1. 2-1McGraw-Hill/Irwin Copyright © 2007 by The McGraw-Hill Companies, Inc. All rights reserved.

2. Мэдээллийн Технологиор
өрсөлдөх
Бизнесийн байгууллага өрсөлдөөнд МТ-ийг хэрхэн
ашиглаж болох вэ?
Өрсөлдөх стратегиуд ба хүчнүүд
Бүлэг
2
McGraw-Hill/Irwin Copyright © 2007 by The McGraw-Hill Companies, Inc. All rights reserved.

3. 2-3
Хичээлийн зорилго
1. Өрсөлдөх үндсэн стратегиудыг тодорхойлж,
өрсөлдөх хүчнүүдтэй тулгарах үед байгуул-
лагууд МТ-ийг хэрхэн ашиглаж болохыг
тайлбарлах
2. МТ-ийн стратегийн зарим хэрэглээг тодорхойлж,
тэдгээр нь байгууллагад өрсөлдөх давуу
байдлыг хэрхэн олгож байгаа жишээг гаргах
3. Бизнес процессийн реинженеринг нь МТ-ийн
стратегийн хэрэглээг агуулж байдгийг
тайлбарлах

4. 2-4
Хичээлийн зорилго
4. Интернэтийн технологиудыг хэрэглэн овсгоотой
өрсөлдөгч болж, виртуал компанийг
байгуулдгийг тайлбарлах
5. Мэдлэгийн удирдлагын системүүд байгууллагад
стратегийн давуу байдлыг олгож болохыг
тайлбарлах

5. 2-5
Стратегийн МТ
Технологи бол бизнесийн стратегийг боловсруулахад төрдөг
санаа биш харин түүний бодит шалтгаан ба хөтлөгч нь юм.
МТ нь пүүс компаниудын өрсөлдөх арга замыг өөрчилж
чадна.
Стратегийн мэдээллийн систем бол:
 Өрсөлдөх давуу байдлыг олж авах
 Өрсөлдөөний сул талыг бууруулах
 Эсвэл байгууллагын стратегийн зорилтуудыг хангахад нь
Байгууллагад туслахын тулд МТ-ийг хэрэглэглэдэг
Дурын төрлийн мэдээллийн систем

6. 2-6
Өрсөлдөх хүчнүүд ба стратегиуд
Өрсөлдөхстратегиуд
Өрсөлдөх хүчнүүд
Өрсөлдөгч-дийн
хоорондын
өрсөлдөөн
Шинэ
компаниу-
дын аюул
Орлох
бүтээгд.,
үйлчилгээ-
ний аюул
Хэрэглэгч-
дийн ашигтай
наймаа хийх
сонирхол
Нийлүүлэгч-
дийн ашигтай
наймаа хийх
сонирхол
Зардлаар
манлайлах
Ялгарах
Шинэчлэл
Өргөжих
Бусад
стратегиуд
Холбоо
байгуулах

7. 2-7
Өрсөлдөх хүчнүүд
Хэрэв бизнесийн байгууллага амжилт олохыг
хүсэж байвал доорх 5 хүчийг даван туулах
стратегудыг боловсруулах хэрэгтэй:
Өөрийн салбар доторх өрсөлдөгчдийн хоорондох
өрсөлдөөн
Тухайн салбар, зах зээл рүү шинээр орж ирж байгаа
байгууллагуудын аюул
Зах зээлийг байлдан дагуулж магадгүй орлох
бүтээгдхүүнүүдээр бий болох аюул
Хэрэглэгчдийн ашигтай наймаа хийх сонирхол
Нийлүүлэгчдийн ашигтай наймаа хийх сонирхол

8. 2-8
Өрсөлдөх таван стратеги
 Зардлаар манлайлах
 Бага зардалтай үйлдвэрлэгч болох
 Нийлүүлэгчид эсвэл хэрэглэгчдэд зардлаа бууруулахад нь
туслах
 Өрсөлдөгчдийнхөө зардлыг нэмэгдүүлэх
 Жишээлбэл, Priceline компани худалдан авагчид үнийг санал
болгох боломж олгодог онлайн борлуулалтын тендерийг
ашиглаж байна.
 Ялгарах стратеги
 Компанийхаа бүтээгдхүүн эсвэл үйлчилгээг
өрсөлдөгчдийнхөөсөө ялгаруулах арга замуудыг боловсруулах
 Энэ нь зах зээлийн тодорхой сегмент эсвэл цоорхой дээр
төвлөрч чадна.
 Жишээлбэл, Moen компани хэрэглэгчийн онлайн дизайныг
хэрэглэж байна.

9. 2-9
Өрсөлдөх стратегиуд (үргэл.)
 Шинэчлэлийн стратеги
 Бизнесийг хөтлөх шинэ арга замуудыг олох
 Цорын ганц бүтээгдхүүн эсвэл үйлчилгээ
 Эсвэл цорын ганц зах зээл
 Салбарын суурь бүтцийг өөрчлөх бизнес процессуудын эрс тэс
өөрчлөлтүүд
 Жишээлбэл, Amazon компани онлайн бүрэн үйлчилгээний
үйлчлүүлэгчдийн системүүдийг ашиглаж байна.
 Өргөжүүлэх стратеги
 Компанийн үйлдвэрлэлийн чадавхийг нэмэгдүүлэх
 Глобал зах зээлийг өргөжүүлэх
 Шинэ бүтээгдхүүн эсвэл үйлчилгээнүүдийг өргөжүүүлэх
 Жишээлбэл, Wal-Mart дагаж мөрдөх глобал сателайт системээр
бараа захиалах боломж олгож байна.

10. 2-10
Өрсөлдөх стратегиуд (үргэл.)
Холбоо байгуулах стратеги
Хэрэглэгч, нийлүүлэгч, өрсөлдөгч, зөвлөхүүд болон
бусад пүүс компаниудтай
Шинэ бизнесийн холбоо тогтоох
Энэ холбоо нь нэгдэл, худалдан авсан өөр компани,
хамтарсан компани, виртуаль компаниудыг агуулж
болно
Жишээлбэл, Wal-Mart нийлүүлэгчдээр агуулахыг
автомат сэлбэх системийг ашиглаж байна.

11. 2-11
Тэдгээр стратегудыг ашиглах нь
Тэдгээр стратегиуд бие биендээ харилцан
хамааралгүй
Байгууллагууд нэгийг нь, хэд хэдийг эсвэл бүгдийг
нь хэрэглэдэг

12. 2-12
Тэдгээр стратегиудад МТ-ийг
ашиглах нь
Бага зардалтай үйлдвэрлэгч болох
Бизнес процессуудыг зардлыг үлэмж хэмжээгээр
бууруулахын тулд МТ-ийг ашиглах
Хэрэглэгчид эсвэл нийлүүлэгчдийн зардлыг бууруулахын
тулд МТ-ийг ашиглах
Ялгарах
Бүтээгдхүүн ба үйлчилгээг ялгаруулахын тулд МТ-ийн
шинэ онцлогуудыг хөгжүүлэх
Өрсөлдөгчдийн ялгарах давуу байдлыг бууруулахын тулд
МТ-ийн онцлогуудыг хэрэглэх
 Зах зээлийн сонгож авсан нүх цоорхой дээрх бүтээгдхүүн
ба үйлчилгээнүүд дээр төвлөрөхийн тулд МТ-ийн
онцлогуудыг хэрэглэх

13. 2-13
Тэдгээр стратегиудад МТ-ийг
ашиглах нь (үрг.)
Шинэчлэл
МТ-ийн бүрэлдхүүн хэсгийг агуулсан шинэ бүтээгдхүүн,
үйлчилгээг бий болгох
МТ-ийн тусламжтай цорын ганц шинэ зах зээл, эсвэл зах
зээлийн нүх цоорхойг хөгжүүлэх
Зардлыг эрс багасгаж, чанар, үр ашиг, эсвэл
хэрэглэгчдэд үзүүлэх үйлчилгээ сайжруулж, зах зээл рүү
гарах цаг хугацааг богиносгох бизнес процессуудад суурь
өөрчлөлтүүдийг МТ-оор хийх
Өргөжүүлэх
Бүсийн болон глобал бизнесийн өргөтгөлийг удирдахын
тулд МТ-ийг хэрэглэх
Бусад бүтээгдхүүн, үйлчилгээг өргөжүүлэх, нэгтгэхийн
тулд МТ-ийг хэрэглэх

14. 2-14
Тэдгээр стратегиудад МТ-ийг
ашиглах нь (үрг.)
Холбоог хөгжүүлэх
Бизнесийн түншүүдийн виртуаль байгууллагуудыг
байгуулахад МТ-ийг хэрэглэх
Хэрэглэгчид, нийлүүлэгчид, гэрээлэгчид болон
бусад байгууллагуудтай стратегийн ач
холбогдолтой бизнесийн түншлэлийг дэмжих
Интернэт ба экстранетаар холбогдсон байгууллага
хоорондын мэдээллийн системүүдийг хөгжүүлэх

15. 2-15
Бусад өрсөлдөх стратегиуд
Хэрэглэгч ба нийлүүлэгчдийг хадгалах
Шилжих зардлыг бий болгон
Хэрэглэгч, нийлүүлэгчдийг өрсөлдөгчдөөс холдуулж
Тэднийг өрсөлдөгч рүү шилжихээс сэргийлж
Тэднийг шинэлэг МС-ийн хэрэглээнээс хамааралтай
болгох
Зах зээл рүү орж ирэх саадыг нэмэгдүүлэн
Тухайн салбар, зах зээл рүү ороход шаардагдах
технологи эсвэл хөрөнгө оруулалтыг нэмэгдүүлж
Бусад пүүс компаниудыг зах зээл рүү орж ирэхийг
болиулж эсвэл хойшлуулах

16. 2-16
Бусад өрсөлдөх стратегиуд (үрг.)
Бүтээгдхүүнүүдэд МТ-ийн бүрэлдхүүн хэсгүүдийг
оруулан
Орлох өрсөлдөх бүтээгдхүүнүүдийг илүү хэцүү,
төвөгтэй болгох
МТ-ийн хөрөнгө оруулалтыг хөшүүрэгдэн
МТ-гүйгээр оршин тогтнох боломжгүй шинэ
бүтээгдхүүн, үйлчилгээнүүдийг хөгжүүлэх

17. 2-17
Хэрэглэгч төвтэй бизнес
Хэрэглэгч төвтэй байхын бизнесийн үнэ цэнэ
юунд орших вэ?
Хэрэглэгчдийн үнэнч байдлыг хадгалах
Тэдний ирээдүйн хэрэгцээг таамаглах
Хэрэглэгчдийн сонирхсон зүйлд хариу өгөх
Хэрэглэгчдийг дээд зэргийн чанартай үйлчилгээгээр
хангах
Хэрэглэгчийн үнэ цэнэ дээр төвлөрөх
Чанар нь үнэ, өртгөөс илүү үнэ цэнийн гол
тодорхойлогч болж байна.

18. 2-18
Хэрэглэгчийн үнэ цэнийг бид хэрхэн
хангах вэ?
Хувь хүмүүсийн эрхэмлэж байгаа зүйлүүдийг
дагаж мөрдөх
Зах зээлийн хандлагатай хөл нийлүүлэх
Хэрэгтэй цагт нь, хэрэгтэй газар нь бүтээгдхүүн,
үйлчилгээ, мэдээллээр хангах
Хувь хүмүүсийн хэрэгцээ шаардлагад нийцсэн
халамж, үйлчилгээгээр хангах
Хэрэглэгч дээр төвлөрөхийн тулд Хэрэглэгчтэй
түншлэх системийг (Customer Relationship
Management -CRM) ашиглах

19. 2-19
Үнэ цэнийн гинж
Компанийг түүний бүтээгдхүүн, үйлчилгээнд үнэ цэнийг
нэмдэг үндсэн үйл ажиллагаануудыг гинж гэж авч үзэх
Үйл ажиллагаанууд
Үндсэн процессууд - бүтээгдхүүнийг үйлдвэрлэх эсвэл
хүргэж өгөхтэй шууд холбоотой процессууд
Дэмжих процессууд пүүс компанийн өдөр тутмын үйл
ажиллагааг дэмжихэд тусалдаг, бүтээгдхүүн эсвэл
үйлчилгээнд шууд бусаар оролцдог процессууд
Үнэ цэнийг хамгийн ихээр нэмэгдүүлэхийн тулд хаана
өрсөлдөх стратегиудыг дээд зэргээр хэрэглэж болохыг
тодруулахын тулд үнэ цэнийн гинжийг хэрэглэх

20. 2-20
Бизнес процессын реинженеринг
(БПР)
БПР буюу реинженеринг
Зардал, чанар, хурд ба үйлчилгээг сайжруулахын
тулд
Бизнес процессуудын
Хуучин үзэл бодол, арга барилыг эргэн харж, эрс
өөрчлөлтүүдийг хийх
Хөрөнгө оруулалтын эргэн төлөлт өндөр
Амжилтгүй болох эрсдэл бас өндөр

21. 2-21
БПР нь бизнесийг сайжруулахаас ямар
ялгаатай вэ?
Бизнесийг сайжруулах Бизнес процессын
реинженеринг
рчл лтийн т вшинӨө ө ү с ж нэмэгдэх рчл лтӨ ө өө ө Эрс рчл лтөө ө
Процессын рчл лтөө ө Процессын сайжруулсан
шинэ хувилбар
Шинэ брэнд процесс
Гарааны цэг Одоогийн процессууд Цэвэр “хавтан”
рчл лтийн давтамжӨө ө Нэг удаа эсвэл ргэлжилсэнү
рчл лтөө ө
ечилсэн нэг удаагийнҮ
рчл лтөө ө
Шаардагдах хугацаа Богино Удаан
ндсэн боломжуудҮ Хязгаарлагдмал, йлү
ажиллагаа, функц д доторүү
рг н, функц дундынӨ ө
Хэтийн т л вө ө нг рс н ба одооӨ ө ө Ирээд йү
Оролцоо Доороос дээш Дээрээс доош
Хэрэгж лэх арга замүү Соёлын Соёлын, б тэц, зохионү
байгуулалтын
Анхдагч боломж олгогч Статистизийн хяналт Мэдээллийн технологи
Эрсдэл Дунд зэрэг нд рӨ ө

22. 2-22
Функциональ нэгж дундын процесс

23. 2-23
Захиалгын удирдлагын
реинженеринг
Захиалгын удирдлагын реинженеринг
Корпорацийн интрнет ба Интернэтийг хэрэглэсэн хэрэглэгчтэй түншлэх
системүүд (CRM)
Интернэт ба экстранетийг хэрэглэсэн нийлүүлэгчээр удирдуулсан бараа
материалын системүүд
Үйлдвэрлэл, түгээлт, санхүү, хүний нөөцийн үйл ажиллагаануудыг
нэгтгэдэг функциональ нэгж дундын Байгууллагын Нөөцийн Төлөвлөлтийн
(ERP) системүүд
Хэрэглэгчид өөрсдөө хандан захиалгын өгөгдлийг оруулах, төлөв байдлыг
шалгах, төлбөр хийх, үйлчилгээ авахад зориулсан и-худалдааны вэб
сайтууд
Ажилчид ба нийлэгчид интранет ба экстранетаар хандах боломжтой
үйлчлүүлэгч, бүтээгдхүүн ба захиалгын төлөв байдлын мэдээллийн сангууд

24. 2-24
Овсгоотой байх чадвар
Овсгоотой байх чадвар нь п с компанийнүү
Хурдан рчл гд ж, улам б р хэсэгчлэгдэж буйөө ө ө ү
 нд р чанар, нд р б тээмжтэй, хэрэглэгчид зориуланӨ ө ө ө ү
тохируулдаг б тээгдх н, йлчилгээний глобал зах зээлү үү ү
дээр
амжилттай байж, цэцэглэн х гжих чадварө
Овсгоотой компани нь
Б тээгдх ний рг н сонголтү үү ө ө
Загварын богино амьдралын цикл
Б ний йлдвэрлэлийг хувь х ний сонирхолд нийц лэхөө ү ү үү
 Хувь х н болгонд зориулсан б тээгдх н дийг ихү ү үү үү
хэмжээгээр йлдвэрлэхү
замаар ашиг олж чадна.

25. 2-25
Овсгоотой компанийн стратегиуд
Овсгоотой компани нь:
Б тээгдх нээр хангахдаа т нийг хэрэглэгчийнхээ хувьү үү үү
х нийх нь асуудлын шийдэл болгон хангахү
Б тээгдх нийг зах зээлд аль болох хурдан б г д зардлынү үү ө өө
хувьд р ашигтай гаргахын тулд хэрэглэгчид,ү
нийл лэгчид ба рс лд гчидтэйг хамтран ажиллахүү ө ө ө өө
Компанийг рчл лт ба тодорхой бус байдалд амжиллтайөө ө
байж чадахаар зохион байгуулах
Х м сийнхээ р н л ба тэднийхээ эзэмшиж байгааү үү ү ө өө
мэдлэгийг х ш рэгдэхө үү

26. 2-26
МТ нь компанийг овсгоотой
байхад нь хэрхэн тусалдаг вэ?

27. 2-27
Виртуаль компани
 Виртуаль компани нь
Х м сү үү ,
Байгууллагууд,
Х р нгө ө ө,
Санаануудыг
Холбохын тулд МТ-ийг ашиглаж байна.
Хэрэглэгчид, нийл лэгчид, гэрээлэгчид баүү
рс лд гчидтэйг холбогдохын тулдө ө ө өө
Байгууллага хоорондын мэдээллийн
систем дийгүү байгуулж байна

28. 2-28
Виртуаль компани

29. 2-29
Виртуаль компанийн стратегиуд
Виртуаль компанийн стратегиуд
Холбооны т нш дтэйгээ дэд б тэц ба эрсдэлийг хуваалцахү үү ү
Нэмэлт йлчилгээгээр хангадаг гол рс лд гчидтэй холбогдохү ө ө ө
Хамтрах, солилцох замаар санаанаас-бэлэн м нг х ртэлх хугацаагө ө ү
бууруулах
Мэргэжил ур чадвар ба зах зээлийн хамралтыг нэмэгд лэхүү
Шинэ зах зээл р орох ба зах зээлийг хуваалцах, эсвэлүү
хэрэглэгчдийн нэнч байдлыг хадгалахү
Б тээгдх ний борлуулалтаас шийдлийн борлуулалт руу шилжихү үү

30. 2-30
Мэдлэгийг бий болгох
Мэдлэгийг бий болгодог буюу суралцдаг
байгууллага
Бизнесийн шинэ мэдлэгийг дарааллан бий
болгодог
Т нийгээ компанийн хэмжээнд тарааж т гээдэгүү ү
Б тээгдх н ба йлчилгээндээ шинэ мэдлэгийгү үү ү
нэвтр лдэгүү

31. 2-31
Мэдлэгийн хоёр хэлбэр
Ил мэдлэг
 г гд л, мэдээ, мэдээлэл, бичиг баримт болонӨ ө ө
бичиж эсвэл компьютер дээр хадгалсан з йл дү үү
Далд мэдлэг
Ажилчдын толгойд доторх “ хэрхэн, яаж” гэдэг
мэдлэг
Мэдлэгийг б тээдэг компани нь тийм далдү
мэдлэгийг бусдын х ртээл болгож байдаг.ү

32. 2-32
Мэдлэгийн анхаарал татсан
асуудлууд
Байгууллагын мэдлэг нь далд байснаар ямар
асуудал гарах вэ?
Энэх мэдлэгийг бусадтай хуваалцуулахын тулдүү
урамшуулал яагаад хэрэгтэй байдаг вэ?

33. 2-33
Мэдлэгийг удирдах арга з йү
Source: Adapted from Marc Rosenberg, e-Learning: Strategies for Delivering Knowledge in the Digital Age
(New York: McGraw-Hill, 2001), p.70.
Бичиг баримтын удирдлага
Мэдээллийг бий
болгох, дундаа
ашиглах,
удирдах
Компанийн
мэдээ,
мэдээлэл
Байгууллагын “ноу-хау”-г хөшүүрэгдэх
Бүтээмжийг дэмжих
Үйл ажиллагааны мэдээллийн санг
ашиглах
Эксперт сүлжээнүүдийг байгуулах
Экпертын түүхүүдийг цуглуулж, түгээх
Бодит цаг хугацааны мэдээллийг удирдах
Харилцаа ба хамтын ажиллагаа
Шинэ агуулгыг бий болгох
Онлайн хадгалагдаж буй бичиг
баримтууд руу хандах ба олж авах

34. 2-34
Мэдлэгийг удирдах систем дүү
(МУС)
МУС нь байгууллагын суралцах йл явц баү
бизнесийн ноу-хауг удирдах
Зорилго:
Байгууллагад дурын цагт, дурын газар хэрэгтэй
болох ед ньү
Мэдлэгийг б тээх, зохион байгуулах, ашиглахадү
бэлэн байлгахад нь мэдлэгийн ажилтнуудад туслах

35. Мэдээллийн
Технологиор рс лд хө ө ө
Бизнесийн байгууллага рс лд нд МТ-ийг хэрхэнө ө өө
ашиглаж болох вэ?
рс лд х стратегиуд ба х чн дӨ ө ө ү үү
Бүлэг
2
McGraw-Hill/Irwin Copyright © 2007 by The McGraw-Hill Companies, Inc. All rights reserved.