Skip to main content
ΤΑ ΠΝΕΥΜΑΤΑΤΑ ΠΝΕΥΜΑΤΑ
Γεια σας! Είμαι
η ψιλή!
ἀκρόπολις
ΤΑ ΠΝΕΥΜΑΤΑΤΑ ΠΝΕΥΜΑΤΑ
Γεια σας! Είμαι
η δασεία!
ἣσυχος
ΤΑ ΠΝΕΥΜΑΤΑΤΑ ΠΝΕΥΜΑΤΑ
Για να με
σχεδιάσεις, να
θυμάσαι πώς
γράφεις το δ.
ἣσυχος
Πού βάζουμε τα πνεύματα;Πού βάζουμε τα πνεύματα;
Μπαίνουμε πάνω
από τα φωνήεντα
και τις
διφθόγγους.
ἀρετή
αὐτός
ἀρετή
αὐτός
ἑορτή
εὑρίσκω
ἑορτή
εὑρίσκω
Δύο γράμματα παίρνουν πάνταΔύο γράμματα παίρνουν πάντα
δασεία!δασεία!
ὑὑ
ῥῥ
Μερικές λέξεις παίρνουν πάνταΜερικές λέξεις παίρνουν πάντα
δασεία!δασεία!
► Τα άρθρα:Τα άρθρα: ὁ, ἡ, οἱ, αἱὁ, ἡ, οἱ, αἱ
► Οι αντωνυμίες:Οι αντωνυμίες: ἡμεῖς, ὑμεῖς,ἡμεῖς, ὑμεῖς,
ὃδε (=αυτός), ἥδε (=αυτή)ὃδε (=αυτός), ἥδε (=αυτή)
Ας μάθουμε και κάτι!Ας μάθουμε και κάτι!
► Η δασεία ισοδυναμεί με το γράμμαΗ δασεία ισοδυναμεί με το γράμμα h.h.
hh++ ορμή=ορμή= ὁὁρμήρμή
Οι τόνοιΟι τόνοι
Στα αρχαία ελληνικά έχουμε 3
τόνους!
Την οξεία, τη βαρεία και την
περισπωμένη!
Εμείς θα γράφουμε την οξεία και
την περισπωμένη!
Οι τόνοιΟι τόνοι
Οξεία= ’
Περισπωμένη= ~
Πού μπαίνει η περισπωμένη;Πού μπαίνει η περισπωμένη;
► Πάνω από τα φωνήεντα ή τις διφθόγγους.Πάνω από τα φωνήεντα ή τις διφθόγγους.
Κῦρος φωναῖς
Σε ποιες κατηγορίες χωρίζονται ταΣε ποιες κατηγορίες χωρίζονται τα
φωνηέντα;φωνηέντα;
► Μακρόχρονα:Μακρόχρονα: η, ωη, ω
►Βραχύχρονα:Βραχύχρονα: ο, εο, ε
►Δίχρονα (πότε μακρόχρονα πότεΔίχρονα (πότε μακρόχρονα πότε
βραχύχρονα):βραχύχρονα): α, ι, υα, ι, υ
ΚΑΝΟΝΕΣ ΤΟΝΙΣΜΟΥΚΑΝΟΝΕΣ ΤΟΝΙΣΜΟΥ
► Καμιά λέξηΚαμιά λέξη δενδεν τονίζεται πιο πάνω από τηντονίζεται πιο πάνω από την
προπαραλήγουσα.προπαραλήγουσα.
ἐπικίνδυνος
προπαραλήγουσα
παραλήγουσα
λήγουσα
ΚΑΝΟΝΕΣ ΤΟΝΙΣΜΟΥΚΑΝΟΝΕΣ ΤΟΝΙΣΜΟΥ
►Όταν στη λήγουσα έχουμε μακρόχρονηΌταν στη λήγουσα έχουμε μακρόχρονη
συλλαβή, η προπαραλήγουσασυλλαβή, η προπαραλήγουσα ΔΕΝΔΕΝ
τονίζεται.τονίζεται.
ἀμέσως
μακρόχρονο
ΚΑΝΟΝΕΣ ΤΟΝΙΣΜΟΥΚΑΝΟΝΕΣ ΤΟΝΙΣΜΟΥ
►Η προπαραλήγουσα, όταν τονίζεται, παίρνειΗ προπαραλήγουσα, όταν τονίζεται, παίρνει
πάντα οξεία.πάντα οξεία.
παρήγορος
προπαραλήγουσα
ΚΑΝΟΝΕΣ ΤΟΝΙΣΜΟΥΚΑΝΟΝΕΣ ΤΟΝΙΣΜΟΥ
►Οι βραχύχρονες συλλαβές, όταν τονίζονται,Οι βραχύχρονες συλλαβές, όταν τονίζονται,
παίρνουν οξεία.παίρνουν οξεία.
τόπος
βραχύχρονη
ΚΑΝΟΝΕΣ ΤΟΝΙΣΜΟΥΚΑΝΟΝΕΣ ΤΟΝΙΣΜΟΥ
►Η μακρόχρονη συλλαβή πριν από άλληΗ μακρόχρονη συλλαβή πριν από άλλη
μακρόχρονη συλλαβήμακρόχρονη συλλαβή παίρνει οξεία!παίρνει οξεία!
θήκη
μακρόχρονη
μακρόχρονη
ΚΑΝΟΝΕΣ ΤΟΝΙΣΜΟΥΚΑΝΟΝΕΣ ΤΟΝΙΣΜΟΥ
►Η μακρόχρονη συλλαβή πριν απόΗ μακρόχρονη συλλαβή πριν από
βραχύχρονη συλλαβήβραχύχρονη συλλαβή παίρνει περισπωμένη!παίρνει περισπωμένη!
χῶρος
μακρόχρονη
βραχύχρονη
ΣΗΜΕΙΩΣΗΣΗΜΕΙΩΣΗ
►ΤαΤα αι, οι, ει, ου, αυ, ευ, ηυαι, οι, ει, ου, αυ, ευ, ηυ είναιείναι
μακρόχρονες συλλαβές, ότανμακρόχρονες συλλαβές, όταν
βρίσκονται στην αρχή ή τη μέσηβρίσκονται στην αρχή ή τη μέση
της λέξης!της λέξης!
ΤΑ ΑΡΘΡΑΤΑ ΑΡΘΡΑ
Τα άρθρα έχουν 3 γένη.Τα άρθρα έχουν 3 γένη.
Αρσενικό
Θηλυκό
Ουδέτερο
ὁ ἡ τό
ὁ
• ὁ Μινώταυρος
ἡ
• ἡ Αθηνά
τότό
• τό νόμισματό νόμισμα
ΚΛΙΣΗ ΤΩΝ ΑΡΘΡΩΝΚΛΙΣΗ ΤΩΝ ΑΡΘΡΩΝ
Στα αρχαία ελληνικάΣτα αρχαία ελληνικά
υπάρχουν 5 πτώσεις:υπάρχουν 5 πτώσεις:
η Ονομαστική, η Γενική, ηη Ονομαστική, η Γενική, η
Δοτική, η Αιτιατική και ηΔοτική, η Αιτιατική και η
Κλητική!Κλητική!
Το άρθροΤο άρθρο ὁ
ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ
Ονομαστική: ὁ
Γενική: τοῦ
Δοτική: τῷ
Αιτιατική: τόν
Κλητική: (ὦ)
Πληθυντικός αριθμόςΠληθυντικός αριθμός
οοἱἱ
ττῶῶνν
τοτοῖῖςς
τούςτούς
(ὦ)
Το άρθροΤο άρθρο ἡ
ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ
Ονομαστική: ἡ
Γενική: τῆς
Δοτική: τῇ
Αιτιατική: τήν
Κλητική: (ὦ)
Πληθυντικός αριθμόςΠληθυντικός αριθμός
ααἱἱ
ττῶῶνν
ταταῖῖςς
τάςτάς
(ὦ)
Το άρθροΤο άρθρο τότό
ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ
Ονομαστική: τό
Γενική: τοῦ
Δοτική: τῷ
Αιτιατική: τό
Κλητική: (ὦ)
Πληθυντικός αριθμόςΠληθυντικός αριθμός
τάτά
ττῶῶνν
τοτοῖῖςς
τάτά
(ὦ)
Τα σύμφωναΤα σύμφωνα
Σε ποιες κατηγορίες χωρίζονται ταΣε ποιες κατηγορίες χωρίζονται τα
σύμφωνα;σύμφωνα;
Τα σύμφωνα
χωρίζονται σε
άφωνα, ημίφωνα,
διπλά.
Σε ποιες κατηγορίες χωρίζονται ταΣε ποιες κατηγορίες χωρίζονται τα
σύμφωνα;σύμφωνα;
Τα άφωνα
είναι τα
ουρανικά:
κ, γ, χ.κ, γ, χ.
Σε ποιες κατηγορίες χωρίζονται ταΣε ποιες κατηγορίες χωρίζονται τα
σύμφωνα;σύμφωνα;
Τα άφωνα
είναι τα
χειλικά:
π ,β, φ.π ,β, φ.
Σε ποιες κατηγορίες χωρίζονται ταΣε ποιες κατηγορίες χωρίζονται τα
σύμφωνα;σύμφωνα;
Τα άφωνα
είναι τα
οδοντικά:
τ ,δ, θ.τ ,δ, θ.
Σε ποιες κατηγορίες χωρίζονται ταΣε ποιες κατηγορίες χωρίζονται τα
σύμφωνα;σύμφωνα;
Έχουμε όμως και τα
ημίφωνα. Αυτά είναι τα
υγρά: λ, ρ.υγρά: λ, ρ.
Τα ένρινα: μ, ν.Τα ένρινα: μ, ν.
Το συριστικό: σ, (-ς).Το συριστικό: σ, (-ς).
Σε ποιες κατηγορίες χωρίζονται ταΣε ποιες κατηγορίες χωρίζονται τα
σύμφωνα;σύμφωνα;
Υπάρχουν και τα
διπλά. Αυτά είναι τα ξ,ξ,
ψ, ζ.ψ, ζ.
Ας τα δούμε όλα μαζί!Ας τα δούμε όλα μαζί!
ΑΦΩΝΑΑΦΩΝΑ ΗΜΙΦΩΝΑΗΜΙΦΩΝΑ ΔΙΠΛΑΔΙΠΛΑ
ΟΥΡΑΝΙΚΑΟΥΡΑΝΙΚΑ
κ, γ, χκ, γ, χ
ΥΓΡΑΥΓΡΑ
λ, ρλ, ρ
Ζ, Ξ, ΨΖ, Ξ, Ψ
ΧΕΙΛΙΚΑΧΕΙΛΙΚΑ
π, β, φπ, β, φ
ΕΝΡΙΝΑΕΝΡΙΝΑ
μ, νμ, ν
ΟΔΟΝΤΙΚΑΟΔΟΝΤΙΚΑ
τ, δ, θτ, δ, θ
ΣΥΡΙΣΤΙΚΟΣΥΡΙΣΤΙΚΟ
σ, -ςσ, -ς
Πώς προφέρανε τα σύμφωνα οιΠώς προφέρανε τα σύμφωνα οι
αρχαίοι;αρχαίοι;
Το β το λέγαμε σαν
μπ, το δ σαν ντ και
το γ σαν γκ.
Βάδην= μπάντην
Τι είναι οι Δίφθογγοι;Τι είναι οι Δίφθογγοι;
Είναι δυο φωνήεντα που
προφέρονταν γρήγορα
σε μια συλλαβή. Σήμερα
τις λέμε σαν ένα φωνήεν.
Σε ποιες κατηγορίες χωρίζονται;Σε ποιες κατηγορίες χωρίζονται;
Στις κύριες (αι, ει, οι,
αυ, ευ, ηυ) και τις
καταχρηστικές
( , , ).ᾳ ῃ ῳ
Οι καταχρηστικές
παίρνουν
υπογεγραμμένη.
ΤΑ ΜΕΡΗ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥΤΑ ΜΕΡΗ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ
Σε ποιες κατηγορίες χωρίζονται ταΣε ποιες κατηγορίες χωρίζονται τα
μέρη του λόγου;μέρη του λόγου;
Στα άκλιτα μέρη:
Πρόθεση, επίρρημα,
σύνδεσμος, επιφώνημα.
Στα κλιτά μέρη:
Άρθρο, ουσιαστικό,
επίθετο, αντωνυμία,
μετοχή, ρήμα.
Ποια είναι τα χαρακτηριστικά τωνΠοια είναι τα χαρακτηριστικά των
πτώσεων;πτώσεων;
Οι πτώσεις είναι:
Ονομαστική, Γενική,
Δοτική, Αιτιατική,
Κλητική.
Ποια είναι τα χαρακτηριστικά τωνΠοια είναι τα χαρακτηριστικά των
πτώσεων;πτώσεων;
Οι πτώσεις έχουν: Ενικό,
Πληθυντικό και Δυϊκό
αριθμό.
Ποια είναι τα χαρακτηριστικά τωνΠοια είναι τα χαρακτηριστικά των
πτώσεων;πτώσεων;
Οι πτώσεις έχουν: 3 γένη
(αρσενικό, θηλυκό,
ουδέτερο) και 3 κλίσεις
(πρώτη, δεύτερη, τρίτη).
Ποια είναι τα χαρακτηριστικά τουΠοια είναι τα χαρακτηριστικά του
ρήματος;ρήματος;
Το ρήμα έχει 3 πρόσωπα
(εγώ, εσύ, αυτός) και 3
αριθμούς (ενικός,
πληθυντικός, δυϊκός).
Ποια είναι τα χαρακτηριστικά τουΠοια είναι τα χαρακτηριστικά του
ρήματος;ρήματος;
Το ρήμα έχει 4 Εγκλίσεις
(Οριστική, Υποτακτική,
Ευκτική, Προστακτική) και
7 Χρόνους (Ενεστώτας,
Παρατατικός, Μέλλοντας,
Αόριστος, Παρακείμενος,
Υπερσυντέλικος,
Συντελεσμένος Μέλλοντας).
Ποια είναι τα χαρακτηριστικά τουΠοια είναι τα χαρακτηριστικά του
ρήματος;ρήματος;
Το ρήμα έχει 4 Διαθέσεις
(Ενεργητική, Μέση,
Παθητική, Ουδέτερη) και 2
Φωνές (Ενεργητική, Μέση)
ΠΡΟΣΟΧΗ! Η Διάθεση έχειΠΡΟΣΟΧΗ! Η Διάθεση έχει
να κάνει με τη σημασία τόυνα κάνει με τη σημασία τόυ
ρήματος, ενώ η Φωνή με τηνρήματος, ενώ η Φωνή με την
κατάληξη του.κατάληξη του.
Ποια είναι τα χαρακτηριστικά τουΠοια είναι τα χαρακτηριστικά του
ρήματος;ρήματος;
Το ρήμα έχει και 2
ονοματικούς τύπους:
απαρέμφατο και μετοχή.
Η Β’ ΚΛΙΣΗ ΤΩΝΗ Β’ ΚΛΙΣΗ ΤΩΝ
ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΩΝΟΥΣΙΑΣΤΙΚΩΝ
Ποια είναι τα ουσιαστικά τηςΠοια είναι τα ουσιαστικά της
β΄κλίσης;β΄κλίσης;
Είναι τα αρσενικά και τα
θηλυκά που τελειώνουν
σε –ος–ος και τα ουδέτερα
που τελειώνουν σε –ον–ον.
νθρωποςὁ ἄ
ἡ ἄμπελος
τό στάδιον
Ας κλίνουμε ένα ουσιαστικό τηςΑς κλίνουμε ένα ουσιαστικό της
β΄κλίσης.β΄κλίσης.
 ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ
νθρωποςὁ ἄνθρωποςὁ ἄ
το νθρῡ ἀτο νθρῡ ἀ ώώππουου
τ νθρῷ ἀτ νθρῷ ἀ ώώππῳῳ
τόν νθρωπονἄτόν νθρωπονἄ
νθρωπεὦ ἄνθρωπεὦ ἄ
 ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ
ΑΡΙΘΜΟΣΑΡΙΘΜΟΣ
ο νθρωποιἱ ἄο νθρωποιἱ ἄ
τ ν νθρῶ ἀτ ν νθρῶ ἀ ώώππωωνν
το ς νθρῖ ἀτο ς νθρῖ ἀ ώώπποιοιςς
τούς νθρἀτούς νθρἀ ώώππουουςς
νθρωποιὦ ἄνθρωποιὦ ἄ
Πού κατεβαίνει ο τόνος; Γιατί; Γιατί στη λήγουσα
έχουμε
μακρόχρονη
συλλαβή.
Ας κλίνουμε ένα ακόμα αρσενικόΑς κλίνουμε ένα ακόμα αρσενικό
ουσιαστικό της β΄κλίσης.ουσιαστικό της β΄κλίσης.
 ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ
νομόςὁ νομόςὁ
τοῡτοῡ νομνομοῡοῡ
τῷτῷ νομνομῷῷ
τόν νομόντόν νομόν
νομέὦ νομέὦ
 ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ
ΑΡΙΘΜΟΣΑΡΙΘΜΟΣ
ο νομοίἱο νομοίἱ
τ νῶτ νῶ νομνομ νῶνῶ
το ςῖτο ςῖ νομνομο ςῖο ςῖ
τούς νομούςτούς νομούς
νομοίὦ νομοίὦ
Πού μπαίνει περισπωμένη στη
λήγουσα;
Στη Γενική και τη
Δοτική Ενικού και
Πληθυντικού!
Ας κλίνουμε ένα θηλυκό ουσιαστικόΑς κλίνουμε ένα θηλυκό ουσιαστικό
της β΄κλίσης.της β΄κλίσης.
 ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ
μπελοςἡ ἄμπελοςἡ ἄ
τ ς μπέλουῆ ἀτ ς μπέλουῆ ἀ
τ μπέλῇ ἀ ῳτ μπέλῇ ἀ ῳ
τήν μπελονἄτήν μπελονἄ
μπελεὦ ἄμπελεὦ ἄ
 ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ
ΑΡΙΘΜΟΣΑΡΙΘΜΟΣ
α μπελοιἱ ἄα μπελοιἱ ἄ
τ ν μπέλωνῶ ἀτ ν μπέλωνῶ ἀ
τα ς μπέλοιςῖ ἀτα ς μπέλοιςῖ ἀ
τάς μπέλουςἀτάς μπέλουςἀ
μπελοιὦ ἄμπελοιὦ ἄ
Το θηλυκό κλίνεται ακριβώς όπως
και το αρσενικό!
Ας κλίνουμε ένα ουδέτεροΑς κλίνουμε ένα ουδέτερο
ουσιαστικό της β΄κλίσης.ουσιαστικό της β΄κλίσης.
 ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ
τό στάδιοντό στάδιον
τοῡτοῡ σταδίουσταδίου
τῷτῷ σταδίσταδίῷῷ
τό στάδιοντό στάδιον
στάδιονὦ στάδιονὦ
 ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ
ΑΡΙΘΜΟΣΑΡΙΘΜΟΣ
τά στάδιατά στάδια
τ νῶτ νῶ σταδίωνσταδίων
το ςῖτο ςῖ σταδίοιςσταδίοις
τά στάδιατά στάδια
στάδιαὦ στάδιαὦ
Στα ουδέτερα έχουμε 3 όμοιες
πτώσεις: Ονομαστική, Αιτιατική,
Κλητική!
Ας δούμε μερικούς κανόνες!Ας δούμε μερικούς κανόνες!
Το –α–α στο τέλος των
ουδετέρων στον πληθυντικό
είναι βραχύ!
τά στάδια
Ας δούμε μερικούς κανόνες!Ας δούμε μερικούς κανόνες!
Το –οι–οι στο τέλος των
αρσενικών και θηλυκών στον
πληθυντικό είναι βραχύ!
αἱ ἄμπελαἱ ἄμπελοιοι
οἱ ἄνθρωποἱ ἄνθρωποιοι
Η προσωπικήΗ προσωπική
αντωνυμίααντωνυμία
γώ – σύἐγώ – σύἐ
Πόσα πρόσωπα έχει η προσωπικήΠόσα πρόσωπα έχει η προσωπική
αντωνυμία;αντωνυμία;
γώἘγώἘ ε μί δυνατός.ἰ
ΣύΣύ ε δυνατός;ἶ
Η προσωπική αντωνυμία έχει 2
πρόσωπα: το πρώτο ( ἐἐγώ) και το
δεύτερο (σύ). Για το τρίτο πρόσωπο
χρησιμοποιούμε την αντωνυμία αὐτός.
Ας κλίνουμε το πρώτο πρόσωπο!Ας κλίνουμε το πρώτο πρόσωπο!
ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ
γώἐγώἐ
μο / μουἐ ῡμο / μουἐ ῡ
μοί/ μοιἐμοί/ μοιἐ
μέ/ μεἐμέ/ μεἐ
----------------
ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ
με ςἡ ῖμε ςἡ ῖ
μ νἡ ῶμ νἡ ῶ
μ νἡ ῖμ νἡ ῖ
μ ςἡ ᾶμ ςἡ ᾶ
----------------
Τι είναι αυτά τα μου, μοι, μεμου, μοι, με;
Μάλλον οι δεύτεροι τύποι της
αντωνυμίας!
Ας κλίνουμε και το δεύτεροΑς κλίνουμε και το δεύτερο
πρόσωπο!πρόσωπο!
ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ
σύσύ
σο / σουῡσο / σουῡ
σοί/ σοισοί/ σοι
σέ/ σεσέ/ σε
----------------
ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ
με ςὑ ῖμε ςὑ ῖ
μ νὑ ῶμ νὑ ῶ
μ νὑ ῖμ νὑ ῖ
μ ςὑ ᾶμ ςὑ ᾶ
----------------
Τι παρατηρείς;Τι παρατηρείς;
Οι δεύτεροι τύποιΟι δεύτεροι τύποι
είναι ίδιοι με τουςείναι ίδιοι με τους
πρώτους, αλλάπρώτους, αλλά
χωρίς τόνο!χωρίς τόνο!
Τι παρατηρείς;Τι παρατηρείς;
Οι αντωνυμίεςΟι αντωνυμίες
ΔΕΝ έχουνΔΕΝ έχουν
κλητικήκλητική! Τι καλά!! Τι καλά!
Γλιτώσαμε απόΓλιτώσαμε από
μια πτώση!μια πτώση!
Το ρήμαΤο ρήμα εε μίἰμίἰ
Τίς εἶ;
ἘγώἘγώ εἰμί ὁ
φίλος σου,
βελίκιος!Ὀ
Ας κλίνουμε το ρήμαΑς κλίνουμε το ρήμα εε μί!ἰμί!ἰ
ε μίἰ
εἶ
στίἐ
σμένἐ
στέἐ
ε σί(ν)ἰ
 ΕίμαιΕίμαι
 ΕίσαιΕίσαι
 ΕίναιΕίναι
 ΕίμαστεΕίμαστε
 ΕίστεΕίστε
 ΕίναιΕίναι
Οριστική Ενεστώτα καιΟριστική Ενεστώτα και
ΜέλλονταΜέλλοντα
1.1. βαρύτονα ρήματαβαρύτονα ρήματα
2.2. αφωνόληκτα ρήματααφωνόληκτα ρήματα
Το ρήμα αποτελείται από 2Το ρήμα αποτελείται από 2
μέρη:μέρη:
Λύ ωΛύ ω
ΘΕΜΑΘΕΜΑ ΚΑΤΑΛΗΞΗΚΑΤΑΛΗΞΗ
Ποια λέμε Βαρύτονα ρήματα;Ποια λέμε Βαρύτονα ρήματα;
ΑυτάΑυτά που ΔΕΝπου ΔΕΝ
παίρνουν τόνο στηπαίρνουν τόνο στη
λήγουσα (τελευταίαλήγουσα (τελευταία
συλλαβή).συλλαβή).
τοξεύω
Ας κλίνουμε ένα βαρύτονο ρήμαΑς κλίνουμε ένα βαρύτονο ρήμα
στον Ενεστώτα και το Μέλλοντα!στον Ενεστώτα και το Μέλλοντα!
ΕΝΕΣΤΩΤΑΣΕΝΕΣΤΩΤΑΣ
ΛύωΛύω
ΛύειςΛύεις
ΛύειΛύει
ΛύομενΛύομεν
ΛύετεΛύετε
Λύουσι(ν)Λύουσι(ν)
ΜΕΛΛΟΝΤΑΣΜΕΛΛΟΝΤΑΣ
ΛύΛύσσωω
ΛύΛύσσειςεις
ΛύΛύσσειει
ΛύΛύσσομενομεν
ΛύΛύσσετεετε
ΛύΛύσσουσι(ν)ουσι(ν)
Τι παρατηρείς;Τι παρατηρείς;
Ο Ενεστώτας και οΟ Ενεστώτας και ο
ΜέλλονταςΜέλλοντας
κλίνονται το ίδιο, ανκλίνονται το ίδιο, αν
προσθέσουμε ένα –προσθέσουμε ένα –
σ- στο θέμα τουσ- στο θέμα του
Μέλλοντα!Μέλλοντα!
Πώς σχηματίζεται ο ΜέλλονταςΠώς σχηματίζεται ο Μέλλοντας
των χειλικόληκτων ρημάτων;των χειλικόληκτων ρημάτων;
τρέπω=
τρέψω
Π, β, φ, πτ +
σ = ψ
Ας κλίνουμε ένα χειλικόληκτοΑς κλίνουμε ένα χειλικόληκτο
ρήμα στον Ενεστώτα και τορήμα στον Ενεστώτα και το
Μέλλοντα!Μέλλοντα!
ΕΝΕΣΤΩΤΑΣΕΝΕΣΤΩΤΑΣ
τρέπωτρέπω
τρέπειςτρέπεις
τρέπειτρέπει
τρέπομεντρέπομεν
τρέπετετρέπετε
τρέπουσι(ν)τρέπουσι(ν)
ΜΕΛΛΟΝΤΑΣΜΕΛΛΟΝΤΑΣ
τρέτρέψψωω
τρέτρέψψειςεις
τρέτρέψψειει
τρέτρέψψομενομεν
τρέτρέψψετεετε
τρέτρέψψουσι(ν)ουσι(ν)
Πώς σχηματίζεται ο ΜέλλονταςΠώς σχηματίζεται ο Μέλλοντας
των ουρανικόληκτων ρημάτων;των ουρανικόληκτων ρημάτων;
λέγω=
λέξω
κ, γ, χ + σ =
ξ
Ας κλίνουμε ένα ουρανικόληκτοΑς κλίνουμε ένα ουρανικόληκτο
ρήμα στον Ενεστώτα και τορήμα στον Ενεστώτα και το
Μέλλοντα!Μέλλοντα!
ΕΝΕΣΤΩΤΑΣΕΝΕΣΤΩΤΑΣ
λέγωλέγω
λέγειςλέγεις
λέγειλέγει
λέγομενλέγομεν
λέγετελέγετε
λέγουσι(ν)λέγουσι(ν)
ΜΕΛΛΟΝΤΑΣΜΕΛΛΟΝΤΑΣ
λέλέξξωω
λέλέξξειςεις
λέλέξξειει
λέλέξξομενομεν
λέλέξξετεετε
λέλέξξουσι(ν)ουσι(ν)
Πώς σχηματίζεται ο ΜέλλονταςΠώς σχηματίζεται ο Μέλλοντας
των οδοντικόληκτων ρημάτων;των οδοντικόληκτων ρημάτων;
πείθω=
πείσω
τ, δ, θ + σ =
σ
Ας κλίνουμε ένα οδοντικόληκτοΑς κλίνουμε ένα οδοντικόληκτο
ρήμα στον Ενεστώτα και τορήμα στον Ενεστώτα και το
Μέλλοντα!Μέλλοντα!
ΕΝΕΣΤΩΤΑΣΕΝΕΣΤΩΤΑΣ
πείθωπείθω
πείθειςπείθεις
πείθειπείθει
πείθομενπείθομεν
πείθετεπείθετε
πείθουσι(ν)πείθουσι(ν)
ΜΕΛΛΟΝΤΑΣΜΕΛΛΟΝΤΑΣ
πείπείσσωω
πείπείσσειςεις
πείπείσσειει
πείπείσσομενομεν
πείπείσσετεετε
πείπείσσουσι(ν)ουσι(ν)
ΕΝΟΤΗΤΑ 8ΕΝΟΤΗΤΑ 8
Α΄Α΄ ΚΛΙΣΗΚΛΙΣΗ
Ας μάθουμε τα μυστικά τηςΑς μάθουμε τα μυστικά της
Α΄Κλίσης!Α΄Κλίσης!
Οβελίξ! Την
πατήσαμε! Εδώ μας
κάνουν ό,τι θέλουν
οι γυναίκες!
Μην πανικοβάλλεσαι!
Θα σου μάθω εγώ
ένα κόλπο! Ποια είναι
τα άρθρα για τα
θηλυκά;
Μην πανικοβάλλεσαι!
Θα σου μάθω εγώ
ένα κόλπο! Ποια είναι
τα άρθρα για τα
θηλυκά;
Για να βρεις τις καταλήξεις του αρσενικούΓια να βρεις τις καταλήξεις του αρσενικού
στον πληθυντικό, δες τα άρθρα τουστον πληθυντικό, δες τα άρθρα του
θηλυκού! Και βγάλε το τ-.θηλυκού! Και βγάλε το τ-.
Τα άρθρα τουΤα άρθρα του
θηλυκού στονθηλυκού στον
Πληθυντικό είναι:Πληθυντικό είναι:
α , τ ν, τα ς, τάς.ἱ ῶ ῖα , τ ν, τα ς, τάς.ἱ ῶ ῖ
Α΄ΚΛΙΣΗΑ΄ΚΛΙΣΗ
ΑΡΣΕΝΙΚΑ ΣΕ -ηςΑΡΣΕΝΙΚΑ ΣΕ -ης
ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ
στρατιώτηςὁ στρατιώτηςὁ
το στρατιώτουῡτο στρατιώτουῡ
τ στρατιώτῷ ῃτ στρατιώτῷ ῃ
τόν στρατιώτηντόν στρατιώτην
στρατι ταὦ ῶστρατι ταὦ ῶ
ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ
οοἱἱ στρατιστρατιῶῶτταιαι
ττῶῶν στρατιωτν στρατιωτῶῶνν
τοτοῖῖς στρατιώτς στρατιώταιςαις
τούς στρατιώττούς στρατιώταςας
στρατι τὦ ῶστρατι τὦ ῶ αιαι
Είμαι πάντα
μακρά!
Είμαι πάντα
βραχεία στο
τέλος της
λέξης!
Τονίζομαι
πάντα στη
λήγουσα.
Παίρνω
περισπωμ
ένη!
Ο τόνος στα
παροξύτονα
μένει στην
ίδια θέση!
Α΄ΚΛΙΣΗΑ΄ΚΛΙΣΗ
ΑΡΣΕΝΙΚΑ ΣΕ -αςΑΡΣΕΝΙΚΑ ΣΕ -ας
ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ
νεανίαςὁ νεανίαςὁ
το νεανίῡτο νεανίῡ ουου
τ νεανίῷ ᾳτ νεανίῷ ᾳ
τόν νεανίαντόν νεανίαν
νεανίὦ νεανίὦ αα
ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ
οοἱἱ νεανίνεανίαιαι
ττῶῶν νεανιν νεανιῶῶνν
τοτοῖῖς νεανίς νεανίαιςαις
τούς νεανίτούς νεανίαςας
νεανίὦ νεανίὦ αιαι
Στη γενική
ενικού
πάντα
παίρνω –
ου.
Στην κλητική ενικού παίρνω –α. ΌχιΣτην κλητική ενικού παίρνω –α. Όχι
όμως στα ουσιαστικά σε –δηςόμως στα ουσιαστικά σε –δης
(ε(ε πατρίδης)ὐπατρίδης)ὐ και το Ακαι το Α σχίνης.ἰσχίνης.ἰ
Α΄ΚΛΙΣΗΑ΄ΚΛΙΣΗ
ΑΡΣΕΝΙΚΑ ΣΕ -αςΑΡΣΕΝΙΚΑ ΣΕ -ας
ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ
κριτήςὁ κριτήςὁ
το κριτοῡ ῦτο κριτοῡ ῦ
τ κριτῷ ῇτ κριτῷ ῇ
τόν κριτήντόν κριτήν
κριτάὦ κριτάὦ
ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ
ΑΡΙΘΜΟΣΑΡΙΘΜΟΣ
οοἱἱ κριταίκριταί
ττῶῶν κριτν κριτῶῶνν
τοτοῖῖς κριτας κριταῖῖςς
τούς κριτάςτούς κριτάς
κριταίὦ κριταίὦ
Τι παρατηρείς σχετικά με τονΤι παρατηρείς σχετικά με τον
τόνο στον Ενικό καιτόνο στον Ενικό και
Πληθυντικό αριθμό ; ΠούΠληθυντικό αριθμό ; Πού
μπαίνει περισπωμένη;μπαίνει περισπωμένη;
Και τώρα …τα κορίτσια..Και τώρα …τα κορίτσια..
Στην Α΄κλίση κάνουμε
εμείς κουμάντο!
Θυμάσαι πώς κλίνονται
τα θηλυκά στη Β΄κλίση;
Δοκίμασε να κλίνεις ἡ
πλίνθος.
Α΄ΚΛΙΣΗΑ΄ΚΛΙΣΗ
ΘΗΛΗΚΑ ΣΕ -ηΘΗΛΗΚΑ ΣΕ -η
ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ
κώμηἡ κώμηἡ
τ ς κώμηςῆτ ς κώμηςῆ
τ κώμῇ ῃτ κώμῇ ῃ
τήν κώμηντήν κώμην
κώμηὦ κώμηὦ
ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ
ααἱἱ κκῶῶμμαιαι
ττῶῶν κωμν κωμῶῶνν
ταταῖῖς κώμς κώμαιςαις
τάς κώμτάς κώμαςας
κ μὦ ῶκ μὦ ῶ αιαι
Γιατί παίρνω
οξεία;
Γιατί παίρνω
περισπωμένη;
Γιατί
παίρνω
περισπ
ωμένη;
Ο τόνος στα
παροξύτονα
μένει στην
ίδια θέση!
Α΄ΚΛΙΣΗΑ΄ΚΛΙΣΗ
ΘΗΛΗΚΑ ΣΕ -ηΘΗΛΗΚΑ ΣΕ -η
ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ
πηγήἡ πηγήἡ
τ ς πηγ ςῆ ῆτ ς πηγ ςῆ ῆ
τ πηγῇ ῇτ πηγῇ ῇ
τήν πηγήντήν πηγήν
πηγήὦ πηγήὦ
ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ
ααἱἱ πηγαίπηγαί
ττῶῶν πηγν πηγῶῶνν
ταταῖῖς πηγς πηγααῖῖςς
τάς πηγτάς πηγάςάς
πηγὦ πηγὦ αίαί Γιατί παίρνω
οξεία;
Γιατί παίρνω
οξεία;
Γιατί
παίρνω
περισπωμέ
νη;
Ο τόνος στα
παροξύτονα
μένει στην
ίδια θέση!
Α΄ΚΛΙΣΗΑ΄ΚΛΙΣΗ
ΘΗΛΗΚΑ ΣΕ -αΘΗΛΗΚΑ ΣΕ -α
ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ
τράπεζαἡ τράπεζαἡ
τ ς τραπέζῆτ ς τραπέζῆ ηςης
τ τραπέζῇτ τραπέζῇ ῃῃ
τήν τράπεζαντήν τράπεζαν
τράπεζαὦ τράπεζαὦ
ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ
ααἱἱ τράπεζτράπεζαιαι
ττῶῶν τραπεζν τραπεζῶῶνν
ταταῖῖς τραπέζς τραπέζαιςαις
τάς τραπέζτάς τραπέζαςας
τράπεζὦ τράπεζὦ αιαι
Γιατί
κατεβαίνει ο
τόνος μου;
Γιατί
κατεβα
ίνει ο
τόνος
μου;
Στη γενική
και δοτική
ενικού
γίνομαι –η,
όταν πριν
από εμένα
υπάρχει ένα
σύμφωνο
εκτός από το
ρ-.
Α΄ΚΛΙΣΗΑ΄ΚΛΙΣΗ
ΘΗΛΗΚΑ ΣΕ -αΘΗΛΗΚΑ ΣΕ -α
ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ
σφα ρἡ ῖσφα ρἡ ῖ αα
τ ς σφαίραςῆτ ς σφαίραςῆ
τ σφαίρῇ ᾳτ σφαίρῇ ᾳ
τήν σφα ρανῖτήν σφα ρανῖ
σφα ραὦ ῖσφα ραὦ ῖ
ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ
ααἱἱ σφα ραιῖσφα ραιῖ
ττῶῶν σφαιρν σφαιρῶῶνν
ταταῖῖς σφαίραιςς σφαίραις
τάς σφαίραςτάς σφαίρας
ὦὦ σφα ραιῖσφα ραιῖ
Στη γενική
και δοτική
ενικού μένω
–α, όταν πριν
από εμένα
υπάρχει το ρ.
Είμαι βραχύ.
ΕΝΟΤΗΤΑ 9
ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ
ΚΑΙ
ΑΟΡΙΣΤΟΣ
Πώς σχηματίζουμε τον Παρατατικό
ρημάτων που αρχίζουν από
σύμφωνο;
Για να φτιάξουμε
Παρατατικό αλά
κρεμ θέλουμε 3
συστατικά:
Αύξηση θέμα
Κατάληξη
-ὲ τόξευ- ον
Ας κλίνουμε ένα ρήμα στον
Παρατατικό.
λυονἔ
λυεςἔ
λυεἔ
λύομενὲ
λύετεὲ
λυονἔ
Πώς σχηματίζουμε τον Παρατατικό
ρημάτων που αρχίζουν από α και ε;
Ακολουθούμε την
ίδια συνταγή, αλλά
το α και το ε
γίνονται η.
ρμόζω= ρμοζονἁ ἥ
λπίζω= λπιζονὲ ἤ
Πώς σχηματίζουμε τον Παρατατικό
ρημάτων που αρχίζουν από αι και
ει;
Ακολουθούμε την
ίδια συνταγή, αλλά
το α και το ε
γίνονται ῃ.
α ρω=ἴ ρονᾖ
ε κάζωἰ = καζονᾔ
Πώς σχηματίζουμε τον Παρατατικό
ρημάτων που αρχίζουν από ο;
Ακολουθούμε την
ίδια συνταγή, αλλά
το ο γίνεται ω.
ρίζω= ριζονὁ ὣ
Πώς σχηματίζουμε τον Παρατατικό
ρημάτων που αρχίζουν από οι;
Ακολουθούμε την
ίδια συνταγή, αλλά
το οι γίνεται ῳ.
ο κίζω= κιζονἰ ᾤ
Πώς σχηματίζουμε τον Παρατατικό
ρημάτων που αρχίζουν από αυ και
ευ;
Ακολουθούμε την
ίδια συνταγή, αλλά
το αυ και ευ γίνεται
ηυ.
α ξω=η ξονὔ ὖ
Πώς σχηματίζουμε τον Παρατατικό
ρημάτων που αρχίζουν από ι και υ;
Αυτά
μένουν
ίδια.
δρύω= δρυονἱ ἵ
βρίζω= βριζονὑ ὕ
Ας δούμε και τον Παρατατικό του
ε μί.ἰ
και νἦ ἦ
σθαἦ
νἦ
μενἦ
τεἦ
σανἦ
Πού σθα;ἦ
γώΈ νἦ
ν τἐ ῷ
πλοί .ῳ
Και τώρα ο Αόριστος…
Πώς σχηματίζεται ο Αόριστος;
αύξηση
θέμα -σ- κατάληξη
- τόξευ-σ-αὲ
Πώς σχηματίζουν τον Αόριστο τα
χειλικόληκτα;
Τρέπω= τρεἐ ψα