ใบความรู้
                                          เรือง ขนราก

          นําและแร่ ธาตุมีบทบาทสําคัญ ต่อการดํารงชีวิตของพืช เพราะเป็ นวัตถุดิบทีพืชต้องนําไปใช้
กระบวนการสังเคราะห์ดวยแสง นําจึงเป็ นตัวกลางในการนําสารผ่านเข้าออก ภายในเซลล์ นําทีเข้าสู่
                          ้
                            ่
เซลล์ ส่ วนใหญ่เป็ นนําทีอยูใต้ดิน ดังนันอวัยวะทีสําคัญของพืช ในการดูดซึ มนําและแร่ ธาตุ คือราก




                                รู ป แสดงลักษณะของขนราก

          เมือสังเกตปลายรากด้วยแว่นขยายจะพบว่าปลายรากมีลกษณะเป็ นขนเล็ก ๆ จํานวนมากอยู่
                                                               ั
รอบ ๆ ปลายราก เรี ยกส่ วนนี ว่า ขนราก
          ขนราก เป็ นส่ วนหนึงของเซลล์นอกสุ ดของรากทียืนออกมา ทําหน้าทีดูดซึ มนําและแร่ ธาตุทีมี
อยูในดินเข้าสู่ ตนพืช การทีขนรากมีลกษณะเป็ นขนเส้นเล็ก ๆ และมีจานวนมากนี เป็ นผลดีแก่พืช คือ
   ่             ้                  ั                             ํ
ทําให้สามารถชอนไชเข้าไปในดิน ทําให้การดูดนําและแร่ ธาตุในดินเป็ นไปอย่าง
มีประสิ ทธิ ภาพ และช่วยเพิมพืนทีผิวสัมผัสของรากกับนํา และแร่ ธาตุในดิน ทําให้พืชสามารถดูดนํา
                                        ิ ่
และแร่ ธาตุในดินได้มากขึน ขนรากมีชีวตอยูได้ประมาณ 7- 8 วัน เมือเซลล์ตายก็จะมีขนรากขึนมาใหม่
                      ่ ํ
แทนทีในบริ เวณทีอยูตาลงไปจากเดิม
          รากพืชจะแตกแขนงชอนไชลงไปในดินทีมีนาและแร่ ธาตุปะปนอยู่ ใน การดูดนําของรากจะ
                                                     ํ
เกิดขึนทีบริ เวณปลายรากซึ งมีขนรากอยูเ่ ป็ นจํานวนมาก เมือนําในดินมีความเข้มข้นของสารละลาย
น้อยกว่านําในเซลล์ของรากพืช นําจากดินจึงเกิดการแพร่ เข้าสู่ รากพืชโดยวิธี ออสโมซิ ส ส่ วนแร่
ธาตุจะ
เข้าสู่ รากโดยกระบวนการทีเรี ยกว่า แอกทีฟทรานสปอร์ ต (Active Transport ) ซึ งเป็ นกระบวนการที
ต้องอาศัยพลังงานเข้ามาช่วยในการดูดแร่ ธาตุเข้าสู่ ราก

ปัจจัยทีควบคุมอัตราการดูดนําของราก
         1. ปริ มาณนําในดิน ถ้าสารละลายในดินมีความเข้มข้นตํา คือ มีปริ มาณนํามากรากพืช
จะสามารถดูดนําได้สะดวกและรวดเร็ ว
         2. อัตราการคายนํา ถ้าอัตราการคายนําสู ง จะเกิดแรงดึงจากการคายนําสู ง
         3. ความเข้มข้นของสารละลายในดิน ถ้าสารละลายในดินมีความเข้มข้นตําจะทําให้
เกิดการแพร่ ของนําเข้าสู่ รากเป็ นไปได้ดวยความรวดเร็ วกว่าในสถานะทีสารละลายในดิน
                                        ้
มีความเข้มข้นสู ง
         4. อุณหภูมิ โดยทัวไปพืชจะดูดนําได้ดีทีสุ ดทีอุณหภูมิระหว่าง 20-30 องศาเซลเซี ยส
แต่อตราการดูดนําจะหยุดไม่เกิน 35 องศาเซลเซี ยส เพราะถ้าอุณหภูมิสูงเกินไปจะทําให้ปากใบปิ ด ซึ ง
     ั
ทําให้การคายนําหยุด และการดูดนําแบบพาสซี ฟก็จะหยุดด้วย
         5. การถ่ายเทอากาศในดิน ถ้าดินมีการถ่ายเทอากาศได้ดี จะทําให้การดูดนําเกิดขึนได้มาก
ขนราก

ขนราก

  • 1.
    ใบความรู้ เรือง ขนราก นําและแร่ ธาตุมีบทบาทสําคัญ ต่อการดํารงชีวิตของพืช เพราะเป็ นวัตถุดิบทีพืชต้องนําไปใช้ กระบวนการสังเคราะห์ดวยแสง นําจึงเป็ นตัวกลางในการนําสารผ่านเข้าออก ภายในเซลล์ นําทีเข้าสู่ ้ ่ เซลล์ ส่ วนใหญ่เป็ นนําทีอยูใต้ดิน ดังนันอวัยวะทีสําคัญของพืช ในการดูดซึ มนําและแร่ ธาตุ คือราก รู ป แสดงลักษณะของขนราก เมือสังเกตปลายรากด้วยแว่นขยายจะพบว่าปลายรากมีลกษณะเป็ นขนเล็ก ๆ จํานวนมากอยู่ ั รอบ ๆ ปลายราก เรี ยกส่ วนนี ว่า ขนราก ขนราก เป็ นส่ วนหนึงของเซลล์นอกสุ ดของรากทียืนออกมา ทําหน้าทีดูดซึ มนําและแร่ ธาตุทีมี อยูในดินเข้าสู่ ตนพืช การทีขนรากมีลกษณะเป็ นขนเส้นเล็ก ๆ และมีจานวนมากนี เป็ นผลดีแก่พืช คือ ่ ้ ั ํ ทําให้สามารถชอนไชเข้าไปในดิน ทําให้การดูดนําและแร่ ธาตุในดินเป็ นไปอย่าง มีประสิ ทธิ ภาพ และช่วยเพิมพืนทีผิวสัมผัสของรากกับนํา และแร่ ธาตุในดิน ทําให้พืชสามารถดูดนํา ิ ่ และแร่ ธาตุในดินได้มากขึน ขนรากมีชีวตอยูได้ประมาณ 7- 8 วัน เมือเซลล์ตายก็จะมีขนรากขึนมาใหม่ ่ ํ แทนทีในบริ เวณทีอยูตาลงไปจากเดิม รากพืชจะแตกแขนงชอนไชลงไปในดินทีมีนาและแร่ ธาตุปะปนอยู่ ใน การดูดนําของรากจะ ํ เกิดขึนทีบริ เวณปลายรากซึ งมีขนรากอยูเ่ ป็ นจํานวนมาก เมือนําในดินมีความเข้มข้นของสารละลาย น้อยกว่านําในเซลล์ของรากพืช นําจากดินจึงเกิดการแพร่ เข้าสู่ รากพืชโดยวิธี ออสโมซิ ส ส่ วนแร่ ธาตุจะ
  • 2.
    เข้าสู่ รากโดยกระบวนการทีเรี ยกว่าแอกทีฟทรานสปอร์ ต (Active Transport ) ซึ งเป็ นกระบวนการที ต้องอาศัยพลังงานเข้ามาช่วยในการดูดแร่ ธาตุเข้าสู่ ราก ปัจจัยทีควบคุมอัตราการดูดนําของราก 1. ปริ มาณนําในดิน ถ้าสารละลายในดินมีความเข้มข้นตํา คือ มีปริ มาณนํามากรากพืช จะสามารถดูดนําได้สะดวกและรวดเร็ ว 2. อัตราการคายนํา ถ้าอัตราการคายนําสู ง จะเกิดแรงดึงจากการคายนําสู ง 3. ความเข้มข้นของสารละลายในดิน ถ้าสารละลายในดินมีความเข้มข้นตําจะทําให้ เกิดการแพร่ ของนําเข้าสู่ รากเป็ นไปได้ดวยความรวดเร็ วกว่าในสถานะทีสารละลายในดิน ้ มีความเข้มข้นสู ง 4. อุณหภูมิ โดยทัวไปพืชจะดูดนําได้ดีทีสุ ดทีอุณหภูมิระหว่าง 20-30 องศาเซลเซี ยส แต่อตราการดูดนําจะหยุดไม่เกิน 35 องศาเซลเซี ยส เพราะถ้าอุณหภูมิสูงเกินไปจะทําให้ปากใบปิ ด ซึ ง ั ทําให้การคายนําหยุด และการดูดนําแบบพาสซี ฟก็จะหยุดด้วย 5. การถ่ายเทอากาศในดิน ถ้าดินมีการถ่ายเทอากาศได้ดี จะทําให้การดูดนําเกิดขึนได้มาก