1-5
Хичээлийн зорилго
6. Бодитамьдрал дээрх мэдээллийн систем дийнүү
б рэлдх н хэсг дийн жишээн дийг гаргах.ү үү үү үү
г гд л, мэдээний н ц дийг мэдээллийнӨ ө ө өө үү
б тээгдх н болгон хувиргадаг оруулах,ү үү
боловсруулах, хадгалах, хянах йлү
ажиллагаануудыг г йцэтгэхийн тулд х м сү ү үү
техник хангамж, програм хангамж, мэдээ,
г гд л ба с лжээн дийг мэдээллийн системдө ө ө ү үү
н ц болгон хэрэглэдгийг харуулахөө .
7. Мэдээллийн системийн ажлын байрны
боломжуудыг мэддэг болох.
6.
1-6
Мэдээллийн систем бамэдээллийн
технологийг яагаад судлах хэрэгтэй вэ?
Амжилттай п с компанийн амин чухалүү
б рэлдх н хэсэгү үү
П с компанид рг жих, рс лд х д нь тусалнаүү ө ө ө ө ө ө
П с компаниуд МС ба МТ-ийгүү
Бизнес процессийн р ашиг, р г жийгү ү ө өө
Удирдлагын шийдвэр гаргалтыг
Ажлын хэсг дийн хамтын ажиллагаагүү
сайжруулахын тулд хэрэглэж байна.
7.
1-7
Систем гэж юувэ?
Систем бол
Нийтлэг зорилтуудад х рэхийн т л хамтдааү ө өө
ажиллаж байгаа
Маш тодорхой тогтоосон хил хязгаартай
р хоорондоо уялдаа холбоотой б рэлдх нӨө ү үү
хэсг дийн цогцүү
8.
1-8
Мэдээллийн систем гэжюу вэ?
Байгууллага доторх мэдээллийг хадгалж,
эрг лэн олж авч, хувиргаж, тараан т гээдэгүү ү
Х м сү үү
Техник хангамж
Програм хангамж
Харилцаа холбооны с лжээн дү үү
г гд л, мэдээний н ц дӨ ө ө өө үү
Бодлого ба д рэм журмуудынү
зохион байгуулагдсан нэгдэл
9.
1-9
Мэдээллийн систем (МС)ба
Мэдээллийн Технологийн (МТ)-ийн ялгаа
МС - байгууллага руу мэдээлэл ба йлү
ажиллагаануудыг дамжуулж, х ргэхэдү
шаардлагатай б х б рэлдх н хэсг д ба н ц дү ү үү үү өө үү
юм.
МТ - техник хангамж, програм хангамж, с лжээ баү
г гд л, мэдээллийн удирдлагаө ө ө
Онолоор бол МС нь цаасанд суурилсан байж
болно
Харин бид Компьютерт суурилсан Мэдээллийн
Системийг (КСМС) судлах болно
10.
1-10
Бизнесийн мэргэжлийн хм сийнү үү
МС-ийн мэдлэгийн х рээү
Management Challenges - дуудах удирдах өдөөх
Business Applications - Бизнесийн хэрэгцээ, ашиглалт
Development Processes - хөгжил дэвшлийн үйл явц
Foundation Concepts - Үндсэн ойлголт төсөөлөл
Information Technologies - Мэдээллийн технологи
Information systems – Мэдээллийн систем
11.
1-11
Бизнесийн мэргэжлийн хм с МС-ийнү үү
талаар юу мэдэж байх шаардлагатай вэ?
Суурь ойлголтууд: зан т л в, техник, бизнес ба удирдлагынө ө
суурь ойлголтууд
Мэдээллийн Технологи: Техник хангамж, програм хангамж,
с лжээ, г гдлийн удирдлага ба Интернетэд суурилсанү ө ө
технологи
Бизнесийн хэрэглээн дүү : Байгууллага доторх МС-ийн
ндсэн хэрэглээн дү үү
Х гж лэх процессө үү : Бизнесийн боломжуудыг хангахын
тулд МС-ийг хэрхэн т л вл ж, х гж лж, нэвтр лэх арга,ө ө ө ө үү үү
процесс
Удирдлагын сорилтууд: МТ-ийг р ашигтай, ёсү
суртхуунтайгаар удирдахад тулгардаг сорилтууд
1-24
йл ажиллагаа эсвэлУдирдлагыгҮ
дэмждэг систем дүү
Эксперт систем дүү
Экспертийн з вл г г р ханганаө ө өө өө
Жишээ: зээл олголтын з вл гчө ө
Мэдлэгийн Удирдлагын Систем дүү
Бизнесийн мэдлэгийг бий болгох, зохион байгуулах
ба компаний хэмжээгээр тарааж т гээхэд тусална.ү
Жишээ: Бизнесийн хамгийн сайн туршлагууд руу
Интранетээр хандах
25.
1-25
МС-ийг цар хрээгээр нь ангилахү
Бизнесийн функциональ систем дүү
Бизнесийн ндсэн функц дийн йл ажиллагаа ба удирдлагынү үү ү
хэрэглээ р чиглэнэүү
Жишээ: Нягтлан бодох б ртгэл, санх , эсвэл маркетингийнү үү
йл ажиллагааг дэмжинэү
Стратегийн мэдээллийн систем дүү
Хэрэглэгчдийнхээ хувьд стратегийн давуу байдлыг олж авахад
тусална
Жишээ: тээвэрлэлтийг м рд хө ө , и-худалдааны вэб систем дүү
Функциональ нэгж дундын мэдээллийн систем дүү
Хэд хэдэн т рлийн мэдээллийн систем дийг нэгтгэсэнө үү
систем дүү
Олон функц дэд тусална.үү
1-44
Мэдээллийн системийн
б рэлдхн хэсг дү үү үү
Х ний н цү өө
Эцсийн хэрэглэгчид: МС-ийг буюу МС-ийн мэдээллийг
хэрэглэж байгаа х м сү үү
МС-ийн мэргэжилтэн: МС-ийг х гж лж, ажиллуулжө үү
байгаа х м сү үү
Техник хангамжийн н цөө
Мэдээлэл боловсруулалтанл хэрэглэгдэж байгаа б хү
бодит т х р мж дө өө ө үү
Машин, г гд л з гч, дагалдах т х р мж дө ө ө өө ө өө ө үү
Програм хангамжийн н цөө
Програм, д рэм журмууд зэрэг мэдээлэл боловсруулахү
б х зааварчилгаануудү
Системийн програм хангамж, хэрэглээний програм
хангамж, д рэм журмуудү
45.
1-45
Мэдээллийн системийн
б рэлдхн хэсг дү үү үү ( ргэлжү .)
Мэдээ, мэдээллийн н цөө
Бизнесийн ажил г йлгээний тухай баримтуудү
Боловсруулагдсан ба зохион байгуулагдсан
мэдээлэл
Зохион байгуулагдсан мэдээ, г гдл дийнө ө үү
мэдээллийн сангууд
С лжээний н цү өө
Харилцаа холбооны з гчөө
С лжээний дэд б тэцү ү : техник ба програм хангамж
Интернет, интранет ба экстранет
46.
1-46
г гд лба мэдээллийн ялгааӨ ө ө
г гд л, мэдээӨ ө ө бодит йл явдлын буюуү
бизнесийн ажил гй лгээн дийн тухай т хийү үү үү
баримтууд
Мэдээлэл Эцсийн хэрэглэгчийн хувьд утга
учиртай, хэрэгтэй агуулгатай болж хувирсан
мэдээ, г гд лө ө ө
Жишээ:
Борлуулалтын г гд л, мэдээө ө ө : барааны нэр, тоо
ширхэг, нэгжийн нэү
Борлуулалтын мэдээлэл: барааны т р л,ө ө
борлуулалтын нутаг дэвсгэр эсвэл борлуулагчаар
47.
1-47
МС-ийн йл ажиллагааү
г гдлийн н цийг оруулахӨ ө өө
г гд л оруулах йл ажиллагааӨ ө ө ү
г гдлийг мэдээлэл болгон боловсруулахӨ ө
Ж нь., тооцоолох, харьцуулах, сортлох, ангилах,
нэгтгэх
Мэдээллийн б тээгдх нийг гаргахү үү
Мессэж, тайлан, маягт ба график д рслэл дү үү
г гдлийн н цийг хадгалахӨ ө өө
г гдлийн элемент д ба мэдээллийн сангуудӨ ө үү
Системийн г йцэтгэлийг хянаж, удирдахү
Эргэх холбоог хянаж, нэлж д гнэхү ү
48.
1-48
МС-ийг ялгаж таних
Бизнесийнмэргэжилтний хувьд та МС-ийг олж
харж, тэдгээрийн
Хэрэглэж буй х м с, техник хангамж, програмү үү
хангамж, г гд л ба с лжээний н ц дийгө ө ө ү өө үү
Бий болгож байгаа мэдээллийн б тээгдх нийү үү
т рлийгө
Оруулах, боловсруулах, гаргах, хадгалах ба хянаж,
удирдах йл ажиллагаагаа г йцэтгэж буй аргыгү ү
Тодорхойлох чадвартай байх ёстой
#7 You might just as well ask why study accounting, finance, operations management, marketing, human resources, management.
Most business majors include a class in IS.
#8 Бараг бүх юмс систем юм.
Нэг систем нь бусад системүүдээс тогтсон эсвэл нэг том системийн хэсэг байж болно.
#9 Энэ бол бид цаашид өргөжүүлэх энгийн тодорхойлолт юм.
What’s an example?
Smoke signals to transmit information
Card catalogs in a library
Book bag with day planner, notebooks, that allows you organize inputs from lectures, presentations and discussions. The output is homework and good exam grades
Cash register at restaurant
Other examples?
#10 Definition of IS from prior slide:
An organized combination of
People
Hardware
Software
Communications networks
Data resources
Policies and procedures
That stores, retrieves, transforms, and disseminates information in an organization
In theory, an IS could be pencil and paper based
#12 Refers back to figure 1.2 on prior slide
Foundation Concepts: Examples: general systems theory, competitive strategies. Covered in chapters 1, 2
Information Technology: Covered in chapters 3-6
Business Applications: Chapter 7: applications in functional areas, Chapter 8: electronic commerce applications and Chapter 9: decision making
Development Processes: By both business professionals and IS specialists. Chapter 10.
Management Challenges: Managing IT at the end user, enterprise and global levels of a business. Chapter 11 is security challenges and Chapter 12 is how to manage IT in global businesses.
#13 Examples of business processes: record purchases, track inventory, pay employees, etc. Business would stop without such IS.
Examples of decision making: what lines of merchandise need to be added, what kind of investment required.
Examples of competitive advantage: put kiosk in store to connect to e-commerce website. Help gain advantage over competitor without such a kiosk.
#14 Note that while IS has expanded, they are still doing the same basic things that they’ve been doing.
What has changed is: more integration of functions, greater connectivity across components, better use for maximum advantage of business and strategic opportunities
#25 Support either operations or management applications
#34 What uses of IT might be considered improper or harmful to other individuals or society? Improper uses might include collecting data that you don’t need, not protecting personal customer data, etc.
What is the proper business use of the Internet or a company’s IT resources? Is it proper to use the company’s computers to surf the web, send personal e-mail, etc.
How can you protect yourself from computer crime? Virus and spam protection, never replying to phishing, etc.
#39 Repeating definition from earlier but adding accepting inputs, producing outputs, and transformation
#42 A cybernetic system has both feedback and control. A home thermostat accepts the desired room temperature as input and sends a message to fire the furnace. The thermostat provides feedback to shut the system down when the desired temperature is reached.
#43 A business can be viewed as a system. This system does not operate in a vacuum rather it functions in an environment containing other systems. A business is an open system in that it interacts with other systems in the environment. It is also an adaptive system in that it can change itself or its environment in order to survive.
#44 Major components of an information: people, hardware, software, data and networks.
These components perform input, processing, output, storage, and control activities.
#45 Hardware:
Peripherals include keyboard, mouse, video screen, printer