พุทธศาสนามหายาน
นิกายสุขาวดี
Pure Land
School of
Buddhism
ประวัติความเป็นมา
พุทธศาสนานิกายสุขาวดี (PURE LAND) แปลว่า ดินแดน
บริสุทธิ์ หรือ วิสุทธิภูมิ
ชื่อเรียกในภาษาจีน >> จิ้งถู่ (Ching T’u) /ภาษาญี่ปุ่น >>
โจโดะ (Jodo) หรือ ชิน (Shin)
เป็นนิกายหรือสานักที่ก่อตั้งขึ้นในประเทศจีน พ.ศ. ๘๐๐
มีเป้ าหมาย คือ การได้ไปอยู่ในพุทธเกษตรสุขาวดีของ
พระพุทธเจ้าองค์หนึ่ง ที่มีนามว่า “อมิตาภะ”
www.philosophychicchic.com
นิกายสุขาวดีแยกตัวออกมาจากพุทธศาสนาฝ่ายมหายาน
ดั้งเดิมที่เกิดในประเทศอินเดีย >> นิกายมาธยมิกะ และ
โยคาจาระ
พระเสวียนจั้ง หรือ พระถังซัมจั๋ง ได้นาคาสอนและพระสูตร
ของมหายานจากอินเดียมาเผยแพร่ในประเทศจีน ทาให้ชาว
จีนมีความสนใจมากขึ้น
เชื่อกันว่า นิกายสุขาวดี ได้รับการถ่ายทอด สืบต่อมาจาก
อินเดีย โดยอ้างถึงข้อความในคัมภีร์ที่กล่าวถึงดินแดนสุขาวดี
เช่น ทศภูมิวิภาษา / อมิตายุสูตรอุปเทศะ
 เนื้อหาคาสอนของนิกายสุขาวดี
มีเอกลักษณ์เป็นของตนเอง
มีเพียงชื่อคัมภีร์ที่เกี่ยวข้องกับ
แนวคิดเรื่องดินแดนสุขาวดี
คัมภีร์ที่เกี่ยวข้องกับนิกายสุขาวดี
ได้รับการแปลเป็นภาษาจีน พ.ศ.
๖๐๐-๘๐๐
การนาแนวคิดเรื่องดินแดน
สุขาวดี มาก่อตั้งเป็นนิกายสุขาวดี
น่าจะเกิดขึ้นที่ประเทศจีน
คณาจารย์สาคัญ
ท่านฮุย-หยวน (Hui – yuan) >> เป็นผู้ก่อตั้งนิกายสุขาวดี
มีชีวิตอยู่ปลายพุทธศตวรรษที่ ๘ ในราชวงศ์จิ้น (Jin)
ตะวันออก พักที่ วัดตังนิ่มยี่ บนภูเขาลู้ซัว มณฑลกังไส
ท่านและศิษย์ปฏิบัติสวดมนต์ กาหนดจิตเพ่งมองสระบัว ให้
เป็นสระทิพย์ในดินแดนสุขาวดี โดยการภาวนาเอ่ยนามของ
พระอมิตาภะเป็นอารมณ์
ก่อตั้ง สมาคมบัวขาว หรือ สุขาวดี พ.ศ. ๙๔๕ >> ปฏิบัติ ทา
สมาธิ ตั้งความปรารถนาที่จะไปเกิดในดินแดนสุขาวดี
www.philosophychicchic.com
www.philosophychicchic.com
คณาจารย์สาคัญ
ท่าน ถัน-หลวน (T’an – Luan) (พ.ศ. ๑๐๑๙-๑๑๙๕) เป็นอาจารย์
คนสาคัญของนิกายสุขาวดีและเผยแพร่นิกายออกไปในหมู่ชาว
จีนอย่างกว้างขวาง
ได้พบและได้รับการถ่ายทอดคาสอนจากท่านโพธิรุจิ ชาวอินเดีย
เชื่อมโยงหลักคาสอนของนิกายสุขาวดี กับแนวคิดเรื่องความ
เสื่อมแห่งพระพุทธศาสนา >> เมื่อกาลเวลายิ่งผ่านไป
พระพุทธศาสนายิ่งเสื่อมโทรมลงถึงที่สุด >> มนุษย์เต็มไปด้วย
กิเลสตัณหา >> ไม่ปฏิบัติธรรม ไม่บรรลุมรรคผลใดๆ >> มนุษย์
ไม่มีกาลังพอจะช่วยเหลือตัวเองได้....
www.philosophychicchic.com
ยุคปัจจุบัน เป็นช่วงที่พระ
ธรรมเสื่อม มนุษย์ไม่สามารถ
ปฏิบัติธรรม และตรัสรู้ได้ด้วย
ตนเอง
ดังนั้น หลักธรรมที่เหมาะสม
ในยุคนี้คือ คาสอนของนิกาย
สุขาวดี
บรรลุความรอดด้วยการพึ่งพิง
อานาจการช่วยเหลือของ
พระพุทธเจ้า
www.philosophychicchic.com
คณาจารย์สาคัญ
ท่านเต้า-โจ (Tao-Ch’o) และ ศิษย์ คือ ชาน-เต้า (Shan-Tao)
เป็นผู้นาของนิกายสุขาวดีในการเผยแพร่คาสอนแบบง่ายๆ
เน้นศรัทธาต่อพระอมิตาภพุทธเจ้าเป็นหลัก
สอนว่า วิธีที่จะช่วยให้คนไปเกิดยังดินแดนสุขาวดี ก็คือ การ
เอ่ยนามของพระอมิตาภพุทธเจ้า
ถ้าเอ่ยด้วยใจที่แน่วแน่มุ่งสู่ดินแดนสุขาวดี จนจิตกลายเป็น
หนึ่งเดียว ไม่แบ่งแยก บุคคลก็สามารถเอาชนะบาปและ
ความชั่วร้ายในยุคเลื่อมได้
www.philosophychicchic.com
www.philosophychicchic.com
แนวคิดสาคัญของนิกายสุขาวดี
พระสูตรสาคัญของนิกายสุขาวดี มี ๓ พระสูตร คือ
มหาสุขาวตีวยูหสูตร >> ธรรมกรโพธิสัตว์และมหาปณิธาน ๔๘
ประการ // การประกอบกุศลกรรมและท่องพระนามพระอมิตาภ
พุทธเจ้า จะนาไปสู่ดินแดนสุขาวดี
จุลสุขาวตีวยูหสูตร >> บุคคลสามารถไปเกิดในดินแดนสุขาวดีได้
ด้วยการท่องบ่นพระนามของพระอมิตาภะในช่วงเวลาหนึ่งก่อน
สิ้นใจ
อมิตายุรธยานสูตร >> คุณธรรม ๓ ด้าน คือ คุณธรรมทางโลก
ศีล และการปฎฎิบัติบารมี ๖ ทาให้ไปอุบัติในดินแดนสุขาวดี
www.philosophychicchic.com
แนวคิดสาคัญของนิกายสุขาวดี
 พระสูตรในนิกายสุขาวดีล้วนแสดงให้ผู้คนเห็นถึงความ
มหัศจรรย์ของพุทธเกษตร (Buddha Land) ที่เรียกว่า สุขาวดี
ให้ผู้คนบังเกิดความศรัทธาต่อพระพุทธเจ้า นามว่า อมิตาภะ
และให้มีเป้ าหมายสุดท้ายอยู่ที่การได้ไปอุบัติอยู่ในดินแดน
แห่งนั้น เพื่อให้พระอมิตาภะ สั่งสอน แนะนาการปฏิบัติ
ธรรมจนกว่าจะหลุดพ้น
แนวคิดสาคัญของนิกายสุขาวดี >> ดินแดนสุขาวดี ,
พระอมิตาภะ, วิธีปฏิบัติที่จะเข้าสู่ดินแดนสุขาวดี
www.philosophychicchic.com
วิสุทธิภูมิ เป็ นโลกธาตุที่บริสุทธิ์ เป็ น
ภูมิหรือดินแดนที่พระพุทธเจ้าและ
พระโพธิสัตว์ในรูปสัมโภคกายจานวน
มากมายอุบัติขึ้นเพื่อแสดงธรรมโปรด
เวไนยสัตว์
เรียกอีกอย่างว่า “พุทธเกษตร” >> มี
ความงดงามราวกับสวรรค์ สมบูรณ์
ด้วยสิ่งดีงามและไม่มีความทุกข์
พุทธเกษตรไม่ใช่ภาวะนิพพาน แต่
เป็ นภาวะที่อยู่กึ่งกลางระหว่างสวรรค์
กับนิพพาน >> เป็ นแดนพักระหว่าง
โลกกับนิพพาน
๑. แนวคิดเรื่องดินแดนสุขาวดีพุทธเกษตร
ผู้ใดอุบัติอยู่ในพุทธเกษตร ถือว่าอยู่เหนือ
กรรม ไม่ต้องดิ้นรนทรมานในสังสารวัฏ
ไม่ต้องเวียนว่ายตายเกิด
ผู้นั้นสามารถใช้ชีวิตอย่างสุขสงบอยู่ที่พุทธ
เกษตรจนกว่าจะหลุดพ้นเมื่อใดที่หลุดพ้น
แล้ว สามารถตั้งจิตอธิษฐานเพื่อกลับมา
ช่วยเหลือเวไนยสัตว์ได้
พุทธเกษตรที่มีชื่อเสียงและมหาชนใฝ่ ฝัน
จะไปให้ถึงมากที่สุด คือ พุทธเกษตร ของ
พระอมิตาภพุทธเจ้า >> ดินแดนสุขาวดี
๑.แนวคิดเรื่องดินแดนสุขาวดีพุทธเกษตร
 ที่ได้ชื่อว่าสุขาวดีก็เพราะผู้อยู่ในดินแดนนี้ย่อมไม่มีความทุกข์เลย แต่เสวย
สุขอยู่เสมอ สุขาวดีเป็ นดินแดนที่สวยงามและสุขสบาย ล้อมรอบด้วยภูเขา
แก้ว กาแพงแก้ว มีสระโบกขรณีที่ประดับด้วยแก้วมณี มีดนตรีทิพย์บรรเลง
อยู่เสมอ ได้ยินเสียงพระธรรมเทศนาของพระอมิตาภพุทธเจ้าและพระ
โพธิสัตว์เสมอจนกว่าจะหลุดพ้น บรรยากาศต่าง ๆ นี้ทาให้ผู้อาศัยเกิด
พุทธานุสสติ ธัมมานุสสติ และสังฆานุสสติ และตั้งใจปฏิบัติธรรมเพื่อบรรลุ
นิพพานในดินแดนแห่งนี้
๑. แนวคิดเรื่องดินแดนสุขาวดีพุทธเกษตร
การบาเพ็ญบุญปฏิบัติธรรมเพื่อสั่งสม
บารมีให้เพียงพอ และการผูกจิตมั่นต่อ
แดนนี้ (เช่น การภาวนาถึงพระนามของ
พระอมิตาภพุทธเจ้า) จะสามารถทาให้
ไปเกิดในแดนนี้ได้ ซึ่งจะได้มีโอกาสฟัง
ธรรมจากพระพุทธเจ้า และปฏิบัติธรรม
จนบรรลุมรรคผลเข้านิพพานพ้นทุกข์
โดยเด็ดขาดได้ต่อไป
แนวคิด “วิสุทธิภูมิ” พุทธศาสนาเถรวาท
คิดอย่างไร?
ภาวะของพรหมชั้นสุทธาวาส
๑. แนวคิดเรื่องดินแดนสุขาวดีพุทธเกษตร
พระอมิตาภะพุทธเจ้า ทรงพระสัมโภคกายพุทธเจ้า (พระธยานิ
พุทธะ) ที่ได้รับความนิยมสูงสุดในพุทธศาสนาแบบมหายาน ทั้ง
นิกายวัชรยาน และ มหายานนิกายต่างๆ
พระอมิตาภะพุทธะ ทรงเป็ นสัญลักษณ์แห่ง ปัญญาที่ทาให้มนุษย์
รู้จักผิดชอบชั่วดี และเลือกปฏิบัติในทางที่ถูก ประทับอยู่ทาง
ตะวันตกของพุทธมณฑล ณ ดินแดนพุทธเกษตรสุขาวดี
ภาพวาดของพระองค์มักวาดให้พระหัตถ์ยาว หมายถึง
ความสามารถที่จะเอื้อมพาสรรพสัตว์เข้าสู่แดนสุขาวดี มีพระชิวหา
ยาวตะหวัดได้รอบโลก อันหมายถึงความสามารถในการแสดง
ธรรมโปรดสัตว์ได้ทั่วโลก
๒. แนวคิดเรื่อง พระอมิตาภพุทธเจ้า
พระอมิตาภพุทธเจ้า มีเมตตาต่อสรรพสัตว์อย่างไม่มีประมาณ ทรง
ตั้งสัตย์อธิษฐานว่า ผู้ใดก็ตามที่มีความเชื่อมั่นอย่างแท้จริงต่อ
พระองค์ จะได้ไปเกิด ณ ดินแดนสุขาวดี
พระอมิตาภพุทธเจ้าเนรมิตพระธยานิโพธิสัตว์ ๒ พระองค์จากอานาจ
ฌาน คือ พระอวโลกิเตศวรโพธิสัตว์ และ พระมหาสถามปราปต์
โพธิสัตว์ เพื่อช่วยในการช่วยเหลือสรรพสัตว์
ผู้ที่นับถือพระพุทธศาสนาแบบมหายานเกือบทุกนิกาย โดยเฉพาะ
ชาวจีนมีความปรารถนาสูงสุดว่า เมื่อตายไปแล้วขอให้ไปเกิดในแดน
สุขาวดีของพระอมิตาภะพุทธเจ้า จนทาให้เกิด “นิกายสุขาวดี”
๒. แนวคิดเรื่อง พระอมิตาภพุทธเจ้า
 พระอวโลกิเตศวร เป็นพระโพธิสัตว์ในนิกายมหายานที่ได้รับการบูชา
แพร่หลายมากที่สุด สาเนียงจีนเรียกพระองค์ว่า กวนอิม,ญี่ปุ่นเรียก กันนอน
,ทิเบต เรียก เชนเรซิก
 เป็นพระโพธิสัตว์แห่งความเมตตา
 คาว่า “อวโลกิเตศวร” มาจากคาสันสกฤตสองคาคือ อวโลกิต กับ อิศวร
แปลว่า ผู้เป็นใหญ่ที่เฝ้ ามองจากเบื้องบน หรือพระผู้ทัศนาดูโลก ซึ่งหมายถึง
เฝ้ าดูแลสรรพสัตว์ที่ตกอยู่ในห้วงทุกข์
 พุทธศาสนิกชนชาวจีนจะรู้จักในพระนามว่า กวนซีอิม หรือ กวนอิม ซึ่งก็มี
ความหมาย คือผู้เพ่งสดับเสียงแห่งโลก หรือ พระผู้สดับฟังเสียงคร่าครวญ
ของสัตว์โลก (ที่กาลังตกอยู่ในห้วงทุกข์)
๓. แนวคิดเรื่องพระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวร
 ในคัมภีร์พระสูตรหลายเล่ม >> หากได้เอ่ยขาน
พระนามของพระองค์ด้วยความศรัทธา ถึงแม้จะ
ตกในหลุมเพลิง หลุมเพลิงจะกลายเปลี่ยนเป็นสาย
ชล หากจมน้าจะได้พบที่ตื้นเขิน หากพลัดตกจาก
เขาสูง ก็จะล่องลอยอยู่ในอากาศ ฯลฯ
 พระอวโลกิเตศวรสามารถนิรมาณกายในลักษณะ
ต่างๆ เพื่อช่วยเหลือสรรพสัตว์และสั่งสอนธรรม
เป็นทั้งภาคบุรุษ ภาคสตรี ไปจนถึงปางอันแสดง
ลักษณาการที่ดุร้าย ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของการ
ปราบมารที่นิยมมี ๓๓ ปาง เป็นปางที่สาคัญ
ที่สุด ๖ ปาง เช่นปางพันมือพันกร
๓. แนวคิดเรื่องพระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวร
 พระโพธิสัตว์องค์นี้มีชื่อปรากฏชัดใน
คัมภีร์สัทธรรมปุณฑริกสูตร และวิมล
เกียรตินิทเทสสูตร คัมภีร์สุขาวดีวยูห
สูตร
 พระองค์ทรงเป็นอัครสาวกเบื้องซ้าย
ของพระอมิตาภพุทธะ
 เป็นโพธิสัตว์แห่งดวงปัญญา ที่สามารถ
รู้ถึงความต้องการทางสติปัญญาของทุก
คน
๔. พระมหาสถามปราปโพธิสัตว์
คัมภีร์อมิตายุรธยานสูตร
บุคคลที่จะไปบังเกิดในดินแดนสุขาวดี จะต้องมีคุณธรรม ดังนี้
๑. มีความกตัญญู
๒. เคารพครูอาจารย์
๓. มีจิตกรุณาต่อสรรพสัตว์
๔. ปฏิบัติกุศลกรรมบถ ๑๐
๕. ตั้งปณิธานถือพระรัตนตรัยเป็ นที่พึ่ง
๖. รักษาศีล
๗. ตั้งใจมั่นเพื่อบรรลุโพธิญาณ
๘. เชื่อในกฎแห่งกรรม
๙. ศึกษาและท่องสูตรมหายาน
๑๐. ชักชวนให้ผู้อื่นศึกษาพระสูตรมหายาน
๕. หลักปฏิบัติเพื่อเข้าถึงดินแดนสุขาวดี
คัมภีร์ อมิตายุอุปเทศศาสตร์ ของท่านวสุพันธุ >> บุคคลที่
ปรารถนาจะไปบังเกิดในดินแดนสุขาวดีต้องมีคุณธรรม ดังนี้
๑. เคารพพระอมิตาภพุทธเจ้าเป็ นนิตย์
๒. ยกย่องพระเกียรติและท่องพระนามของพระองค์ เช่น สวดว่า
“นโม อมิตาภะ”
๓. ตั้งสัจจะ และอธิษฐานเพื่อไปบังเกิดในแดนสุขาวดี
๔. มีจิตตั้งมั่นในพระอมิตาภะ พระโพธิสัตว์และดินแดนสุขาวดี
๕. มีจิตเมตตากรุณา ปรารถนาให้สรรพสัตว์เห็นแจ้งในสัจธรรม
*** สรุป >> มีศรัทธา มีปณิธาน และกระทาความดี (กุศลกรรม
– เริ่มจากท่องพระนามเป็ นต้นไป)
๕. หลักปฏิบัติเพื่อเข้าถึงดินแดนสุขาวดี
คัมภีร์สมาธินิเทศสูตร ของท่านชานเต้า เสนอวิธีปฏิบัติเพื่อ
ชาระบาปและนาไปอุบัติในแดนสุขาวดี :
๑. การเอ่ยพระนามของพระอมิตาภพุทธเจ้า ***
๒. การท่องพระสูตรมหายาน
๓. การทาสมาธิโดยใช้จิตเพ่งที่องค์
พระอมิตาภะ
๔. การเคารพสักการะพระพุทธปฏิมา
๕. การสวดสรรเสริญพระพุทธคุณ
๕. หลักปฏิบัติเพื่อเข้าถึงดินแดนสุขาวดี
๑.คาสอนแบบสุขาวดีสนับสนุนแนวคิดแบบเทวนิยมหรือไม่ ?
๒. หากคาสอนสุขาวดีเน้นศรัทธาเพื่อให้อานาจภายนอกช่วย
ให้หลุดพ้น หมายความว่า ปัญญาเป็ นเรื่องที่ไม่จาเป็ นใช่
หรือไม่ ? เพราะดูเหมือนเราไม่ต้องอาศัยปัญญาอะไรเลยใน
การนาไปสู่ดินแดนสุขาวดี
๓. คาสอนของสุขาวดีขัดกับคาสอนของชาวพุทธทั่วไปในเรื่อง
กฎแห่งกรรมหรือไม่? >> เพียงการเอ่ยพระนามของ
พระอมิตาภะ คนบาปที่มีศรัทธาก็สามารถหลุดพ้นได้ ?
ปัญหาที่เกี่ยวกับนิกายสุขาวดี -
เป็ นพุทธหรือไม่?
สานักสุขาวดีและพระอมิตาภะ เป็ นที่รู้จักของชาวพุทธจีน
และญี่ปุ่ นมากกว่าสานักพุทธอื่น และอิทธิพลของคาสอนก็
ยังคงแทรกซึมอยู่มากในวัฒนธรรมของพวกเขา
การเผยแพร่คาสอนของนิกายสุขาวดีทาให้ผู้คนจานวนมาก
หลั่งไหลเข้ามาในพุทธศาสนา
การให้ความหวังกับผู้คนหรือสร้างศรัทธาไม่ใช่ความผิด
ตราบเท่าที่เป้ าหมายของคาสอนไม่ถูกบิดเบือน
ขอบคุณค่ะ ^___^
ดาวน์โหลดไฟล์นี้ได้ที่
www.philosophychicchic.com
สนุกกับการเรียนรู้ปรัชญาและศาสนาแบบชิคๆ เคียงคู่รอยยิ้ม

พุทธศาสนามหายาน นิกายสุขาวดี | Pure Land Buddhism