Σχηματισμός και κλίση βαρύτονων φωνηεντόληκτων ρημάτων στην ενεργητική και μέση φωνή - κλίση του εἰμί

Σχηματισμός και κλίση βαρύτονων φωνηεντόληκτων ρημάτων στην ενεργητική και μέση φωνή - κλίση του εἰμί

• 1.
  Κλίση ρήματος εἰμί Κλίσηβαρύτονων ρημάτων στην ενεργητική και μέση φωνή. Επαναληπτικό μάθημα
• 2.
  Κλίση ρήματος εἰμί
• 3.
  εἶναι ὤν - οὖσα- ὄν Κλίση Ενεστώτα του ρ. εἰμί
• 4.
  Το εἰμί (=είμαι, υπάρχω) είναι βοηθητικό ρήμα της α.ε., όπως το είμαι και το έχω της ν.ε.
• 5.
  Κλίση Μέλλοντα τουρ. εἰμί ἔσεσθαι ἐσόμενος ἐσομένη ἐσόμενον
• 7.
  Κλίση Οριστικής
• 8.
  ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ ΜΕΛΛΟΝΤΑΣ Οριστική ΑπαρέμφατοΜετοχή Οριστική Απαρέμφατο Μετοχή λύ–ω λύ – ειν λύ–ων λύ–ουσα, λῦ–ον λύ–σ- ω λύ – σ- ειν λύ- σ – ων , λύ–σ- ουσα, λῦ-σ – ον λύ–εις λύ–σ-εις λύ–ει λύ–σ- ει λύ–ομεν λύ–σ-ομεν λύ–ετε λύ–σ- ετε λύ–ουσιν λύ–σ- ουσιν Σχηματισμός Μέλλοντα ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ ΜΕΛΛΟΝΤΑΣ Οριστική Απαρέμφατο Μετοχή Οριστική Απαρέμφατο Μετοχή λύ–ω λύ – ειν λύ–ων λύ–ουσα, λῦ–ον λύ–σ- ω λύ – σ- ειν λύ- σ – ων , λύ–σ- ουσα, λῦ-σ – ον λύ–εις λύ–σ-εις λύ–ει λύ–σ- ει λύ–ομεν λύ–σ-ομεν λύ–ετε λύ–σ- ετε λύ–ουσιν λύ–σ- ουσιν ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ ΜΕΛΛΟΝΤΑΣ Οριστική Απαρέμφατο Μετοχή Οριστική Απαρέμφατο Μετοχή λύ–ω λύ – ειν λύ–ων λύ–ουσα, λῦ–ον λύ–σ- ω λύ – σ- ειν λύ- σ – ων , λύ–σ- ουσα, λῦ-σ – ον λύ–εις λύ–σ-εις λύ–ει λύ–σ- ει λύ–ομεν λύ–σ-ομεν λύ–ετε λύ–σ- ετε λύ–ουσιν λύ–σ- ουσιν ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ ΜΕΛΛΟΝΤΑΣ Οριστική Απαρέμφατο Μετοχή Οριστική Απαρέμφατο Μετοχή λύ–ω λύ – ειν λύ–ων λύ–ουσα, λῦ–ον λύ–σ- ω λύ – σ- ειν λύ- σ – ων , λύ–σ- ουσα, λῦ-σ – ον λύ–εις λύ–σ-εις λύ–ει λύ–σ- ει λύ–ομεν λύ–σ-ομεν λύ–ετε λύ–σ- ετε λύ–ουσιν λύ–σ- ουσιν ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ ΜΕΛΛΟΝΤΑΣ Οριστική Απαρέμφατο Μετοχή Οριστική Απαρέμφατο Μετοχή λύ–ω λύ – ειν λύ–ων λύ–ουσα, λῦ–ον λύ–σ- ω λύ – σ- ειν λύ- σ – ων , λύ–σ- ουσα, λῦ-σ – ον λύ–εις λύ–σ-εις λύ–ει λύ–σ- ει λύ–ομεν λύ–σ-ομεν λύ–ετε λύ–σ- ετε λύ–ουσιν λύ–σ- ουσιν ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ ΜΕΛΛΟΝΤΑΣ Οριστική Απαρέμφατο Μετοχή Οριστική Απαρέμφατο Μετοχή λύ–ω λύ – ειν λύ–ων λύ–ουσα, λῦ–ον λύ–σ- ω λύ – σ- ειν λύ- σ – ων , λύ–σ- ουσα, λῦ-σ – ον λύ–εις λύ–σ-εις λύ–ει λύ–σ- ει λύ–ομεν λύ–σ-ομεν λύ–ετε λύ–σ- ετε λύ–ουσιν λύ–σ- ουσιν ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ ΜΕΛΛΟΝΤΑΣ Οριστική Απαρέμφατο Μετοχή Οριστική Απαρέμφατο Μετοχή λύ–ω λύ – ειν λύ–ων λύ–ουσα, λῦ–ον λύ–σ- ω λύ – σ- ειν λύ- σ – ων , λύ–σ- ουσα, λῦ-σ – ον λύ–εις λύ–σ-εις λύ–ει λύ–σ- ει λύ–ομεν λύ–σ-ομεν λύ–ετε λύ–σ- ετε λύ–ουσιν λύ–σ- ουσιν Κλίση οριστικής Ενεστώτα και Μέλλοντα του ρ. λύω
• 9.
  ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ ΜΕΛΛΟΝΤΑΣ Οριστική ΑπαρέμφατοΜετοχή Οριστική Απαρέμφατο Μετοχή λύ–ω λύ – ειν λύ–ων λύ–ουσα, λῦ–ον λύ–σ- ω λύ – σ- ειν λύ- σ – ων , λύ–σ- ουσα, λῦ-σ – ον λύ–εις λύ–σ-εις λύ–ει λύ–σ- ει λύ–ομεν λύ–σ-ομεν λύ–ετε λύ–σ- ετε λύ–ουσιν λύ–σ- ουσιν Κλίση οριστικής Ενεστώτα και Μέλλοντα του ρ. λύομαι
• 10.
  Οριστική Οριστική ΑπαρέμφατοΜετ ἒλυ – ον ἒλυ – ες ἒλυ – ε ἐλύ – ομεν ἐλύ – ετε ἒλυ – ον ἒλυ – σα λῦ - σαι λύ – λύ – σ λῦ - ἒλυ – σας ἒλυ – σε ἐλύ– σαμεν ἐλύ – σατε ἒλυ – σαν Αύξηση Σχηματισμός Αόριστου μα αρχίζει από… η αύξηση είναι… Σχηματίζεται από: ωνο ε 1) το θέμα του μέλλοντα, ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ ΑΟΡΙΣΤΟΣ Οριστική Οριστική Απαρέμφατο Μετοχή ἒλυ – ον ἒλυ – ες ἒλυ – ε ἐλύ – ομεν ἐλύ – ετε ἒλυ – ον ἒλυ – σα λῦ - σαι λύ – σας λύ – σασα λῦ - σαν ἒλυ – σας ἒλυ – σε ἐλύ– σαμεν ἐλύ – σατε ἒλυ – σαν Αύξηση Σχηματισμός Αόριστου ρήμα αρχίζει από… η αύξηση είναι… Σχηματίζεται από: μφωνο ε 1) το θέμα του μέλλοντα, η 2) την αύξηση (ίδια με του παρατατ Κλίση οριστικής Παρατατικού και Αορίστου του ρ. λύω
• 11.
  Τα ρήματα στηνοριστική των ιστορικών χρόνων, δηλ. του παρατατικού, του αορίστου και του υπερσυντελίκου, παίρνουν στην αρχή του θέματος αύξηση, η οποία δηλώνει το παρελθόν. Υπάρχουν δύο είδη αύξησης: η συλλαβική και η χρονική.
• 12.
  Κλίση οριστικής Παρατατικούκαι Αορίστου του ρ. λύομαι
• 13.
  Κλίση οριστικής Παρακείμενου και Υπερσυντέλικου του ρ.λύω
• 14.
  Ο παρακείμενος καιο υπερσυντέλικος έχουν στην αρχή του θέματος αναδιπλασιασμό σε όλες τις εγκλίσεις και στους ονοματικούς τύπους (απαρέμφατο, μετοχή).
• 15.
  1. ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ του αρχικού συμφώνουμε ένα - ε- 1α) Όσα ρήματα αρχίζουν από σύμφωνο, όχι όμως από διπλό ή το ῥ: π.χ. λύω > λέ-λυ-κα. Προσοχή: Όσα ρήματα αρχίζουν από χ, φ, θ, στον αναδιπλασιασμό τα γράμματα αυτά μετατρέπονται σε κ, π, τ χ > κ = χορεύω > κε-χόρευ-κα, φ > π = φυτεύω > πε-φύτευ-κα θ > τ = θύω > τέ-θυ-κα 1β) Όσα ρήματα αρχίζουν από δύο σύμφωνα, όμως το πρώτο από αυτά είναι ένα από τα άφωνα (π, β, φ, κ, γ, χ, τ, δ, θ) και το δεύτερο είναι ένρινο (μ, ν) ή υγρό (λ, ρ) π.χ. γράφω > γέ-γρα-φ-α, βλάπτω > βέ-βλα-φ-α 2. ΣΥΛΛΑΒΙΚΗ αύξηση 2α) Όσα ρήματα αρχίζουν από δύο σύμφωνα, χωρίς όμως το πρώτο να είναι άφωνο και το δεύτερο ένρινο ή υγρό, π.χ. σπουδάζω > ἐ-σπούδα-κ-α 2β) Όσα ρήματα αρχίζουν από τρία σύμφωνα, π.χ. στρατεύω > ἐ-στράτευ-κ-α 2γ) Όσα ρήματα αρχίζουν από διπλό σύμφωνο ζ, ξ, ψ, π.χ. ψαύω > ἔ-ψαυ-κ-α 2δ) Τα ρήματα που αρχίζουν από ῥ, τότε παίρνουν ένα -ἐ- ως συλλαβική αύξηση και διπλασιάζουν το ρ π.χ. ῥίπτω > ἔρ-ρι-φ-α 3. ΧΡΟΝΙΚΗ αύξηση 3α) Όσα ρήματα αρχίζουν από φωνήεν ή δίφθογγο Ό,τι αλλαγές είχαμε στον Παρατατικό και στον Αόριστο, οι ίδιες συμβαίνουν και στον Παρακείμενο π.χ. ἁλιεύω > ἡ-λίευ-κ-α Τσατσούρης Χρήστος, Φιλόλογος Γυμνασίου Μαγούλας xtsat.blogspot.gr
• 16.
  Προσέχω το αρχικόγράμμα του ρήματος στην οριστική Ενεστώτα και αναλόγως επιλέγω: Τσατσούρης Χρήστος, Φιλόλογος Γυμνασίου Μαγούλας xtsat.blogspot.gr
• 17.
  Προσέχω σε ποιεςπεριπτώσεις βάζω μπροστά από το θέμα συλλαβική αύξηση, δηλ. ένα ἐ- Προσέχω σε ποιες περιπτώσεις βάζω μπροστά από το θέμα συλλαβική αύξηση, δηλ. ένα ἐ- 1. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στον αναδιπλασιασμό που παίρνουν τα ρήματα που αρχίζουν από δασέα σύμφωνα (χ, φ, θ), τα οποία τρέπονται στα αντίστοιχα ψιλά (κ, π, τ): 2. Στα σύνθετα ή παρασύνθετα ρήματα με α′ συνθετικό πρόθεση ο αναδιπλασιασμός μπαίνει μετά την πρόθεση, π.χ. ἀπο-γράφω → ἀπο-γέ- γραφα.
• 18.
  ΠΑΡΑΚΕΙΜΕΝΟΣ Φωνηεντόληκτα και οδοντικόληκτα (τ,δ,θ) Ουρανικόληκτα (κ,γ,χ) Χειλικόληκτα(π,β,φ) -κα -χα -φα -κας -χας -φας -κε -χε -φε -καμεν -χαμεν -φαμεν -κατε -χατε -φατε -κασι(ν) -χασι(ν) -φασι(ν) ΥΠΕΡΣΥΝΤΕΛΙΚΟΣ Φωνηεντόληκτα και οδοντικόληκτα (τ,δ,θ) Ουρανικόληκτα (κ,γ,χ) Χειλικόληκτα (π,β,φ) -κειν -χειν -φειν -κεις -χεις -φεις -κει -χει -φει -κεμεν -χεμεν -φεμεν -κετε -χετε -φετε -κεσαν -χεσαν -φεσαν Τσατσούρης Χρήστος, Φιλόλογος Γυμνασίου Μαγούλας xtsat.blogspot.gr
• 19.
  Κλίση οριστικής Παρακείμενουκαι Υπερσυντέλικου του ρ. λύω
• 20.
  Κλίση οριστικής Παρακείμενουκαι Υπερσυντέλικου του ρ. λύομαι
• 21.
  Καταλήξεις απαρεμφάτων βαρύτονωνρημάτων στην ενεργητική φωνή ενεστώτας μέλλοντας αόριστος παρακείμενος φωνηεντόληκτα λύειν λύσειν λῦσαι λελυκέναι ουρανικόληκτα πράττειν πράξειν πρᾶξαι πεπραχέναι χειλικόληκτα γράφειν γράψειν γράψαι γεγραφέναι οδοντικόληκτα πείθειν πείσειν πεῖσαι πεπεικέναι Το απαρέμφατο του Αορίστου δεν παίρνει αύξηση (όπως και οι εγκλίσεις του ίδιου χρόνου πλην της οριστικής). Το απαρέμφατο του Παρακειμένου διατηρεί τον αναδιπλασιασμό, π.χ. βε-βουλευκέναι, τε- θαυμακέναι, ἐ- σκευακέναι. Απαρέμφατο ενεστώτα του ρ. εἰμὶ: εἶναι.
• 22.
  ενεστώτας μέλλοντας αόριστοςπαρακείμενος φωνηεντόληκτα λύεσθαι λύσεσθαι λύσασθαι λε-λύ-σθαι ουρανικόληκτα πράττεσθαι πράξεσθαι πράξασθαι πεπρᾶχθαι χειλικόληκτα γράφεσθαι γράψεσθαι γράψασθαι γεγράφθαι οδοντικόληκτα πείθεσθαι πείσεσθαι πείσασθαι πεπεῖσθαι Καταλήξεις απαρεμφάτων βαρύτονων ρημάτων στη μέση φωνή Όπως και στην ενεργητική φωνή, το απαρέμφατο του αορίστου δεν έχει αύξηση. Το απαρέμφατο του παρακειμένου διατηρεί τον αναδιπλασιασμό (π.χ. βεβουλεῦσθαι, ἠθελῆσθαι). Το -αι στην κατάληξη των απαρεμφάτων είναι βραχύ. Το απαρέμφατο του παρακειμένου της μέσης φωνής τονίζεται πάντοτε στην παραλήγουσα.
• 23.
  Καταλήξεις μετοχών βαρύτονωνρημάτων στην ενεργητική φωνή Η μετοχή του αορίστου δεν παίρνει αύξηση. Η μετοχή του παρακειμένου διατηρεί τον αναδιπλασιασμό. Η μετοχή ενεστώτα του ρ. εἰμὶ είναι: ὤν, οὖσα, ὄν. Το αρσενικό και ουδέτερο γένος των μετοχών όλων των χρόνων της ενεργητικής φωνής κλίνονται σύμφωνα με τη γ΄ κλίση, ενώ το θηλυκό σύμφωνα με τα θηλυκά σε - α της α΄ κλίσης. Επιπλέον, το θηλυκό στη γενική του πληθυντικού τονίζεται πάντοτε στη λήγουσα, π.χ. τῶν λυουσῶν, τῶν λυσουσῶν, τῶν λυσασῶν, τῶν λελυκυιῶν.
• 24.
  Καταλήξεις μετοχών βαρύτονωνρημάτων στη μέση φωνή
• 25.
  Κλίση Υποτακτικής
• 26.
  Οι καταλήξεις της Υποτακτικής είναι ω και η
• 27.
  Κλίση Υποτακτικής Ενεστώτακαι Αορίστου του ρ. λύω
• 28.
  Κλίση Υποτακτικής Ενεστώτακαι Αορίστου του ρ. λύομαι
• 29.
  Κλίση Υποτακτικής Παρακειμένουτου ρ. λύω
• 30.
  Κλίση Υποτακτικής Παρακειμένουτου ρ. λύομαι
• 31.
  Κλίση Ευκτικής
• 32.
  Η ευκτική είναιμία από τις εγκλίσεις του ρήματος.
• 33.
  Η ευκτική τουκαι του έχει ως χαρακτηριστικό γνώρισμα τη δίφθογγο . Ο έχει τις ίδιες καταλήξεις με τον Ενεστώτα με την προσθήκη του χαρακτηριστικού πριν από αυτές. Ο έχει τη χαρακτηριστική δίφθογγο αντί για –οι-.
• 34.
  Κλίση Ευκτικής Ενεστώτα,Μέλλοντα και Αορίστου του ρ. λύω
• 35.
  Κλίση Ευκτικής Ενεστώτα,Μέλλοντα και Αορίστου του ρ. λύομαι
• 36.
  Κλίση Ευκτικής Παρακειμένουτου ρ. λύω
• 37.
  Κλίση Ευκτικής Παρακειμένουτου ρ. λύομαι
• 38.
  Κλίση Προστακτικής
• 39.
  Η προστακτική δενέχει α΄ εν. και α΄ πληθ. πρόσωπο (όπως και στη ν.ε.). Προστακτική έχουν ο , ο και ο . Οι τύποι προστακτικής παίρνουν άρνηση μή. Η προστακτική αορίστου, όπως και η υποτακτική και η ευκτική, δεν δέχεται αύξηση! α. η προστακτική αορίστου παρουσιάζει το χαρακτηριστικό για τον μέλλοντα και τον αόριστο -σ- μετά το θέμα του ρήματος, β. το χαρακτηριστικό φωνήεν της προστακτικής αορίστου είναι το -α- (αντί για το -ε-της προστακτικής ενεστώτα). Τα αφωνόληκτα ρήματα σχηματίζουν την προστακτική αορίστου με τις γνωστές αλλαγές στο θέμα τους: πράττω  αόρ. ἔπραξα  προστ. πρᾶξον, γράφω  αόρ. ἔγραψα  προστ. γράψον, πείθω  αόρ. ἔπεισα  προστ. πεῖσον Κλίση Προστακτικής Ενεστώτα και Αορίστου του ρ. λύω
• 40.
  Κλίση Προστακτικής Ενεστώτακαι Αορίστου του ρ. λύομαι
• 41.
  Η προστακτική τουπαρακειμένου των βαρύτονων ρημάτων σχηματίζεται τόσο περιφραστικά (πιο εύχρηστος τύπος) από την ενεργητική μετοχή παρακειμένου του ρήματος και την προστακτική ενεστώτα του ρ. εἰμί, λε-λυκώς, -υῖα, -ὸς ἴσθι όσο και μονολεκτικά (σπάνια), λέλυκε, λελυκέτω κτλ. Κλίση Προστακτικής Παρακειμένου του ρ. λύω
• 42.
  Κλίση Προστακτικής Παρακειμένουτου ρ. λύω
• 43.
  Κλίση Προστακτικής Παρακειμένουτου ρ. λύομαι
• 44.
  Κλίση βαρύτονων ρημάτων στην ενεργητικήφωνή
• 46.
  Κλίση βαρύτονων ρημάτων στημέση φωνή