Οριστική Παρατατικού και Αορίστου Ε.Φ. βαρύτονων ρημάτων, Ενότητα 7 Αρχαίων Α΄ Γυμνασίου

Οριστική Παρατατικού και Αορίστου Ε.Φ. βαρύτονων ρημάτων, Ενότητα 7 Αρχαίων Α΄ Γυμνασίου

• 1.
  Οριστική Παρατατικού ρήματος Ε.Φ. βαρύτονων ρημάτων Σελ.57 -59 Τσατσούρης Χρήστος, Φιλόλογος Γυμνασίου Μαγούλας xtsat.blogspot.gr ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Ενότητα 7
• 2.
  Σελ.57 Τα ρήματα στηνοριστική των ιστορικών χρόνων, δηλ. του παρατατικού, του αορίστου και του υπερσυντελίκου, παίρνουν στην αρχή του θέματος αύξηση, η οποία δηλώνει το παρελθόν. Υπάρχουν δύο είδη αύξησης: η συλλαβική και η χρονική.
• 3.
  1.Τα ρήματα πουαρχίζουν από ῥ-, όταν παίρνουν αύξηση, γράφονται με δύο ρ, π.χ. ῥίπτω → ἔρριπτον 2.Στα σύνθετα ή παρασύνθετα[1] ρήματα με α΄ συνθετικό πρόθεση, η αύξηση μπαίνει μετά την πρόθεση, π.χ. ἀπάγω → ἀπῆγον, ἐκφέρω → ἐξέφερον, ἐγκωμιάζω → ἐνεκωμίαζον [1]Παρασύνθετα λέγονται τα ρήματα που προέρχονται: α. από συγγενή σύνθετα ονόματα, π.χ. δυστυχής > δυστυχῶ, ή β. από δύο ή περισσότερες λέξεις που αποτελούν μία έννοια, π.χ. ἐν χειρὶ τίθημι (= τοποθετώ στο χέρι) > ἐγχειρίζω. Σελ.57
• 4.
  Όλες οι προθέσειςπου λήγουν σε φωνήεν παθαίνουν έκθλιψη ( εκτός από τις προθέσεις πρό και περί) ὑπο -βάλλω > ὑπ –έβαλλον προ -βάλλω > προ –έβαλλον περι -βάλλω > περι -έβαλλον Η πρόθεση ἐκ γίνεται ἐξ ἐκ -βάλλω > ἐξ -έβαλλον ἐκ -λέγω > ἐξ –έλεγον Οι προθέσεις ἐν και σύν ξαναπαίρνουν την αρχική τους μορφή ἐμ-μένω > ἐνέμενον ἐλ-λείπω > ἐνέλειπον συλ-λέγω > συνέλεγον συμ-φωνῶ > συνεφώνουν συγ-κόπτω > συνέκοπτον Στα σύνθετα ρήματα οι προθέσεις παρουσιάζουν τις εξής μεταβολές μπροστά από την αύξηση: Όταν μια λέξη τελειώνει σε (βραχύ) φωνήεν (πλην του υ) αποβάλλει το φωνήεν αυτό, εάν η επόμενη λέξη αρχίζει από φωνήεν ή δίφθογγο. Το φαινόμενο αυτό λέγεται έκθλιψη
• 5.
  Το εἰμί (=είμαι, υπάρχω) είναι βοηθητικό ρήμα της α.ε., όπως το είμαι και το έχω της ν.ε. Στην οριστική του παρατατικού κλίνεται ως εξής: Σελ.57 Ο παρατατικός, όπως και στη ν.ε., είναι ο ιστορικός χρόνος που δηλώνει ότι μια πράξη γινόταν διαρκώς ή επανειλημμένα στο παρελθόν.
• 6.
  Σελ.58 α. Ὁ Ἀριστείδηςδίκαιος __________. β. Ἰατρὸς ______________ ἄτεχνος (= χωρίς γνώση της τέχνης του, αδαής). γ. Ἡ μήτηρ καὶ ἡ θυγάτηρ καλαὶ ______________ . δ. Ἐγὼ σύμβουλος ἀγαθὸς ______________ ὑμῖν. ε. Ὁ δὲ τρόπος τῆς ὀρχήσεως οὗτος ______________ .
• 7.
  Σελ.58 α. Ὁ Ἀριστείδηςδίκαιος __________. β. Ἰατρὸς ______________ ἄτεχνος (= χωρίς γνώση της τέχνης του, αδαής). γ. Ἡ μήτηρ καὶ ἡ θυγάτηρ καλαὶ ______________ . δ. Ἐγὼ σύμβουλος ἀγαθὸς ______________ ὑμῖν. ε. Ὁ δὲ τρόπος τῆς ὀρχήσεως οὗτος ______________ .
• 8.
  Σελ.59
• 9.
  Σελ.59
• 10.
  Σε αυτή τηνΕνότητα θα διδαχτείτε τον σχηματισμό της οριστικής έγκλισης του παρατατικού και του αορίστου στην ενεργητική φωνή των βαρύτονων ρημάτων, δηλ. των ρημάτων που δεν τονίζονται στη λήγουσα. Η οριστική έγκλιση φανερώνει κάτι βέβαιο, πραγματικό Σελ.58 ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ Οριστική ἒλυ – ον ἒλυ – ες ἒλυ – ε ἐλύ – ομεν ἐλύ – ετε ἒλυ – ον
• 11.
  Να σχηματίσετε τονΠαρατατικό των παρακάτω ρημάτωνἒλυ – ον ἒλυ – σαν Αύξηση Σχηματισμός Αόριστ Το ρήμα αρχίζει από… η αύξηση είναι… Σχηματίζεται από: σύμφωνο ε 1) το θέμα του μέλλοντα, α η 2) την αύξηση (ίδια με του πα ε η 3) την κατάληξη – α (ενεργητι ο ω π.χ. αι ῃ βλάπτω – βλάψω – ἒβλαψα οι ῳ πράττω – πράξω – ἒπραξα ει ῃ χορεύω – χορεύσω – ἐχόρευσ ι (βραχύχρονο) ι (μακρόχρονο) υ (βραχύχρονο) υ (μακρόχρονο) αυ ηυ ευ ηυ
• 12.
  Να σχηματίσετε τονΠαρατατικό των παρακάτω ρημάτων ἔγραφον ἐλάμβανον ἐπεδίωκον εἰσέβαλλον προέλεγον ὥδευον ἵππευον ᾤκιζον ἀνέβαινον κατελάμβανον μετέπειθον ἒλυ – ον ἒλυ – σαν Αύξηση Σχηματισμός Αόριστ Το ρήμα αρχίζει από… η αύξηση είναι… Σχηματίζεται από: σύμφωνο ε 1) το θέμα του μέλλοντα, α η 2) την αύξηση (ίδια με του πα ε η 3) την κατάληξη – α (ενεργητι ο ω π.χ. αι ῃ βλάπτω – βλάψω – ἒβλαψα οι ῳ πράττω – πράξω – ἒπραξα ει ῃ χορεύω – χορεύσω – ἐχόρευσ ι (βραχύχρονο) ι (μακρόχρονο) υ (βραχύχρονο) υ (μακρόχρονο) αυ ηυ ευ ηυ
• 13.
  Να σχηματίσετε τονΠαρατατικό των παρακάτω ρημάτωνἒλυ – ον ἒλυ – σαν Αύξηση Σχηματισμός Αόριστ Το ρήμα αρχίζει από… η αύξηση είναι… Σχηματίζεται από: σύμφωνο ε 1) το θέμα του μέλλοντα, α η 2) την αύξηση (ίδια με του πα ε η 3) την κατάληξη – α (ενεργητι ο ω π.χ. αι ῃ βλάπτω – βλάψω – ἒβλαψα οι ῳ πράττω – πράξω – ἒπραξα ει ῃ χορεύω – χορεύσω – ἐχόρευσ ι (βραχύχρονο) ι (μακρόχρονο) υ (βραχύχρονο) υ (μακρόχρονο) αυ ηυ ευ ηυ
• 14.
  Να σχηματίσετε τονΠαρατατικό των παρακάτω ρημάτωνἒλυ – ον ἒλυ – σαν Αύξηση Σχηματισμός Αόριστ Το ρήμα αρχίζει από… η αύξηση είναι… Σχηματίζεται από: σύμφωνο ε 1) το θέμα του μέλλοντα, α η 2) την αύξηση (ίδια με του πα ε η 3) την κατάληξη – α (ενεργητι ο ω π.χ. αι ῃ βλάπτω – βλάψω – ἒβλαψα οι ῳ πράττω – πράξω – ἒπραξα ει ῃ χορεύω – χορεύσω – ἐχόρευσ ι (βραχύχρονο) ι (μακρόχρονο) υ (βραχύχρονο) υ (μακρόχρονο) αυ ηυ ευ ηυ ἔβαλλον ἔφευγον περιέβαλλον ὑπέμενον συνέπασχον προέτρεχον ὠνόμαζον ηὔξανον μετέβαλλον εἶχον ᾐχμαλώτιζον
• 15.
  Να σχηματίσετε τονΠαρατατικό των παρακάτω ρημάτωνἒλυ – ον ἒλυ – σαν Αύξηση Σχηματισμός Αόριστ Το ρήμα αρχίζει από… η αύξηση είναι… Σχηματίζεται από: σύμφωνο ε 1) το θέμα του μέλλοντα, α η 2) την αύξηση (ίδια με του πα ε η 3) την κατάληξη – α (ενεργητι ο ω π.χ. αι ῃ βλάπτω – βλάψω – ἒβλαψα οι ῳ πράττω – πράξω – ἒπραξα ει ῃ χορεύω – χορεύσω – ἐχόρευσ ι (βραχύχρονο) ι (μακρόχρονο) υ (βραχύχρονο) υ (μακρόχρονο) αυ ηυ ευ ηυ
• 16.
  Να σχηματίσετε τονΠαρατατικό των παρακάτω ρημάτωνἒλυ – ον ἒλυ – σαν Αύξηση Σχηματισμός Αόριστ Το ρήμα αρχίζει από… η αύξηση είναι… Σχηματίζεται από: σύμφωνο ε 1) το θέμα του μέλλοντα, α η 2) την αύξηση (ίδια με του πα ε η 3) την κατάληξη – α (ενεργητι ο ω π.χ. αι ῃ βλάπτω – βλάψω – ἒβλαψα οι ῳ πράττω – πράξω – ἒπραξα ει ῃ χορεύω – χορεύσω – ἐχόρευσ ι (βραχύχρονο) ι (μακρόχρονο) υ (βραχύχρονο) υ (μακρόχρονο) αυ ηυ ευ ηυ παρέβαλλον ἀπέπεμπον ἐκώλυον ἔπιπτον ἐξέλειπον συνέτρεχον ἠγόρευον ἤριζον ὕβριζον συνήθροιζον παρέγραφον
• 17.
  Να μετατρέψετε τορήμα στον παρατατικό στον τύπο που ζητείται:
• 18.
  Να μετατρέψετε τορήμα στον παρατατικό στον τύπο που ζητείται:
• 19.
  ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ ΑΟΡΙΣΤ Οριστική ΟριστικήΑπαρέμφ ἒλυ – ον ἒλυ – ες ἒλυ – ε ἐλύ – ομεν ἐλύ – ετε ἒλυ – ον ἒλυ – σα λῦ - σα ἒλυ – σας ἒλυ – σε ἐλύ– σαμεν ἐλύ – σατε ἒλυ – σαν Ισχύουν όσα διδαχτήκατε στην προηγούμενη Ενότητα για τη συγχώνευση του άφωνου χαρακτήρα του ρήματος με τον χρονικό χαρακτήρα -σ- στον μέλλοντα: χειλικόληκτα: -ψα, τρέπ-ω → ἔ-τρεπ-σ-α → ἔτρεψα, βλάπτω → ἔβλαψα. ουρανικόληκτα: -ξα, λήγω → ἔληγ-σ-α → ἔληξα, τάττω → ἔταξα. οδοντικόληκτα: -σα, πείθω → ἔπειθ-σ-α → ἔπεισα. Οριστική αορίστου ενεργητικής φωνής αφωνόληκτων βαρύτονων ρημάτων Σελ.58
• 20.
  Να σχηματίσετε τοναόριστο των παρακάτω ρημάτων (στο α΄ ενικό πρόσωπο)
• 21.
  Να σχηματίσετε τοναόριστο των παρακάτω ρημάτων (στο α΄ ενικό πρόσωπο)
• 22.
  Να μετατρέψετε τορήμα στον αόριστο στον τύπο που ζητείται:
• 23.
  Να μετατρέψετε τορήμα στον αόριστο στον τύπο που ζητείται:
• 24.
  Σελ.59
• 25.
  Σελ.59ἠγόραζες ἀγοράσεις ἠγόρασας διώκειδιώξει ἐδίωξε ἐκόπτετεκόπτετε ἐκόψατε παύσουσινἔπαυονπαύουσιν ἐτρέψαμεντρέψομενἐτρέπομεν γυμνάζεις γυμνάσεις ἐγύμνασας πείσουσινἔπειθονπείθουσιν ἔπληξεπλήξειἔπληττε ἡρπάζομενἁρπάζομεν ἡρπάσαμεν στρέφετε στρέψετε ἐστρέψατε
• 26.
  Να συμπληρώσετε τονπίνακα:
• 27.
  Να συμπληρώσετε τονπίνακα: ἔπραττες ἐρρίπτομεν ἔταττον πράξεις ῥίψομεν τάξουσιν ἔπραξας ἐρρίψαμεν ἔταξαν
• 28.
  Σελ.59 α. Ὁ στρατηγὸς__________________ (κηρύττει, οριστ. αορ.) τὸν πόλεμ____ . β. Αἱ μυροφόρ____ μύρον __________________ (φέρω, οριστ. παρατ.). γ. Οἱ πολέμι____ τὴν αὑτῶν δύναμιν __________________ (ἀθροίζω, οριστ. παρατ.). δ. Κῦρος __________________ (κελεύω, οριστ. αορ.) τοὺς στρατιώτ____ μάχεσθαι. ε. Σὺ __________________ (φυλάττω, οριστ. αορ.) τὴν τῶν νόμ____ τάξιν.
• 29.
  Σελ.59 α. Ὁ στρατηγὸς__________________ (κηρύττει, οριστ. αορ.) τὸν πόλεμ____ . β. Αἱ μυροφόρ____ μύρον __________________ (φέρω, οριστ. παρατ.). γ. Οἱ πολέμι____ τὴν αὑτῶν δύναμιν __________________ (ἀθροίζω, οριστ. παρατ.). δ. Κῦρος __________________ (κελεύω, οριστ. αορ.) τοὺς στρατιώτ____ μάχεσθαι. ε. Σὺ __________________ (φυλάττω, οριστ. αορ.) τὴν τῶν νόμ____ τάξιν.
• 30.
  Σελ.59
• 31.
  Σελ.59 ἠ θ ροί σ α μ ε ν ἔ κ ρ ο υ σ ε ἔ κ ο π τ ε ς ἔ σ ῳ σ α ς ἵ π π ε υ σ ε ἐ ν ό μ ι ζ ο ν ἠ λ π ί σ α τ ε
• 32.
  Τσατσούρης Χρήστος Φιλόλογος ΓυμνασίουΜαγούλας