พุทธภาษิตคำกลอนสำหรับนักเรียน

1. 


2. พุทธศาสนสุภาษิตคากลอน
1.อตฺตา หิ อตฺตโน นาโถ (ชั้น ป.1) 5.ปญญฺา โลกสฺมึ ปชฺโชโต (ชั้น ป.5)
(อัตตา หิ อัตตะโน นาโถ) (ปัญญา โลกัสสะหมิง ปัชโชโต)
“ตนเป็นที่พึ่งของตน” “ปัญญาเป็นแสงสว่างในโลก”
(ขุ.ธ. 25/36,66) (ส.ส. 15/61)
พึงคนอืนชื่นใจเป็ นบางครั้ง
่ ่ ยามเมือโลกขาดแสงแห่ งอาทิตย์
่
ไม่ เหมือนดังพึงตนผลฉวี
่ ย่ อมมืดมิดมองอะไรก็ไม่ เห็น
พึงเขาได้ กเ็ พราะเราทาความดี
่ ยามเมือจิตขาดปัญญาพาลาเค็ญ
่
ตนเป็ นศรีของตนผลจึงตาม. มองไม่ เห็นดีหรือชั่วทีตวทา.
่ ั
2.นิมิตต สาธุรูปาน กตญญูกตเวทิตา 6.ยถาวาที ตถาการี (ชั้น ป.6)
(นิมิตตัง สุธุรูปานัง กตัญญูกะตะเวทิตา) (ยะถาวาที ตะถาการี)
“ความกตัญญูกตเวทีเป็นเครื่องหมายของคนดี” “พูดเข่นไร ทาเช่นนั้น”
(นัย-ส.ส.) (ชั้น ป.2) (ขุ.เถร. 26/441 ขุ.สุ. 25/394)
กตัญญูรู้ คุณนีบุญหลาย
้ คนตรงพูดอย่ างใดนาใจมัน้ ่
เป็ นเครื่องหมายคนดีท่านชี้ชัด ทาอย่ างนั้นแน่ นักสมศักดิ์ศรี
ไม่ รู้ คุณตอบคุณบุญวิบัติ พูดคาใดทานั่นมันวจี
่
จะเป็ นสัตว์ หอนเห่ าเอากระมัง. มิได้ มผดเพียนจะเปลียนแปลง.
ี ิ ้ ่
3.ททมาโน ปิโย โหติ (ชั้น ป.3) 7.ย เว เสวติ ตาทิโส (ชั้น ม.1)
(ทะทะมาโน ปิโย โหติ) (ยัง เว เสวะติ ตาทิโส)
“ผู้ให้ย่อมเป็นที่รัก” “คบคนเช่นใดเป็นคนเช่นนั้น” (ว.ว.)
(อง. ปญจก. 22/43) คบคนพาลพาลพาไปหาผิด
ผู้ทให้ เพียบพร้ อมย่ อมประจักษ์
ี่ คบบัณฑิตบัณฑิตพาไปหาผล
เป็ นทีรักแห่ งชนคนทั้งหลาย
่ คบคนชั่วพาตัวให้ มดมน
ื
อยากประสบคบค้ าทั้งหญิงชาย เกิดเป็ นคนจะคบใครควรไตร่ ตรอง.
ไม่ คลีคลายเป็ นมิตรสนิทเนา.
่
8.สุโข ปุญฺญสฺส อุจฺจโย (ชั้น ม.2)
4.สุขา สงฺฆสฺส สามคฺคี (ชั้น ป.4) (สุโข ปุญญัสสะ อุจจะโย)
(สุขา สังฆัสสะ สามัคคี) “ความสั่งสมซึ่งบุญ นาสุขมาให้”
“ความพร้อมเพรียงของหมู่คณะให้เกิดสุข” (ขุ.ธ. 25/30)
(ขุ. ธ. 25/41) สะสมบุญไว้ เถิดประเสริฐสุ นทร์
ถ้ าหมู่ใดมีความพร้ อมเพรียงกัน วิบากบุญนาสุ ขทุกสมัย
ในหมู่น้ันก็เจริญเพลิดเพลินผล เมือเป็ นอยู่หลับตาเวลาตาย
่
ให้ เกิดสุ ขสมหมายคลายกังวล แสนสบายสุ ขสมชมแต่ บุญ.
เพราะทุกคนสามัคคีดต่อกัน
ี

3. พุทธศาสนสุภาษิตคากลอน (ต่อ)
9.กลฺยาณการี กลฺยาณ ปาปการี จ ปาปก 12.อตฺตา หเว ชิต เสยโย (ชั้น ม.3)
(กัลยาณะการี กัลยาณัง ปาปะการี จะ ปาปะกัง) (อัตตะ หะเว ชิตัง เสยโย)
“ทาดีได้ดี ทาชั่วได้ชั่ว” (ชั้น ม.2) “ชนะตนนั่นแหละดี”
(ส.ส. ๑๕/๓๓๓,ขุ.ชา.ทุก ๒๗/๘๔) (ขุ.ธ. ๒๕/๒๙)
ทา ความดีได้ ดนีเ้ ป็ นหลัก
ี ชนะอืนหมืนแสนแม้ นร้ อยครั้ง
่ ่
ดี นั้นจักชู ช่วยอานวยผล แต่ ถ้ายังแพ้ กเิ ลสและเหตุผล
ได้ ความสุ ขมังมีเพราะดีดล
่ ไม่ ยงใหญ่ ไปกว่ าปัญญาชน
ิ่
ดี เป็ นผลกุศลกรรมคือทาดี. ผู้ข่มจิตพิชิตตนเพียงหนเดียว.
ทา ความชั่วพาเราให้ เศร้ าหมอง 13.ธมฺมจารี สุข เสติ (ชั้น ม.3)
ชั่ว คงต้ องตามติดคิดถ้ วนถี่ (ธัมมะจารี สุขัง เสติ)
ได้ รับผลแห่ งกรรมทีทานี้ ่ “ผู้ประพฤติธรรม ย่อมอยู่เป็นสุข”
ชั่ว ชีวสิ้นสุ ขทุกข์ เข้ าครอง.
ี (ขุ.ธ. 25/37)
10.สุโข ปุญฺญสฺส อุจฺจโย (ชั้น ม.2)
(สุโข ปุญญัสสะ อุจจะโย)
ประพฤติธรรมมีธรรมประจาจิต
“ความสั่งสมซึ่งบุญ นาสุขมาให้”
เป็ นเนืองนิตย์ ไร้ ทุกข์ สุขกุศล
(ขุ.ธ. 25/30)
สะสมบุญไว้ เถิดประเสริฐสุ นทร์ ประพฤติธรรมธรรมารักษาตน
วิบากบุญนาสุ ขทุกสมัย จะห่ างพ้ นไพรีไม่ มกวน.
ี
เมือเป็ นอยู่หลับตาเวลาตาย
่ 14.ปมาโท มจจุโน ปท (ชั้น ม.3)
แสนสบายสุ ขสมชมแต่ บุญ. (ปะมาโท มัจจุโน ปะทัง)
“ความประมาทเป็นทางแห่งความตาย”
(ขุ.ธ. 25/18)
11.ปูชโก ลภเต ปูช วนฺทโก ปฏิวนฺทน
ความประมาทแน่ นักมักฉิบหาย
(ปูชโก ละภะเต ปูช วันทะโก ปะฏิวันทะนัง)
เป็ นทางตายเดินดุ่มไปหลุมผี
“ผู้บูชา ย่อมได้รับบูชาตอบ
ตายทั้งเป็ นดับดินสิ้นชีวี
้
ผู้ไหว้ ย่อมได้รับไหว้ตอบ”
(ขุ.ชา.มหา. ๒๘/๑๕๔) (ชั้น ม.2) จะมากมีด้วยโทษโปรดระวัง.
ผู้บูชาสุ ดงามเป็ นความชอบ
ได้ รับตอบบูชิตทุกทิศา 15.สุสฺสูส ลภเต ปญฺญ (ชั้น ม.3)
บูชาเขาเขามีแต่ ปรีดา (สุสสูสัง ละภะเต ปัญญัง)
บูชามาตอบเราเท่ าเท่ ากัน.
“ผู้ฟังด้วยดีย่อมได้ปัญญา”
(ส. ส. 15/316)
ผู้ทไหว้ วนทาท่ านว่ าชอบ
ี่ ั สุ ตั้งใจฟังให้ ดอย่ าขีเ้ กียจ
ี
ได้ ไหว้ ตอบเหมือนหวังอย่ ากังขา จิ คิดให้ ละเอียดข้ อสงสัย
ผู้ไหว้ เขาเขานั้นก็วนทา
ั ปุ ถามตามเนือความทีข้องใจ
้ ่
สนองมาเร็วพลันวันทะนัง. ลิ เขียนไว้ เมือสงสัยได้ เปิ ดดู
่