รายงานนวัตกรรมการจัดกิจกรรมด้านทักษะการคิดชั้นสูง

1. 1.
รายงานนวัตกรรมการจัดกิจกรรมการเรียนรู้เพื่อขับเคลื่อนจุดเน้น
การพัฒนาคุณภาพผู้เรียน
ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4-6 ด้านทักษะการคิดขั้นสูง
เรื่อง “กิจกรรมการเรียนรู้แบบ 5 Steps ที่สอดแทรกทักษะการรู้หนังสือ การคานวณ และการคิดอย่างมีเหตุผล เพื่อเตรียมพร้อมผู้เรียนก้าวสู่ศตวรรษที่ 21”
ผู้นาเสนอผลงงาน
นายวิชัย ลิขิตพรรักษ์
ตาแหน่งครูผู้ช่วย กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์
โรงเรียนศีลาจารพิพัฒน์
สังกัดสานักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 1
สานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน
กระทรวงศึกษาธิการ

2. 2.
คานา
ตามหนังสือของสานักงานเขตพื้นที่การศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 1 (ด่วนมาก) เลขที่ ศธ 04231/ พิเศษ 384 ลงวันที่ 5 สิงหาคม 2557 เรื่อง การจัดทา CD ROM นวัตกรรมการจัดกิจกรรมการเรียนรู้เพื่อ ขับเคลื่อนจุดเน้นการพัฒนาคุณภาพผู้เรียน ตามที่สานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานได้กาหนด จุดเน้นด้านคุณภาพผู้เรียน และโรงเรียนได้รายงานคุณภาพผู้เรียนผ่านระบบออนไลน์ทุกภาคเรียนตั้งแต่ปี การศึกษา 2554 ถึงปัจจุบัน นั้นในการนี้ สานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานจะจัดทาคลังข้อมูลการ จัดการความรู้ ผลของการดาเนินงานตามจุดเน้นแต่ละด้านเพื่อเผยแพร่ให้กับโรงเรียนอื่นๆได้นาไปจัดกิจกรรม พัฒนาคุณภาพผู้เรียนสร้างความเข้มแข็งและกระตุ้นการพัฒนาคุณภาพผู้เรียนอย่างยั่งยืนต่อไป ด้วยเหตุนี้ กระผมจึงได้ส่งผลงาน เรื่อง “กิจกรรมการเรียนรู้แบบ 5 Steps ที่สอดแทรกทักษะการรู้หนังสือ การคานวณ และการคิดอย่างมีเหตุผล เพื่อเตรียมพร้อมผู้เรียนก้าวสู่ศตวรรษที่ 21” เข้าร่วม ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4-6 ในด้านการมีทักษะการคิดขั้นสูง พร้อมกับจัดทารายงานฉบับนี้ขึ้นประกอบอันจะเป็นแนวทางในการ ประยุกต์ใช้ กระบวนการและวิธีการดาเนินงานที่มีความชัดเจนของนวัตกรรมการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน รายวิชาชีววิทยา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ ตามหลักสูตรสถานศึกษาระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย โรงเรียนศีลาจารพิพัฒน์ ผู้นาเสนอหวังเป็นอย่างยิ่งว่ารายงานฉบับนี้ จะเป็นระโยชน์ต่อการพัฒนาการศึกษา ของประเทศชาติเพื่อยกระดับคุณภาพเยาวชนอันจะเป็นพลังสาคัญยิ่งต่อการพัฒนาบ้านเมืองให้ก้าวหน้าอย่าง ยั่งยืนในอนาคตสืบไป
นายวิชัย ลิขิตพรรักษ์
ตาแหน่งครูผู้ช่วย กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์
โรงเรียนศีลาจารพิพัฒน์ สังกัดสานักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเขต 1

3. 3.
สารบัญ
หน้า
ปก
คานา
สารบัญ
กิตติกรรมประกาศ
แผนการจัดการเรียนรู้
- ความน่าจะเป็นและกฏแห่งการแยก ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6
- ระบบการหายใจของสิ่งมีชีวิต ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5
- กล้องจุลทรรศ ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4
- ระบบประสาทของสิ่งมีชีวิต ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5
แบบสังเกตในชั้นเรียน
แบบสังเกตการตอบคาถาและร่วมกิจกรรมหน้าชั้นเรียน
แบบประเมินการทางานกลุ่ม
ตัวอย่างการบันทึกแบบสังเกตในชั้นเรียน
การประเมินความพึงพอใจการจัดกิจกรรมการเรียนรู้
สื่อประกอบการเรียนรู้แบบ Power Point
สื่อประกอบการเรียนรู้แบบคลิป VDO
เว็ปไซต์ประกอบเนื้อหาบทเรียนรายวิชาชีววิทยา
ภาพประกอบการจัดการเรียนรู้
ประวัติผู้นาเสนอนวัตกรรม

4. 4.
กิตติกรรมประกาศ
เอกสารประกอบการนาเสนอผลงานทางวิชาการฉบับนี้จะไม่สบประความสาเร็จได้เลยถ้าขาดการเปิด โอกาสจากโรงเรียนศีลาจารพิพัฒน์ อีกทั้งการอานวยความสะดวกในด้านต่างๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งท่าน ผู้อานวยการโรงเรียนนายสกุล ทองเอียด, ท่านรองผู้อานวยการสานักบริหารวิชาการและกิจการนักเรียนนาง ศุภธิวรรณ นุชาหาญ, ท่านรองผู้อานวยการสานักบริหารงบประมาณและทั่วไปนางสาวชนางรักษ์ มั่นนุช และ นายธันวา ชัยวณิชย์ หัวหน้ากลุ่มกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนที่ได้สนับสนุนการดาเนินงานด้านต่างๆ เป็นอย่างดีมา โดยตลอด
ขอขอบคุณคณะครูโรงเรียนศีลาจารพิพัฒน์ทุกท่านที่ได้ช่วยเหลือแนะนาการทางานด้านต่างๆ ทาให้ เกิดการเรียนรู้และได้รับประสบการณ์การทางาน จนสามารถจัดทาเอกสารประกอบการนาเสนอผลงานทาง วิชาการครั้งนี้มีความถูกต้องมากยิ่งขึ้น และขอขอบใจนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายทุกคนที่ได้ร่วม แรงร่วมใจในการเข้าร่วมกิจกรรมจนประสบผลแห่งความสาเร็จอย่างงดงาม
ขอขอบคุณสานักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเขต 1 และสานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้น พื้นฐานที่ได้กาหนดให้มีการจัดทาคลังข้อมูลการจัดการความรู้ ผลของการดาเนินงานตามจุดเน้นแต่ละด้านเพื่อ เผยแพร่ให้กับโรงเรียนอื่นๆได้นาไปจัดกิจกรรมพัฒนาคุณภาพผู้เรียนสร้างความเข้มแข็งและกระตุ้นการพัฒนา คุณภาพผู้เรียนอย่างยั่งยืนต่อไป ซึ่งทาให้ผู้จัดทาได้รับโอกาสเข้าร่วมการนาเสนอผลงานและแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ด้านนวัตกรรมทางการศึกษาครั้งนี้
หากเอกสารประกอบการนาเสนอผลงานทางวิชาการฉบับนี้ก่อให้เกิดประโยชน์แก่ครู อาจารย์ บุคลากรทางการศึกษาและผู้สนใจศึกษาหาความรู้ทั่วไป ขอมอบคุณงามความดีอันพึงมีในครั้งนี้แด่ครอบครัว ครูบาอาจารย์และผู้เกี่ยวข้องทุกท่านที่ได้อบรมเลี้ยงดูและประสิทธิ์ประสาทวิชาความรู้ตางๆ แด่ผู้จัดทาจนทา ให้ผู้จัดทามีความรู้ความสามารถที่จะดาเนินงานในครั้งนี้เป็นผลสาเร็จ
นายวิชัย ลิขิตพรรักษ์
ตาแหน่งครูผู้ช่วย กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์
โรงเรียนศีลาจารพิพัฒน์ สังกัดสานักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเขต 1

5. 5.
แผนการจัดการเรียนรู้
โดยใช้รูปแบบการเรียนรู้ 5 ขั้นตอน (5 STEPs)
ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4-6
ครูผู้สอน
นายวิชัย ลิขิตพรรักษ์
กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์
ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2557
โรงเรียนศีลาจารพิพัฒน์
สังกัดสานักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 1
กระทรวงศึกษาธิการ

6. 6.
แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 2
หน่วยการเรียนที่ 1 เรื่อง ความน่าจะเป็นและกฎแห่งการแยก กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์
รหัสวิชา/รายวิชา ว 33244/ชีววิทยา 4 ชั้น ม. 6 เวลาเรียน 3 ชั่วโมง
ผู้สอน นายวิชัย ลิขิตพรรักษ์ โรงเรียนศีลาจารพิพัฒน์
**************************************************************************************************
1. มาตรฐานการเรียนรู้
ว 1.2 ม.4-6/1 อธิบายกระบวนการถ่ายทอดสารพันธุกรรม การแปรผันทางพันธุกรรม มิวเทชัน และการเกิด ความหลากหลายทางชีวภาพ
ว 8.1 ใช้กระบวนการทางวิทยาศาสตร์และจิตวิทยาศาสตร์ในการสืบเสาะหาความรู้ การแก้ปัญหา รู้ว่า ปรากฏการณ์ทางธรรมชาติที่เกิดขึ้นส่วนใหญ่มีรูปแบบที่แน่นอน สามารถอธิบายและตรวจสอบได้ ภายใต้ ข้อมูลและเครื่องมือที่มีอยู่ในช่วงเวลานั้นๆ เข้าใจว่า วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี สังคม และสิ่งแวดล้อม มีความ เกี่ยวข้องสัมพันธ์กัน
ตัวชี้วัด / ผลการเรียนรู้
อธิบายความหมายความน่าจะเป็นและกฎแห่งการแยก และสามารถนามาประยุกต์ใช้ใน กระบวนการถ่ายทอดทางพันธุกรรม
2. จุดประสงค์การเรียนรู้
2.1 อธิบายความหมายความน่าจะเป็นและกฎแห่งการแยกได้อย่างถูกต้อง
2.2 สร้างโจทย์ปัญหาที่เกี่ยวข้องกับความน่าจะเป็นและกฎแห่งการแยกได้อย่างถูกต้อง
2.3 สามารถนาความน่าจะเป็นและกฎแห่งการแยกมาประยุกต์ใช้ในกระบวนการถ่ายทอดทางพันธุกรรมได้ อย่างถูกต้อง
3. สาระแกนกลาง / สาระสาคัญ
- เมนเดลเป็นนักคณิตศาสตร์และสถิติ จึงนากฎของความน่าจะเป็น (probability) มาใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล จากผลการทดลองเพื่ออธิบายอัตราส่วนของลักษณะเด่นและลักษณะด้อยในรุ่น F2 ที่เกิดขึ้น
- กฎแห่งการแยก (Law of segregation) ซึ่งเป็นกฎข้อที่ 1 มีใจความว่ายีนที่อยู่เป็นคู่จะแยกออกจากกันใน ระหว่างการสร้างเซลล์สืบพันธุ์ โดยเซลล์สืบพันธุ์แต่ละเซลล์จะได้รับเพียงแอลลีนใดแอลลีนหนึ่ง
4. สาระการเรียนรู้
ความรู้ (K) อธิบายความหมายความน่าจะเป็นและกฎแห่งการแยกได้อย่างถูกต้อง
ทักษะ / กระบวนการ (P) นาความน่าจะเป็นและกฎแห่งการแยกมาประยุกต์ใช้ใน กระบวนการถ่ายทอดทางพันธุกรรมได้อย่างถูกต้อง
คุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A) ตระหนักถึงความสาคัญของความน่าจะเป็นและกฎแห่งการ แยกในการศึกษาวิชาพันธุศาสตร์

7. 7.
5. สมรรถนะ
การสื่อสาร ,การคิด และการแก้ปัญหา
6. ชิ้นงาน / ภาระงานที่แสดงผลการเรียนรู้
สมุดบันทึก ,ใบงาน ,ใบกิจกรรม และConcept map
7. การวัดและประเมินผล
รายการประเมิน
วิธีวัดผล
เครื่องมือวัดผล
เกณฑ์การประเมินผล
1. สมุดบันทึกการเรียนการ สอนประจาบทเรียน
2. ใบงานแบบฝึกหัดทบทวน ประจาบทเรียน
3. แบบทดสอบก่อน - หลัง เรียน
4. แบบบันทึกการทากิจกรรม ประจาบทเรียน
1. ตรวจสมุดบันทึกการ เรียนการสอนประจา บทเรียน
2. ตรวจใบงานแบบฝึกหัด ทบทวนประจาบทเรียน
3. ตรวจแบบทดสอบก่อน - หลังเรียน
4. ตรวจแบบบันทึกการทา กิจกรรมประจาบทเรียน
1. การสังเกต ตรวจสอบ เปรียบเทียบกับเนื้อหาที่ทาการ เรียนการสอนประจาบทเรียน จริง
2. การตรวจสอบคาตอบกับคา เฉลยใบงานแบบฝึกหัดประจา บทเรียน
3. การตรวจสอบคาตอบกับคา เฉลยแบบทดสอบก่อน - หลัง เรียน
4. การตรวจแบบบันทึกการ กิจกรรมประจาบทเรียน
1. ความถูกต้อง ครบถ้วน ใน เนื้อหา ความเป็นระเบียบ เรียบร้อยสวยงามของการจด บันทึก
2. ความถูกต้องของคาตอบ อย่างน้อยไม่ต่ากว่า 80%
3. ความถูกต้องของคาตอบ อย่างน้อยไม่ต่ากว่า 50%
4. ความถูกต้อง ครบถ้วน ใน เนื้อหาการบันทึก ความเป็น ระเบียบเรียบร้อยสวยงามของ การจดบันทึก
8. กิจกรรมการเรียนรู้
นักเรียนทาแบบทดสอบก่อนเรียน เรื่อง ความน่าจะเป็นและกฎแห่งการแยก จานวน 10 ข้อ
ขั้นที่ 1 การเรียนรู้ตั้งคาถาม (Learning to Question)
- ครูให้นักเรียนร่วมกันอภิปรายแผนภาพกระบวนการแบ่งเซลล์แบบไมโอซิส (meiosis) โดยมุ่งเน้น ประเด็นการเปลี่ยนแปลงลักษณะของโครโมโซมที่สังเกตเห็น : คิดเหตุผล (Reasoning Ability)

8. 8.
- นักเรียนร่วมกันตั้งคาถามที่อยากรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงลักษณะของโครโมโซมจาก แผนภาพกระบวนการแบ่งเซลล์แบบไมโอซิส (meiosis) : คิดเหตุผล (Reasoning Ability)
ขั้นที่ 2 การเรียนรู้แสวงหาสารสนเทศ (Learning to Search)
- นักเรียนศึกษาเรียนรู้เพิ่มเติมจากเอกสารใบความรู้ เรื่อง ความน่าจะเป็นและกฎแห่งการแยก : การรู้หนังสือ (Literacy)
ขั้นที่ 3 การเรียนรู้เพื่อสร้างองค์ความรู้ (Learning to Construct)
- ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปองค์ความรู้ที่ได้จากการศึกษา
o เมนเดลเป็นนักคณิตศาสตร์และสถิติ จึงนากฎของความน่าจะเป็น (probability) มาใช้ ในการวิเคราะห์ข้อมูลจากผลการทดลองเพื่ออธิบายอัตราส่วนของลักษณะเด่นและ ลักษณะด้อยในรุ่น F2 ที่เกิดขึ้นซึ่งพบว่าการผสมพันธุ์ถั่วลันเตารุ่น F1 โอกาสที่ยีนในรุ่น F2 จะเข้าคู่กันได้เป็น 3 แบบ เด่น-เด่น เด่น-ด้อย ด้อย-ด้อย ในอัตราส่วน 1:2:1 และฟี โนไทป์ 2 แบบ คือ เด่น กับ ด้อย ในอัตราส่วน 3:1
o กฎแห่งการแยก (Law of segregation) ซึ่งเป็นกฎข้อที่ 1 มีใจความว่ายีนที่อยู่เป็นคู่จะ แยกออกจากกันในระหว่างการสร้างเซลล์สืบพันธุ์ โดยเซลล์สืบพันธุ์แต่ละเซลล์จะได้รับ เพียงแอลลีนใดแอลลีนหนึ่งทาให้สามารถทานายลักษณะในรุ่น F1 ได้เมื่อรู้จีโนไทป์ในรุ่น พ่อแม่
: คิดเหตุผล (Reasoning Ability), การรู้หนังสือ (Literacy), จานวน (Numeracy)
ขั้นที่ 4 การเรียนรู้เพื่อสื่อสาร (Learning to Communicate)
- นักเรียนทาใบงาน เรื่อง ความน่าจะเป็นและกฎแห่งการแยก เพื่อตรวจสอบความรู้ความเข้าใจ และความสามารถในการประยุกต์ใช้แก้โจทย์ปัญหาการคานวณได้อย่างถูกต้อง
: คิดเหตุผล (Reasoning Ability), จานวน (Numeracy)

9. 9.
ขั้นที่ 5 การเรียนเพื่อตอบแทนส้งคม (Learning to Service)
- แบ่งกลุ่มนักเรียนออกเป็น 4-5 กลุ่ม แล้วให้นักเรียนแต่ละกลุ่มสร้างโจทย์ปัญหาที่เกี่ยวข้องกับ ความน่าจะเป็นและกฎแห่งการแยกพร้อมเฉลยคาตอบ แล้วออกมานาเสนอหน้าชั้นเรียน
: คิดเหตุผล (Reasoning Ability), การรู้หนังสือ (Literacy), จานวน (Numeracy)
นักเรียนทาแบบทดสอบหลังเรียน เรื่อง ความน่าจะเป็นและกฎแห่งการแยก จานวน 10 ข้อ
9. สื่อ / อุปกรณ์ / แหล่งเรียนรู้
9.1 ใบงานรายวิชาชีววิทยา เรื่อง ความน่าจะเป็นและกฎแห่งการแยก
9.2 แบบทดสอบก่อน-หลังเรียนรายวิชาชีววิทยา เรื่อง ความน่าจะเป็นและกฎแห่งการแยก
9.2 หนังสือเรียนสาระการเรียนรู้เพิ่มเติม ชีววิทยา 4 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6
ผู้แต่ง สสวท. กระทรวงศึกษาธิการ
9.3 คู่มือครูชีววิทยา เล่ม 4 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ผู้แต่ง สสวท. กระทรวงศึกษาธิการ
9.4 ห้องสมุดเฉลิมพระเกียรติ โรงเรียนศีลาจารพิพัฒน์
9.5 ห้องศูนย์สื่อกลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ โรงเรียนศีลาจารพิพัฒน์

10. 10.
ชื่อ-นามสกุล.............................................................................................เลขที่.............ชั้น....................
@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@
แบบบันทึกการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ เรื่อง ความน่าจะเป็นและกฏแห่งการแยก
กิจกรรมที่ 1 ให้นักเรียนเขียนอภิปรายสิ่งทื่ได้สังเกตเห็นจากแผนภาพต่อไปนี้ หรือตั้งคาถามสิ่งที่นักเรียน อยากรู้
……………………………………………………………………….
………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………….
………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………….
………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………….
กิจกรรมที่ 2 ให้นักเรียนศึกษาใบความรู้ เรื่อง ความน่าจะเป็นและกฏแห่งการแยก พร้อมสรุปสิ่งที่ได้จาก การเรียนรู้อย่างละเอียด
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………

11. 11.
กิจกรรมที่ 3 ให้นักเรียนแก้โจทย์ปัญหาทางพันธุศาสตร์ที่กาหนดให้ต่อไปนี้
1.
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
2.
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
3. ในต้นบานเย็นดอกสีแดงเป็นลักษณะเด่นไม่สมบูรณ์ต่อดอกสีขาว เมื่อผสมระหว่างกันดอกสีชมพูรุ่นลูก จะมีลักษณะดอกสีชมพูกี่เปอร์เซ็นต์
1. 12.5% 2. 25% 3. 50% 4. 62.5%
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
กิจกรรมที่ 4 ให้นักเรียนสร้างโจทย์ปัญหาทางพันธุศาสตร์พร้อมเฉลยอย่างละเอียด จานวน 1 ข้อ
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………

12. 12.
ใบความรู้ เรื่อง ความน่าจะเป็นและกฏแห่งการแยก

13. 13.

14. 14.
ทฤษฏีความน่าจะเป็น
 ความน่าจะเป็น ( Probability ) หมายถึง ค่าโอกาสที่เกิดขึ้นของเหตุการณ์ใดเหตุการณ์หนึ่งต่อ เหตุการณ์ที่เป็นไปได้ทั้งหมด P(E) = n(E) / n(S) เช่น ลูกสามารถคาดคะเนได้ว่าน่าจะมี 2 โอกาส คือ อาจจะเป็น เพศชายหรือหญิง อย่างละครึ่งหรือ อัตราส่วน เพศชาย : เพศหญิง เท่ากับ 1 : 1 หรือ 50 : 50 หรือ 1 / 2 : 1 / 2
การคานวณค่าอัตราส่วนของความน่าจะเป็น มี 2 แบบ คือ
1. แบบการบวก ( Addition ) เป็นอัตราส่วนของเหตุการณ์ที่ไม่สามารถเกิดขึ้นได้พร้อม ๆ กัน คือ เมื่อเกิดเหตุการณ์หนึ่งแล้ว เหตุการณ์อื่น ๆ จะไม่เกิดขึ้น เช่น โอกาสได้ลูกชายผิวเผือก = 0.2 โอกาส ได้ลูกสาวผิวเผือก = 0.1 ดังนั้น โอกาสที่จะได้ลูกผิวเผือก = 0.2+0.1 = 0.3
2. แบบการคูณ ( Multiplication ) เป็นอัตราส่วนของเหตุการณ์ 2 เหตุการณ์ที่สามารถเกิดได้ พร้อม ๆ กัน เช่น เมื่อ AaBb ผสมกับ AaBb โอกาสได้ AA จาก Aa x Aa = ¼ โอกาสได้ Bb จาก Bb x Bb = ½ ดังนั้น โอกาสได้ลูกมีจีโนไทป์ AABb = ¼ x ½ = 1/8
เมื่อเข้าในเนื้อหาเรียบร้อยแล้วมา ทากิจกรรมเพื่อทบทวนต่อนะครับ

15. 15.
แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 1
หน่วยการเรียนที่ 1 เรื่อง ระบบการหายใจของสิ่งมีชีวิต กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์
รหัสวิชา/รายวิชา ว 32242/ชีววิทยา 2 ชั้น ม. 5 เวลาเรียน 2 ชั่วโมง
ผู้สอน นายวิชัย ลิขิตพรรักษ์ โรงเรียนศีลาจารพิพัฒน์
*******************************************************************************************
1. มาตรฐานการเรียนรู้
ว 1.1 ม.4-6/1 ทดลองและอธิบายการรักษาดุลยภาพของเซลล์ของสิ่งมีชีวิต
ว 8.1 ใช้กระบวนการทางวิทยาศาสตร์และจิตวิทยาศาสตร์ในการสืบเสาะหาความรู้ การแก้ปัญหา รู้ว่า ปรากฏการณ์ทางธรรมชาติที่เกิดขึ้นส่วนใหญ่มีรูปแบบที่แน่นอน สามารถอธิบายและตรวจสอบได้ ภายใต้ ข้อมูลและเครื่องมือที่มีอยู่ในช่วงเวลานั้นๆ เข้าใจว่า วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี สังคม และสิ่งแวดล้อม มีความ เกี่ยวข้องสัมพันธ์กัน
ตัวชี้วัด / ผลการเรียนรู้
อธิบายความหมาย องค์ประกอบและความสาคัญของระบบหายใจในสิ่งมีชีวิต เขียนสรุป หน้าที่และโครงสร้างสาคัญของระบบหายใจในสิ่งมีชีวิต
2. จุดประสงค์การเรียนรู้
2.1 อธิบายความหมาย องค์ประกอบและความสาคัญของระบบหายใจในสิ่งมีชีวิตชนิดต่างๆ ได้ถูกต้อง
2.2 สามารถเขียนสรุปหน้าที่และโครงสร้างสาคัญของระบบหายใจในสิ่งมีชีวิตชนิดต่างๆ ได้ถูกต้อง
2.3 ตระหนักถึงความสาคัญของระบบหายใจในสิ่งมีชีวิตชนิดต่างๆต่อกระบวนการดารงชีวิตได้ถูกต้อง
3. สาระแกนกลาง / สาระสาคัญ
- ระบบหายใจในสิ่งมีชีวิตมีความหมายและความสาคัญต่อการดารงชีวิตอย่างมาก
- ระบบหายใจในสิ่งมีชีวิตชนิดต่างๆ มีความคล้ายคลึงและแตกต่างกันบ้างในด้านองค์ประกอบ การทางาน และประสิทธิภาพ
- ระบบหายใจในสิ่งมีชีวิตแบ่งออกได้เป็น 2 แบบได้แก่
1. แหล่งที่อยู่อาศัย
>> สิ่งมีชีวิตที่อาศัยในน้า >> สิ่งมีชีวิตที่อาศัยบนบก
2. ความจาเพาะของอวัยวะในการหายใจ
>> จาเพาะ >> ไม่จาเพาะ

16. 16.
4. สาระการเรียนรู้
ความรู้ (K) อธิบายความหมาย องค์ประกอบและความสาคัญของระบบหายใจในสิ่งมีชีวิตชนิดต่างๆ
ทักษะ / กระบวนการ (P) เขียนสรุปหน้าที่และโครงสร้างสาคัญของระบบหายใจในสิ่งมีชีวิตชนิดต่างๆ
คุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A) ตระหนักถึงความสาคัญของระบบหายใจในสิ่งมีชีวิตชนิดต่างๆต่อ
กระบวนการดารงชีวิต
5. สมรรถนะ
การคิด ,การสื่อสาร และการใช้เทคโนโลยี
6. ชิ้นงาน / ภาระงานที่แสดงผลการเรียนรู้
สมุดบันทึก ,ใบงาน ,ใบกิจกรรม และConcept map
7. การวัดและประเมินผล
รายการประเมิน
วิธีวัดผล
เครื่องมือวัดผล
เกณฑ์การประเมินผล
1. สมุดบันทึกการเรียน การสอนประจาบทเรียน
2. ใบงานแบบฝึกหัด ทบทวนประจาบทเรียน
3. ทดสอบเก็บคะแนน ประจาบทเรียน
4. แบบบันทึกการทา กิจกรรมประจาบทเรียน
1. ตรวจสมุดบันทึกการ เรียนการสอนประจา บทเรียน
2. ตรวจใบงาน แบบฝึกหัดทบทวน ประจาบทเรียน
3. ตรวจแบบทดสอบ เก็บคะแนนประจา บทเรียน
4. ตรวจแบบบันทึกการ ทากิจกรรมประจา บทเรียน
1. การสังเกต ตรวจสอบ เปรียบเทียบกับเนื้อหาที่ทา การเรียนการสอนประจา บทเรียนจริง
2. การตรวจสอบคาตอบกับ คาเฉลยใบงานแบบฝึกหัด ประจาบทเรียน
3. การตรวจสอบคาตอบกับ คาเฉลยแบบทดสอบประจา บทเรียน
4. การตรวจแบบบันทึกการ กิจกรรมประจาบทเรียน
1. ความถูกต้อง ครบถ้วน ในเนื้อหา ความเป็น ระเบียบเรียบร้อยสวยงาม ของการจดบันทึก
2. ความถูกต้องของ คาตอบอย่างน้อยไม่ต่า กว่า 80%
3. ความถูกต้องของ คาตอบอย่างน้อยไม่ต่า กว่า 50%
4. ความถูกต้อง ครบถ้วน ในเนื้อหาการบันทึก ความ เป็นระเบียบเรียบร้อย สวยงามของการจดบันทึก
8. กิจกรรมการเรียนรู้
นักเรียนทาแบบทดสอบก่อนเรียน เรื่อง ระบบหายใจ จานวน 10 ข้อ
ขั้นที่ 1 การเรียนรู้ตั้งคาถาม (Learning to Question)
- ครูให้นักเรียนร่วมกันอภิปรายแผนภาพระบบหายใจของสิ่งมีชีวิตชนิดต่างๆที่สังเกตเห็น โดยเน้น โครงสร้างการหายใจที่มีความแตดต่างกัน : คิดเหตุผล (Reasoning Ability)

17. 17.
- นักเรียนร่วมกันตั้งคาถามที่อยากรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับลักษณะโครงสร้างที่สิ่งมีชีวิตใช้ในการหายใจ จากแผนภาพที่ครูนาเสนอ : คิดเหตุผล (Reasoning Ability)
ขั้นที่ 2 การเรียนรู้แสวงหาสารสนเทศ (Learning to Search)
- นักเรียนศึกษาเรียนรู้เพิ่มเติมจากแหล่งการเรียนรู้เว็ปไซต์ในห้องสืบค้น โรงเรียนศีลาจารพิพัฒน์ เรื่อง ระบบหายใจของสิ่งมีชีวิต : การรู้หนังสือ (Literacy)
ขั้นที่ 3 การเรียนรู้เพื่อสร้างองค์ความรู้ (Learning to Construct)
- ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปองค์ความรู้ที่ได้จากการศึกษา
o ระบบทางเดินหายใจมีหน้าที่แลกเปลี่ยนก๊าซให้กับสิ่งมีชีวิต ในมนุษย์และสัตว์เลี้ยงลูก ด้วยนมระบบทางเดินหายใจประกอบไปด้วย จมูกหลอดลม ปอด และกล้ามเนื้อระบบ

18. 18.
ทางเดินหายใจ ออกซิเจนและคาร์บอนไดออกไซด์จะถูกแลกเปลี่ยนที่ปอดด้วย กระบวนการแพร่
o อวัยวะในการหายใจแบบไม่จาเพาะ
>>> สิ่งมีชีวิตที่อาศัยในน้า
 โปรโทซัว : เซลล์เดียวและการแพร่ผ่านเยื่อหุ้มเซดลล์
 ฟองน้า : ช่องทางเข้าออกของน้าและการแพร่ผ่านเยื่อหุ้มเซลล์
 ไฮดรา : ช่องแกสโทรวาสคิวลาร์และการแพร่ผ่านในช่องลาตัว
 พลานาเลีย : การแพร่ผ่านเยื่อหุ้มเซลล์
o อวัยวะในการหายใจแบบจาเพาะ
>>> สิ่งมีชีวิตที่อาศัยในน้า
 หอย : เหงือกและแมนเทิล
 แม่เพรียง : พาราโพเดีย
 แมงดาทะเล : เหงือกแผง
 กุ้ง : ช่องเหงือก
 ดาวทะเล : หนามที่ผิวลาตัว
 ปลิงทะเล : เรสไปราทอรี ทรี
 ปลา : แผงซี่เหงือก
>>> สิ่งมีชีวิตที่อาศัยบนบก
 ไส้เดือนดิน : ผิวหนัง
 หอยทาก : ปอดเทียมและช่องทางเข้าออกของอากาศ
 แมงมุม : ปอดแผง
 แมลง กิ้งกือและตะขาบ : ถุงลมและระบบท่อลม (spiracle, trachea และ tracheole)
 กบ : ระยะลูกอ๊อดใช้เหงือกภายยนอก ระยะตัวเต็มวัยใช้ปอดและผิวหนัง
 สัตว์เลื้อยคลาน : ปอด
 สัตว์ปีก : ปอดและถุงลม
 สัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้านม : ปอด ถุงลม กะบังลม กล้ามเนื้อซี่โครงแถบนอก และแถบใน กระดูกซี่โครง
: คิดเหตุผล (Reasoning Ability), การรู้หนังสือ (Literacy)
ขั้นที่ 4 การเรียนรู้เพื่อสื่อสาร (Learning to Communicate)
- นักเรียนทาแบบฝึกหัด เรื่อง ระบบหายใจของสิ่งมีชีวิต เพื่อตรวจสอบความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้อง

19. 19.
- ครูแบ่งกลุ่มนักเรียนออกเป็น 4-5 กลุ่ม แล้วให้นักเรียนวัดอัตราการหายใจเข้าออกของสมาชิกใน กลุ่มแต่ละคนภายใน 1 นาที ซึ่งแบ่งออกเป็น 2 กรณี คือ กรณีปกติและกรณีออกกาลังกาย เพื่อ เปรียบเทียบความแตกต่างที่เกิดขึ้น ร่วมกันอภิปรายผลที่เกิดขึ้น
: คิดเหตุผล (Reasoning Ability), จานวน (Numeracy)
ขั้นที่ 5 การเรียนเพื่อตอบแทนส้งคม (Learning to Service)
- แบ่งกลุ่มนักเรียนออกเป็น 4-5 กลุ่ม แล้วให้นักเรียนแต่ละกลุ่มจัดทาป้ายนิเทศเพื่อเผยแพร่ ความรู้เกี่ยวกับระบบการหายใจของสิ่งมีชีวิต
: คิดเหตุผล (Reasoning Ability), การรู้หนังสือ (Literacy), จานวน (Numeracy)
นักเรียนทาแบบทดสอบหลังเรียน เรื่อง ระบบหายใจของสิ่งมีชีวิต จานวน 10 ข้อ
9. สื่อ / อุปกรณ์ / แหล่งเรียนรู้
9.1 ใบงานรายวิชาชีววิทยา เรื่อง ระบบหายใจของสิ่งมีชีวิต
9.2 แบบทดสอบก่อน-หลังเรียนรายวิชาชีววิทยา เรื่อง ระบบหายใจของสิ่งมีชีวิต
9.2 หนังสือเรียนสาระการเรียนรู้เพิ่มเติม ชีววิทยา 4 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6
ผู้แต่ง สสวท. กระทรวงศึกษาธิการ
9.3 คู่มือครูชีววิทยา เล่ม 4 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ผู้แต่ง สสวท. กระทรวงศึกษาธิการ
9.4 ห้องสมุดเฉลิมพระเกียรติ โรงเรียนศีลาจารพิพัฒน์
9.5 ห้องศูนย์สื่อกลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ โรงเรียนศีลาจารพิพัฒน์

20. 20.
ชื่อ-นามสกุล.............................................................................................เลขที่.............ชั้น....................
@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@
แบบบันทึกการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ เรื่อง ระบบการหายใจของสิ่งมีชีวิต
กิจกรรมที่ 1 ให้นักเรียนเขียนอภิปรายสิ่งทื่ได้สังเกตเห็นจากแผนภาพต่อไปนี้ หรือตั้งคาถามสิ่งที่นักเรียน อยากรู้
……………………………………………………………………….
………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………….
………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………….
………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………….
………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………….
กิจกรรมที่ 2 ให้นักเรียนศึกษาใบความรู้ เรื่อง ระบบการหายใจของสิ่งมีชีวิต พร้อมสรุปสิ่งที่ได้จากการ เรียนรู้อย่างละเอียด
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………

21. 21.
กิจกรรมที่ 3 ให้นักเรียนเขียนตอบคาถามต่อไปนี้
1. อวัยวะในการแลกเปลี่ยนก๊าซของสิ่งมีชีวิตแต่ละชนิดจะมีโครงสร้างและหลักการในการทางานที่ เหมือนกันอย่างไร
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
2. ให้นักเรียนสรุปทางเดินหายใจของตนเองพร้อมอธิบายหน้าที่หรือการทางานของทางเดินหายใจแต่ละ ส่วนอย่างคร่าวๆ
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
3. นักเรียนคิดว่าอัตราการหายใจของตนเองเมื่อเปรียบเทียบกับบุคคลอื่นๆ จะเท่ากันหรือไม่ และมีปัจจัย ใดบ้างที่ส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงอัตราการหายใจของนักเรียน
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
กิจกรรมที่ 4 ให้นักเรียนบันทึกผลการทากิจกรรม เรื่อง ปัจจัยที่ส่งผลต่ออัตราการหายใจของสิ่งมีชีวิต
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………

22. 22.
ใบความรู้ เรื่อง ระบบการหายใจของสิ่งมีชีวิต

23. 23.

24. 24.
เมื่อเข้าในเนื้อหาเรียบร้อยแล้วมา ทากิจกรรมเพื่อทบทวนต่อนะคะ

25. 25.
แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 8
หน่วยการเรียนที่ 2 ดุลยภาพของสิ่งมีชีวิต เรื่อง กล้องจุลทรรศน์ กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์
รหัสวิชา/รายวิชา ว 31104/วิทยาศาสตร์ (ชีววิทยา) ชั้น ม. 4 เวลาเรียน 1 ชั่วโมง
ผู้สอน นายวิชัย ลิขิตพรรักษ์ โรงเรียนศีลาจารพิพัฒน์
**************************************************************************************************
1. มาตรฐานการเรียนรู้
ว 1.1 ม.4-6/1 ทดลองและอธิบายการรักษาดุลยภาพของเซลล์ของสิ่งมีชีวิต
ว 8.1 ใช้กระบวนการทางวิทยาศาสตร์และจิตวิทยาศาสตร์ในการสืบเสาะหาความรู้ การแก้ปัญหา รู้ว่า ปรากฏการณ์ทางธรรมชาติที่เกิดขึ้นส่วนใหญ่มีรูปแบบที่แน่นอน สามารถอธิบายและตรวจสอบได้ ภายใต้ ข้อมูลและเครื่องมือที่มีอยู่ในช่วงเวลานั้นๆ เข้าใจว่า วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี สังคม และสิ่งแวดล้อม มีความ เกี่ยวข้องสัมพันธ์กัน
ตัวชี้วัด / ผลการเรียนรู้
อธิบาย สืบค้นข้อมูลและทดลองเกี่ยวกับการรักษาดุลยภาพของเซลล์ของสิ่งมีชีวิต กลไกการ รักษาดุลยภาพของน้าในพืช กลไกการควบคุมดุลยภาพของน้า แร่ธาตุ และอุณภูมิของมนุษย์และสัตว์อื่นๆ และนาความรู้ไปใช้ประโยชน์และระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายและนาความรู้ไปใช้ในการดูแลรักษา
2. จุดประสงค์การเรียนรู้
2.1 สามารถอธิบายองค์ประกอบและหน้าที่ของแต่ละองค์ประกอบของกล้องจุลทรรศน์ได้อย่างถูกต้อง
2.2 สามารถคานวณหากาลังขยายของกล้องจุลทรรศน์แบบใช้แสงธรรมดาได้อย่างถูกต้อง
2.3 ตระหนักถึงความสาคัญของกล้องจุลทรรศน์ต่อการศึกษาทางชีววิทยาได้อย่างถูกต้อง
3. สาระแกนกลาง / สาระสาคัญ
- การศึกษาเซลล์ของสิ่งมีชีวิตต้องใช้กล้องจุลทรรศน์ (microscope)
- กล้องจุลทรรศน์ แบ่งออกเป็น 2 ชนิด
(1) กล้องจุลทรรศน์แบบใช้แสงธรรมดา (LM)
(2) กล้องจุลทรรศน์แบบอิเล็กตรอน (EM)
- การหากาลังขยายของกล้องจุลทรรศน์แบบใช้แสงงธรรมดา
4. สาระการเรียนรู้
ความรู้ (K) อธิบายองค์ประกอบและหน้าที่ของแต่ละองค์ประกอบของกล้องจุลทรรศน์
ทักษะ / กระบวนการ (P) คานวณหากาลังขยายของกล้องจุลทรรศน์แบบใช้แสงธรรมดา
คุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A) ตระหนักถึงความสาคัญของกล้องจุลทรรศน์ต่อการศึกษาชีววิทยา

26. 26.
5. สมรรถนะ
การใช้เทคโนโลยี การคิด ทักษะชีวิตและการแก้ปัญหา
6. ชิ้นงาน / ภาระงานที่แสดงผลการเรียนรู้
สมุดบันทึก ,ใบงาน ,ใบกิจกรรม และConcept map
7. การวัดและประเมินผล
รายการประเมิน
วิธีวัดผล
เครื่องมือวัดผล
เกณฑ์การประเมินผล
1. สมุดบันทึกการเรียน การสอนประจาบทเรียน
2. ใบงานแบบฝึกหัด ทบทวนประจาบทเรียน
3. ทดสอบเก็บคะแนน ประจาบทเรียน
4. แบบบันทึกการทา กิจกรรมประจาบทเรียน
1. ตรวจสมุดบันทึกการ เรียนการสอนประจา บทเรียน
2. ตรวจใบงาน แบบฝึกหัดทบทวน ประจาบทเรียน
3. ตรวจแบบทดสอบ เก็บคะแนนประจา บทเรียน
4. ตรวจแบบบันทึกการ ทากิจกรรมประจา บทเรียน
1. การสังเกต ตรวจสอบ เปรียบเทียบกับเนื้อหาที่ทา การเรียนการสอนประจา บทเรียนจริง
2. การตรวจสอบคาตอบกับ คาเฉลยใบงานแบบฝึกหัด ประจาบทเรียน
3. การตรวจสอบคาตอบกับ คาเฉลยแบบทดสอบประจา บทเรียน
4. การตรวจแบบบันทึกการ กิจกรรมประจาบทเรียน
1. ความถูกต้อง ครบถ้วน ในเนื้อหา ความเป็น ระเบียบเรียบร้อยสวยงาม ของการจดบันทึก
2. ความถูกต้องของ คาตอบอย่างน้อยไม่ต่า กว่า 80%
3. ความถูกต้องของ คาตอบอย่างน้อยไม่ต่า กว่า 50%
4. ความถูกต้อง ครบถ้วน ในเนื้อหาการบันทึก ความ เป็นระเบียบเรียบร้อย สวยงามของการจดบันทึก
8. กิจกรรมการเรียนรู้
นักเรียนทาแบบทดสอบก่อนเรียน เรื่อง กล้องจุลทรรศน์ จานวน 10 ข้อ
ขั้นที่ 1 การเรียนรู้ตั้งคาถาม (Learning to Question)
- ครูให้นักเรียนร่วมกันอภิปรายแผนภาพการใช้เครื่องมือในการศึกษาทางชีววิทยาที่สังเกตเห็น โดย เน้นกระบวนการศึกษาสิ่งมีชีวิตที่มีขนาดเล็กหรือโครงสร้างพื้นฐานของสิ่งมีชีวิต : คิดเหตุผล (Reasoning Ability)

27. 27.
- นักเรียนร่วมกันตั้งคาถามที่อยากรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับการทางานและวิธีการใช้กล้องจุลทรรศน์จาก
แผนภาพที่ครูนาเสนอ : คิดเหตุผล (Reasoning Ability)
ขั้นที่ 2 การเรียนรู้แสวงหาสารสนเทศ (Learning to Search)
- นักเรียนศึกษาเรียนรู้เพิ่มเติมจากหนังสือเรียนชีววิทยาพื้นฐาน เรื่อง กล้องจุลทรรศน์ พร้อม
บันทึกสรุปย่อเนื้อหาบทเรียน : การรู้หนังสือ (Literacy)
ขั้นที่ 3 การเรียนรู้เพื่อสร้างองค์ความรู้ (Learning to Construct)
- ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปองค์ความรู้ที่ได้จากการศึกษา
o การศึกษาเซลล์ของสิ่งมีชีวิตต้องใช้กล้องจุลทรรศน์ (microscope)
o กล้องจุลทรรศน์ แบ่งออกเป็น 2 ชนิด
(1) กล้องจุลทรรศน์แบบใช้แสงธรรมดา (LM)
-- แบบใช้แสงธรรมดาหรือชนิดเลนส์ประกอบ (Compound microscope) ใช้ศึกษา
โครงสร้างภายใน (แสงทะลุผ่าน : slide 2 มิติ)
-- แบบใช้แสงสเตอริโอ (Stereoscopic microscope) ใช้ศึกษาโครงสร้างภายนอก (แสง
สะท้อน : ทึบ 3 มิติ)
-

28. 28.
(2) กล้องจุลทรรศน์แบบอิเล็กตรอน (EM)
-- แบบส่องผ่าน (Transmission Electron Microscope: TEM) ใช้ศึกษาโครงสร้างภายใน
ของเซลล์โดยลาแสงอิเล็กตรอนจะส่องผ่านเซลล์ที่เตรียมให้บางเป็นพิเศษ
-- แบบส่องกราด (Scanning Electron Microscope: SEM) ใช้ศึกษาโครงสร้างของผิวเซลล์
หรือผิวของวัตถุ โดยแสงของอิเล็กตรอนส่องกระทบผิวของวัตถุ
: คิดเหตุผล (Reasoning Ability), การรู้หนังสือ (Literacy)
ขั้นที่ 4 การเรียนรู้เพื่อสื่อสาร (Learning to Communicate)
- ครูแบ่งกลุ่มนักเรียนออกเป็น 4-5 กลุ่ม แล้วให้นักเรียนทาการศึกษาสิ่งมีชีวิตขนาดเล็กในแหล่งน้า บริเวณบ่อปลาที่อยู่ด้านหลังของโรงเรียนโดยใช้กล้องจุลทรรศน์ พร้อมบันทึกผลการศึกษาที่ได้ลง ในแบบบันทึกกิจกรรม โดยเน้นวิธีการใช้กล้องจุลทรรศน์ที่ถูกต้องและจานวนสิ่งมีชีวิตที่ สังเกตเห็น
: คิดเหตุผล (Reasoning Ability), จานวน (Numeracy)

29. 29.
ขั้นที่ 5 การเรียนเพื่อตอบแทนส้งคม (Learning to Service)
- ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่มออกแบบและจัดทาแผ่นพับแนะนาความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับกล้อง จุลทรรศน์ ความสาคัญของกล้องจุลทรรศน์ ประเภทของกล้องจุลทรรศน์ ส่วนประกอบและการ ทางานของกล้องจุลทรรศน์ วิธีการใช้กล้องจุลทรรศน์ที่ถูกต้อง เป็นต้อง
: คิดเหตุผล (Reasoning Ability), การรู้หนังสือ (Literacy), จานวน (Numeracy)
นักเรียนทาแบบทดสอบหลังเรียน เรื่อง กล้องจุลทรรศน์ จานวน 10 ข้อ
9. สื่อ / อุปกรณ์ / แหล่งเรียนรู้
9.1 แบบบันทึกกิจกรรมรายวิชาชีววิทยา เรื่อง กล้องจุลทรรศน์
9.2 แบบทดสอบก่อน-หลังเรียนรายวิชาชีววิทยา เรื่อง กล้องจุลทรรศน์
9.2 หนังสือเรียนสาระการเรียนรู้เพิ่มเติม ชีววิทยา 4 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6
ผู้แต่ง สสวท. กระทรวงศึกษาธิการ
9.3 คู่มือครูชีววิทยา เล่ม 4 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ผู้แต่ง สสวท. กระทรวงศึกษาธิการ
9.4 ห้องสมุดเฉลิมพระเกียรติ โรงเรียนศีลาจารพิพัฒน์
9.5 ห้องศูนย์สื่อกลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ โรงเรียนศีลาจารพิพัฒน์

30. 30.
ชื่อ-นามสกุล.............................................................................................เลขที่.............ชั้น....................
@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@
แบบบันทึกการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ เรื่อง กล้องจุลทรรศน์ (Microscope)
กิจกรรมที่ 1 ให้นักเรียนเขียนอภิปรายสิ่งทื่ได้สังเกตเห็นจากแผนภาพต่อไปนี้ หรือตั้งคาถามสิ่งที่นักเรียน อยากรู้
……………………………………………………………………….
………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………….
………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………….
………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………….
กิจกรรมที่ 2 ให้นักเรียนศึกษาใบความรู้ เรื่อง กล้องจุลทรรศน์ (Microscope) พร้อมสรุปสิ่งที่ได้จากการ เรียนรู้อย่างละเอียด
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………

31. 31.
กิจกรรมที่ 3 ให้นักเรียนเขียนตอบคาถามต่อไปนี้
1. กล้องจุลทรรศน์ (Microscope) คืออะไร ปัจจุบันที่นิยมใช้มีกี่ประเภท อะไรบ้าง
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
2. จงเปรียบเทียบความแตกต่างระหว่างกล้องจุลทรรศน์ใช้แสงและกล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอน
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
3. เมื่อใช้กล้องจุลทรรศน์ที่มีกาลังขยายเลนส์ใกล้ตา 10X และเลนส์ใกล้วัตถุ 100X สามารถมองเห็นเซลล์ยาว 100 ไมครอน ขนาดจริงของเซลล์นี้คือเท่าใด
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
กิจกรรมที่ 4 ให้นักเรียนบันทึกผลการทากิจกรรมการศึกษาสิ่งมีชีวิตขนาดเล็กภายใต้กล้องนจุลทรรศน์
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………

32. 32.
ใบความรู้ เรื่อง กล้องจุลทรรศน์ (Microscope)
กล้องจุลทรรศน์เป็นอุปกรณ์ที่มีความสา คัญอย่างยิ่งในการศึกษาชีววิทยาเนื่องจากเป็นเครื่องมือที่ช่วย
ทา ให้นักวิทยาศาสตร์สามารถมองเห็นสิ่งมีชีวิตและโครงสร้างของสิ่งมีชีวิตที่มีขนาดเล็กมากๆได้ จึง
ทา ให้เกิดการค้นพบและได้รับความรู้มากมาย กล้องจุลทรรศน์ที่ใช้กันอยู่ในปัจจุบันมี 2 ชนิด คือ
1. กล้องจุลทรรศน์ใช้แสง แบ่งเป็นแบบใช้แสงธรรมดาหรืออาจเรียกได้ว่ากล้องจุลทรรศน์ชนิดเลนส์
ประกอบ (Compound microscope) ทั้งชนิดที่ใช้แสงสว่างตามธรรมชาติและชนิดที่ใช้ไฟฟ้าและแบบ
ใช้แสงสเตอริโอ (Stereoscopic microscope)
2. กล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอน (Electron microscope) ที่ใช้กันในปัจจุบันนี้มี 2 แบบ คือ
- กล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอนแบบส่องผ่าน (Transmission Electron Microscope: TEM) ใช้ศึกษา
โครงสร้างภายในของเซลล์โดยลา แสงอิเล็กตรอนจะส่องผ่านเซลล์ที่เตรียมให้บางเป็นพิเศษ
- กล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอนแบบส่องกราด (Scanning Electron Microscope: SEM) ใช้ศึกษา
โครงสร้างของผิวเซลล์หรือผิวของวัตถุ โดยแสงของอิเล็กตรอนส่องกระทบผิวของวัตถุ

33. 33.
ภาพที่ได้จากการส่องดูด้วยกล้องทั้ง 4 แบบ จะปรากฏแตกต่างกัน คือ ภาพที่ได้จากกล้องจุลทรรศน์ อิเล็กตรอนจะให้รายละเอียดได้มากกว่ากล้องจุลทรรศน์ใช้แสงและภาพที่เกิดจากกล้องจุลทรรศน์ อิเล็กตรอนแบบส่องผ่านจะช่วยให้เราเห็นรายละเอียดภายในของโครงสร้างต่างๆได้ดี เช่นเดียวกับการ ใช้กล้องจุลทรรศน์ใช้แสงแบบธรรมดาแต่มีความละเอียดสูงกว่า ส่วนกล้องอิเล็กตรอนแบบส่องกราด จะมองห็นโครงสร้างด้านนอกของวัตถุเป็นภาพสามมิติ เช่นเดียวกับการใช้กล้องจุลทรรศน์ใช้แสง แบบสเตอริโอแต่มีความละเอียดสูงกว่า
ตารางเปรียบเทียบความแตกต่างของกล้องจุลทรรศน์ใช้แสงและกล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอน
ลักษณะเปรียบเทียบ
กล้องจุลทรรศน์ใช้แสง
กล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอน ชนิดของแสง แสงธรรมดา ( = 4x103 Ao) ลาอิเล็กตรอน ( = 0.05-10 Ao)
ชนิดของเลนส์
เลนส์นูน
เลนส์แม่เหล็กไฟฟ้า กำลังขยำย ประมาณ 2,000 เท่า ประมาณ 500,000 เท่า
ขนำดวัตถุที่เล็กที่สุด
0.2 ไมโครเมตร
0.0005 ไมโครเมตร ภำยในลำกล้อง มีอากาศ สุญญากาศ
ภำพสุดท้ำยที่เกิดขึ้น
ภาพเสมือนหัวกลับ
ภาพปรากฏบนจอเรืองแสง สภำพของวัตถุที่ใช้ดู มีหรือไม่มีชีวิต ไม่มีชีวิตและแห้งปราศจากน้า

34. 34.
ข้อควรจำ
- กาลังขยายของกล้องจุลทรรศน์ = กาลังขยายของเลนส์ใกล้วัตถุ x กาลังขยายเลนส์ใกล้ตา
- ขยาดภาพ = ขนาดวัตถุ x กาลังขยายของกล้องจุลทรรศน์
ข้อสังเกต
- ถ้ากาลังขยายของกล้องสูงจะเห็นภาพที่มีรายละเอียดมากกว่า แต่บริเวณขอบเขตที่มองเห็นภาพจะ น้อยกว่ากล้องที่มีกาลังขยายต่า
ข้อควรระวัง
- ภาพที่มองผ่านกล้องจุลทรรศน์ใช้แสงธรรมดาเป็นภาพเสมือนหัวกลับ ภาพที่มองเห็นในกล้องจะ กลับจากซ้ายเป็นขวาและบนเป็นล่างเสมอ
เมื่อเข้าในเนื้อหาเรียบร้อยแล้วมา ทากิจกรรมเพื่อทบทวนต่อนะครับ

35. 35.
แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 9
หน่วยการเรียนที่ 3 เรื่อง ระบบประสาทของสิ่งมีชีวิต กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์
รหัสวิชา/รายวิชา ว 32242/ชีววิทยา 2 ชั้น ม. 5 เวลาเรียน 1 ชั่วโมง
ผู้สอน นายวิชัย ลิขิตพรรักษ์ โรงเรียนศีลาจารพิพัฒน์
*******************************************************************************************
1. มาตรฐานการเรียนรู้
ว 1.1 ม.4-6/1 ทดลองและอธิบายการรักษาดุลยภาพของเซลล์ของสิ่งมีชีวิต
ว 8.1 ใช้กระบวนการทางวิทยาศาสตร์และจิตวิทยาศาสตร์ในการสืบเสาะหาความรู้ การแก้ปัญหา รู้ว่า ปรากฏการณ์ทางธรรมชาติที่เกิดขึ้นส่วนใหญ่มีรูปแบบที่แน่นอน สามารถอธิบายและตรวจสอบได้ ภายใต้ ข้อมูลและเครื่องมือที่มีอยู่ในช่วงเวลานั้นๆ เข้าใจว่า วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี สังคม และสิ่งแวดล้อม มีความ เกี่ยวข้องสัมพันธ์กัน
ตัวชี้วัด / ผลการเรียนรู้
อธิบายความหมาย องค์ประกอบและความสาคัญของระบบประสาทในสิ่งมีชีวิต เขียนสรุป หน้าที่และโครงสร้างสาคัญของระบบประสาทในสิ่งมีชีวิต
2. จุดประสงค์การเรียนรู้
2.1 อธิบายความหมาย องค์ประกอบและความสาคัญของระบบประสาทในสิ่งมีชีวิตชนิดต่างๆ ได้ถูกต้อง
2.2 สามารถเขียนสรุปหน้าที่และโครงสร้างสาคัญของระบบประสาทในสิ่งมีชีวิตชนิดต่างๆ ได้ถูกต้อง
2.3 ตระหนักถึงความสาคัญของระบบประสาทในสิ่งมีชีวิตชนิดต่างๆต่อกระบวนการดารงชีวิตได้ถูกต้อง
3. สาระแกนกลาง / สาระสาคัญ
- ระบบประสาทในสิ่งมีชีวิตมีความสาคัญต่อกระบวนการดารงชีวิตอย่างมากโดยเฉพาะอย่างยิ่งการตอบสนอง ต่อการเปลี่ยนแปลงของสิ่งแวดล้อม
- ระบบประสาทในสิ่งมีชีวิตชนิดต่างๆ มีความแตกต่างกันในด้านองค์ประกอบ การทางาน และประสิทธิภาพ ในการตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงของสิ่งแวดล้อมเพื่อการอยู่รอด
- ระบบประสาทในสิ่งมีชีวิตแบ่งออกได้หลายรูปแบบดังนี้
1. ไม่มีระบบประสาท แต่ละเซลล์ตอบสนองแยกกัน
2. เส้นใยประสานงาน
3. ระบบประสาทร่างแห
4. ระบบประสาทแบบขั้นบันได
5. ระบบประสาทวงแหวน
6. ระบบประสาทแบบมีศูนย์กลาง

36. 36.
4. สาระการเรียนรู้
ความรู้ (K) อธิบายความหมาย องค์ประกอบและความสาคัญของระบบประสาทในสิ่งมีชีวิตชนิดต่างๆ
ทักษะ / กระบวนการ (P) เขียนสรุปหน้าที่และโครงสร้างสาคัญของระบบประสาทในสิ่งมีชีวิตชนิด
ต่างๆ
คุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A) ตระหนักถึงความสาคัญของระบบประสาทในสิ่งมีชีวิตชนิดต่างๆต่อ
กระบวนการดารงชีวิต
5. สมรรถนะ
การคิด ,การสื่อสาร และการแก้ปัญหา
6. ชิ้นงาน / ภาระงานที่แสดงผลการเรียนรู้
สมุดบันทึก ,ใบงาน ,ใบกิจกรรม และConcept map
7. การวัดและประเมินผล
รายการประเมิน
วิธีวัดผล
เครื่องมือวัดผล
เกณฑ์การประเมินผล
1. สมุดบันทึกการเรียน การสอนประจาบทเรียน
2. ใบงานแบบฝึกหัด ทบทวนประจาบทเรียน
3. ทดสอบเก็บคะแนน ประจาบทเรียน
4. แบบบันทึกการทา กิจกรรมประจาบทเรียน
1. ตรวจสมุดบันทึกการ เรียนการสอนประจา บทเรียน
2. ตรวจใบงาน แบบฝึกหัดทบทวน ประจาบทเรียน
3. ตรวจแบบทดสอบ เก็บคะแนนประจา บทเรียน
4. ตรวจแบบบันทึกการ ทากิจกรรมประจา บทเรียน
1. การสังเกต ตรวจสอบ เปรียบเทียบกับเนื้อหาที่ทา การเรียนการสอนประจา บทเรียนจริง
2. การตรวจสอบคาตอบกับ คาเฉลยใบงานแบบฝึกหัด ประจาบทเรียน
3. การตรวจสอบคาตอบกับ คาเฉลยแบบทดสอบประจา บทเรียน
4. การตรวจแบบบันทึกการ กิจกรรมประจาบทเรียน
1. ความถูกต้อง ครบถ้วน ในเนื้อหา ความเป็น ระเบียบเรียบร้อยสวยงาม ของการจดบันทึก
2. ความถูกต้องของ คาตอบอย่างน้อยไม่ต่า กว่า 80%
3. ความถูกต้องของ คาตอบอย่างน้อยไม่ต่า กว่า 50%
4. ความถูกต้อง ครบถ้วน ในเนื้อหาการบันทึก ความ เป็นระเบียบเรียบร้อย สวยงามของการจดบันทึก
8. กิจกรรมการเรียนรู้
นักเรียนทาแบบทดสอบก่อนเรียน เรื่อง ระบบหายใจ จานวน 5 ข้อ
ขั้นที่ 1 การเรียนรู้ตั้งคาถาม (Learning to Question)
- ครูให้นักเรียนร่วมกันอภิปรายแผนภาพระบบประสาทของสิ่งมีชีวิตชนิดต่างๆที่สังเกตเห็น โดย เน้นโครงสร้างการรับรู้และตอบสนองที่มีความแตดต่างกัน : คิดเหตุผล (Reasoning Ability)

37. 37.
- นักเรียนร่วมกันตั้งคาถามที่อยากรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับลักษณะโครงสร้างที่สิ่งมีชีวิตใช้ในการรับรู้และ ตอบสนองจากแผนภาพที่ครูนาเสนอบนโปรเจคเตอร์ : คิดเหตุผล (Reasoning Ability)
ขั้นที่ 2 การเรียนรู้แสวงหาสารสนเทศ (Learning to Search)
- นักเรียนทาการศึกษาเรียนรู้เพิ่มเติมจากใบความรู้ที่แจกให้ เรื่อง ระบบประสาทของสิ่งมีชีวิต : การรู้หนังสือ (Literacy)
ขั้นที่ 3 การเรียนรู้เพื่อสร้างองค์ความรู้ (Learning to Construct)
- ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปองค์ความรู้ที่ได้จากการศึกษา
o ระบบประสาท หมายถึง ระบบที่เกี่ยวกับการสั่งงาน การติดต่อเชื่อมโยง การ ประสานงาน การรับคาสั่ง และปรับระบบต่างๆของร่างกายให้เข้ากับสภาพแวดล้อมทั้ง ภายนอกและภายใน โดยใช้เวลารวดเร็วและสิ้นสุดอย่างรวดเร็ว ส่วนระบบต่อมไร้ท่อนั้น จะตอบสนองเป็นไปอย่างช้าๆและกระทาต่อเนื่องเป็นเวลานาน
o คุณสมบัติของเซลล์ประสาท

38. 38.
 ไวต่อสิ่งเร้า(stimulus)
 นากระแสประสาทได้
o การรับรู้และตอบสนองของสิ่งมีชีวิตแต่ละชนิด
 ฟองน้า
 มีการตอบสนองต่อสิ่งเร้าเเต่ฟองน้าไม่มีการประสานงานระหว่างเซลล์
 มีการรับรู้และการตอบสนองแต่ไม่มีการประสานงานระหว่างเซลล์ โดยจะ ตอบสนองต่อแรงกด และแรงสัมผัสได้
 พารามีเซียม
 ไม่มีระบบประสาทที่แท้จริง มีเส้นใยประสานงาน (co-ordinating fiber) ซึ่งอยู่ใต้ผิวเซลล์เชื่อมโยงระหว่างโคนซิเลียแต่ละเส้นทาให้เกิดการ ประสานงานกัน
 ยูกลีนา
o มี Eyespot เป็นบริเวณรับแสง ทาให้สามารถทราบความเข้มแสงและ ทิศทางของแสงได้
 ไฮดรา
o ยังไม่มีระบบประสาท แต่มีเส้นใยประสาท เรียกว่า ร่างแหประสาท(nerve net)
o เมื่อกระตุ้นทุกส่วนร่างกายจะหดตัว
o การเคลื่อนที่ของกระแสประสาทจะช้ากว่าสัตว์ชั้นสูงมาก และมีทิศทางที่ไม่ แน่นอน
o ปากและเทนตาเคิล(tentacle)มีเส้นใยประสาทมาก
o พบที่ผนังลาไส้ในสัตว์ชั้นสูง ทาให้เกิด peristalsis
 พลานาเรีย
o มีปมประสาท 2 ปมอยู่ที่ส่วนหัว เรียกว่า ปมประสาทสมอง(cerebral ganglion) ทาหน้าที่เป็นสมอง

39. 39.
o ทางด้านล่างสมองมีเส้นประสาทแยกออกข้างลาตัวข้างละเส้น เรียกว่า เส้นประสาททางด้านข้าง (lateral nerve cord) มีเส้นประสาทพาด ขวางเป็นระยะเรียกว่า เส้นประสาทตามขวาง(transverse nerve)
 หนอนตัวกลม
o มีปมประสาทรูปวงแหวน(nerve ring) อยู่รอบคอหอย (circumpharyngeal brian)
o มีเส้นประสาททางด้านหลัง เรียกว่า dorsal nerve cord และ เส้นประสาททางด้านล่าง เรียกว่า ventral nerve cord
 หอยกาบคู่
o มีปมประสาท 3 คู่
1. ปมประสาทสมอง(cerebral ganglion) อยู่ทางด้านข้างของปาก ควบคุม อวัยวะตอนบน
2. ปมประสาทที่อวัยวะภายใน(visceral ganglion)อยู่ทางด้านท้ายควบคุมอวัยวะ ภายใน เช่นระบบย่อยอาหาร ตับ หัวใจ
3. ปมประสาทที่เท้า(pedal ganglion)อยู่ที่เท้าทาหน้าควบคุมการยืดตัวและหด ตัวที่กล้ามเนื้อเท้า
 ไส้เดือนดิน
o มีระบบประสาทประกอบด้วย สมอง(brain) ปมประสาท 2 ปมเป็นพู เรียกว่าปมประสาทซีรีบรัล(cerebral ganglion)
o ปมประสาทใต้คอหอย(subpharyngeal ganglion) เกิดจากแขนง ประสาทที่แยกออกจากสมองแล้วอ้อมรอบคอหอย (circumpharyngeal commissure) มาบรรจบกัน
o เส้นประสาททางด้านท้อง(ventral nerve cord) มีเส้นประสาท 2 เส้นแต่มักรวมกันเป็นเส้นเดียว และมีปมประสาทแต่ละปล้องและ แขนงประสาท 3-5 คู่แยกออกไปเลี้ยงอวัยวะต่างๆ
o ไส้เดือนมีเซลล์ที่ทาหน้าที่รับสัมผัสแสงเรียกว่า โฟโตรีเซปเตอร์เซลล์ (photoreceptor cell)
o มีเซลล์ทาหน้าที่รับความรู้สึก (sensory cell) และดมกลิ่นด้วย
 แมลง
o มีระบบประสาทที่พัฒนามากประกอบด้วยสมอง(brain)เกิดจากปม ประสาท 2 ปมมารวมกัน ไปยัง optic nerve 1 คู่ และ antennary nerve 1 คู่
o ปมประสาทใต้หลอดอาหาร (sub-esophageal ganglion)

40. 40.
o เส้นประสาททางด้านท้อง (ventral nerve cord)
o แมลงมีตาประกอบ(compound eye) รับภาพและแสงได้ดี
o อวัยวะรับเสียง(sound receptors) เช่น อวัยวะทิมพานัม (tympanum organ)รับแรงสันสะเทือนได้ดี
o อวัยวะรับรู้สารเคมี(chemoreceptors) เช่น หนวด ปาก ขาเดิน
 ดาวทะเล
o ระบบประสาท วงแหวนประสาท(nerve ring)อยู่รอบปาก มีแขนง ประสาทแยกออกไปยัง arm เรียกว่า radial nerve
o มีอวัยวะสัมผัสแสงเรียกว่า จุดตา(eyespot) อยู่ที่บริเวณปลายสุดของ ทุกแฉก
o เทนเทเคิล(tentacle) รับสัมผัสเคมี
 กุ้ง
o ประกอบด้วยสมอง เป็นปมประสาทขนาดใหญ่อยู่ส่วนหัว มีแขนงแยก ไปเลี้ยงตา (optic nerve) และไปเลี้ยงหนวด
o จากปมประสาท สมองมีเส้นประสาทล้อมรอบหลอดอาหาร ลงมายังปม ประสาทด้านล่าง รวมกันเป็นปมประสาททรวงอก (thoracic ganglion) ซึ่งมีปมประสาท 7 ปม จากนั้นจะทอดยาวเป็นปมประสาท ส่วนท้อง (ventral nerve cord) และมีปมประสาทแยกออกไปยัง กล้ามเนื้อ และระยางค์ต่าง ๆ
: คิดเหตุผล (Reasoning Ability), การรู้หนังสือ (Literacy)
ขั้นที่ 4 การเรียนรู้เพื่อสื่อสาร (Learning to Communicate)
- นักเรียนทาแบบฝึกหัด เรื่อง ระบบประสาทของสิ่งมีชีวิต เพื่อตรวจสอบความรู้ความเข้าใจที่ ถูกต้อง
- ครูแบ่งกลุ่มนักเรียนออกเป็น 4-5 กลุ่ม แล้วให้นักเรียนวัดการรับรับรู้สัมผัสโดยระบบประสาท ของสมาชิกในกลุ่มแต่ละคน ซึ่งแบ่งออกเป็น 3 กรณี คือ กรณีที่ 1 ใช้ปลายลวดออกแรงกดน้อย กรณีที่ 2 ใช้ปลายลวดออกแรงกดปานกลาง และกรณีที่ 3 ใช้ปลายลวดออกแรงกดมาก (ปลาย นิ้วมือ ฝ่ามือ ข้อมือ ท้องแขน หลังปลาย) เพื่อเปรียบเทียบระดับการรับรู้ความรู้สึกที่แตกต่างกัน บันทึกผลพร้อมร่วมกันอภิปรายผลที่เกิดขึ้น
ระดับ 1 : น้อย ระดับ 2 : ปานกลาง ระดับ 3 : มาก
: คิดเหตุผล (Reasoning Ability), จานวน (Numeracy)

41. 41.
ขั้นที่ 5 การเรียนเพื่อตอบแทนส้งคม (Learning to Service)
- ให้นักเรียนแต่ละกลุ่มจัดทาแผ่นพับเพื่อเผยแพร่ความรู้เกี่ยวกับการรับรู้และตอบสนองหรือระบบ ประสาทของสิ่งมีชีวิต
: คิดเหตุผล (Reasoning Ability), การรู้หนังสือ (Literacy), จานวน (Numeracy)
นักเรียนทาแบบทดสอบหลังเรียน เรื่อง ระบบประสาทของสิ่งมีชีวิต จานวน 5 ข้อ
9. สื่อ / อุปกรณ์ / แหล่งเรียนรู้
9.1 ใบงานรายวิชาชีววิทยา เรื่อง ระบบประสาทของสิ่งมีชีวิต
9.2 แบบทดสอบก่อน-หลังเรียนรายวิชาชีววิทยา เรื่อง ระบบประสาทของสิ่งมีชีวิต
9.3 หนังสือเรียนสาระการเรียนรู้เพิ่มเติม ชีววิทยา 2 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5
ผู้แต่ง สสวท. กระทรวงศึกษาธิการ
9.4 คู่มือครูชีววิทยา เล่ม 2 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ผู้แต่ง สสวท. กระทรวงศึกษาธิการ
9.5 ห้องสมุดเฉลิมพระเกียรติ โรงเรียนศีลาจารพิพัฒน์
9.6 ห้องศูนย์สื่อกลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ โรงเรียนศีลาจารพิพัฒน์
9.7 ห้องสืบค้นข้อมูลการเรียนรู้ โรงเรียนศีลาจารพิพัฒน์

42. 42.
ชื่อ-นามสกุล.............................................................................................เลขที่.............ชั้น....................
@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@
แบบบันทึกการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ เรื่อง ระบบประสาทของสิ่งมีชีวิต
กิจกรรมที่ 1 ให้นักเรียนเขียนอภิปรายสิ่งทื่ได้สังเกตเห็นจากแผนภาพต่อไปนี้ หรือตั้งคาถามสิ่งที่นักเรียน อยากรู้
……………………………………………………………………….
………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………….
………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………….
………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………….
………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………….
กิจกรรมที่ 2 ให้นักเรียนศึกษาใบความรู้ เรื่อง ระบบประสาทของสิ่งมีชีวิต พร้อมสรุปสิ่งที่ได้จากการ เรียนรู้อย่างละเอียด
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………

43. 43.
กิจกรรมที่ 3 ให้นักเรียนเขียนตอบคาถามต่อไปนี้
1. อวัยวะในการรับรู้และตอบสนองของสิ่งมีชีวิตแต่ละชนิดจะมีโครงสร้างและหลักการในการทางานที่ เหมือนกันอย่างไร
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
2. ให้นักเรียนเขียนสรุปเส้นทางการทางานของระบบประสาทของตนเองตั้งแต่ “สิ่งกระตุ้นตอบสนอง”
(สมมติสถานการณ์ที่เกิดขึ้นกับตัวนักเรียนจริงๆ)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
3. นักเรียนคิดว่าระดับการรับรู้และตอบสนองของตนเองเมื่อเปรียบเทียบกับบุคคลอื่นๆ จะเท่ากันหรือไม่ และมีปัจจัยใดบ้างที่ส่งผลต่อการรับรู้และตอบสนองที่แตกต่างกันนี้
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
กิจกรรมที่ 4 ให้นักเรียนบันทึกผลการทากิจกรรม เรื่อง ปัจจัยที่สิ่งผลต่อระดับการรับรู้สัมผัสของมนุษย์
บริเวณที่รับสัมผัส
กดปลายลวดเล็กน้อย
กดปลายลวดปานกลาง
กดปลายลวดมาก
ปลายนิ้วมือ
ข้อนิ้วมือ
ฝ่ามือ
ข้อมือ
หน้าแขน
หลังแขน
ระดับ 1 : น้อย ระดับ 2 : ปานกลาง ระดับ 3 : มาก

44. 44.
ใบความรู้ เรื่อง ระบบประสาทของสิ่งมีชีวิต

45. 45.

46. 46.

47. 47.

48. 48.

49. 49.

50. 50.

51. 51.
แบบสังเกตในชั้นเรียน
ส่วนที่ 1 ข้อมูลทั่วไปของการจัดการเรียนการสอน
โรงเรียน ศีลาจารพิพัฒน์ ชั้นเรียน ............................... จานวนนักเรียน...................คน กลุ่มสาระการเรียนรู้................................................. ครูผู้สอน …………………………………………………….
วันที่สอน............................................. เวลา........................................
สถานที่จัดกิจกรรม ..............................................................
ผู้สังเกตและบันทึก ................................................................
ส่วนที่ 2 ประเด็นการสังเกตและการสะท้องความคิด (ตารางบันทึก)
ส่วนที่ 3 การสรุปประเด็นสาคัญจากการสังเกตและสะท้อนความคิด
ขอให้ผู้สังเกตเขียนบันทึกสรุปประเด็นสาคัญจากการสังเกตชั้นเรียนของท่าน โดยนาเสนอประเด็นที่จะนาไปสู่ การพัฒนาแผนการจัดการเรียนการสอนและการจัดการเรียนการสอนจริงในชั้นเรียน ในครั้งต่อๆไป
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
ส่วนที่ 4 ข้อเรียนรู้ แนวความคิด สิ่งที่น่าสนใจและเป็นประโยชน์ต่อผู้สังเกต
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

52. 52.
ส่วนที่ 2 ประเด็นการสังเกตและการสะท้อนความคิด (SIT MAP – นั่งดูและคิดอย่างมีทิศทาง)
SIT MAP
สิ่งที่เกิดขึ้นจริง
(FACT)
ความคิดเห็นเชิง วิเคราะห์วิพากษ์
ข้อเสนอแนะ
เพื่อการพัฒนา
บันทึกเพิ่มเติม
S-Student
นักเรียน
I-Instruction
การจัดการเรียนการสอน
I-Innovation
นวัตกรรมการสอน
T-Teacher
ครู
M-Material
สื่อการเรียนการสอน แหล่งการเรียนรู้
A-Atmosphere
บรรยากาศ สภาพแวดล้อมภาพรวม
P-Point
จุดเด่น/จุดด้อย/ประเด็น อื่นๆที่น่าสนใจเป็นพิเศษ
ลงชื่อ .................................................................
(....................................................................)
ตาแหน่ง..........................................................
ผู้สังเกตและบันทึ

53. 53.
แบบสังเกตการตอบคาถามและการร่วมกิจกรรมหน้าชั้น
ระดับชั้น ............. เรื่อง ...............................................วันที่ .......... เดือน .......................พ.ศ.............
คาชี้แจง ครูผู้สอนประเมินนักเรียนโดยใช้วิธีสังเกตในขณะดาเนินการสอน แล้วให้ระดับคะแนนดังนี้
3 เมื่อปฏิบัติบ่อยๆ 2 เมื่อปฏิบัติบางครั้ง 1 เมื่อไม่ปฏิบัติหรือปฏิบัติน้อยมาก
ที่
ชื่อ-สกุล
การตอบคาถาม
การร่วมกิจกรรม
การแสดงความคิดเห็น
การซักถาม
รวมคะแนน
ระดับคะแนน
10-12
7-9
4-6
3
3
3
3
12
ดี
พอใช้
ปรับปรุง

54. 54.
แบบประเมินการทางานกลุ่ม
วิชาชีววิทยา เรื่อง .............................................วันที่ .......... เดือน ........................... พ.ศ............
ที่
ชื่อ-สกุล
ประเด็นการประเมิน/คะเนน
ระดับคะแนน
ความรับผิดชอบของ แต่ละคน
การมีส่วนร่วมในการ ทางาน
ความคิดสร้างสรรค์
ผลงาน
รวม
20-25
12-19
5-11
5
5
5
10
25
ดี
พอใช้
ปรับปรุง
เกณฑ์การให้คะแนน
5 เมื่อพฤติกรรมโดดเด่นชัดเจนดีมากเป็นแบบอย่างให้แก่ผู้อื่น
4 เมื่อพฤติกรรมโดดเด่นดี
3 เมื่อพฤติกรรมเทียบเท่ากันทั่วไปเป็นไปตามที่กาหนด
2 เมื่อพฤติกรรมไม่ค่อยโดดเด่นและต่ากว่ามาตรฐานทั่วไป
1 เมื่อพฤติกรรมไม่เหมาะสม ไม่ค่อยแสดงออกหรือให้ความร่วมมือ

55. 55.
แบบสังเกตในชั้นเรียน
ส่วนที่ 1 ข้อมูลทั่วไปของการจัดการเรียนการสอน
โรงเรียน ศีลาจารพิพัฒน์ ชั้นเรียน ม.5/1 จานวนนักเรียน 40 คน
กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ ครูผู้สอน นายวิชัย ลิขิตพรรักษ์
วันที่สอน 5 กรกฎาคม พ.ศ.2556 เวลา 8.15 – 9.15 น.
สถานที่จัดกิจกรรม ห้อง 433 ผู้สังเกตและบันทึก นางวนิดา เรียวไพศาลศักดา
ส่วนที่ 2 ประเด็นการสังเกตและการสะท้องความคิด (ตารางบันทึกหน้าถัดไป)
ส่วนที่ 3 การสรุปประเด็นสาคัญจากการสังเกตและสะท้อนความคิด
ขอให้ผู้สังเกตเขียนบันทึกสรุปประเด็นสาคัญจากการสังเกตชั้นเรียนของท่าน โดยนาเสนอประเด็นที่จะนาไปสู่ การพัฒนาแผนการจัดการเรียนการสอนและการจัดการเรียนการสอนจริงในชั้นเรียน ในครั้งต่อๆไป
- นักเรียนให้ความร่วมมืออภิปรายซักถามตอบคาถามได้ดี ครูได้เว้นช่วงให้นักเรียนได้คิด แผนการ สอนเป็นขั้นตอนให้เกิดการเรียนรู้
ส่วนที่ 4 ข้อเรียนรู้ แนวความคิด สิ่งที่น่าสนใจและเป็นประโยชน์ต่อผู้สังเกต
- สิ่งที่น่าสนใจจากการร่วมกันทากิจกรรมได้ดี

56. 56.
ส่วนที่ 2 ประเด็นการสังเกตและการสะท้อนความคิด (SIT MAP – นั่งดูและคิดอย่างมีทิศทาง)
SIT MAP
สิ่งที่เกิดขึ้นจริง
(FACT)
ความคิดเห็นเชิง วิเคราะห์วิพากษ์
ข้อเสนอแนะ
เพื่อการพัฒนา
บันทึกเพิ่มเติม
S-Student
นักเรียน
นักเรียนให้ความสนใจ ตั้งใจเรียนดี
นักเรียนแย่งกันตอบ คาถามควรเรียกให้ ตอบทีละคน
ให้นักเรียนค้นคว้าหา ความรู้เพิ่มเติม
-
I-Instruction
การจัดการเรียนการสอน
I-Innovation
นวัตกรรมการสอน
การจัดการเรียนการ สอนได้ครบ 5 ขั้นตอน
ใช้เวลาในการทา กิจกรรมให้มากขึ้น
ควรเพิ่มเวลาให้มากขึ้น
T-Teacher
ครู
เตรียมการสอนได้ดี
ควรจัดระเบียบการทา กิจกรรมของนักเรียน
ควรเรียกให้นักเรียนตอบ ให้ครบถ้วนมาเจาะจง
M-Material
สื่อการเรียนการสอน แหล่งการเรียนรู้
เตรียมสื่อและแหล่ง เรียนรู้ได้ดี
อุปกรณ์ยังไม่เพียงพอ
อาจใชวัสดุอื่นๆ ทดแทน ได้
A-Atmosphere
บรรยากาศ สภาพแวดล้อมภาพรวม
บรรยากาศ สภาพแวดล้อมดี
-
-
P-Point
จุดเด่น/จุดด้อย/ประเด็น อื่นๆที่น่าสนใจเป็นพิเศษ
มีกิจกรรมที่ดีทาให้ นักเรียนได้มีส่วนร่วม
-
-

57. 57.
แบบสังเกตชั้นเรียน
ส่วนที่ 1 ข้อมูลทั่วไปของการจัดการเรียนการสอน
โรงเรียน ศีลาจารพิพัฒน์ ชั้นเรียน ม.6/1 จานวนนักเรียน 35 คน
กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ ครูผู้สอน นายวิชัย ลิขิตพรรักษ์
วันที่สอน 11 มิถุนายน พ.ศ.2556 เวลา 8.15 – 9.15 น.
สถานที่จัดกิจกรรม ห้อง 433 ผู้สังเกตและบันทึก นางวนิดา เรียวไพศาลศักดา
ส่วนที่ 2 ประเด็นการสังเกตและการสะท้องความคิด (ตารางบันทึกหน้าถัดไป)
ส่วนที่ 3 การสรุปประเด็นสาคัญจากการสังเกตและสะท้อนความคิด
ขอให้ผู้สังเกตเขียนบันทึกสรุปประเด็นสาคัญจากการสังเกตชั้นเรียนของท่าน โดยนาเสนอประเด็นที่จะนาไปสู่ การพัฒนาแผนการจัดการเรียนการสอนและการจัดการเรียนการสอนจริงในชั้นเรียน ในครั้งต่อๆไป
- ครูควรกระตุ้นให้นักเรียนตั้งคาถามมากขึ้น และให้เวลาในการคิดตอบ เพราะในขณะที่นักเรียนยังไม่ ตอบ (คิดช้า) ครูอย่าตอบแทน หรือข้ามไปถามนักเรียนคนอื่น
- บางชนิดของลักษณะเด่น-ด้อยในพืช นักเรียนอาจไม่เข้าใจ อาจจะใช้ตัวอย่างเปรียบเทียบในคน เช่น คนผิดปกติ-คนเผือก แล้วให้นักเรียนสรุปองค์ความรู้ด้วยตนเอง
ส่วนที่ 4 ข้อเรียนรู้ แนวความคิด สิ่งที่น่าสนใจและเป็นประโยชน์ต่อผู้สังเกต
- ครูผู้สอนมีการเตรียมสอนเป็นอย่างดี มีอุปกรณ์ช่วยกระตุ้นความสนใจของนักเรียน มีขั้นตอนการสอน แบบ 5 steps นักเรียนเรียนรู้ได้ดีขึ้น

58. 58.
ส่วนที่ 2 ประเด็นการสังเกตและการสะท้อนความคิด (SIT MAP – นั่งดูและคิดอย่างมีทิศทาง)
SIT MAP
สิ่งที่เกิดขึ้นจริง
(FACT)
ความคิดเห็นเชิง วิเคราะห์วิพากษ์
ข้อเสนอแนะ
เพื่อการพัฒนา
บันทึกเพิ่มเติม
S-Student
นักเรียน
นักเรียนมีความสนใจ กระตือรือร้นที่จะตอบ คาถาม
ให้นักเรียนตั้งคาถาม แล้วเรียกให้เพื่อนตอบ
นักเรียนบางคนเท่านั้นที่ ไม่สนใจอาจจะเรียนช้า ควรให้เพื่อนกระตุ้นหรือ นามาเป็นส่วนร่วมด้วย
-
I-Instruction
การจัดการเรียนการสอน
I-Innovation
นวัตกรรมการสอน
มีการจัดการเรียนการ สอนครบ 5 steps
คาตอบจาก แบบทดสอบควร อธิบายเพิ่มเติมเฉพาะ ข้อที่ยาก
มีแบบทดสอบง่ายๆบ้าง เพื่อให้เด็กอ่อนเข้าใจได้
T-Teacher
ครู
ครูเตรียมการสอน และดาเนินการสอน ได้ตามขั้นตอน
กระตุ้นให้นักเรียน ตอบคาถามมากขึ้น
เด็กเรียนช้าควรให้ไป ศึกษาบทเรียนก่อน ล่วงหน้า
M-Material
สื่อการเรียนการสอน แหล่งการเรียนรู้
มีสื่อการสอนและ แหล่งเรียนรู้ดี
ควรขยายรูปภาพบาง ภาพให้ใหญ่ขึ้นเพราะ นักเรียนหลังห้องมอง ไม่ชัด
ให้นักเรียนสืบค้นหาภาพ ใน internet เพิ่มเติม เพื่อให้ได้ภาพที่ หลากหลาย
A-Atmosphere
บรรยากาศ สภาพแวดล้อมภาพรวม
จัดบรรยากาศ สภาพแวดล้อมดี น่าสนใจ
ควรจัดสลับกลุ่ม นักเรียนบ้าง เพื่อให้ได้ คละกลุ่มเด็กเก่ง-อ่อน
ควรเพิ่มความ กระตือรือร้นในการเรียน ของนักเรียน
P-Point
จุดเด่น/จุดด้อย/ประเด็น อื่นๆที่น่าสนใจเป็นพิเศษ
กิจกรรมน่าสนใจ ถึงแม้จะเรียนช่วงเช้า คาบแรกหลังจากเข้า แถว แต่นักเรียนก็ร่วม กิจกรรมได้ดีไม่เบื่อ หน่าย
ควรชมเชยนักเรียนที่ ตอบคาถามได้ถูกต้อง
ควรกระตุ้นเสริม แรงจูงใจโดยเพิ่มคะแนน มากขึ้นเพื่อเสริม แรงจูงใจ

59. 59.
แบบสังเกตชั้นเรียน
ส่วนที่ 1 ข้อมูลทั่วไปของการจัดการเรียนการสอน
โรงเรียน ศีลาจารพิพัฒน์ ชั้นเรียน ม.5/1 จานวนนักเรียน 40 คน
กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ ครูผู้สอน นายวิชัย ลิขิตพรรักษ์
วันที่สอน 26 กรกฎาคม พ.ศ.2556 เวลา 8.15 – 9.15 น.
สถานที่จัดกิจกรรม ห้อง 433 ผู้สังเกตและบันทึก นางวนิดา เรียวไพศาลศักดา
ส่วนที่ 2 ประเด็นการสังเกตและการสะท้องความคิด (ตารางบันทึกหน้าถัดไป)
ส่วนที่ 3 การสรุปประเด็นสาคัญจากการสังเกตและสะท้อนความคิด
ขอให้ผู้สังเกตเขียนบันทึกสรุปประเด็นสาคัญจากการสังเกตชั้นเรียนของท่าน โดยนาเสนอประเด็นที่จะนาไปสู่ การพัฒนาแผนการจัดการเรียนการสอนและการจัดการเรียนการสอนจริงในชั้นเรียน ในครั้งต่อๆไป
- มีการพัฒนาแผนการจัดการเรียนการสอนอย่างต่อเนื่อง ทาให้การสอนเป็นไปตามขั้นตอนตาม กระบวนการ 5 steps
ส่วนที่ 4 ข้อเรียนรู้ แนวความคิด สิ่งที่น่าสนใจและเป็นประโยชน์ต่อผู้สังเกต
- จากการสังเกต พบว่า นักเรียนมีการพัฒนาการเรียนรู้ได้ดียิ่งขึ้น

60. 60.
ส่วนที่ 2 ประเด็นการสังเกตและการสะท้อนความคิด (SIT MAP – นั่งดูและคิดอย่างมีทิศทาง)
SIT MAP
สิ่งที่เกิดขึ้นจริง
(FACT)
ความคิดเห็นเชิง วิเคราะห์วิพากษ์
ข้อเสนอแนะ
เพื่อการพัฒนา
บันทึกเพิ่มเติม
S-Student
นักเรียน
นักเรียนร่ววม กิจกรรมด้วยความ สนใจ
การตอบคาถามบาง คาถามที่ง่ายจะเกิด การแย่งกันตอบ
ควรให้นักเรียนยกมือ ตอบทีละคน
-
I-Instruction
การจัดการเรียนการสอน
I-Innovation
นวัตกรรมการสอน
จัดการเรียนการสอน ครบทุกขั้นตอน
ขั้นตอนการจัด กิจกรรมควรให้มีความ กระชับ
ควรมีอุปกรณ์สื่อการ สอนให้มากขึ้น ให้ นักเรียนมีโอกาสศึกษา อย่างทั่วถึง
T-Teacher
ครู
ครูเตรียมการสอนได้ เป็นอย่างดี
การอภิปรายซักถาม ควรกระจายให้ทั่วทุก กลุ่ม
-
M-Material
สื่อการเรียนการสอน แหล่งการเรียนรู้
มีใบกิจกรรมให้ นักเรียนทา ทาให้เกิด ความเข้าใจดียิ่งขึ้น
รูปภาพในใบกิจกรรม มีขนาดเล็กมองไม่ ชัดเจน
ควรขยายรูปภาพให้มี ขนาดใหญ่ขึ้น
A-Atmosphere
บรรยากาศ สภาพแวดล้อมภาพรวม
สภาพแวดล้อม โดยรวมมีความ เหมาะสม
-
-
P-Point
จุดเด่น/จุดด้อย/ประเด็น อื่นๆที่น่าสนใจเป็นพิเศษ
มีกิจกรรมที่น่าสนใจ
นักเรียนที่ทาไม่ทัน ควรให้เวลาเพิ่มมาก ขึ้น
ควรให้นักเรียนไปสืบค้น เพิ่มเติมเพื่อเพิ่มความรู้

61. 61.
การประเมินความพึงพอใจเกี่ยวกับ
การจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบ 5 STEPS ประจาปี 2556
เครื่องมือที่ใช้ในการรวบรวมข้อมูล
1. จากการสังเกตและสอบถาม
2. ใช้แบบสอบถามความพึงพอใจเกี่ยวกับการจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบ 5 STEPS ประจาปี 2557 โรงเรียนศีลาจารพิพัฒน์ จานวน 9 ข้อ โดยประเมินผลเป็น 5 ระดับ ดังนี้
5 หมายถึง นักเรียนมีความพึงพอใจเกี่ยวกับการจัดกิจกรรม ในระดับ มากที่สุด
4 หมายถึง นักเรียนมีความพึงพอใจเกี่ยวกับการจัดกิจกรรม ในระดับ มาก
3 หมายถึง นักเรียนมีความพึงพอใจเกี่ยวกับการจัดกิจกรรม ในระดับ ปานกลาง
2 หมายถึง นักเรียนมีความพึงพอใจเกี่ยวกับการจัดกิจกรรม ในระดับ น้อย
1 หมายถึง นักเรียนมีความพึงพอใจเกี่ยวกับการจัดกิจกรรม ในระดับ น้อยที่สุด
และมีคาถามปลายเปิดเพื่อให้บอกปัญหาอุปสรรคหรือข้อเสนอแนะเพิ่มเติม
เกณฑ์การประเมิน
ค่าเฉลี่ยความพึงพอใจ 4.50 – 5.00 หมายถึง ระดับมากที่สุด
ค่าเฉลี่ยความพึงพอใจ 3.50 – 4.49 หมายถึง ระดับมาก
ค่าเฉลี่ยความพึงพอใจ 2.50 – 3.49 หมายถึง ระดับปานกลาง
ค่าเฉลี่ยความพึงพอใจ 1.50 – 2.49 หมายถึง ระดับน้อย
ค่าเฉลี่ยความพึงพอใจ 0.00 – 1.49 หมายถึง ระดับน้อยที่สุด
กลุ่มตัวอย่าง
นักเรียนที่เข้าร่วมกิจกรรมการจัดการเรียนรู้แบบ 5 STEPS ของโรงเรียนศีลาจารพิพัฒน์ ประจาปี 2556 จานวน 98 คน
ผลการประเมิน
1. ลักษณะโดยภาพรวมของนักเรียนผู้ตอบแบบสอบถาม จานวน 98 คน
เพศ
จานวน (คน)
ร้อยละ
ชาย
23
23.5
หญิง
75
76.5
รวม
98
100.0

62. 62.
ระดับชั้น
จานวน (คน)
ร้อยละ
ม.4/1
30
30.6
ม.5/1
35
35.7
ม.6/1
33
33.7
รวม
98
100.0
เกรดเฉลี่ยสะสม
จานวน (คน)
ร้อยละ
น้อยกว่า 2.50
2
2.0
2.50 – 3.00
9
9.2
มากกว่า 3.00
87
88.8
รวม
98
100.0
2. ผลการประเมินความพึงพอใจขอนักเรียนงผู้ตอบแบบสอบถาม จานวน 98 คน
3.1 ร้อยละความพึงพอใจของนักเรียนผู้ตอบแบบสอบถามแยกเป็นรายข้อสอบถาม
ข้อสอบถาม
ระดับความพึงพอใจ
แปลผล
น้อยที่สุด
น้อย
ปานกลาง
มาก
มากที่สุด
จานวน
(คน)
ร้อย ละ
จานวน
(คน)
ร้อย ละ
จานวน
(คน)
ร้อย ละ
จานวน
(คน)
ร้อย ละ
จานวน
(คน)
ร้อย ละ
1. กระบวนการตั้งคาถาม เพื่อการเรียนรู้
0
0.0
0
0.0
7
7.1
63
64.3
28
28.6
ระดับมาก
2. การศึกษาค้นคว้าจาก แหล่งการเรียนรู้ต่างๆ
0
0.0
0
0.0
11
11.2
71
72.4
16
16.3
ระดับมาก
3. การสรุปองค์ความรู้จาก แหล่งการเรียนรู้ที่ได้ศึกษา
0
0.0
0
0.0
13
13.3
53
54.1
32
32.7
ระดับมาก
4. การสื่อสารสิ่งที่ได้เรียนรู้ ในรูปแบบต่างๆ
0
0.0
0
0.0
16
16.3
41
41.8
41
41.8
ระดับมาก- มากที่สุด
5. การนาความรู้ไป ประยุกต์ใช้ประโยชน์ต่อ สังคม
0
0.0
0
0.0
16
16.3
51
52.0
31
31.6
ระดับมาก
6. การพัฒนาทักษะการอ่าน และเขียน
0
0.0
1
1.0
15
15.3
57
58.2
25
25.5
ระดับมาก
7. การพัฒนาทักษะการ คานวณ
2
2.0
3
3.1
26
26.5
49
50.0
18
18.4
ระดับมาก

63. 63.
8. การพัฒนาทักษะการคิด เชิงเหตุผล
0
0.0
1
1.0
15
15.3
50
51.0
32
32.7
ระดับมาก
9. ภาพรวมของการจัดการ เรียนรู้แบบ 5 steps
0
0.0
0
0.0
10
10.2
44
44.9
44
44.9
ระดับมาก
3.2 ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานความพึงพอใจของนักเรียนผู้ตอบแบบสอบถามแยกเป็นรายข้อ สอบถาม
ข้อสอบถาม
ระดับความพึงพอใจ
แปลผล
ร้อยละ
ค่าเฉลี่ย
(X)
ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
(SD)
1. กระบวนการตั้งคาถามเพื่อการ เรียนรู้
4.21
0.561
ระดับมาก
84.2
2. การศึกษาค้นคว้าจากแหล่งการ เรียนรู้ต่างๆ
4.05
0.525
ระดับมาก
81.0
3. การสรุปองค์ความรู้จากแหล่งการ เรียนรู้ที่ได้ศึกษา
4.19
0.653
ระดับมาก
83.8
4. การสื่อสารสิ่งที่ได้เรียนรู้ใน รูปแบบต่างๆ
4.26
0.722
ระดับมาก
85.2
5. การนาความรู้ไปประยุกต์ใช้ ประโยชน์ต่อสังคม
4.15
0.679
ระดับมาก
83.0
6. การพัฒนาทักษะการอ่านและ เขียน
4.08
0.668
ระดับมาก
81.6
7. การพัฒนาทักษะการคานวณ
3.80
0.849
ระดับมาก
76.0
8. การพัฒนาทักษะการคิดเชิงเหตุผล
4.15
0.709
ระดับมาก
83.0
9. ภาพรวมของการจัดการเรียนรู้ แบบ 5 steps
4.35
0.660
ระดับมาก
87.0
-

64. 64.
สื่อประกอบการเรียนรู้แบบ Power Point

65. 65.

66. 66.
สื่อประกอบการเรียนรู้แบบคลิป VDO

67. 67.

68. 68.
เว็ปไซต์ประกอบเนื้อหาบทเรียน
รายวิชาชีววิทยา ระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย
www.kruwichailikitponrak.wordpress.com

69. 69.

70. 70.
ภาพบรรยากาศการจัดกิจกรรมการเรียนรู้
แบบ 5 ขั้นตอน (5 STEPs)

71. 71.

72. 72.
ประวัติย่อผู้นาเสนอนวัตกรรม
ชื่อ – นามสกุล : นายวิชัย ลิขิตพรรักษ์
วัน/เดือน/ปีเกิด : 4 มกราคม พ.ศ. 2527
ที่อยู่ปัจจุบัน : 133 ซอยเจริญนคร 46 ถนนเจริญนคร แขวงบางลาภูล่าง
เขตคลองสาน กรุงเทพมหานคร 10600
ประวัติการศึกษา :
พ.ศ. 2549 วิทยาศาสตรบัณฑิต (เกีรยตินิยมอันดับ 2) สาขาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์
มหาวิทยาลัยมหิดล
พ.ศ. 2551 ศึกษาศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาศึกษาศาสตร์ เอกเทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษา
มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช
พ.ศ. 2552 ประกาศนียบัตรบัณฑิตวิชาชีพครู คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนดุสิต
พ.ศ. 2555 สาธารณสุขศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาวิทยาศาสตร์สุขภาพ เอกสาธารณสุขศาสตร์
มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช
ปัจจุบันกาลังศึกษาต่อในระดับปริญญาโท สาขาวิจัยการศึกษา ภาควิชาการประเมินและการวิจัย
คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคาแหง
การทางานปัจจุบัน : ตาแหน่งครูผู้ช่วย กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์
โรงเรียนศีลาจารพิพัฒน์