Επαγγέλματα των αρχαίων Αθηναίων, εν. 3 Αρχαίων Α΄ Γυμνασίου

Επαγγέλματα των αρχαίων Αθηναίων, εν. 3 Αρχαίων Α΄ Γυμνασίου

• 1.
  Τσατσούρης Χρήστος, ΦιλόλογοςΓυμνασίου Μαγούλας xtsat.blogspot.gr ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Σελ. 20– 27 Επαγγέλματα των αρχαίων Αθηναίων
• 2.
  Ποια επαγγέλματα έκανανοι αρχαίοι; Με ποιες δουλειές εξασφάλιζαν τα απαραίτητα για την τροφή τους και το ντύσιμό τους;
• 4.
  Ἀθηναῖοι, ὡς καὶοἱ ἑτέρας πόλεις κατοικοῦντες, πολλὰ ἐν τῷ βίῳ ἐπιτηδεύουσι, ἵνα τὰ ἀναγκαῖα πορίζωνται: Οι κάτοικοι ποιας πόλης αναφέρονται στο κείμενο; Γλωσσικά σχόλια • ὡς = όπως • ἑτέρας > ἕτερος, ἑτέρα, ἕτερον = άλλος, άλλη, άλλο > άλλες • οἱ κατοικοῦντες > του ρ. κατοικῶ = αυτοί που ζουν / κατοικούν • ἐπιτηδεύουσιν > του ρ. ἐπιτηδεύω = ασκώ κάποιο επάγγελμα > ασκούν κάποιο επάγγελμα • ἵνα πορίζωνται > του ρ. πορίζομαι = αποκτώ, εξασφαλίζω > για να εξασφαλίζουν • τὰ ἀναγκαῖα = τα απαραίτητα Αυτοί ασκούν επαγγέλματα για να εξασφαλίζουν …
• 5.
  πολλὰ ἐν τῷβίῳ ἐπιτηδεύουσι: Μόλις ένας νεαρός Αθηναίος ολοκλήρωνε τη βασική εκπαίδευση που περιγράψαμε στην ενότητα 2, μπορούσε να ακολουθήσει –ιδιαίτερα από τον 5ο αι. π.Χ.– ανώτερες σπουδές κοντά στους φιλοσόφους και τους σοφιστές*. Αυτό βέβαια ίσχυε, κυρίως, για τα αγόρια των εύπορων οικογενειών. Τα υπόλοιπα στρέφονταν στον βιοπορισμό ακολουθώντας, συνήθως, τα επαγγέλματα των γονέων τους. Σοφιστές: επαγγελματίες παιδαγωγοί που δίδασκαν τον 5ο αι. π.Χ. τους νέους έναντι χρηματικής αμοιβής. Είχαν μεγάλη εγκυκλοπαιδική μόρφωση και την τάση να αμφισβητούν τις καθιερωμένες αξίες και ιδέες.
• 6.
  Ναυσικύδης ναύκληρος ὢνπερὶ τὴν τοῦ σώματος τροφὴν ἑαυτῷ καὶ τοῖς οἰκείοις ἐσπούδαζε, τοῦτ’ αὐτὸ δ’ ἐποίουν Ξένων ὁ ἔμπορος καὶ Ξενοκλῆς ὁ κάπηλος. Τι «ἐσπούδαζε» ο ναύκληρος ο Ναυσικύδης; Γλωσσικά σχόλια • ναύκληρος = πλοιοκτήτης • ὤν = που ήταν • ἑαυτῷ = για τον εαυτό του • τοῖς οἰκείοις = των δικών του • ἐσπούδαζε > του ρ. σπουδάζω = φροντίζω • τοῦτ’ αὐτό δ' = και αυτό το ίδιο, κι αυτό ακριβώς • ἐποίουν > του ρ. ποιῶ = κάνω > έκαναν • κάπηλος = ο μικροπωλητής Και ποιοι άλλοι «τοῦτ’ αὐτό ἐποίουν»;
• 7.
  ναύκληρος: Χάρη στη γεωγραφικήθέση της πόλης τους και λόγω της αδυναμίας της αττικής γης να συντηρήσει αποκλειστικά με τη γεωργία τους κατοίκους της, οι Αθηναίοι στράφηκαν γρήγορα στο εμπόριο, κυρίως στο θαλάσσιο. Πλοιοκτήτες και κυβερνήτες των εμπορικών πλοίων ήταν οι ναύκληροι· με εισαγωγές και εξαγωγές ασχολούνταν οι ἔμποροι, ενώ με το λιανικό εμπόριο οι κάπηλοι. Υπηρεσίες αλλαγής ξένων νομισμάτων στο τοπικό νόμισμα παρείχαν οι ἀργυραμοιβοί.
• 8.
  Πολύζηλος ἀπὸ ἀλφιτοποιίαςἑαυτὸν καὶ οἰκέτας ἔτρεφε, ἔτι δὲ πολλάκις τῇ πόλει ἐλειτούργει. Από πού «ἔτρεφεν ἑαυτόν καὶ οἰκέτας» ο Πολύζηλος; Γλωσσικά σχόλια • ἀλφιτοποιία = η παρασκευή αλφίτων, κριθάλευρου • ἑαυτόν = τον εαυτό του • οἰκέτας = αιτ. του ουσ. ὁ οἰκέτης = ο οικιακός δούλος • πολλάκις = πολλές φορές • ἐλειτούργει > του ρ. λειτουργέω - λειτουργῶ = προσφέρω δημόσια υπηρεσία με δικά μου χρήματα Τι άλλο έκανε ο Πολύζηλος;
• 9.
  •Η αθηναϊκή Πολιτείαείχε ανάγκη από χρήματα. Η συντήρηση του στόλου, η οργάνωση μεγαλοπρεπών εορτών, το ανέβασμα πολυπρόσωπων θεατρικών παραστάσεων, η αποστολή πρεσβειών σε πανελλήνιες εορτές απαιτούσαν τεράστια οικονομική δαπάνη. •Η Αθήνα, με ένα ευφυές φορολογικό σύστημα, τις λειτουργίες, υποχρέωνε τους οικονομικά ισχυρούς Αθηναίους να προσφέρουν τα αναγκαία χρήματα για την κίνηση όλου του μηχανισμού. Οι κυριότερες λειτουργίες ήταν: η τριηραρχία, δηλαδή η προσφορά χρημάτων από έναν ή περισσότερους ιδιώτες για τη συντήρηση ενός κρατικού πλοίου η χορηγία, δηλαδή η ανάληψη της δαπάνης για το ανέβασμα μιας θεατρικής παράστασης που θα λάμβανε μέρος σε δραματικούς αγώνες η γυμνασιαρχία, δηλαδή η καταβολή των εξόδων για τη διατροφή και την εκγύμναση αθλητών που θα έπαιρναν μέρος σε «γυμνικούς αγώνες» η εστίαση, δηλαδή η παροχή από έναν πλούσιο πολίτη των χρημάτων για την παράθεση δημόσιου γεύματος στα μέλη της φυλής του σε περίοδο εορτών ή αγώνων Αρχαία Ιστορία, Α΄ Γυμνασίου: ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5, Η ΛΕIΤΟYΡΓIΑ ΤΟY ΠΟΛIΤΕYΜΑΤΟΣ. ΟI ΛΕIΤΟYΡΓIΕΣ.
• 10.
  Γλαύκων ὁ Χολαργεὺςἐγεώργει καὶ βοῦς ἔτρεφε, Δημέας δὲ ἀπὸ χλαμυδουργίας διετρέφετο, Μεγαρέων δ’ οἱ πλεῖστοι ἀπὸ ἐξωμιδοποιίας. Ο «Γλαύκων ὁ Χολαργεύς» με τι ασχολούνταν; Γλωσσικά σχόλια • Χολαργεύς = από το Χολαρχό. Η κατάληξη -ευς στα ονόματα δείχνει την καταγωγή, π.χ. Αθηνεύς = από την Αθήνα • ὁ βοῦς = το βόδι • ἡ χλαμυδουργία = η τέχνη της κατασκευής χλαμύδων • διετρέφετο > του ρ. διατρέφομαι = εξασφαλίζω τα απαραίτητα, ζω • οἱ πλεῖστοι = οι περισσότεροι • ἡ ἐξωμιδοποιία = η τέχνη της κατασκευής εξωμίδων (ενδυμάτων που άφηναν ακάλυπτους τους ώμους) Ο Δημέας πώς «διετρέφετο»; «Οἱ πλεῖστοι τῶν Μεγαρέων πώς διετρέφοντο»;
• 18.
  Οὐκ ὀλίγοι τῶνπολιτῶν τέχνην τινὰ ἐξεμάνθανον, οἷον τὴν τῶν λιθοξόων, κεραμέων, τεκτόνων, σκυτοτόμων, καὶ πλεῖστα ἐπιτήδεια τῷ βίῳ ἐξειργάζοντο. Τι μάθαιναν «οὐκ ὀλίγοι τῶν πολιτῶν»; Γλωσσικά σχόλια • ἐξαμάνθανον = του ρ. ἐκμανθάνω = μαθαίνω καλά > μάθαιναν καλά • οἷον = όπως, παραδείγματος χάρη • τῶν λιθοξόων > του ουσ. ὁ λιθοξόος = ο τεχνίτης της πέτρας, ο μαρμαράς • κεραμέων > του ουσ. ὁ κεραμεύς = ο τεχνίτης του πηλού • τεκτόνων > του ουσ. ὁ τέκτων = ο μαραγκός ή ο οικοδόμος • σκυτοτόμων > του ουσ. ὁ σκυτοτόμος = ο τσαγκάρης, ο βυρσοδέψης (= ο τεχνίτης της επεξεργασίας δέρματος) • ἐξειργάζοντο > του ρ. ἐξεργάζομαι = εργάζομαι και αποκτώ > εργάζονταν και αποκτούσαν • πλεῖστα = πολλά • ἐπιτήδεια = απαραίτητα • τῷ βίῳ > του ουσ. ὁ βίος = η ζωή > για τη ζωή (τους) Ποια τέχνη «ἐξεμάνθανον»; Τι «ἐξειργάζοντο»;
• 26.
  Αρχαϊκό χαλκουργείο (480 π.Χ.,Αρχαιολογικό Μουσείο Βερολίνου) φούρνος τήξεως μετάλλου τεχνίτης που συναρμολογεί τα μέλη ενός χάλκινου αγάλματος
• 28.
  Παράσταση εμπορικής συναλλαγής.Δύο νέοι ζυγίζουν σε μεγάλο ζυγό εμπορεύματα χρησιμοποιώντας όχι σταθμά αλλά ισοβαρή εμπορεύματα (6ος αι. π.Χ., Μητροπολιτικό Μουσείο Νέας Υόρκης).
• 29.
  http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/Yliko/Theoria%20arxaia/metafraseis%20a%20gym/a03xm.htm
• 30.
  http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/Yliko/Theoria%20arxaia/metafraseis%20a%20gym/a03xm.htm
• 31.
  Ερωτήσεις Να αναφέρετε στηριζόμενοιστο κείμενο επαγγέλματα των αρχαίων Αθηναίων. Σε ποια επαγγελματική δραστηριότητα διακρίθηκαν οι Αθηναίοι εξαιτίας της αδυναμίας της γης τους να τους συντηρήσει; Ποια επαγγέλματα που αναφέρονται στο κείμενο σχετίζονται με αυτή τη δραστηριότητα;
• 32.
  Να αντιστοιχίσεις τουςΑθηναίους της Α΄ στήλης με τα επαγγέλματά τους που δίνονται στη στήλη Β΄. Στη συνέχεια να αντιστοιχίσεις τα επαγγέλματα της αρχαίας Αθήνας με τα σύγχρονα επαγγέλματα στη στήλη Γ΄. Α Β Γ α. Ναυσικύδης β. Ξένων γ. Ξενοκλῆς δ. Πολύζηλος ε. Γλαύκων στ. Δημέας ζ. οἱ Μεγαρεῖς 1) ἔμπορος 2) ἐγεώργει καί βοῦς ἔτρεφε 3) ναύκληρος 4) ἐξωμιδοποιία 5) χλαμυδουργία 6) κάπηλος 7) ἀλφιτοποιία εφοπλιστής μυλωνάς / αλευράς ράφτης έμπορος ράφτης μικροπωλητής αγρότης και κτηνοτρόφος
• 33.
  Να αντιστοιχίσεις τουςΑθηναίους της Α΄ στήλης με τα επαγγέλματά τους που δίνονται στη στήλη Β΄. Στη συνέχεια να αντιστοιχίσεις τα επαγγέλματα της αρχαίας Αθήνας με τα σύγχρονα επαγγέλματα στη στήλη Γ΄. Α Β Γ α. Ναυσικύδης β. Ξένων γ. Ξενοκλῆς δ. Πολύζηλος ε. Γλαύκων στ. Δημέας ζ. οἱ Μεγαρεῖς 1) ἔμπορος 2) ἐγεώργει καί βοῦς ἔτρεφε 3) ναύκληρος 4) ἐξωμιδοποιία 5) χλαμυδουργία 6) κάπηλος 7) ἀλφιτοποιία εφοπλιστής μυλωνάς / αλευράς ράφτης έμπορος ράφτης μικροπωλητής αγρότης και κτηνοτρόφος
• 34.
  Να γράψεις τώραστον πίνακα που ακολουθεί δίπλα στο υλικό της στήλης Α τη λέξη από το κείμενο που δηλώνει τον τεχνίτη που το χρησιμοποιούσε στην αρχαία Αθήνα. Α Β πηλός δέρματα ξύλο πέτρα ……………………….. ……………………….. ……………………….. ………………………..
• 35.
  Να γράψεις τώραστον πίνακα που ακολουθεί δίπλα στο υλικό της στήλης Α τη λέξη από το κείμενο που δηλώνει τον τεχνίτη που το χρησιμοποιούσε στην αρχαία Αθήνα. Α Β πηλός δέρματα ξύλο πέτρα ……………………….. ……………………….. ……………………….. ……………………….. κεραμέων σκυτοτόμων τεκτόνων λιθοξόων
• 36.
  Γράψε την παρακάτωφράση στα ΑΕ (Αρχαία Ελληνικά)
• 37.
  Γράψε την παρακάτωφράση στα ΑΕ (Αρχαία Ελληνικά)
• 38.
  Ποιες λέξεις τουαρχαίου κειμένου έχουν ετυμολογική συγγένεια/παράγονται από την ίδια ρίζα με τις παρακάτω, νεοελληνικές λέξεις; •πολίτευμα •βιολόγος •απορία •κατοικία •διατροφή •ποιητής •εργοστάσιο. Για να παίξουμε λίγο με τις λέξεις....
• 39.
  Ποιες λέξεις τουαρχαίου κειμένου έχουν ετυμολογική συγγένεια/παράγονται από την ίδια ρίζα με τις παρακάτω, νεοελληνικές λέξεις; •πολίτευμα •βιολόγος •απορία •κατοικία •διατροφή •ποιητής •εργοστάσιο. πόλεις, πολιτῶν βίῳ πορίζωνται, ἔμπορος κατοικοῦντες, οἰκείοις, οἰκέτας τροφήν, ἔτρεφε, διετρέφετο ἐποίουν, ἀλφιτοποιίας, ἐξωμιδοποίας χλαμυδουργίας, ἐξειργάζοντο Για να παίξουμε λίγο με τις λέξεις....
• 41.
  Προσπάθησε να βρειςστο παράλληλο κείμενο τα αντίστοιχα επαγγέλματα: Ξενοφῶν, Ἀπομνημονεύματα Ἀριστοφάνης, Ὄρνιθες ἀλφιτοποία κεραμέων σκυτοτόμων
• 42.
  Προσπάθησε να βρειςστο παράλληλο κείμενο τα αντίστοιχα επαγγέλματα: Ξενοφῶν, Ἀπομνημονεύματα Ἀριστοφάνης, Ὄρνιθες ἀλφιτοποία κεραμέων σκυτοτόμων ἀλφιταμοιβοί κεραμῆς σκυλοδέψαι,σκυτῆς
• 43.
  http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/Yliko/Theoria%20arxaia/metafraseis%20a%20gym/a03xm.htm
• 44.
  Φανταστείτε ότι ζείτε στην αρχαίαΑθήνα. Επιλέξτε ένα από τα επαγγέλματα που εντοπίσατε στα κείμενα και αφηγηθείτε πώς περνάτε μια ημέρα στη δουλειά σας! Μην ξεχνάτε να μας συστηθείτε……..
• 45.
  Τσατσούρης Χρήστος, ΦιλόλογοςΓυμνασίου Μαγούλας xtsat.blogspot.gr