Мөнгөн урсгалын
шинжилгээ
Байгууллагын санхүүгийн төлбөрийн
чадварын өнөөгийн болон хэтийн төлөвийг
тодорхойлж үнэлэлт өгөхөд мөнгөн
гүйлгээний тайланг авч үздэг бөгөөд энэ нь
мөнгөөр орсон орлого болон мөнгөөр
гарсан зардлыг үйл ажиллагааны төрлөөр
нь үндсэн үйл ажиллагаа, санхүүгийн үйл
ажиллагаа, хөрөнгө оруулалтын үйл
ажиллагаа гэж ангилан харуулсан байдаг.
зорилго
Мөнгөн урсгалын шинжилгээний гол зорилго
нь: Тухайн хугацааны мөнгөн
орлого, зардлыг тодорхойлох, мөнгөн
хөрөнгийн хөдөлгөөн, хүрэлцээг
тодорхойлох, түүний удирдлагыг
боловсронгуй болгоход оршино.
Мөнгөн урсгалыг урт ба ажлын капиталын
, өдөр тутмын ба үйл ажиллагааны мөнгөн
урсгал гэж 2 ангилна.
Урт ба ажлын капиталын мөнгөн
урсгал нь:
удаан гүйлгээтэй хөрөнгө болон байнгын
капиталын хөдлөл өөрчлөлт нь ажлын
капиталд хэрхэн нөлөөлж байгаа авч үздэг.
Энэ мөнгөн урсгалын нэмэгдэх эх үүсвэр нь:
Тухайн тайлангийн үеийн цэвэр ашиг,
элэгдлийн зардал, урт хугацаат зээлийн өсөлт,
үндсэн хөрөнгө борлуулалт байдаг бол буурах
эх үүсвэр нь: үндсэн хөрөнгө худалдан авах,
зээлээ төлөх, хөрөнгө оруулалт хийх зэрэг
байна.
Үйл ажилагааны мөнгөн гүйлгээ нь:
эргэлтийн хөрөнгө болон БХӨТ-ийн өөрчлөлт
нь бэлэн байгаа мөнгөн хөрөнгийн
өөрчлөлтөнд хэрхэн нөлөөлж байгааг
харуулдаг.
Энэ урсгалын нэмэгдэх өөрчлөлт нь: Авлага
цуглуулалт, богино хугацаат зээлийн өсөлт
байдаг бол буурах эх үүсвэр нь БХӨТ-ийн
бууралт, нөөцийн өсөлт зэрэг байдаг байна.
Эдгээр үзүүлэлтүүд өндөр байх тусам үйл ажиллагаанаасаа
олсон мөнгөн гүйлгээ их байгааг харуулж байна.
Мөн тухайн жилийн цэвэр мөнгөн
урсгал
Цэвэр мөнгөн урсгал = Дотогш урсгал – Гадагш урсгал
Дотогш урсгал
1. Бэлэн мөнгөөр борлуулалт хийх
2. Авлага цуглуулалт
3. Бусад мөнгөн орлогууд
• Гадагш урсгал
– Өр төлбөр төлөлт
– Бараа материал худалдан авах
– Үндсэн хөрөнгө худалдан авалт
– Хүү болон ногдол ашиг төлөх
– Бусад зардал
Мөнгөн хөрөнгийн эцсийн үлдэгдлээс
шаардлагатай нөөцийг хасахад эерэг дүн
гарч байвал илүүдэл, сөрөг гарч байвал
санхүүжилт шаардлагатай байгааг
илэрхийлнэ.
Хөрөнгө 2009 он 2010 он
Мөнгө
Авлага
БМҮБЗ
1200,0
5200,0
1400,0
1500,0
5400,0
1800,0
ЭХ дүн 7800,0 8700,0
ЭБХ дүн 13550,0 12000,0
Нийт хөрөнгө 21350,0 20700,0
БХӨТ
УХӨТ
ЭӨмч
1550,0
10000,0
9800,0
2000,0
8500,0
10200,0
Нийт эх үүсвэр 21350,0 20700,0
Орлого үр дүнгийн тайлан
2010 он
Борлуулалтын орлого 20000,0
ББӨ 9900,0
Нийт ашиг 10100,0
ҮҮАЗардал 2000,0
ТТӨА 8100,0
Татвар /10%/ 810,0
Цэвэр ашиг 7290,0
Тайлант хугацаанд үндсэн хөрөнгө худалдан
аваагүй, мөн борлуулаагүй гэж үзвэл
элэгдлийн зардал нь (13550,-12000,0)
1550,0₮ байна.

Мөнгөн гүйлгээний тайлангийн шинжилгээ

  • 1.
  • 2.
    Байгууллагын санхүүгийн төлбөрийн чадварынөнөөгийн болон хэтийн төлөвийг тодорхойлж үнэлэлт өгөхөд мөнгөн гүйлгээний тайланг авч үздэг бөгөөд энэ нь мөнгөөр орсон орлого болон мөнгөөр гарсан зардлыг үйл ажиллагааны төрлөөр нь үндсэн үйл ажиллагаа, санхүүгийн үйл ажиллагаа, хөрөнгө оруулалтын үйл ажиллагаа гэж ангилан харуулсан байдаг.
  • 3.
    зорилго Мөнгөн урсгалын шинжилгээнийгол зорилго нь: Тухайн хугацааны мөнгөн орлого, зардлыг тодорхойлох, мөнгөн хөрөнгийн хөдөлгөөн, хүрэлцээг тодорхойлох, түүний удирдлагыг боловсронгуй болгоход оршино. Мөнгөн урсгалыг урт ба ажлын капиталын , өдөр тутмын ба үйл ажиллагааны мөнгөн урсгал гэж 2 ангилна.
  • 4.
    Урт ба ажлынкапиталын мөнгөн урсгал нь: удаан гүйлгээтэй хөрөнгө болон байнгын капиталын хөдлөл өөрчлөлт нь ажлын капиталд хэрхэн нөлөөлж байгаа авч үздэг. Энэ мөнгөн урсгалын нэмэгдэх эх үүсвэр нь: Тухайн тайлангийн үеийн цэвэр ашиг, элэгдлийн зардал, урт хугацаат зээлийн өсөлт, үндсэн хөрөнгө борлуулалт байдаг бол буурах эх үүсвэр нь: үндсэн хөрөнгө худалдан авах, зээлээ төлөх, хөрөнгө оруулалт хийх зэрэг байна.
  • 5.
    Үйл ажилагааны мөнгөнгүйлгээ нь: эргэлтийн хөрөнгө болон БХӨТ-ийн өөрчлөлт нь бэлэн байгаа мөнгөн хөрөнгийн өөрчлөлтөнд хэрхэн нөлөөлж байгааг харуулдаг. Энэ урсгалын нэмэгдэх өөрчлөлт нь: Авлага цуглуулалт, богино хугацаат зээлийн өсөлт байдаг бол буурах эх үүсвэр нь БХӨТ-ийн бууралт, нөөцийн өсөлт зэрэг байдаг байна.
  • 6.
    Эдгээр үзүүлэлтүүд өндөрбайх тусам үйл ажиллагаанаасаа олсон мөнгөн гүйлгээ их байгааг харуулж байна.
  • 7.
    Мөн тухайн жилийнцэвэр мөнгөн урсгал Цэвэр мөнгөн урсгал = Дотогш урсгал – Гадагш урсгал Дотогш урсгал 1. Бэлэн мөнгөөр борлуулалт хийх 2. Авлага цуглуулалт 3. Бусад мөнгөн орлогууд • Гадагш урсгал – Өр төлбөр төлөлт – Бараа материал худалдан авах – Үндсэн хөрөнгө худалдан авалт – Хүү болон ногдол ашиг төлөх – Бусад зардал
  • 8.
    Мөнгөн хөрөнгийн эцсийнүлдэгдлээс шаардлагатай нөөцийг хасахад эерэг дүн гарч байвал илүүдэл, сөрөг гарч байвал санхүүжилт шаардлагатай байгааг илэрхийлнэ.
  • 9.
    Хөрөнгө 2009 он2010 он Мөнгө Авлага БМҮБЗ 1200,0 5200,0 1400,0 1500,0 5400,0 1800,0 ЭХ дүн 7800,0 8700,0 ЭБХ дүн 13550,0 12000,0 Нийт хөрөнгө 21350,0 20700,0 БХӨТ УХӨТ ЭӨмч 1550,0 10000,0 9800,0 2000,0 8500,0 10200,0 Нийт эх үүсвэр 21350,0 20700,0
  • 10.
    Орлого үр дүнгийнтайлан 2010 он Борлуулалтын орлого 20000,0 ББӨ 9900,0 Нийт ашиг 10100,0 ҮҮАЗардал 2000,0 ТТӨА 8100,0 Татвар /10%/ 810,0 Цэвэр ашиг 7290,0 Тайлант хугацаанд үндсэн хөрөнгө худалдан аваагүй, мөн борлуулаагүй гэж үзвэл элэгдлийн зардал нь (13550,-12000,0) 1550,0₮ байна.