดดังนี้
วิธีทํา จากการคาดคะเน ถาใชการเลื่อนขนานสวนโคง EC ดวย CD ใหไปตอ
กับสวนโคง ED จะไดรูปครึ่งวงกลมที่มีรัศมียาว 14 เซนติเมตร ดังรูป
A E B
14 ซม.
D 28 ซม. C
นั่นคือ หาพื้นที่ของสวนที่แรเงาไดโดยนําพื้นที่ของรูปสี่เหลี่ยม ABCD ลบดวย
พื้นที่รูปครึ่งวงกลมที่มีรัศมี 14 เซนติเมตรนั่นเอง
จากรูปสี่เหลี่ยม ABCD กวาง 14 เซนติเมตร ยาว 28 เซนติเมตร
พื้นที่ของรูปสี่เหลี่ยม ABCD = กวาง × ยาว
= 14 × 28
= 392 ตารางเซนติเมตร
พื้นที่ของรูปครึ่งวงกลมประมาณ = 1 π r 2 2
= 1 22
× × 14 × 14
2 7
= 308 ตารางเซนติเมตร
ดังนั้น พื้นที่โดยประมาณของสวนที่แรเงา = 392 – 308 = 84 ตารางเซนติเมตร
5. ใหนักเรียนทําแบบฝกหัด 1 ขอ 7 และ 8 เปนการบานโดยครูกําหนดวันและ ทักษะการคิดคํานวณ
เวลาสงงาน เพื่อตรวจสอบความเขาใจ