1. หนานอก  บอกความสดใส
หนาใน  บอกความดี
หนาที่บอก  ความสามารถ
อายุสั้น อายุยืน มีสาเหตุมาจากกรรมที่ทํามากอนและสภาพแวดลอมในปจจุบัน
อาหาร ๓ มื้อที่พระพุทธเจาตรัสไว
มื้อเชาบํารุงรางกาย มื้อกลางวันบํารุงสมอง มื้อค่ําบํารุงกาม

คําวา “ดา” กับ “ชี้ขุมทรัพย” เปนคําๆ เดียวกัน แตใชไมเหมือนกัน
ถามีความปรารถนาดี เปนการชี้ขุมทรัพย ถามีความปรารถนาราย เปนการดา

ไดเงาอยาลืมรม ไดพรมอยาลืมเสือ ไดเสื้ออยาลืมใส
่
ไดกําไรจากการคาขาย ก็อยาลืมทําบุญ

จะทําบุญทุกครั้งใหอธิษฐานจิต จะทําบุญทุกชนิดใหตั้งจิตอธิษฐาน

ทําดีเอาไวใหลูก ทําถูกเอาไวใหหลาน ไมทําชั่วสามานยใหลูกหลานเห็น

ขอใหโชคดีมีชัยทั้งไปและกลับ โชคดีมีทรัพยทั้งกลับและไป

ใจจริงเขาถึงพระพุทธ ใจบริสุทธิ์เขาถึงพระธรรม
ใจงามเขาถึงพระสงฆ ใจไมหลงเขาถึงนิพพาน

เราทําดีความดีไมหนีหาง ลิขิตทางเดินเองอยาเกรงกริง
่
ชีวิตนีมีคาหากทําจริง หากหยุดนิงก็คลายตายทั้งเปน
้ ่

วันไหนไหน ไมสําคัญ เทาวันนี้
เปนวันที่ ที่สําคัญ กวาวันไหน
วันพรุงนี้ มะรืนนี้ ดีอยางไร
ก็ยังไม สําคัญ เทาวันนี้

อยูอยางต่ํา ทําอยางสูง เปนลักษณะอยางหนึ่งของบัณฑิต
ของดีจะมีอยูกับผูมบุญเทานัน เพราะของดียอมควรแกคนดี
ี ้
หาควรแกคนชั่วไม

ความรักของผูหญิง ความสงสารมากอน ตามดวยความเห็นอก
เห็นใจ
และความรักเปนที่สุด

2. สวนความรักของผูชาย ความใครมากอน ตามดวยความเห็นใจ

และความสงสาร อันเปนความรักที่สมบูรณ
ชีวิตคูเสมือนหนึ่ง หนึ่งชีวิต แตสองหัวใจ หัวใจเดียวเรื่อง
มากพอแลว ถาสองหัวใจมารวมกัน เทากับเพิ่มปญหาชีวิตขึ้นเปนสอง
เทา จึงตองมีน้ํายามาประสานใจ นั่นคือ ทั้งสองฝายตองยึดหลัก
๔ อ. ในการครองเรือน คือ
๑. อดทน ๒. อภัย ๓. เอาใจ ๔.อดออม
(๓ อ, แรกเปนเรื่องของคนคูที่จะตองปฏิบัติตอกัน สวน อ, ที่สี่
เปนเรื่องของการบริหารเศรษฐกิจภายใจครอบครัว)

คอยนึกถึงความผิด จะไดคิดแกไข
คอยนึกถึงความดี จะไดมีกําลังใจ

ถาอยากรวย อยูอยางรวย ไมมีวันรวย
ถากลัวจน อยูอยางจน ไมมีวันจน

* การทําความดี ใหความอิ่มใจในเบื้องหลัง ใหความสมหวังในเบื้องหนา
* รักลูกใหถูกวิธี คือการทําดีใหลูกดู
* การใหคือการไดมา เหมือนการออกกําลัง คือการไดกําลัง
* ชายอกหัก เพราะรักสาวสวย หญิงอกหักเพราะรักหนุมรวย
* วัน เวลา ทุกคนมีเทากัน แตคนขยันตื่นเชา ยอมไดเวลายาว
กวา
* การไมเอานั่นแหละ คือการใหอยูในตัว
* ตราบใดยังมีลมหายใจ ตราบนั้นก็ยังมี
ความหวัง
* คนอัจฉริยะเรียนไดจากธรรมชาติ สวนคนฉลาดเรียนไดจากหนังสือ
* จงเก็บเล็กผสมนอย ไมวาความรูหรือทรัพย
* ที่ที่สงบ ยอมไมมีแกบุคคลผูมีจิตฟุงซาน มีจิตสงไปแลวในอารมณตาง ๆ

* บานไมมีบุตรสืบสกุล บอไมมีน้ํา ตนไมไมมียอด ปากไมมีสัจจะ ยอมเสื่อม

3. * วัยหนึ่งไมเรียนรูวิชา วัยสองไมหาทรัพย วัยสามไมรักษาศีล
วัยสี่จะทําอะไรได
* คนที่พูดปดยอมไมมีใครเชื่อถือ เมื่อเขาพูดจริง
* จงเปดใจใหกวาง ในการที่จะรับฟงคนอื่น ยอมไมเปน เปนใหญยาก
* เงินเปนของมีคาสําหรับคนที่ใชเปน แต..จักไมมีคาสําหรับคนไมรูจักใช
* จะดูหญิง ใหดูทความละอาย
ี่ จะดูชาย ใหดูทความกลา
ี่
หาญ

อยานอนตื่นสาย อยาอายทํากิน
อยาหมิ่นเงินนอย อยาคอยวาสนา
อยาเสวนาคนชั่ว อยามั่วอบายมุข
อยาสุกกอนหาม อยาพลามกอนทํา
อยารํากอนเพลง อยาขมเหงผูนอย
อยาคอยแตประจบ อยาคบแตเศรษฐี
อยาดีแตตัว อยาชั่วแตคนอืน
่
อยาฝาฝนกฎระเบียบ อยาเอาเปรียบสังคม

4. อยาชืนชมคนผิด อยาคิดเอาแตได
่
อยาใสรายคนดี อยากลาววจีมุสา
อยานินทาพระเจา อยาขลาดเขลาเมื่อทุกข
อยาสุขจนลืมตัว อยาเกรงกลัวงานหนัก
อยาพิทักษพาลชน อยาลืมตนเมือมั่งมี ฯ
่
มงคลธรรม
ถาทานทําตัวแขงกับสังคม
ทางแหงความลมจมกําลังจะตามมา
ถาทานทํางานเห็นแกหนา
ทานจะพบกับปญหาเรือยไป
่
ถาทานทําตัวเห็นแกได
ทานอยาหวังน้ําใจจากเพือนฝูง
่
ถาทานกลัวจนเกินไป
ทานจะทําอะไรไมไดความ
ถาทานกลาจนเกินงาม
ทานจะพบกับความเดือดรอน

5. ถาทานขาดความพอดี
ทานจะเปนหนี้เขาตลอดกาล
ถาทานหวังแตความสนุก
ทานจะทุกขมหาศาล
ถาทานขาดความยั้งคิด
ชีวิตทั้งชีวิตจะหมดความหมาย
ถาทานทําใจใหสงบ
ทานจะพบกับความสุขที่เยือกเย็น ฯ
คนจะดีนี้ตองฝกและศึกษา
กายวาจาตองอบรมบมนิสัย
ตองฝกกันใหแนนหนักเปนหลักชัย
ชนะภัยสาระพัดสวัสดี ฯ
คนจะดีบางทีตองมีเพือน
 ่
ชวยตักเตือนเงื่อนงําตามวิสัย
แตบางทีเพื่อนนี้ก็เปนภัย
เปนปจจัยใหเราตองเผาเรือน ฯ
มีศีลธรรมนําเราใหเรืองรุง
มีศีลธรรมสิ่งที่มุงยอมไดสม
มีศีลธรรมนําใหสลายอารมณ
มีศีลธรรมคนนิยมทั่วแผนดิน ฯ
คนจะดี ก็เพราะมี ดีอยูดวย 

6. ดีไมชวย คนจะดี ไดที่ไหน
ดีในคน จําตองปน กับคนไป
ดีแตตน คนไมใช ก็ชวดดี ฯ
ชีวิตเรา เราลิขิต มิตรชายหญิง
ทุกๆ สิ่ง เราทํากรรม กรรมสนอง
จะชั่วดี มีหรือจน ตนครอบครอง
ทุกคนตอง รับผลกรรม ที่ทําเอง ฯ
*ลูกลืมพอแม กระแตลืมปา หมาลืมเจาของ อยาเขาใกล*
บทสวดมนตไหวพระกอนนอน
คําบูชาพระรัตนตรัย
(กราบ ๓ ครั้ง แลวกลาววา)

7. ๑. อิมินา สักกาเรนะ ตัง พุทธัง อภิปูชยามิ
อิมินา สักกาเรนะ ตัง ธัมมัง อภิปูชยามิ
อิมินา สักกาเรนะ ตัง สังฆัง อภิปูชยามิ
อะระหัง สัมมาสัมพุทโธ ภะคะวา,
พุทธัง ภะคะวันตัง อภิวาเทมิ, (กราบ)
สวากขาโต ภะคะวะโต ธัมโม
ธัมมัง นมัสสามิ, (กราบ)
สุปฏิปนโน ภะคะวะโต สาวะกะสังโฆ
สังฆัง นะมามิ (กราบ)
มัยหัง มาตาปตูนังวะ ปาเท วันทามิ สาทะรัง (กราบ)
ปญญาวุฑฒิกะเร เต เต ทินโนวาเท นะมามิหัง (กราบ)
๒. นะโม ตัสสะ……….(๓ จบ)
๓. พุทธัง สะระณัง คัจฉามิ…...ตะติยัมป สังฆัง สะระณัง คัจฉามิ
๔. อิติป โส ภะคะวา……....สวากขาโต……....สุปฏิปนโน
๕. กรวดน้ํา อิมินา……….
๖. นั่งสมาธิ ๑๐ นาที หรือมากกวานั้น ตามสมควร
๗. แผสวนกุศล แผเมตตา
๘. กราบ ๓ ครั้ง ตั้งใจนอนหลับดวยความมีสติ
ประโยชนของการสวดมนต
๑. ทําใหอานหนังสือคลอง ออกเสียงไดถูกตอง
สมองไดรับการพัฒนา
๒. ขับไลความเกียจคราน จิตใจแชมชื่นเบิกบาน
๓. ตัดความเห็นแกตัวได เพราะโลภะ โทสะ โมหะ ไมเกิด
ขณะสวดมนต
๔. จิตเยือกเย็นเปนสมาธิ ไมฟุงซาน
๕. ไดปญญารูหลักคําสอนของพระพุทธเจา
๖. ถึงพรอมดวยศีล สมาธิ ปญญา และไดเขาเฝาพระพุทธเจา
ตนไมใหความชุมชื่นแกชีวต
ิ
นกตัวนิดใหเสียงเพลงแกโลกหลา

8. ดอกไมหอมใหความงามผานสายตา
แมตนหญาก็ยงใหออกซิเจน
ั
แลวตัวเราเกิดมาในโลกนี้
ทําสิ่งดีอะไรใหโลกเห็น
กินนอนเลนเทานั้นหรือทีจําเปน
่
ไมดีเดนกวาบรรดาตนหญาเอย…
ใหรูไว เวลาวาง สรางประโยชน
รูคุณโทษ รูสังเกต รูเหตุผล
รูสังคม รูชีวิต รูคิดคน
รูจักตน ใหรรัก สามัคคีฯ
ู
เปนอนาคต ของชาติ ที่อาจหาญ
เปนแรงตาน อธรรม ความกดขี่
เปนผูทรง คุณคา ประเพณี
ไมเปนที่ หนักใจ คนใกลชด ฯ ิ
หมูนกจอง มองเทาไร ไมเห็นฟา
ถึงฝูงปลา ก็ไมเห็น น้ําเย็นใส
ไสเดือนมอง ไมเห็นดิน ที่กินไป
หนอนก็ไม มองเห็นคูถ ที่ดูดกิน
คนทั่วไป ก็ไม มองเห็นโลก
ตองทุกขโศก เศราจิต เปนนิจสิน
สวนชาวพุทธ ประพฤติธรรม ตามระบิล
เห็นหมดสิ้น ทุกสิ่ง ตามจริงเอย…
พุทธภาษิต

9.  

 



 



 

 

 

 

 

พึงผู้อืน พึงได้ แต่ ภายนอน
ท่ านเพียงบอก ชี บอก หรื อพรําสอน
ต้ องเพียรเอง ทําเอง ทุกขันตอน
นีจึ งถอน ตัวได้ ไม่ อับจน ฯ
งามผิวพรรณนอกนั้น ผานวัย
งามอยูไมไมเทาไร เปลี่ยนได
งามในเพราะ มีใจ ยึดสัตย ศีลแฮ

10. งามอยูดวยธรรมไซร แกแลว ยังงาม…



อันทรัพยสินถิ่นฐานทั้งบานชอง อีกเงินทองไรนามหาศาล
เปนสมบัติของตัวไดชั่วกาล จะตองผานจากกันเมื่อวันตาย
สวนความดีมีความสัตยสมบัติแท ถึงตัวแกกายดับไมลับหาย
จะสถิตติดแนนแทนรางกาย ชนทังหลายสรรเสริญเจริญพร..
้
เงินกับงานการศึกษาตองมากอน
อยารีบรอนหารักมักจะเสีย
กมั
ถาขาดเงินขาดงานพาลขาดเมีย
งานไมเสียเมียก็มาเงินก็มี
* วิชาเปนอํานาจ มารยาทเปนเสนห
* โลกพินาศก็เพราะขาดเมตตา โลกโศกาก็เพราะมีเมตตาค้ําจุน
* นกไมมีขน คนไมมีความรู จะขึ้นสูที่สูงไมได
* อยากเปนคนดังในอนาคต ตองเปนคนทรหดในปจจุบัน
* อดีตไมขยัน ปจจุบันไมขวนขวาย ไมตองถามถึงอนาคต

ผีที่หนึ่ง ชอบสุราเปนอาจินต ไมชอบกินขาวปลาเปนอาหาร
ผีที่สอง ชอบเที่ยวยามวิกาล ไมรักบานรักลูกรักเมียตน

11. ผีที่สาม ชอบดูการละเลน ไมละเวนบารคลับละครโขน
ผีที่สี่ คบคนชั่วมั่วกับโจร หนีไมพนอาญาตราแผนดิน
ผีที่หา ชอบเลนมากีฬาบัตร สารพัดถั่วโปไฮโลสิ้น
ผีที่หก ชอบเกียจครานการทํากิน มีทั้งสิ้น ๖ ผีอัปรียเอย























12. 





คนที่ไมเรียน คือคนพาล
คนไมทํางาน คือคนรกโลก
คนถือแตโชค คือคนประมาท
อคนประมาท
คนที่ฉลาด คือคนรูจักสรางตนเอง
อยากเห็นตองดู อยากรูตองถาม
อยากงามตองแตง อยากแข็งแรงตองออกกําลังกาย
อยากดังตองสงบ อยากพบของจริงอยาทิ้งพระ
คนดีชอบแกไข คนจัญไรชอบแกตัว
คนชั่วชอบทําลาย คนมักงายชอบทิ้ง
คนจริงชอบทํา คนระยําชอบติ
การจากไป เปนนิยาม ของความรัก
การอกหัก เปนนิยาม ของความหลง
การภักดี เปนนิยาม ของความมั่นคง
การซื่อตรง เปนนิยาม ของความศรัทธา
การรองไห เปนนิยาม ของความพายแพ

13. การปรวนแปร เปนนิยาม ของความใฝหา
การปราชัย เปนนิยาม ของน้ําตา
การจากลา เปนนิยาม ของความจริง…


14. 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 


  

15.  

 

 
  
 
 
ชี วิตอนิจจัง












 


16. 















เปลี่ยนความราย เปน ความดี
เปลี่ยนความตระหนี่ เปน เสียสละ
เปลี่ยนโลภะ เปน รูจักพอ
เปลี่ยนความหลง เปน ความรู (แจง)
เปลี่ยนความเห็นแกตัว เปน เห็นแกสวนรวม
เปลี่ยนความโกรธ เปน เมตตา
เปลี่ยนความริษยา เปน ยินดี

17. เปลี่ยนรังเกียจ เปน ใหเกียรติ
เปลี่ยนพยาบาท เปน อภัย
เปลี่ยนเหลวไหล เปน จริงจัง
เปลี่ยนอยากดัง เปน อยากดี
เปลี่ยนลําเอียง เปน เที่ยงธรรม
เปลี่ยนพูดมากกวาทํา เปน ทํามากกวาพูด
เปลี่ยนแกแคน เปน แกไข
เปลี่ยนระเบียบวินัยไมมี เปน มีระเบียบวินัย
เปลี่ยนทําลาย เปน สรางสรรค
เปลี่ยนกระดาง เปน ออนโยน
เปลี่ยนแตกแยก เปน รูรัก-สามัคคี
เปลี่ยนฟุงเฟอ เปน ประหยัด
เปลี่ยนประมาท เปน ระวัง
เปลี่ยนหวาดระแวง เปน ไววางใจ
เปลี่ยนมักงาย เปน รอบคอบ
เปลี่ยนออนแอ เปน เขมแข็ง
เปลี่ยนขัดคอ เปน ขัดสี
เปลี่ยนขัดใจ เปน เขาใจ
เปลี่ยนเปราะบาง เปน หนักแนน
เปลี่ยนเกียจคราน
าน เปน หนักเอาเบาสู
เปลี่ยนศัตรู เปน มิตร
เปลี่ยนนินทา เปน สรรเสริญ
เปลี่ยนนิ่งดูดาย เปน ขวนขวายชวยกัน
เปลี่ยนมองโลกแงราย เปน มองโลกแงดี
ฯลฯ