Mungun hurungiin udirdlaga

МӨНГӨН ХӨРӨНГИЙН
УДИРДЛАГА
www.zaluu.comwww.zaluu.com

АГУУЛГА
 Мөнгөн хөрөнгийг оновчтой удирдах
шаардлага
 Мөнгөний эргэлтийг удирдах
 Нөөц хөрөнгө ба хөрөнгө оруулалтыг удирдах
 Мөнгөн урсгалын хяналт
 Мөнгөн урсгалын хувийн бус байдал

МӨНГӨН ХӨРӨНГИЙГ ОНОВЧТОЙ УДИРДАХ ШААРДЛАГА
 Бэлэн мөнгөний хэрэгцээ
 Өдөр тутмын ажил гүйлгээний төлбөр тооцоо хийх
 Төлөвлөгдөөгүй гэнэтийн төлбөрийг төлөх
 Ашиг олох зорилгоор түргэн борлогдох үнэт цаас
авах
 Алдагдсан боломжийн өртөг
 Хадгаламжинд хийх
 Хөрөнгө оруулалт хийх
 Түргэн борлогдох үнэт цаас авах

МӨНГӨН ХӨРӨНГИЙН ҮР АШИГТАЙ УДИРДЛАГА НЬ
 Хэзээ, хаана, хэдий хэмжээний хэрэгцээ
гарахыг урьдчилан мэдэж байх
 Нэмэлт санхүүжилт хэрэгцээг хэрхэн хангахыг
мэдэж байх
 Хэрэгцээтэй үед санхүүжилт авах боломж
нээлттэй байх

МӨНГӨН ХӨРӨНГИЙН УДИРДЛАГА
 Мөнгөний эргэлтийг удирдах
 Нөөц хөрөнгө ба хөрөнгө оруулалтыг удирдах
 Мөнгөн урсгалын хяналт

МӨНГӨНИЙ ЭРГЭЛТИЙГ УДИРДАХ
 Мөнгөний орчил
 Мөнгө гарч явсанаас хойш эргээд мөнгөн
хэлбэрээр орж ирэх хүртэлх хугацаа
 Мөнгөний орчил=ҮАЦ – ТГДХ
 ҮАЦ=БМН+АЦДХ

ЖИШЭЭ
 Төлбөр гүйцэтгэх дундаж хугацаа- 35хоног
 Бараа материалын насжилт- 75хоног
 Авлага цуглуулагдах дундаж хугацаа- 60хоног

МӨНГӨНИЙ ЭРГЭЛТИЙГ УДИРДАХ СТРАТЕГИУД
 БМН-г бууруулах
 АЦДХ-г бууруулах
 ТГДХ-г өсгөх

МӨНГӨН ХӨРӨНГИЙН НӨӨЦИЙН УДИРДЛАГА
 Мөнгөн хөрөнгийн нөөц
 Мөнгө
 Түргэн борлогдох үнэт цаас
 Богино хугацаат хөрөнгө оруулалт

МӨНГӨН ХӨРӨНГИЙН НӨӨЦИЙН УДИРДЛАГАД БАРИМТЛАХ ЗАРЧМУУД
 Түвшинг боломжтой хэмжээгээр бууруулах
 Хэрэгцээтэй үед шаардлагатай мөнгөтэй байх
 Эрсдлийн тодорхой түвшинд өгөөжийг боломжит
хамгийн өндөр хэмжээнд хүргэх
 Өдөр бүр алийг нь зарах, шинээр юу худалдаж авахаа
тодорхойлох
 Орлого зардлаасаа өндөр байгаа эсэхийг хянах
 Зарах үнэт цаасныхаа хөрвөх чадварыг үнэлэх
 Компаний бэлэн мөнгөний хэрэгцээ, үнэт цааснуудын
хугацааг уялдуулах
 Арбитражийн боломжийг ашиглах

МӨНГӨН ХӨРӨНГИЙН НӨӨЦИЙН УДИРДЛАГА
 Бэлэн мөнгө болон түргэн борлогдох үнэт
цаасны оновчтой хэмжээг тогтоох
 Баумолын загвар
 Миллер-Оррын загвар

БАУМОЛЫН ЗАГВАР
ECQ-хөрвүүлэлтийн оновчтой хэмжээ

TC=CC*CD/Q+OC*Q/2
 TC -Нийт зардал
 CC -Нэг удаагийн хөрвүүлэлтийн зардал
 CD -Тодорхой хугацааны бэлэн мөнгөний
хэрэгцээ
 Q -Нэг удаагийн арилжаанд орох үнэт
цаасны хэмжээ
 CD/Q -Хөрвүүлэлтийн тоо хэмжээ
 OC -Алдагдсан боломжийн өртөг
 Q/2 -Гар дээр байлгах бэлэн мөнгөний
дундаж

ЖИШЭЭ БОДЛОГО
 Ирэх жилийн бэлэн мөнгөний хэрэгцээ- 500
сая
 Хөрвүүлэлтийн зардал- 30000
 Үнэт цаасны хүү жилийн- 12%

Миллер-Оррын загвар
 UL=3*RP
БЭЛЭН МӨНГӨ НЬ:
 RP-ээс их үед үнэт цаас худалдан авна
 RP-ээс бага үед үнэт цаасаа худалдана

ЖИШЭЭ БОДЛОГО
 Хөрвүүлэлтийн зардал- 30000
 Үнэт цаасны хүү жилийн- 12%
Их Дунд бага
Бэлэн мөнгөний
урсгал
2000000 1400000 1000000
Магадлал 0.1 0.6 0.3

МӨНГӨН УРСГАЛЫН ХЯНАЛТ
 Өдрийн мөнгөн урсгалын тайлан
 Сангийн тайлан
 Сарын мөнгөн урсгалын тайлан

МӨНГӨН УРСГАЛЫН ХЭВИЙН БУС БАЙДАЛ
 Байнгын бэлэн мөнгөний дутагдал, хомсдол
 Худалдан авагчийн төлбөрийн удаашрал
 Ашигтай ажиллавч үйл ажиллагаа хэвийн бус
байх
 Үрэлгэн байдал, мөнгөний тооцоогүй, үр
ашиггүй зарцуулалт
 Гарах урсгал орох урсгалаас их байх
 Илүүдэл нөөц

БАЙНГЫН БЭЛЭН МӨНГӨНИЙ ДУТАГДАЛ, ХОМСДОЛ
 Илрэх шинж тэмдгүүд
 Үйл ажиллагааны зардлуудыг төлөх мөнгө
хүрэлцэхгүй байх
 Өр төлбөрөө төлөх мөнгө хүрэлцэхгүй байх
 Ноогдол ашиг төлөх мөнгө хүрэлцэхгүй байх
 Компаний өсөлт, хөгжилтөд зарцуулах мөнгө
хүрэлцэхгүй байх

 Шалтгаан
 Авлага орлогоо цуглуулах бодлого сул. Хэрэв
борлуулалт хэвийн байгаа үед ийм асуудал үүсч
байвал авлагын удирдлагатай шууд холбоотой
 Мөнгөө хөрвөх чадвар муу хэлбэртэйгээр
байршуулах. Өөрөөр хэлбэл хэрэгцээтэй үед мөнгөө
гаргаж авах боломжгүй байна
 Нөөцийн шаардлага барихгүй байх. Нөөцийн түвшин
хангалтгүй байгаагаас болно. Шаардлагатай нөөцийн
хэмжээг бодитойгоор тогтоогоогүй, эсвэл тогтоосон
түвшинд нөөцөө барихгүй байгаа үед үүснэ

 Засаж залруулах
 Зээл авах, өрийн бичиг, хувьцаа гаргах гэх мэт гадаад
санхүүжилтийн эх үүсвэр олох замаар богино хугацаанд
хүндрэлээс гарах
 Хөрөнгө худалдах зэргээр дотоод эх үүсвэр бий болгох
 Хөрвөх чадвар муутай хэлбэрээр түгжигдэж буй эх
үүсвэрийг чөлөөлөх
 Шинээр хөрөнгө худалдаж авахын оронд түрээслэх буюу
богино хугацаанд их хэмжээний төлбөр хийхээс зайлсхийх
 Үйл ажиллагаагаа хэвийн явуулахад зайлшгүй
шаардлагатай төлбөрүүдийг төлөх
 Бүтээгдэхүүний үнээ бууруулах замаар бэлэн мөнгөөр
хийгдэх борлуулалтаа нэмэгдүүлэх

ХУДАЛДАН АВАГЧИЙН ТӨЛБӨРИЙН УДААШРАЛ
 Дансаарх авлагын хэмжээ хэвийн түвшингээс
байнга давж байх
 Худалдан авагчид төлбөрөө бүрэн хийхгүй байх
буюу хугацааг нь сунжруулах

 Худалдан авагчид ба харилцагчид төлбөрийн
чадвар сул ба санхүүгийн хүндрэлтэй, эсвэл
найдваргүй байх
 Компаний зээлийн хэсэг үр ашигтай ажиллаж
чадахгүй байх
 Ерөнхий эдийн засгийн нөхцөл байдлаас
шалтгаалах

 Худалдан авагчдын төлбөрийг аль болох эрт
хийлгэх сэдэлжүүлэлт хийх (төлбөрөө хугацаанаас
нь өмнө төлвөл үнийн дүнгээс нь хөнгөлөх г.м)
 Авлага цуглуулалтын үйл ажиллагааны үр ашгийг
нэмэгдүүлэх, үйл ажиллагааг эрчимжүүлэх
 Том хэмжээний төлбөрүүдэд барьцаа, баталгаа
гаргуулах
 Хугацаанаас хэтэрсэн авлагад хүү тооцож авах

АШИГТАЙ АЖИЛЛАВЧ ҮЙЛ АЖИЛЛАГАА ХЭВИЙН БУС БАЙХ
 Бүртгэлээр ашигтай байвч бэлэн мөнгө
дутагдалтай байх
 Мөнгөний хэрэглээ ба зарцуулалтыг төсөвлөхгүй
байх
 Худалдан авалтын төлбөр хийлт ба борлуулалтын
орлого цуглуулалтын хугацаа уялдахгүй байх
 Хэт зарцуулалт, их хэмжээний өр зээл

АШИГТАЙ АЖИЛЛАВЧ ҮЙЛ АЖИЛЛАГАА ХЭВИЙН БУС БАЙХ
 Мөнгөний орчлыг тооцож тодорхойлох, хугацааг
богиносгох арга хэмжээ авах, мөнгө орж ирэх
хугацааг ойртуулах
 Мөнгөний төсвийг сар, 7 хоногоор бэлтгэж хянах
замаар гарах ба орох урсгалуудыг уялдуулах
 Эргэлтийн харьцаа хэвийн түвшинд байгаа
эсэхийг хянаж байх. Эргэлтийн харьцаа нь хөрвөх
чадварын түвшинг илэрхийлдэг

ҮРЭЛГЭН БАЙДАЛ, МӨНГӨНИЙ ТООЦООГҮЙ, ҮР АШИГГҮЙ
ЗАРЦУУЛАЛТ
 Хэрэгцээтэй үедээ бэлэн мөнгөгүй болох
 Шаардлагатайгаас илүү хэмжээний нөөц гар дээр
байх
 Ахиуц ашгийн түвшингийн бууралт

 Төлөвлөлт, хяналт сул байх
 Орлого цуглуулалтын арга хэлбэр үр ашиггүй байх
 Хэрэгцээнээс илүү материал болон хөрөнгийг хэт
ихээр худалдан авах
 Татварын хэмнэлт тооцохгүй байх
 Хэт их мөнгийг хөрөнгө оруулалтад байршуулах

 Хөрөнгө оруулалтыг төсвийн боломжоор
хязгаарлах
 Хэрэглээ болон зарцуулалтыг хугацаа, ач
холбогдлоор нь ангилж эрэмбэлэн урьдчилан
төлөвлөх

ГАРАХ УРСГАЛ ОРОХ УРСГАЛААС ИХ БАЙХ
 Илрэх шинж тэмдэг
 Ашиг буурах
 Санхүүжилтийн хэрэгцээ байнга өсөх
 Өр төлбөрүүд хугацаандаа төлөгдөхгүй
хуримтлагдах

 Авлага цуглуулалт удаашрах
 Ахиуц ашгийн бууралт. Үүний цаана зардлууд өсч
байдаг
 Үр ашиггүй зарцуулалт
 Хэт их өр зээл буюу санхүүжилтийн зардал өсөх
 Худалдан авагчдын судалгаа хангалтгүй байх

 Авлага цуглуулалтыг эрчимжүүлэх, хөнгөлөлт
санал болгох зэргээр орох урсгалын цуглуулалтыг
сайжруулах
 Төлбөрийг аль болох эцсийн хугацаанд нь төлөх
замаар өөртөө байгаа эх үүсвэрийг үндсэн үйл
ажиллагаанд зарцуулж, эргэлтийг түргэтгэх
 Илүүдэл хөрөнгүүдээ зарж борлуулах гэх мэт үр
ашиггүй зүйлсээс хөрөнгөө татаж авах

ИЛҮҮДЭЛ НӨӨЦ
 Илрэх шинж тэмдэг
 Бэлэн мөнгөний нөөцийн түвшин байнга өсөх
 Үйл ажиллагааны, хөрөнгө оруулалтын,
санхүүжилтийн мөнгөн урсгалууд дахин хөрөнгө
оруулалтад орохгүй байх
 Шаардлагатай нөөцөөс илүүдэл хэмжээний мөнгийг
үр ашигтайгаар байршуулах
 Өр төлбөрөө төлөх

АНХААРАЛ ТАВЬСАНД
БАЯРЛАЛАА

Mungun hurungiin udirdlaga

Mungun hurungiin udirdlaga

More Related Content

What's hot

Viewers also liked

Similar to Mungun hurungiin udirdlaga

More from E-Gazarchin Online University

Mungun hurungiin udirdlaga