1. สภาพแวดล้อมขององค์การ
รศ.วันชัย มีชาติ
ภาควิชารัฐประศาสนศาสตร์ คณะรัฐศาสตร์
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

2. สภาพแวดล้อมขององค์การ
 ความหมาย
 ปัจจัยในการพิจารณาสภาพแวดล้อม
 ประเภทของสภาพแวดล้อม
 ลักษณะของสภาพแวดล้อม
 การจัดการกับสภาพแวดล้อม

3. ความหมาย
 Richard L. Daft ให้ความหมายของสภาพแวดล้อมว่า หมายถึง
ทุกสิ่งทุกอย่างที่อยู่ภายนอกขอบเขตขององค์การ ซึ่งมีผลกระทบ
ต่อองค์การ หรือส่วนใดส่วนหนึ่งขององค์การ
 Hawley นิยามว่า สภาพแวดล้อม คือ ปรากฏการณ์ทั้งหมดที่อยู่
ภายนอก และมีอิทธิพล หรือมีศักยภาพที่จะมีอิทธิพลต่อองค์การ
 Stephen P. Robbins ให้ความหมายสภาพแวดล้อมว่า หมายถึง
ทุกสิ่งทุกอย่างที่อยู่ภายนอกอาณาเขตขององค์การ

4. ปัจจัยในการพิจารณาสภาพแวดล้อม
 ปัจจัยด้านอุตสาหกรรม
(industry sector)
 ปัจจัยด้านปัจจัยการผลิตหรือวัตถุดบที่ใช้ในการ
ิ
ผลิต (raw material sector)
 ปัจจัยด้านทรัพยากรมนุษย์
(human resources sector)
 ปัจจัยด้านการเงิน
(financail resources sector)

5. ปัจจัยในการพิจารณาสภาพแวดล้อม (ต่อ)
 ปัจจัยด้านการตลาด
(market sector)
 ปัจจัยด้านเทคโนโลยี
(technology sector)
 ปัจจัยทางด้านเศรษฐกิจ
(economic conditions sector)
 ปัจจัยด้านการควบคุมหรือภาคราชการ
(government sector)

6. ปัจจัยในการพิจารณาสภาพแวดล้อม (ต่อ)
 ปัจจัยด้านสังคมและวัฒนธรรม
(socio - culture sector)
 ปัจจัยจากต่างประเทศ
(international sector)

7. 10 1
9 2
8 3
องค์การ
7 อาณาเขต 4
6 5
แผนภาพแสดง สภาพแวดล้อมขององค์การของ Richard L. Daft

8. ประเภทของสภาพแวดล้อม
 สภาพแวดล้อมภายนอกองค์การ (external environment)
 สภาพแวดล้อมทั่วไป (general environment)
 สภาพแวดล้อมเฉพาะหรือสภาพแวดล้อมของงาน (specific
or task environment)
 สภาพแวดล้อมภายในองค์การ (internal environment)

9. สภาพแวดล้อมทั่วไป (general environment)
 ปัจจัยทางเศรษฐกิจ (economic factors/ economic climate)
 ปัจจัยด้านการเมืองและกฎหมาย (politic and legal)
 ปัจจัยด้านเทคโนโลยี (technology)
 ปัจจัยทางด้านสังคมและวัฒนธรรม
(social and culture dimensions)
 เหตุการณ์และแนวโน้มระหว่างประเทศ
(international events and trends)

10. สภาพแวดล้อมเฉพาะหรือสภาพแวดล้อมของงาน
(specific or task environment)
 ลูกค้าหรือผู้รบบริการขององค์การ (customers)
ั
 ผู้สนับสนุนหรือผู้ส่งมอบปัจจัยการผลิตแก่องค์การ (supplier)
 คู่แข่ง (competitors)
 หน่วยงานที่ทาหน้าที่ในการควบคุมการดาเนินงานขององค์การ
(regulators or government)
 หุ้นส่วน (partners)
 ผู้ถือหุ้น (stockholders)

11. Structure
System Strategies
Super Ordinate
Goal
Style Staff
Skill
แผนภาพ แสดงการพิจารณาสภาพแวดล้อมภายในองค์การตามแบบ 7Ss

12. ตัวแปรในการพิจารณาสภาพแวดล้อมภายในองค์การ
 ระบบการนา (leadership)
 ระบบโครงสร้าง (structure)
 ระบบการทางานหรือระบบผลิตในองค์การ (technology)
 ปัจจัยด้านบุคคลในองค์การ (human resources)
 ปัจจัยด้านระบบข้อมูลข่าวสารและการควบคุม
(information and control system)

13. ลักษณะของสภาพแวดล้อมขององค์การ
 Tom Burns และ G.M. Stalker
 Fred Emery และ Eric Trist
 Paul Lawrence และ Jay Lorsch
 Robert B. Duncan

14. แนวความคิดของ Tom Burns และ G.M. Stalker
 สภาพแวดล้อมแบบมีเสถียรภาพ
(Stable Environment)
 สภาพแวดล้อมแบบผันผวน
(Turbulent Environment)

15. องค์การแบบ mechanistic องค์การแบบ organic
แบ่งงานเป็นส่วนๆ ตามความชานาญ พนักงานในหน่วยงานทางานร่วมกัน
เฉพาะ
กาหนดงานแต่ละหน้าที่อย่างชัดเจน การทางานเป็นทีม การกาหนดหน้าที่
ยืดหยุ่น และปรับตัวตลอดเวลา
ยึดหลักสายการบังคับบัญชา ไม่เน้นสายการบังคับบัญชา และอานาจ
การควบคุมตามลาดับชัน และมี
้ ในการควบคุม มีกฎระเบียบในการ
กฎระเบียบในการทางาน ทางานไม่มาก
ความรูและการควบคุมการทางาน
้ ความรูในการทางานและการควบคุม
้
รวมอยูที่ผู้บริหารระดับสูง
่ กระจายอยู่ในจุดต่างๆ ขององค์การ
การสื่อสารตามแนวตั้ง การสื่อสารเป็นไปตามแนวนอน

16. สภาพแวดล้อมของ Fred Emery และ Eric Trist
 1. สภาพแวดล้อมที่เรียบสงบ
(placid-randomized environment)
 2. สภาพแวดล้อมที่เรียบสงบ แต่มีการรวมตัวกัน
(placid-clustered environment)
 3. สภาพแวดล้อมที่ไม่สงบและมีผลต่อองค์การ
(the disturbed-reactive environment)
 4. สภาพแวดล้อมที่ผันผวน
(the turbulent-field environment)

17. การแบ่งสภาพแวดล้อมของ
Paul Lawrence และ Jay Lorsch
Sub environment
 ด้านความแตกต่าง
(Differentiation)
 ด้านการประสานและเป็นหนึ่งเดียวขององค์การ
(Integration)

18. ผู้บริหาร
ฝ่าย R &D ฝ่ายผลิต ฝ่ายขาย
นักวิชาการ ศูนย์วิจัย แรงงาน วัตถุดิบ ลูกค้า การโฆษณา
สมาคมอาชีพ อุปกรณ์การผลิต ผู้สนับสนุน คู่แข่ง งานการขาย
แผนภาพ แสดงความแตกต่างของสภาพแวดล้อมในหน่วยงานย่อยขององค์การ

19. แนวความคิดของ Robert B. Duncan
พิจารณาจาก 2 ปัจจัย
 ปัจจัยด้านความเรียบง่าย หรือความสลับซับซ้อนของ
สภาพแวดล้อม
(simple-complex dimension)
 ปัจจัยด้านความมีเสถียรภาพของสภาพแวดล้อม
(stable-unstable dimension)

20. แนวความคิดของ Robert B. Duncan (ต่อ)
โดยแบ่งสภาพแวดล้อมออกเป็น 4 ประเภท
 1. สภาพแวดล้อมแบบเรียบง่ายและมั่นคง
(simple-stable หรือ low uncertainly)
 2. สภาพแวดล้อมแบบเรียบง่ายแต่ไม่มีเสถียรภาพ
(simple-unstable หรือ high-moderate)
 3. สภาพแวดล้อมที่สลับซับซ้อนแต่คงที่
(complex-stable หรือ low-moderate uncertainly)
 4. สภาพแวดล้อมที่สลับซับซ้อนและไม่มีเสถียรภาพ
(complex-unstable หรือ high uncertainly)

21. ตารางแสดงการแบ่งประเภทสภาพแวดล้อมขององค์การ
คงที่
สลับซับซ้อน
คงทีและเรียบง่าย
่
แต่มีเสถียรภาพ
การเปลี่ยนแปลง
สภาพแวดล้อม
เรียบง่าย สลับซับซ้อน
แต่ไม่มีเสถียรภาพ และไม่มีเสถียรภาพ
ไม่มีเสถียรภาพ
เรียบง่าย ซับซ้อน
ความสลับซับซ้อนของสภาพแวดล้อม

22. การจัดการกับสภาพแวดล้อมขององค์การ
 การซื้อหรือเข้าไปเป็นเจ้าของกิจการ
(Ownership)
 การทาสัญญาและการร่วมทุนกัน
(Contracts, Joint Ventures)
 การดึงเข้ามาเป็นพวกและการเป็นกรรมการร่วมกัน
(Cooptation, Interlocking Directorates)
 การสรรหาผู้บริหาร
(Executive Recruitment)

23. การจัดการกับสภาพแวดล้อมขององค์การ (ต่อ)
 การโฆษณาประชาสัมพันธ์
(Advertising public relations)
 การเปลี่ยนภารกิจ
(Change of domain)
 การใช้กิจกรรมทางการเมืองและการออกกฎระเบียบ
(Political activity, regulation)
 การใช้สมาคมการค้า กลุ่มอิทธิพล กลุ่มกดดัน
(Trade associations)

24. การจัดการกับสภาพแวดล้อมขององค์การ (ต่อ)
 สารวจสภาพแวดล้อม
(Environmental scanning)
 การสร้างกันชน
(Buffering)
 การใช้หลักเหตุผล
(Rationing)
 การปรับให้เรียบ
(Smoothing)

25. จบการบรรยาย