Харилцааны стратеги

1. Харилцааны стратеги
4

2. Харилцааны стратеги нь эцсийн
хэрэглэгч, байгууллагын хуваарилалтын
суваг, үйлдвэрлэгч, нийлүүлэгчийн дунд
хэд хэдэн шалтгааны улмаас байх
шаардлагатай байдаг.
• Энэ зорилго нь тодорхой нэг үйлдвэрийн
газрын хувьд байж болох боломжуудыг
олж харах, өрсөлдөх чадварыг
дээшлүүлэхэд шаардагдах мэдээ,
мэдээллийг олж авах, хүрээлэн буй орчны
өөрчлөлтийн улмаас үүсэх эрсдлийг
бууруулах, өртөг зардлыг бууруулах, зах
зээлийг өргөжүүлэхэд чиглэгдэх болно.

3. Харилцаа нь шинэлэг орчин үеийн зүйл биш,
харин энэ нь тодорхой нэг байгууллагын
нөөцийн хязгаарлалт ба эрсдэл, глобал эдийн
засгийн эрсдэл, хүрээлэн буй орчны ач
холбогдлыг нэмэгдүүлэхэд нөлөөлнө.

4. Байгууллага хоорондын глобал харилцаа:
• Өнгөрсөн хугацаанд компаниуд гадаад
жижиг зах зээлд худалдаа хийх гэх зэрэг
тактикийн зорилгодоо хүрэхэд
харилцааг байнга ашиглаж байсан.
• Өнөөдөр байгууллага хоорондын
харилцааны стратеги нь маркетинг,
зардал, технологи гэх зэрэг бүхий л
харьцангуй давуу талын элементүүдийг
авч үзэж байна.

5. Компаниудын хоорондох эдгээр
стратегийн зөвшилцөл нь тактикийн
харилцааг бодвол тэдгээрийн урт
хугацааны үйл ажиллагаа болон
байгууллага оршин тогтноход эерэгээр
нөлөөлнө.

6. Бусад байгууллагатай хамтран ажиллах
стратегийн харилцааг тогтоох хэрэгцээнд хэд
хэдэн зүйл нөлөөлж байна.
• Тухайлбал, хэрэглэгчдэд санал болгож
буй үнийн саналыг сайжруулах боломж,
бизнесийн глобаль орчны эрсдэл ба
өвөрмөц шинжүүд, технологийн нарийн
төвөгтэй байдал, шаардлагатай нөөцийн
эх үүсвэр байгаа эсэх, глобаль зах зээлд
нэвтрэх хэрэгцээ, хамтарсан үйл
ажиллагааг зохицуулах мэдээллийн
технологийн баазын хангалт зэрэг болно.

7. Эдгээр харилцааг хөдөлгөх хүчин зүйл нь
3 категорид хуваагддаг:

8. Үнэ өртгийг сайжруулах боломжууд
• Өнөөгийн зах зээлд байгаа боломж
нь байгууллагууд хэрэглэгчдэд
хамгийн өндөр үнийг санал
болгохын тулд өөрсдийн
чадваруудыг хослуулах явдал юм.
Түншлэлгүй ч гэсэн харилцааны
стратегийг оновчтой
хэрэгжүүлснээр ашигтай үнийг
санал болгох боломж бүрдэнэ.

9. Байгууллагын дотоод харилцаа
• Бүтээгдэхүүн ба үйл явцын загварчлал
нь хэрэглэгчийн хамгийн боломжит
үнийн саналыг бий болгоход
байгууллагын дотоод чадварыг
сайжруулах гол үндэс болж өгдөг. Энэ
нь бие даан ажиллахгүй ч нэг цул болж
ажиллаж чадах жижиг дэд
системүүдийн процесс ба
бүтээгдэхүүний иж бүрдэлийг
бүрдүүлдэг.

10. Байгууллагын орчны өвөрмөц шинж нь
шинэ бүтээгдэхүүн боловсруулах ба
хэрэглэгчдийн хэрэгцээнд хурдан хариу
үйлдэл үзүүлэх байгууллагын чадавхийг
бууруулдаг.
Дээрх асуудлыг байгууллагууд
дараах замаар шийддэг:
1.Байгууллагынхаа дотоод бүтцийг
өөрчлөх
2.Бусад байгууллагатай стратегийн
харилцаа тогтоох.

11. Орчны өвөрмөц шинж нь зах зээл дэх худалдан
авагчдын хэрэгцээ шаардлагад нийцсэн бараа
үйлчилгээг тэдэнд хүргэхэд хүндрэл учруулдаг.
• Үүний улмаас нарийн технологи болон зах
зээлийн сегментүүдийн шаардлагыг хангахын
тулд компаниуд хамтран ажиллаж байна.
Эдгээр стратегиуд нь үйлдвэрлэгч
нийлүүлэгчдийн хамтын ажиллагаа,
өрсөлдөгчдийн хоорондын стратегийн альянс
(холбоо, нэгдэл), аж үйлдвэрийн салбаруудын
хамтарсан үйлдвэрүүд, түншлэл болон
холбоодын үйл ажиллагааг бусад олон
байгууллагатай зохицуулах сүлжээ
байгууллагыг багтаана.

12. Ур чадвар ба нөөцүүд
• Ихэнх аж үйлдвэрүүд дэх технологийн нөөц,
чадварын шаардлага нь тодорхой нэг
байгууллагын чадвараас ямагт илүү байдаг.
Эдгээр компани бүр түншлэлээр дамжуулан
өөрийн чадвараа хөгжүүлж чаддаг байх
хэрэгтэй болж байна. Өрсөлдөгч технологи
болон эрсдэлийг хуваалцах нь стратегийн
түншлэлийг хөгжүүлэх чухал арга зам юм.
Технологиос гадна санхүүгийн бэрхшээлүүд,
зах зээлийн хангалт, мэдээллийн системийн
хангамж зэрэг нь бие даасан байгууллагууд
хоорондоо холбоо тогтооход түлхэц, дэмжлэг
болдог.

13. Технологийн нарийн төвөгтэй байдлын
өсөлт
• Технологийн бэрхшээлүүд аж үйлдвэр
болон ижиг пүүсүүдэд аль алинд нь
ижилхэн нөлөөлдөг. Өрсөлдөөний
давуу байдалтай жижиг компаниуд нь
том пүүсүүдтэй үр ашигтай гэрээ хэлцэл
хийх боломжтой. Учир нь эдгээр жижиг
компаниуд технологийн зарим салбарт
дагнаснаар өндөр түвшинд хүрч
хөгжлийг хурдасгах чадвартай болдог.

14. Санхүүгийн бэрхшээлүүд
• Глобал зах зээл дэх өрсөлдөөний санхүүгийн
хэрэгцээ нь нэг байгууллагын чадвараас
хавьгүй илүү байдаг. Үүний үр дүнд олон аж
үйлдвэртэй өрсөлдөхөд шаардагдах хамгийн
наад захын нөөцийг олж авах болон
санхүүгийн эрсдэлээ өөр пүүстэй
хуваалцахын тулд ихэнх компаниуд түншлэгч
хайх шаардлагатай болдог.
• Энэ глобал зах зээлд нэг компанийн өрсөлдөх
чадвар харьцангуй хязгаарлалтай байдаг.

15. Зах зээлд нэвтрэх
• Байгууллагын харилцаа нь зах зээлд нэвтрэхэд
мөн чухал байдаг. Бараа нь голцуу эцсийн
хэрэглэгчид хүрэх зах зээлд нэвтрэх үүднээс
зуучлагч, бөөний болон жижиглэнгийн
худалдаачдаар дамжин борлуулагддаг. Эдгээр
хуваарилалтын босоо суваг нь эрэлт,
нийлүүлэлтийг холбоход чухал ач холбогдолтой.
Хэвтээ харилцаа нь хамтран ажилладаг
пүүсүүдээр үйлчлүүлдэггүй дотоод зах зээлийн
сегмент болон глобал зах зээлд нэвтрэх үүднээс
өрсөлдөгч пүүсүүдийн хооронд тогтдог. Эдгээр
хамтын ажиллагааны хэлцэл нь барааны
хуваарилалтын уламжлалт сувгаа өргөжүүлэх,
олон улсын зах зээлийн мэдлэг олгох давуу
талтай.

16. Мэдээллийн технологи
• Мэдээллийн технологийг ашглах нь
байгууллагын харилцааг тогтооход цаг
хугацаа, зардал болон үр ашгийн хувьд
тохиромжтой. Мэдээллийн технологи дахь
дэвшил нь байгууллагын дотоод болон
байгууллага хоорондын харилцааны үр
ашгийг дээшлүүлэх чухал эх сурвалж болдог.
• Мэдээллийн технологи болон харилцаа
холбоонд гарсан дэвшил нь гадаадаас
техникийн нөөцийг авч ашиглахад гарч буй
харилцааны саад тотгорыг арилгасан.

17. Бичиг баримт болон нарийн төвөгтэй зураг төслийг
ертөнцийн нэг хэсгээс нөгөө рүү электрон
шуудангаар шууд дамжуулах нь бүтээгдэхүүнийг
хагжүүлэхээр хамтан ажиллахаас ихэнхдээ илүү үр
дүнтэй байдаг.
• Хамтран ажиллах харилцаа нь бүтээгдэхүүн ба
процессын загвар, маркетингийн хамтарсан
хөтөлбөр боловсруулах, урт хугацааны
нийлүүлэлтийн гэрээ байгуулах, цаг хугацаанд нь
бараа материалыг бүртгэх зэрэг асуудлыг
хамарна.
• Тэдгээр нь бусад байгууллагатай хамтран
ажиллах харилцааны боломжийг авч үзэхдээ хэд
хэдэн хүчин зүйлийг үнэлэх хэрэгтэй.

18. Харилцааны стратегид нөлөөлж болох чухал
асуудлуудыг тусгаж буй хүчин зүйл бүрийг
судлана. Үүнд:
• 1.Стратегийн логик гэж юу болох?
• 2.Түншлэл найдвар төрүүлсэн стратеги
мөн уу?
• 3. Харилцааны стратеги нь одоо
зайлшгүй чухал уу?
• 4. Сайн нэр дэвшигч, өрсөлдөгчдөд
боломж байна уу?
• 5.Манай соёлд таарсан харилцаа байна
уу?

19. 1. Стратегийн логик гэж юу вэ?
• Түншлэл нь технологио хуваалцах, зах
зээлд нэвтрэх, шинэ бараа бий болгох
цаг хугацааг багасгах зэрэг нийтлэг
зорилтуудыг биелүүлэхэд чиглэсэн 2
байгууллагын үйл ажиллагааны үр дүн
юм. Жишээ нь нийлүүлэгч нь
хэрэглэгчийн хэрэгцээг дээд зэргээр
хангах барааг нийлүүлснээр ашиг олох
юм.

20. 2.Түншлэл найдвар төрүүлсэн стратеги
мөн уу?
• Энэ хүчин зүйл өрсөлдөгчид, нийлүүлэгчид,
хэрэглэгчидтэй түншлэх асуудлын ашиг тусыг
зардалтай адилтган авч үздэг.
• Харилцааны стратеги нь нөөц, цаг хугацаа
гэсэн хоёр нөхцөлд маш хариуцлагатай
ханддаг.
• Түншлэлийн харилцаагаараа дамжуулан
бусад бизнес харилцагчид байнга шилжүүлж
чадахгүй тийм чухал хөрөнгө оруулалтыг
тэднээс шаардаж болох юм.

21. 3. Харилцааны стратеги нь одоо
зайлшгүй чухал уу?
• Ер нь, харилцаа нь зөвхөн ганцаараа,
дангаараа хийж гүйцэтгэх боломжгүй
төслийг хэрэгжүүлэхэд түншүүдийн хүчин
чармайлтыг нэгтгэхэд зайлшгүй чухал
гэдэгт түншүүд итгэдэг. Гэхдээ, тэр
харилцааны стратегийг илэрхийлэх
туршлага нь хамтран ажиллах
байгууллагуудын хооронд харилцан
хамааралын ач холбогдол тэнцүү байвал
амжилт олох боломж илүү байдаг.

22. 4. Сайн нэр дэвшигч, өрсөлдөгчдөд
боломж байна уу?
• Найдвар төрүүлсэн түншүүд хамтран
ажиллахад таатай биш байж болох юм
эсвэл аль хэдий нь бусад
байгууллагуудыг оролцуулсан байж
болох юм.

23. 5.Манай соёлд таарсан харилцаа байна
уу?
• Түншүүдийн корпорацийн соёл
нь түншийн харилцаанд
хялбархан зохицуулж болдог
байх ёстой. Энэ асуудал нь
бизнесийн үйл ажиллагаанд
онцгой чухал ба эн тэргүүний
зорилтуудад тохирохоор байх
ёстой.

24. • Түншүүдийн чадвартай холбоотой
асуултыг товчхон, хурдан авч
хэлэлцдэг байх хэрэгтэй. Энэ нь
байгууллага хоорондын чадварын
ялгаа, чадамжид найдах
байгууллагуудын хоорондын
харилцааны стратегийн үр ашигтай
үйл ажиллагаанд тэр чадварыг тод
тодорхой тохируулж байх
шаардлагатай

25. Байгууллагын харилцааны хэлбэрүүд:
• Нийлүүлэгч харилцагчид
– Бараа нийлүүлэгч
– Үйлчилгээ нийлүүлэгч
• Латерал харилцагчид
– Өрсөлдөгчид
– Ашгийн бус байгууллагууд
– Засгийн газар
• Худалдан авагч харилцагчид
– Зуучлагч хэрэглэгчид
– Эцсийн хэрэглэгчид
• Дотоод түншүүд
– Бизнес нэгжүүд - цех, тасгууд
– Ажилчид

26. Байгууллага хоорондын харилцааны үр
ашгийг хөгжүүлэхийн тулд дараах
асуудлуудыг сайтар судлан тодорхойлох
хэрэгтэй:
• Харилцааны зорилго
• Харилцааны менежментийн удирдамж
• Түншийн чадвар
• Хяналт ба үнэлгээг сайжруулах

27. Харилцааны зорилго:
• Шинэ технологи хүлээн авах чадамжийг
тодорхойлох
• Шинэ зах зээлийг бий болгох ба зах
зээлийн байршлыг бүрдүүлэх
• Зах зээлийн стратегийг сонгох
• Бүтцийг шинэчлэх ба зардал бууруулах
стратеги

28. Харилцааны менежментийн удирдамж:
• Төлөвлөлт
• Итгэл үнэмшил ба өөрийн сонирхол
• Зөрчилүүд
• Тэргүүлэх бүтэц
• Уян хатан байдал
• Соёлын ялгаа
• Технологи шилжүүлэлт
• Түншүүдийн давуу талаас суралцах

29. Байгууллага хоорондын глобал
харилцаан дахь глобал зах зээлийн
өөрчлөлтөнд байгууллагын дараах 2
хэлбэрийг чухалчлан авч үздэг:
• Корпорацийн сүлжээ
• Худалдааны компаниуд

30. Хувийн үйлдвэрүүд ба Засгийн газрын
хоорондын харилцааны 3 хэлбэр нь
засгийн газрын стратегийн үүргийг
илэрхийлдэг:
• Ганц үндэстний түнш
• Олон үндэстний түнш
• Засгийн газрын корпораци, засгийн
газрын хууль, тогтоомж

31. Анхаарал тавьсанд баярлалаа
-