Οριστική Οριστική ΑπαρέμφατοΜετ
ἒλυ – ον
ἒλυ – ες
ἒλυ – ε
ἐλύ – ομεν
ἐλύ – ετε
ἒλυ – ον
ἒλυ – σα
λῦ - σαι
λύ – σ
λύ – σ
λῦ -
ἒλυ – σας
ἒλυ – σε
ἐλύ– σαμεν
ἐλύ – σατε
ἒλυ – σαν
Αύξηση Σχηματισμός Αόριστου
μα αρχίζει από… η αύξηση είναι… Σχηματίζεται από:
ωνο ε 1) το θέμα του μέλλοντα,
ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ ΑΟΡΙΣΤΟΣ
Οριστική Οριστική Απαρέμφατο Μετοχή
ἒλυ – ον
ἒλυ – ες
ἒλυ – ε
ἐλύ – ομεν
ἐλύ – ετε
ἒλυ – ον
ἒλυ – σα
λῦ - σαι
λύ – σας
λύ – σασα
λῦ - σαν
ἒλυ – σας
ἒλυ – σε
ἐλύ– σαμεν
ἐλύ – σατε
ἒλυ – σαν
Αύξηση Σχηματισμός Αόριστου
ρήμα αρχίζει από… η αύξηση είναι… Σχηματίζεται από:
μφωνο ε 1) το θέμα του μέλλοντα,
η 2) την αύξηση (ίδια με του παρατατ
Κλίση οριστικής Παρατατικού και Αορίστου του ρ. λύω
5.
Τα ρήματα στηνοριστική των ιστορικών χρόνων, δηλ. του
παρατατικού, του αορίστου και του υπερσυντελίκου, παίρνουν
στην αρχή του θέματος αύξηση, η οποία δηλώνει το παρελθόν.
Υπάρχουν δύο είδη αύξησης: η συλλαβική και η χρονική.
Ο παρακείμενος καιο υπερσυντέλικος έχουν στην αρχή του
θέματος αναδιπλασιασμό σε όλες τις εγκλίσεις και στους
ονοματικούς τύπους (απαρέμφατο, μετοχή).
9.
1. ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ
του αρχικού
συμφώνουμε ένα -
ε-
1α) Όσα ρήματα αρχίζουν από σύμφωνο, όχι όμως από διπλό ή το ῥ:
π.χ. λύω > λέ-λυ-κα.
Προσοχή: Όσα ρήματα αρχίζουν από χ, φ, θ, στον αναδιπλασιασμό τα
γράμματα αυτά μετατρέπονται σε κ, π, τ
χ > κ = χορεύω > κε-χόρευ-κα,
φ > π = φυτεύω > πε-φύτευ-κα
θ > τ = θύω > τέ-θυ-κα
1β) Όσα ρήματα αρχίζουν από δύο σύμφωνα, όμως το πρώτο από αυτά
είναι ένα από τα άφωνα (π, β, φ, κ, γ, χ, τ, δ, θ) και το δεύτερο είναι
ένρινο (μ, ν) ή υγρό (λ, ρ)
π.χ. γράφω > γέ-γρα-φ-α, βλάπτω > βέ-βλα-φ-α
2. ΣΥΛΛΑΒΙΚΗ
αύξηση
2α) Όσα ρήματα αρχίζουν από δύο σύμφωνα, χωρίς όμως το πρώτο να
είναι άφωνο και το δεύτερο ένρινο ή υγρό,
π.χ. σπουδάζω > ἐ-σπούδα-κ-α
2β) Όσα ρήματα αρχίζουν από τρία σύμφωνα,
π.χ. στρατεύω > ἐ-στράτευ-κ-α
2γ) Όσα ρήματα αρχίζουν από διπλό σύμφωνο ζ, ξ, ψ,
π.χ. ψαύω > ἔ-ψαυ-κ-α
2δ) Τα ρήματα που αρχίζουν από ῥ,
τότε παίρνουν ένα -ἐ- ως συλλαβική αύξηση και διπλασιάζουν το ρ
π.χ. ῥίπτω > ἔρ-ρι-φ-α
3. ΧΡΟΝΙΚΗ
αύξηση
3α) Όσα ρήματα αρχίζουν από φωνήεν ή δίφθογγο
Ό,τι αλλαγές είχαμε στον Παρατατικό και στον Αόριστο, οι ίδιες
συμβαίνουν και στον Παρακείμενο
π.χ. ἁλιεύω > ἡ-λίευ-κ-α
Τσατσούρης Χρήστος, Φιλόλογος Γυμνασίου Μαγούλας
xtsat.blogspot.gr
10.
Προσέχω το αρχικόγράμμα του
ρήματος στην οριστική Ενεστώτα
και αναλόγως επιλέγω:
Τσατσούρης Χρήστος, Φιλόλογος Γυμνασίου Μαγούλας
xtsat.blogspot.gr
11.
Προσέχω σε ποιεςπεριπτώσεις βάζω μπροστά από το θέμα συλλαβική αύξηση, δηλ.
ένα ἐ-
Προσέχω σε ποιες περιπτώσεις βάζω μπροστά από το θέμα συλλαβική αύξηση,
δηλ. ένα ἐ-
1. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στον αναδιπλασιασμό που παίρνουν τα ρήματα
που αρχίζουν από δασέα σύμφωνα (χ, φ, θ), τα οποία τρέπονται στα
αντίστοιχα ψιλά (κ, π, τ):
2. Στα σύνθετα ή παρασύνθετα ρήματα με α′ συνθετικό πρόθεση ο
αναδιπλασιασμός μπαίνει μετά την πρόθεση, π.χ. ἀπο-γράφω → ἀπο-γέ-
γραφα.