О.Бөлжинням, Э.Дөлгөөнзул, Б.Хонгорзул - Арилжааны банкны зорилтот зах зээлийг оновчтой тодорхойлох нь

1. Арилжааны банкны зорилтот зах зээлийг оновчтой тодорхойлох нь
О.Бөлжинням, Э.Дөлгөөнзул, Б.Хонгорзул
Мандах бүртгэл дээд сургууль
Цахим хаяг: smile_baajii@yahoo.com
Хураангуй:
Өнөөдрийн өрсөлдөөнт зах зээлийн үед байгууллагууд амжилттай ажиллахын тулд маркетингийн
стратегиа оновчтой тодорхойлох хэрэгтэй. Тэгвэл стратегиа боловсруулах хамгийн эхний алхам нь зах
зээлээ сегментчилэх буюу хэсэгчлэх. Зах зээлийг зөв сегментчилж, сегментүүд дотроос зорилтот зах
зээлээ оновчтой тодорхойлон, тухайн зорилтот зах зээл дэхь хэрэглэгчийн эрэлт хэрэгцээнд нийцсэн
бүтээгдэхүүн, үйлчилгээг үзүүлснээр байгууллага эрхэм зорилгоо хангах боломжтой. Иймд энэ
сэдвийн хүрээнд Монголын байгууллагууд зах зээлээ хэрхэн сегментчилдэг, шийдвэр гаргалтын
хүрээнд ямар асуудлууд тулгардаг талаар судлахыг зорилоо.
Түлхүүр үг: зах зээлийн сегментчилэл, зан төлөвийн сегментчилэл, хэрэглэгчийн сэтгэл ханамж
Удиртгал
Судалгааны зорилго:
Арилжааны банкны хэрэглэгчийн зах зээлийг
зан төлөвийн аргаар хэсэгчилж, зорилтот зах
зээлээ оновчтой сонгох.
Зорилт:
1. Арилжааны банкны хэрэглэгчийн
зах зээлийг зан төлөвийн VALS 1
загвараар хэсэгчлэх
2. Зорилтот зах зээлээ оновчтой
сонгох
3. Зорилтот зах зээл бүрт тохирсон
арга зөвлөмж, гаргах
1.Зах зээлийн хэсэгчлэлийн үндсэн ойлголт
Зах зээлийн хэсэгчлэл (market
segmentation)1 нь хэрэглэгчдийн ижил төстэй
хэрэгцээ, шинж чанар, зан төлөвийн онцлогоор
нь бүлэглэхийг хэлнэ. Харин ижил хэрэгцээ,
шинж чанар, зан төлөвийн онцлогтой бүлэг
хэрэглэгчдийг зах зээлийн сегмент гэж
нэрлэдэг. Пүүс компаниуд зах зээлээ сегмент
болгон ангилснаар сегмент бүрт тохирсон
маркетингийн бодлого боловсруулах нь зах
зээлээ хэсэгчлэхгүйгээр нийтийн маркетинг
хийснээс илүү хэрэглэгчдийн эрэлт хэрэгцээг
хангаж, сэтгэл ханамжийг нь нэмэгдүүлснээр
пүүс компаний орлого,ашиг нэмэгдэх үндэслэл
нь болдог гэж олон судлаачид тодорхойлсон
байдаг.
Анх 19332 онд Robinson болон Chamberlain гэх
2 эрдэмтэн зах зээлийг жижиг хэсэгт хуваах
1
“Маркетинг”Д.Баярмаа, 182-р тал, 2012 он
2
Proceedings of 9th International Business and Social
Science Research Conference 6 - 8 January, 2014,
талаар санал гаргасан. Гэсэн хэдий ч эдгээр
эрдэмтдийн санал болгосон арга нь тойруу,
бүрэн төгс биш байсан тул үүнийг Smith гэгч
эрдэмтэн илүү тодорхой нарийн, зах зээлийг
үнэн зөв хэсэгчилсэн анхны хүн болсон юм.
1956 онд Smith нь төгс бус өрсөлдөөний эдийн
засгийн онол дээр үндэслэн бүтээгдэхүүн,
үйлчилгээний эрэлтэн дэхь нийцэшгүй харш
байдлыг онцлон зах зээлийг тодорхойлсон:
“Зах зээлийн хэсэгчлэл гэдэг нь бүтээгдэхүүнд
хандах хэрэглэгчдийн өөр өөр хариу
үйлдлүүдэд үндэслэн зах зээлийн хэсгүүдийг
хэд хэдэн жижиг нэг төрлийн зах зээл болгон
өөр өөр төрлийн зах зээл болгон хуваахыг
хэлнэ. ”
Зах
Энэхүү сэдвийн хүрээнд хэрэглэгчийн зах
зээлийг хэрхэн хэсэгчилдэг талаар дэлгэрэнгүй
судалсан бөгөөд дараах аргаар хэсэгчилдэг
байна.
Хэрэглэгчийн зах зээлийн
сегментчилэл
Зах зээлийн сегментчилэхэд
тогтсон дүрэм гэж үгүй. Маркетер өөрийн
үзэмжээр зах зээлийн бүтэц,түүний онцлогийг
хамгийн сайн харуулах хувилбарыг
боловсруулж болдог. Хэрэглэгчийн зах зээлийг
сегментчилэхэд газар зүйн, хүн ам зүйн,
психографикийн болон зан төлөвийн зарчмууд
ихэвчлэн хэрэглэдэг.3
 Газар зүйн зарчим: Сегментчиллийн
газар зүйн зарчим нь зах зээлийг улс
Novotel World Trade Centre, Dubai, UAE, ISBN: 978-
1-922069-41-2
3 “Market segmentation” Jerry W.Thomas

2. орон, бүс, муж, аймаг, хот, дүүрэг
зэрэг газар зүйн нэгжүүдэд
хуваана.Ингэж сегментчилэхийн гол
утга учир нь хүмүүсийн хэрэгцээнд
газар зүйн онцлог нөлөөлдөгт оршино
Хүн ам зүйн зарчим: Сегментчиллийн хүн
ам зүйн зарчим нь зах зээлийн нас, зээлийг
хэсэгчилсний үр дүнд пүүс компаниуд тухайн
сегментүүдээс өөрт шаардлагатай зорилтот зах
зээлийг сонгон, тухайн зорилтот зах зээлдээ
бүтээгдэхүүнээ хоногшуулдаг. Зорилтот зах
зээлийг тодорхойлох үе шатыг 3 хуваадаг.
Үүнийг STP4 стратеги гэдэг. Энэ нь:
1. S- Segmentation Зах зээлийг хэсэгчлэх
2. T-Target Зорилтот зах зээлийг сонгох
3. P-Position Зах зээлд барааг байршуулах
Эхлээд зах зээлийг хэсэгчлэхээс өмнө
тухайн пүүс компани ямар зах зээл дээр үйл
ажиллагаа явуулдагаас шалтгаалан хэсэгчлэх
арга нь өөр байна. Өөрөөр хэлбэл5:
1. Хэрэглэгчийн зах зээлийг /B2C/ 4
аргаар буюу газар зүйн хэсэгчлэл, хүн
ам зүйн хэсэгчлэл, сэтгэл зүйн
хэсэгчлэл, хэрэглэгчийн зан төлвийн
хэсэгчлэлээр
2. Үйлдвэрийн зах зээлийг /B2B/
демограф хувьсагч, үйл ажиллагааны
хувьсагч, худалдан авах хандлага,
нөхцөл байдлын хүчин зүйл, хувийн
шинж чанар гэж 5 аргаар хэсэгчилдэг
байна.
 хүйс, гэр бүлийн байдал, орлого,
боловсрол, ажил мэргэжил, шашин,
арьсны өнгө, үндэс угсаагаар нь
тодорхой бүлгүүдэд хуваана.
 Психографикийн зарчим:
Сегментчилэлийн психографикийн
зарчим нь зах зээлийг нийгмийн
давхарга, амьдралын хэв маяг болон
хувь хүний онцлог шинжүүдээр
тодорхой бүлгүүдэд
хуваана.Психографик нь хүмүүсийг
юу бодож, мэдэрч,хэрхэн биеэ авч явж
байгаа зэргээр нь судалдаг шинжлэх
ухааны салбар юм.Хүн ам зүйн
зарчимаар ижил сегментэд
харьяалагдах хүмүүс психографикийн
хувьд ялгаатай бүлэгт багтаж болно.
 Зан төлөвийн зарчим: Хэрэглэгчидийг
бүтээгдэхүүний талаарх мэдлэгээр,
түүнд хандах хандлагаар, хэрэглээний
онцлогоор бүлэглэхийг зан төлөвийн
зарчимаар сегментчилнэ гэдэг..Зан
төлвийн зарчим нь хэрэглэгчдийг
4
“STP strategy for New Product Launch a Work in
Progress” Tahsina Khan, International Journal of
Business and Management Invention
тухайн бүтээгдэхүүнийг ямар учраас
худалдан авдаг, ямар ашиг тус хүсэн
хүлээдэг,хэр их хэрэглэдэг, хэр үнэнч
байдлаар нь сегменчилдэг.
Хэдийгээр хэрэглэгчийн зах зээлийг дээрх
4 аргаар хэсэгчилдэг боловч судлаач бид
банкны салбарын хэрэглэгчийг зан төлвийн
хувьд хэсэгчлэх зорилго тавьсны дагуу олон
улсын судлаачдын дунд хэрэглэгддэг VALS
загвараар зах зээлээ хэсэгчлэхийг зорьсон юм.
Иймд энэ загварын талаар дэлгэрэнгүй авч
үзье.
VALS – values and lifestyle6
гэсэн үгний
товчлол бөгөөд маркетингийн стратеги
боловсруулахад тусалдаг маркетингийн
судалгаа юм.Өөрөөр хэлбэл амьдралын хэв
маяг хувийн зан чанараар хэрэглэгчидийг
сегментчилдэг.Энэхүү судалгааг АНУ ийн
судлаач Арнолд Митчел 1970-аад оны АНУ-
ийн хэрэглэгчидийн амьдралын хэв маяг ,
баримталж буй үнэт зүйлсийн өөрчлөлтийг
тайлбарлахын тулд боловсруулжээ. 1989 онд
VALS-ийг дахин боловсруулан шинэчилсэн
байна.VALS судалгаа нь худалдан авах зан
төлөвт нөлөөлөх сэтгэл зүйн онцлог
шинжүүдээр сегментчилсэнээр одоогийн
болон ирээдүйн боломжуудыг тодорхойлоход
ашигладаг.Мөн шинэ бүтээгдхүүн
боловсруулж гаргахаас эхлэн хэрэглэгчидтэй
харилцаж, идэвхижүүлэх хүртэл маркетингийн
үйл ажиллагааны бүх үе шатанд ашиглаж
болно. Хүмүүсийн зан чанар нь худалдан авах
зан төлвөөр илэрдэг. Хувь хүний зан чанар нь
худалдан авалтын гол шалтгаан буюу сэдэлт
бөгөөд худалдан авах зан төлөв нь уг шалтгаан
буюу сэдэлтийн ажиглагдаж буй үр дүн
юм..VALS судалгаа нь хэрэглэгчидийн үйлдэлд
хүргэж буй сэдэл ба тухайн үйлдлийг
гүйцэтгэхэд шаардагдах нөөц гэсэн
үзүүлэлтүүдээр 8 сегментэд хуваадаг.
1.Инноваторууд:
Тэд аливаад хүчин чармайлт, зүтгэл
гаргаж, амжилтанд хүрдэг. Тэд өөрчлөлт,
шинэчлэлийн манлайлагч нь болж чаддаг.
Шинэ бүтээгдхүүн хүлээн авахдаа тун
мэдрэмжтэй. Идэвхитэй хэрэглэгчид байх ба
сонголт нь тэдний өвөрмөц шинж чанар
чанарыг илэрхийлсэн байна. Инноваторуудын
хувьд имиж нь маш чухал ач холбогдолтой.
Тэдний имиж нь хүч чадал эсвэл байр суурийг
илэрхийлэхээс илүү тэдний хүсэл сонирхол,
бие даасан байдал, өвөрмөц зан чанарын
илэрхийлэл болдог.
2. Сэтгэгчид:
5
“Маркетингийн удирдлага”Я.Отгонсүрэн, 2010 он
6 “Маркетинг” Д.Баярмаа, 2012 он

3. Хүсэл тэмүүлэл нь тэднйи гол сэдэл
болдог. Төлөвшсөн, амьдралдаа сэтгэл
хангалуун, ухаалаг хүмүүс. Боловсролтой
аливаа шийдийг гаргахдаа мэдлэг дээр
тулгуурлана. Дэлхий дахин, улс оронд болж
буй бүхний талаар мэдлэг сайтай байх ба
мэдлэгээ нэмэх өчүүхэн боломжийг ч үл
алдана.Хэдийгээр орлогын түвшин хэрэглээг
хязгаарладаггүй боловч тэд даруухан бөгөөд
бодит ашиг тусыг илүүд үзсэн хэрэглээтэй.
Бүтээгдхүүнд юуны өмнө удаан эдэлгээ,
гүйцэтгэл, ашиг тусыг нь эрхэмлэдэг.
3. Тэмүүлэгчид :
Тэдний гол сэдэл нь зорилгоо гүйцээхэд
оршино. Амьдралын хэв маяг нь тавьсан
зорилгоо биелүүлэхэд чиглэгдсэн байх ба
карьер, гэр бүлээ юу юунаас илүү чухалчилж
үзнэ. Уламжлалт хэв маягийн амьдралтай, улс
төрийн үзэл бодлыг хувьд хуучныг
баримтладаг. Тэд нэгдмэл тогтвортой байдлыг
илүүд үздэг. Тэмүүлэгчид нь хүсэл хэрэгцээ
сонирхол ихтэй, идэвхитэй хэрэглэгчид байдаг.
Имиж тэдний хувьд маш чухал бөгөөд
өөрсдийнх нь амжилтыг илтгэх нэр хүндтэй,
алдартай, брэндүүдийг сонгодог. Зав муутай
хэмнэлээр амьдардагаас цаг хугацаа хэмнэсэн
бүтээгдхүүн сонирходог.
4. Туршигчид:
Тэдний гол сэдэлт нь өөрийгаа илэрхийлэхэд
оршино. Залуу эрч хүчтэй, тогтворгүй
хэрэглэгчид байдаг. Шинэ боломжуудыг дор нь
үнэлж анхаардаг ч амархан сонирхол нь
буурдаг. Тэд үргэлж сэтгэл хөдөлгөсөн,
шинэлэг, эрсдэлтэй сонголтыг эрэлхийлнэ.
Биеийн тамираар хичээллэж, аялал зугаалганд
дуртай байх ба нийгмийн үйл ажиллагаанд
идэвхитэй оролцдог.Орлогынхоо ихэнхи
хувийг сүүлийн үеийн загварын хувцас, чөлөөт
цагаа зугаатай өнгөрүүлэхэд, олны дунд байхад
зарцуулдаг. Тэдний сонголт бусдад дэгжин
харагдах чамин эд зүйлс хэрэглэх эрмэлзлэлийг
нь илэрхийлнэ.
5. Итгэгчид:
Сэтгэгчидийн нэгэн адил тэдний хөдөлгөгч
хүч бол хүсэл тэмүүлэл. Үндэс угсаа, нийгэм,
шашин шүтлэг, гэр бүлээс үүдэлтэй эртнээс
тогтсон, уламжлалт хэм хэмжээнд суурилсан
тодорхой үзэл баримтлалтай, хуучныг
баримтласан хүмүүс. Тэдний амьдралын
хэмнэл зохион байгуулалттай, төлөвлөсөн
хэлбэрээр орон гэр, гэр бүл, ойр очныхоо болон
харъяалагдах нийгмийн ба шашны
байгууламжуудын эргэн тойронд хүүрнэнэ.
Хэрэглэгчидийн хувьд тэдний зан төлөв
тааварлахад хялбар. Хэрэглэж заншсан сайн
мэдэх олонд нэртэй брэндүүдийг
сонгодог.Үндэсний үйлдвэрлэлийн
бүтээгдхүүн хэрэглэх дуртай үнэнч
хэрэглэгчид юм.
6. Тэмцэгчид:
Сүүлийн үеийн хандлага дагаж, зугаацаж
хөгжилдөх дуртай. Хөдөлгөгч хүч нь зорилгоо
гүйцээхэд оршино. Тэмцэгчид нь хүмүүс юу
бодож байгаад ихээхэн санаа зовдог ба бусдад
хүлээн зөвшөөрөгдөх нь тэдний хувьд маш
чухал. Амжилт тэдний хувьд мөнгөөр
хэмжигдэх тул хүсэл хэрэгцээгээ хангахад
мөнгө шиг хэрэгтэй зүйл үгүй. Дэгжин
бүтээгдхүүн сонирхох бөгөөд сонголт нь
өөрсдөөс нь илүү чинээлэг хүмүүсийг
хуулбарласан байна. Карьер хөөхөөс илүү
гайгүй ажилтай байгаадаа анхаардаг тул албан
тушаал ахих нь ховор.Худалдан авалт хийх нь
тэдний хувьд олны дунд байх, бусдад өөрийгөө
худалдан авах чадвартайг харуулах боломжийг
олгодог. Хэрэглэгчийн идэвхи нь санхүүгийн
байдлаас хамаарна.
7. Бүтээгчид:
Туршигчидийн адилаар тэднийг өөрийгөө
илэрхийлэх эрмэлзэлдагуулдаг. Тэд байшингаа
барьж, хүүхдүүдээ өсгөж, ногоогоо дарж
өөрсдийнхөө ертөнцийг бүтээн босгодог. Тэд
амьдралын ухаантай, бүтээлч сэтгэлгээтэй
байдаг. Тэд өөрсдийн бүтээн босгосон
ертөнцдөө амьдран, түүний гадна юу болж
байгааг үл хайхрана. Шинэ санаа хүлээж
авахдаа болгоомжилдог.Тэд аливаа
бүтээгдхүүнд материаллаг үр ашигийг илүүд
хардаг. Тиймээс тансаг гэхээсээ илүү ашиг
тустай бүтээгдхүүн сонгодог.
8. Амь зуугчид:
Амьдралаа тодорхой хүрээнд хязгаарлаж
амьдардаг. Тэднийг худалдан авалт хийлгэх
шалтаг маш цөөхөн. Дуртай бренддээ, ялангуяа
хямдралтай худалдан авч байгаа бол үнэнч
байна. Ертөнц хэт хурдтай өөрчлөгдөж байна
гэж боддог. Тэд таньж мэддэг зүйлээ л хүлээн
зөвшөөрч аюулгүй найдвартай байдлыг
бүхнээс илүүд үзэж болгоомжтой
хандана.Хэрэглэгч бүтээгдэхүүн худалдан
авахдаа өөрийг нь илэрхийлсэн сонголт хийдэг.
Иймээс маркетерүүд зорилтот зах зээлийнхээ
амьдралын хэв маяг, хувийн зан чанарыг
илэрхийлсэн брэндүүдийг бүтээдэг болсон.
Мөн эдгээр сегментүүдийн сэдлийн 3 төрөл
хуваадаг
 Төгс төгөлдөрт эрмэлзэх / IDEALS/
 Зорилгодоо хүрэх / ACHIEVMENT/
 Өөрийгөө илэрхийлэх / Self expression/
Хэрэглэгчдийн зан төлвийг дээрх 8
хүчин зүйлсд хувааснаар тухайн хэрэглэгчдэд
ямар бүтээгдэхүүн, үйлчилгээ үзүүлэх,

4. хэрэглэгчдийн сэтгэл ханамжийг хэрхэн
нэмэгдүүлэх маркетерууд зан төлөв бүрт
тохирсон маркетингийг төлөвлөгөөг
боловсруулдаг. Иймд зах зээлээ зөв, үр дүнтэй
хэсэгчилсний дараа зорилтот зах зээлээ сонгон
бүтээгдэхүүнээ хоногшуулах стратегиа
боловсруулах шаардлагатай.
Зорилтод зах зээлийн сонголт
Зорилтот зах зээлээ сонгохдоо
компани дотоод нөөц бололцоогоо орчны
хүчин зүйлсийн хамт харгалзаж үзнэ.
“Компаний хүчин чадал, технологи,
маркетингийн үйл ажиллагаа, ажиллагчдын ур
чадвар, санхүүгийн чадамж зэрэг нь дотоод
нөөц бололцоог илэрхийлнэ. Орчны хүчин
зүйлс нь өрсөлдөгчид болон эдийн засаг, хүн ам
зүй, технологи, улс төр, эрх зүй, соёл зэрэг
хүчин зүйлсийг илэрхийлнэ”7.
Сегментчилсэний дараа компани зорилтот зах
зээл болгож нэг эсвэл хэд хэдэн сегментийг
сонгоно. Зорилтот зах зээлээ хэрхэн
сонгосноос шалтгаалан8 нийтийн маркетинг,
төвлөрсөн маркетинг, ялгаварсан маркетинг
гэх 3 стратегийн аль нэгийг ашиглдаг. Пүүс
компаниуд зах зээлээ хэсэгчлэхгүй нийт зах
зээл дээр маркетингийн иж бүрдлээ
боловсруулж байвал нийтийн маркетинг, хэд
хэдэн сегментийн сонгон, сегмент бүрт
тохирсон маркетингийн иж бүрдлийг
боловсруулж байвал ялгаварсан маркетинг,
зөвхөн ганцхан сегментийг сонгон, түүнд
тохирсон маркетингийн иж бүрдлийг
боловсруулж байвал төвлөрсөн маркетинг гэж
үзнэ. Иймд амжилттай маркетингийн бодлого
явуулж, хэрэглэгчдийн эрэлт хэрэгцээг
хангасан бүтээгдэхүүн үйлчилгээ явуулах
хамгийн чухал алхам бол зах зээлээ зөв аргаар
хэсэгчлэх нь чухал юм.Монголын зах зээл дээр
үйл ажиллагаа явуулж буй арилжааны банкууд
хэрэглэгчийн зах зээлээ хэрхэн хэсэгчилдэг
талаар дараах хэсэгт судалсан бөгөөд
судалгааны үр дүнд судлаач бид зорилтот зах
зээлээ хэрхэн оновчтой сонгох талаар арга
зөвлөмж гаргахыг зорилоо.
2.Монголын арилжааны банкны
хэрэглэгчийн зах зээлийг хэсэгчлэлд хийсэн
судалгаа /VALS загвараар/
Энэ сэдвийн хүрээнд бид Монголын
зах зээл дээр үйл ажиллагаагаа идэвхитэй
явуулж буй 13 арилжааны банкны
хэрэглэгчийн зах зээлийг хэрхэн хэсэгчилдэг
талаар тандалтын судалгаа явуулахад
маркетерууд тухайн зах зээлээ хэрэглэгчийн
7 “Бизнесийн маркетинг” Л.Баярдалай, 2011 он
8 “Маркетинг” Д.Баярмаа, 2012 он
хэрэгцээний онцлог, нас, боловсрол, орлогоор
нь хэсэгчилж, маркетингийн бодлого
боловсруулалтаа хийдэг нь ажиглагдсан юм.
Нийт 13 банкны бүтээгдэхүүн, үйлчилгээний
талаарх онцлогыг судлаад үзэхэд дийлэнх
банкууд нь хэрэглэгчийн хэрэгцээнд
тулгуурлан зээлийн үйлчилгээг зах зээлд санал
болгодог бөгөөд хэрэглэгчийн нас болон
орлогод хамааруулан хадгаламжийн
бүтээгдэхүүнээ зах зээлд санал болгодог байна.
Хэдийгээр арилжааны банкууд нь зах зээл дээр
үйл ажиллагаагаа амжилттай явуулж байгаа ч
гэсэн энэ хүн ам зүйн хүчин зүйлээр зах зээлээ
хэсэгчлэх нь өрөөсгөл ойлголт юм. Учир нь9:
“Ford motors” пүүс өөрийн mustang-ийн
зорилтот зах зээлийг тогтоохдоо худалдан
авагчдын насыг харгалзсан. Тухайн
бүтээгдэхүүн спортын загварын үнэтэй биш
машинтай болохыг сонирхсон залуучуудад
зориулан бүтээгдсэн байдаг. Гэтэл уг машиныг
бүхэл насныхан эрчимтэй худалдан авч байв.
Үнэн хэрэгтэй тухайн машин дан ганц
физилогийн хувьд залуу хүмүүст биш харин
сэтгэлзүйн хувьд өөрсдийгөө залууд тооцдог
худалдан авагчдад таалагдсаныг Ford-ынхон
хожим олж мэджээ. Тиймээс маркетингийн
судлаачид хэрэглэгчийн насны стерео хэв
шинжийг тогтооход уян хатан хандлагыг
маркетеруудад зөвлөдөг. Нас бол хүний
амьдралын цаг хугацааг харуулах болохоос
хүмүүсийн эрүүл мэнд, ажлын чадвар, гэр
бүлийн статус, түүнчлэн хувийн сонирхол,
боловсрол, эрэлт хэрэгцээг тогтоох сайн
үзүүлэлт болдоггүй гэж үздэг. Иймээс бид
арилжааны банкны хэрэглэгчийн зах зээлийг
зан төлөвөөр нь хэсэгчилэхээр зорьсон юм. Зан
төлөвөөр нь хэсэгчлэхдээ VALS 1 загварыг
ашигласан бөгөөд банкуудын хэрэглэгч нарыг
8 хүчин зүйлд хамааруулан ангилсан. Уг хүчин
зүйлд хамааруулахдаа асуулгын аргыг
ашигласан бөгөөд зан төлөвийн VALS 1
загварын 8 хүчин зүйлсийг тодорхойлох сайтар
боловсруулагдсан 43 асуулгатай судалгааг
бэлдэн түүврийн аргаар 24-өөс дээш насны
банкаар үйлчлүүлдэг нийт 230 хэрэглэгчийг
санамсаргүй сонголтоор хамруулан судалгааг
авсан боловч 46 карт хүчингүй болсон бөгөөд
нийт 184 хүний карт шаардлага хангасан.
Судалгааны үр дүнг SPSS 21 программ дээр
боловсруулалт хийн тооцоолсон бөгөөд дараах
байдалтай байна.
9 “Маркетингийн удирдлага” Я.Отгонсүрэн,
243-р тал, 2010 он

5. KMO and Barlett’s Test энэ хүү үзүүлэлт нь судалгайны ач холбогдлыг харуулах бөгөөд
асуулгууд нь их олонлогоо төлөөлж чаддаж байна уу гэдгийг харх боломжтой юм. ,687 гэдэг н зарим
асуулга бүрэн утга илэрхийлэхгүй байгаа г харуулж байна. Харин асуулга их олонлогоо төлөөлж чадаж
байгаа юм. Нийт асуулгыг IBM SPSS statistics viewer 21 program дээр оруулан ижил төстөй шинж
чанраар нь 8 хэсэгт хувиарлав.
Судалгааны үр дүнд 5 томоохон арилжааны банкуудад 8 сегментдээ хуваасан бөгөөд дараах байдлаар
гарж ирж байна.
Хүснэгт №3-д 8 нь сегмент тус бүр хүн ам зүй болон сэтгэл зүйн онцлгийг харуулсан. Тухайн
сегментийн хүмүүсийн банкаар үйлчлүүлэх шалтгааныг харуулж байгаа бөгөөд эдгээр зүйлс дээр
тулгуурлан тухайн банкны үйлчлүүлэгч ямар үйлчилгээг илүүд үздэг болон ямар хүсэл эрмэлзлэлтэй
байгаа г тодорхойлж болно.
Хүснэгт №3
Хэсэгчлэл Хүн ам зүй
Сэтгэл зүйн10
онцлог
Банкаар
үйлчлүүлэх
шалтгаан
Үр дүн
Шинийг
эрэлхийлэгч
Эр 14.2%
Эм 85.8%
Нас
(20-24)-28.5%
(25-29)- 14.2%
(30-34)-10%
(35-40)-18.5%
Тэд шинэ соргог
зүйлийг хүлээж
авахдаа сайн.
Шинэлэг
бүтээгдэхүүн
үйлчилгээг
сонирхдог.
Банкны итгэлтэй
байдал, хурдан
шуурхай
үйлчилгээ, гэрт
ойр зэрэг
үзүүлэлтийг
хардаг.
Банкны салбарт очиж
үйлчлүүлэхээс илүү
интернэтээр үйлчилгээ
авах сонирхолтой.
Санхүүгийн хараат бус
байдлыг эрхэмлэдэг
KMO and Bartlett's Test
Kaiser-Meyer-Olkin Measure of Sampling Adequacy. ,687
Bartlett's Test of Sphericity Approx. Chi-
Square
630,144
df 171
Sig. ,000
Худалдаа
хөгжлийн банк Хаан банк Голомт банк Хас банк Төрийн банк
survivor 5 maker 5 striver 6
experiencer
2 innovator7
achiever 2 thinker 4 maker 4 achiever 2 achiever 4
believer 4 achiever 3 believer 2 experiencer 2
thinker 3 believer 2 achiever 2 believer 3
innovator2 experiencer 3 survivor 2
experiencer 4 experiencer 2
Худалдаа
хөгжлийн банк Хаан банк Голомт банк Хас банк Төрийн банк
survivor,believer maker,thinker striver,maker experiencer innovator,achiever

6. (40-дээш)-
28.5%
бөгөөд төлбөрөө картаар
хийхийг илүүд үзнэ.
Сэтгэгч
Эр 10.6%
Эм 89.4%
Нас
(20-24)- 20.2%
(25-29)- 34.0%
(30-34)- 12.8%
(35-40)- 13.8%
(40-дээш)-
19.1%
Тэд амьдралдаа
сэтгэл
хангалуун,
ирээдүйдээ
итгэлтэй, өндөр
боловсролтой
хүмүүс.
Банкны итгэлтэй
байдал, хурдан
шуурхай
үйлчилгээ зэргээс
гадна орлого хийх
Банкны үйлчилгээний
талаар өргөн
мэдээлэлтэй байдаг.
Ирээдүйдээ зориулсан
хадгаламжийн
үйлчилгээг ихэвчлэн
сонгодог.
Тэмүүлэгч
Эр 44%
Эм 56%
Нас
(20-24)- 4%
(25-29)- 36%
(30-34)- 20%
(35-40)-20%
(40-дээш)-10%
Гэр бүлээ болон
хувийн карьераа
илүүд үздэг.
Уламжлалт хэв
маягийн
амьдралтай. Цаг
хугацаа
хэмнэсэн нэрт
хүндтэй
бүтээгдэхүүнийг
сонгодог.
Банкны итгэлтэй
байдал, хурдан
шуурхай
үйлчилгээ, гэрт
ойр, зээлийн
таатай орчин,
мөнгө шилжүүлэх
үйлчилгээ
Гэр бүлд нь зориулсан
банкны үйлчилгээг
илүүд сонирхдог.
Жишээлбэл гэр бүлийн
гишүүддээ хадгаламж
нээлгэх, тэдэнд
хэрэгцээний мөнгийг нь
картанд нь шилжүүлэх
үйлчилгээг илүүд үздэг.
Туршигч
Эр 20%
Эм 80%
Нас
(20-24)- 46%
(25-29)- 24%
(30-34)- 12%
(35-40)- 10%
(40-дээш)-8%
Залуу эрч хүчтэй
тогтворгүй
хэрэглэгчид.
Сүүлийн үеийн
загварлаг брэнд
хувцас
сонирхдог
дэгжин.
Данснаас мөнгө
авах, зээлийн
төлбөр төлөх,
орлого хийх,
мөнгө шилжүүлэх
Дор хаяж 3 ба түүнээс
дээш банктай харьцдаг.
Хадгаламжийн
үйлчилгээнээс илүү
хувьцааг илүүд үздэг.
Өдөр бүр банкаар
үйлчлүүлдэг.
Итгэгч
Эр 76%
Эм 24%
Нас
(20-24)- 18,6%
(25-29)- 14.0%
(30-34)- 38.6%
(35-40)-8.6%
(40-дээш)-
18.6%
Уламжилж ирсэн
амьдралын хэв
маягтай. Бүх юм
төлөвлөлтийн
дагуу явдаг.
Үндэсний
үйлдвэрлэлийг
дэмждэг.
Хурдан шуурхай
үйлчилгээ,
найдвартай
байдал,
хэрэглээний
төлбөр төлөх
Банкны үйлчилгээг
сонгохдоо бусад банктай
харьцуулдаг. Сард нэг
удаа банкаар
үйлчлүүлдэг.
Хадгаламжийн
үйлчилгээ, картын
үйлчилгээнээс илүү
бэлэн мөнгийг илүүд
үздэг.
Тэмцэгч
Эр 60%
Эм 40%
Нас
(20-24)- 30.8%
(25-29)- 53.8%
(30-34)- 7.7%
(35-40)- 7.7%
(40-дээш)- 0%
Сүүлийн үеийн
хандлагыг дагах,
зугаа цэнгэлд
дуртай, мөнгийг
илүүд үздэг.
Данснаасаа мөнгө
авах, шилжүүлэх.
Картын үйлчилгээг илүү
сонирхдог.
Бүтээгч
Эр 73%
Эм 27%
Нас
(20-24)- 30.2%
(25-29)- 34.2%
Бэлэн зүйл
худалдаж
авахаас илүү
өөрийн гараар
бүхнийг хийдэг.
Гэрт ойр,
найдвартай,
данснаас мөнгө
авах, орлого хийх.
Хадгаламжийн
үйлчилгээний оронд
хувьцааг илүүд
үздэг.Интернэт болон

7. (30-34)- 22.8%
(35-40)- 3.8%
(40-дээш)- 9%
Мобайл банкны
үйлчилгээг сонирхдог.
Амь зуугч
Эр 23%
Эм 76%
Нас
(20-24)- 30.8%
(25-29)- 43.8%
(30-34)- 8.7%
(35-40)- 6.7%
(40-дээш)-10%
Амьдралаа
тодорхой
хэмжээгээр
хязгаарлаж
амьдардаг.
Хашир талдаа.
Хямдрал
урамшуулал,
санхүүгийн
дэмжлэгт
дуртай.
Данснаас мөнгө
авах, орлого хийх,
зээлийн төлбөр
төлөх.
Банкны ажилтнаар
бүтээгдэхүүн үйлчилгээг
нь тайлбарлуулах
сонирхолтой.
Дүгнэлт
Монголын эдийн засаг өдөр ирэх тусам
ширүүсж өрсөлдөөн нэмэгдэж байгаагийн хэрээр
эдийн засаг тэр чинээгээрээ сайжирна. Манай
улсын эдийн засгийн ихэнх хэсгийг бүрдүүлэгч
арилжааны банкууд чанаржиж байгаа. Банкууд
болон бусад санхүүгийн байгууллагууд эдийн
засгийг хөгжүүлэх гол хөшүүрэг нь санхүү мөнгө
гэсэн буруу үзлээс болоод бодит үр дүн сайн
харахгүй байгаа. Харин тэд эдийн засгийг
хөгжүүлэх гол хүчин зүйл нь маркетинг гэдгийг
ойлгодоггүй. Тэд маркетингийг зөвхөн зар
сурталчилгаа гэсэн өрөөсгөл ойлголтоор л
төсөөлдөг. Гэвч энэ нь томоохон шинжлэх ухаан
юм. Бид эргэн тойрондоо байгаа хөгжиж дэвшиж
буй санхүүгийн байгууллагуудыг харахад
маркетингийн стратеги төлөвлөгөөний дагуу үйл
ажиллагаагаа явуулсан байна. Үүнээс харахад
стратеги төлөвлөгөө гаргаснаар тэдний бизнэс,
цаашдын ашиг үйл ажиллагаанд маш чухал юм.
Стратеги төлөвлөгөө хэрэгжүүлэх эхний алхам нь
сэгмэнтчлэл юм. Бид энэхүү судалгаагаар банкууд
хэрэглэгчидээ хэрхэн сэгмэнтчилдэг тухай
судалсан. Банкууд нь хэрэглэгчидээ зөвхөн нас
орлого хүйс боловсролоор нь сэгмэнтчилэг бол
бид энэхүү судалгаагаар арай өөр буюу банкуудын
хэрэглэгчдийг тэдний зан төлөвөөр нь
сегментчилж үзсэнээр банкны үйлчилгээг арай өөр
түвшинд аваачиж болох юм. Уг судалгаагаар
банкаар үйлчлүүлдэг хэрэглэгчдийг зах төлөвийн
8 хүчин зүйлсээр нь хэсэгчилсэн бөгөөд
судалгааны үр дүнд худалдаа хөгжлийн банкинд
итгэгчид болон амь зуугч, хаан банкинд сэтгэгчид
ба бүтээгчид, голомт банкинд бүтээгчид, хас
банкинд туршигчид, төрийн банкинд тэмүүлэгчид
болон инваторууд гэсэн зан төлөвтэй хэрэглэгчид
үйлчлүүлдэг. Үүнээс харахад банкууд эдгээр
зорилтот зах зээлрүү чиглэсэн стратеги төлөвлөлт
боловсруулвал цаашид үр дүнтэй. Жишээлбэл хас
банкны хэрэглэгчдийн хувьд туршигчид
давамгайлсан байгаа нь хас банкны
бүтээгдэхүүний шинж чанараас шалтгаалсан
байна хас банк нь хас лото сугалаат урамшуулал
явуулж байгаа нь туршигчид энэ банкаар илүү
үйлчлүүлж байна. Хас банк нь туршигч нарын
шинж чанарт тохирсон орон сууцны, машины
зээлийг түлхүү гаргавал үр дүнтэй.
Судалгааны үр дүнгээс харахад зах
зээлийг 32%-иар хаан Банк тэргүүлж, Тэмцэгч-
Голомт банк 21%, Дагалдагч- Хас банк 15%,
Төрийн банк 13%, Худалдаа хөгжил 16%,
Сиймхийч- Эрэл банк, капитал банк, Улаанбаатар
банк, Капитрон банк.
Банкаар үйлчлүүлдэг хэрэглэгч нарын
тулгамдаж буй асуудал, ямар зан төлөтэй
хэрэглэгч тухайн банкын юунд анхаар, яагаад
үйлчлүүлдэг талаар судлахад дараах үр дүнтэй
байна.
Инноваторууд: Гэрт ойр, үйлчилгээ сайн,
найдвартай, зээлийн таатай орчин
Тэмүүлэгчид: Хурдан шуурхай үйлчлүүлдэг.
Найдвартай илтгэл даадаг. Гэрт ойрхон, зээлийн
таатай орчин.
Итгэгчид: Найдвартай, хурдан шуурхай, зээлийн
таатай орчин
Туршигчид: Найдвартай, хурдан шуурхай,
үйлчилгээ сайтай, мэдээлэл сайтай, танил талтай
Бүтээгчид: Үйлчилгээ сайн, Гэрт ойр, мэдээлэл
сайтай, итгэлтэй
Тэмцэгчид: Үйлчилгээ сайн, Гэрт ойр, мэдээлэл
сайтай, итгэлтэйАмь зуугчид: Үйлчилгээ сайн,
Гэрт ойр, мэдээлэл сайтай, итгэлтэй, урамшуулал
сайтай
Сэтгэгчид: Заалшгүй шаардлагын улмаас,
Зээлийн таатай орчин, гэр ойр

8. Ашигласан материал
1. “Маркетинг” Д.Баярмаа, 2012 он
2. “Бизнесийн маркетинг” Л.Баярдалай,
2011 он
3. “Маркетингийн удирдлага”
Я.Отгонсүрэн, 2010 он
4. Proceedings of 9th International Business
and Social Science Research Conference
6 - 8 January, 2014, Novotel World Trade
Centre, Dubai, UAE
5. “STP strategy for New Product Launch a
Work in Progress” Tahsina Khan,
International Journal of Business and
Management Invention
6. “Market Segmentation” Jerry W.Thomas,
Decision Analyst SRAMO, in 2007
7. Санхүү эдийн засгийн дээд сургуулийн
багш Сайн-Одын “Судалгааны арга
зүй” хичээлийн лек
Зохиогчийн тухай: О.Балжинням,
Э.Дөлгөөнзул, Б.Хонгорзул бидний бие нь
докторант Б.Сайнжаргал багшаар удирдуулан
SPSS 21 программаар энэхүү судалгааны ажлаа
бэлтгэлээ.
Утас: 99315123, 95852880, 88187568

9. Хавсралт
Худалдаа
хөгжлийн
банк
believer Sig. (2-
tailed)
,013 ,004 ,190 ,157 ,165 ,565 ,004
experienc
er
Pearson
Correlati
on
.589** .359*
* 1 .380** .340** .430** ,126 .363**
Sig. (2-
tailed)
,000 ,004 ,002 ,006 ,000 ,326 ,003
innovator Pearson
Correlati
on
.479** ,167 .380** 1 ,223 .300* .248* ,186
Sig. (2-
tailed)
,000 ,190 ,002 ,079 ,017 ,050 ,145
maker Pearson
Correlati
on
,197 ,181 .340** ,223 1 ,183 ,075 .347**
Sig. (2-
tailed)
,121 ,157 ,006 ,079 ,152 ,557 ,005
striver Pearson
Correlati
on
.367** ,177 .430** .300* ,183 1 -,172 ,203
Sig. (2-
tailed)
,003 ,165 ,000 ,017 ,152 ,177 ,111
survivor Pearson
Correlati
on
,098 ,074 ,126 .248* ,075 -,172 1 ,144
Sig. (2-
tailed)
,445 ,565 ,326 ,050 ,557 ,177 ,259
thinker Pearson
Correlati
on
.351** .356*
* .363** ,186 .347** ,203 ,144 1
Sig. (2-
tailed)
,005 ,004 ,003 ,145 ,005 ,111 ,259
хаан банк achiever Pearson
Correlati
on
1 ,053 .434** .483** .291** .222* -,100 .276**
Sig. (2-
tailed)
,613 ,000 ,000 ,004 ,032 ,336 ,007
believer Pearson
Correlati
on
,053 1 .219* ,000 .203* ,090 -,141 ###
Sig. (2-
tailed)
,613 ,034 ,998 ,050 ,390 ,175 ,984
experienc
er
Pearson
Correlati
on
.434** .219* 1 .360** .320** .454** -,023 .280**
Sig. (2-
tailed)
,000 ,034 ,000 ,002 ,000 ,824 ,006
innovator Pearson
Correlati
on
.483** ,000 .360** 1 ,150 .359** ,054 .204*
Sig. (2-
tailed)
,000 ,998 ,000 ,149 ,000 ,606 ,048
maker Pearson
Correlati
on
.291** .203* .320** ,150 1 ,104 ,015 .380**
Sig. (2-
tailed)
,004 ,050 ,002 ,149 ,318 ,884 ,000

10. striver Pearson
Correlati
on
.222* ,090 .454** .359** ,104 1 -,187 .373**
Sig. (2-
tailed)
,032 ,390 ,000 ,000 ,318 ,071 ,000
survivor Pearson
Correlati
on
-,100 -,141 -,023 ,054 ,015 -,187 1 ###
Sig. (2-
tailed)
,336 ,175 ,824 ,606 ,884 ,071 ,526
thinker Pearson
Correlati
on
.276** -,002 .280** .204* .380** .373** -,066 1
Sig. (2-
tailed)
,007 ,984 ,006 ,048 ,000 ,000 ,526
төрийн
банк
achiever Pearson
Correlati
on
1 .826* ,514 .845* ,468 ,217 ,551 ,405
Sig. (2-
tailed)
,022 ,238 ,017 ,289 ,641 ,200 ,367
believer Pearson
Correlati
on
.826* 1 ,606 .764* ,147 ,070 ,519 ,182
Sig. (2-
tailed)
,022 ,149 ,045 ,754 ,881 ,233 ,697
experienc
er
Pearson
Correlati
on
,514 ,606 1 .857* -,185 ,047 ,369 ###
Sig. (2-
tailed)
,238 ,149 ,014 ,691 ,921 ,416 ,230
innovator Pearson
Correlati
on
.845* .764* .857* 1 ,053 ,118 ,594 ###
Sig. (2-
tailed)
,017 ,045 ,014 ,910 ,801 ,160 ,843
maker Pearson
Correlati
on
,468 ,147 -,185 ,053 1 ,535 -,303 ,739
Sig. (2-
tailed)
,289 ,754 ,691 ,910 ,216 ,508 ,058
striver Pearson
Correlati
on
,217 ,070 ,047 ,118 ,535 1 -,413 ,417
Sig. (2-
tailed)
,641 ,881 ,921 ,801 ,216 ,357 ,352
survivor Pearson
Correlati
on
,551 ,519 ,369 ,594 -,303 -,413 1 ###
Sig. (2-
tailed)
,200 ,233 ,416 ,160 ,508 ,357 ,831
thinker Pearson
Correlati
on
,405 ,182 -,521 -,093 ,739 ,417 -,100 1
Sig. (2-
tailed)
,367 ,697 ,230 ,843 ,058 ,352 ,831
голомт achiever Pearson
Correlati
on
1
.758*
* ,534 .733** ,404 .713** -,194 ,479

11. Sig. (2-
tailed)
,003 ,060 ,004 ,171 ,006 ,526 ,098
believer Pearson
Correlati
on
.758** 1 ,196 ,434 ,202 .692** -,030 ,228
Sig. (2-
tailed)
,003 ,521 ,139 ,507 ,009 ,921 ,453
experienc
er
Pearson
Correlati
on
,534 ,196 1 ,377 ,097 .619* -,402 ,412
Sig. (2-
tailed)
,060 ,521 ,204 ,752 ,024 ,174 ,162
innovator Pearson
Correlati
on
.733** ,434 ,377 1 ,226 .594* -,320 ,275
Sig. (2-
tailed)
,004 ,139 ,204 ,459 ,032 ,287 ,363
maker Pearson
Correlati
on
,404 ,202 ,097 ,226 1 ,244 .648* .685**
Sig. (2-
tailed)
,171 ,507 ,752 ,459 ,422 ,017 ,010
striver Pearson
Correlati
on
.713** .692*
* .619* .594* ,244 1 -,218 ,423
Sig. (2-
tailed)
,006 ,009 ,024 ,032 ,422 ,474 ,149
survivor Pearson
Correlati
on
-,194 -,030 -,402 -,320 .648* -,218 1 ,041
Sig. (2-
tailed)
,526 ,921 ,174 ,287 ,017 ,474 ,894
thinker Pearson
Correlati
on
,479 ,228 ,412 ,275 .685** ,423 ,041 1
Sig. (2-
tailed)
,098 ,453 ,162 ,363 ,010 ,149 ,894
хас банк achiever Pearson
Correlati
on
1 ,496 .986** ,781 -,839 ,612 -,708 ,458
Sig. (2-
tailed)
,396 ,002 ,119 ,076 ,272 ,181 ,438
believer Pearson
Correlati
on
,496 1 ,468 ,734 ,039 ,567 -,466 ,074
Sig. (2-
tailed)
,396 ,426 ,158 ,951 ,319 ,429 ,905
experienc
er
Pearson
Correlati
on
.986** ,468 1 ,757 -,861 ,718 -,671 ,569
Sig. (2-
tailed)
,002 ,426 ,138 ,061 ,172 ,215 ,317
innovator Pearson
Correlati
on
,781 ,734 ,757 1 -,477 ,613 -,282 ,541
Sig. (2-
tailed)
,119 ,158 ,138 ,417 ,272 ,646 ,347

12. maker Pearson
Correlati
on
-,839 ,039 -,861 -,477 1 -,456 ,458 ###
Sig. (2-
tailed)
,076 ,951 ,061 ,417 ,440 ,438 ,279
striver Pearson
Correlati
on
,612 ,567 ,718 ,613 -,456 1 -,335 ,748
Sig. (2-
tailed)
,272 ,319 ,172 ,272 ,440 ,582 ,146
survivor Pearson
Correlati
on
-,708 -,466 -,671 -,282 ,458 -,335 1 ,168
Sig. (2-
tailed)
,181 ,429 ,215 ,646 ,438 ,582 ,787
thinker Pearson
Correlati
on
,458 ,074 ,569 ,541 -,606 ,748 ,168 1
Sig. (2-
tailed)
,438 ,905 ,317 ,347 ,279 ,146 ,787
эрэл банк achiever Pearson
Correlati
on
1 .c 1.000
**
1.000
**
1.000
**
1.000
**
1.000
**
1.000
**
Sig. (2-
tailed)
believer Pearson
Correlati
on
.c .c .c .c .c .c .c .c
Sig. (2-
tailed)
experienc
er
Pearson
Correlati
on
1.000
** .c 1
1.000
**
1.000
**
1.000
**
1.000
**
1.000
**
Sig. (2-
tailed)
innovator Pearson
Correlati
on
1.000
** .c 1.000
** 1
1.000
**
1.000
**
1.000
**
1.000
**
Sig. (2-
tailed)
maker Pearson
Correlati
on
1.000
** .c 1.000
**
1.000
** 1
1.000
**
1.000
**
1.000
**
Sig. (2-
tailed)
striver Pearson
Correlati
on
1.000
** .c 1.000
**
1.000
**
1.000
** 1
1.000
**
1.000
**
Sig. (2-
tailed)
survivor Pearson
Correlati
on
1.000
** .c 1.000
**
1.000
**
1.000
**
1.000
** 1
1.000
**
Sig. (2-
tailed)
thinker Pearson
Correlati
on
1.000
** .c 1.000
**
1.000
**
1.000
**
1.000
**
1.000
** 1

13. Sig. (2-
tailed)
улаанбаат
ар
achiever Pearson
Correlati
on
.c .c .c .c .c .c .c .c
Sig. (2-
tailed)
believer Pearson
Correlati
on
.c .c .c .c .c .c .c .c
Sig. (2-
tailed)
experienc
er
Pearson
Correlati
on
.c .c .c .c .c .c .c .c
Sig. (2-
tailed)
innovator Pearson
Correlati
on
.c .c .c .c .c .c .c .c
Sig. (2-
tailed)
maker Pearson
Correlati
on
.c .c .c .c .c .c .c .c
Sig. (2-
tailed)
striver Pearson
Correlati
on
.c .c .c .c .c .c .c .c
Sig. (2-
tailed)
survivor Pearson
Correlati
on
.c .c .c .c .c .c .c .c
Sig. (2-
tailed)
thinker Pearson
Correlati
on
.c .c .c .c .c .c .c .c
Sig. (2-
tailed)
Энэхүү судалгаа нь factor-уудын хоорондын хамаарлыг харуулж байгаа бөгөөд Sig(2-tailed)-г ,005
байхаар авж үзсэн. Судалгааны ажил дээр үндэслэн арилжааны банкны хэрэглэгчдийг 8 factor болгож
хувааж байгаа.

14. 1.та ямар банкаар үйлчлүүлдэг вэ? График №1
График №1 дээр арилжааны банкны эзлэх байр суурийг харуулж байна.Эндээс хархад 31,6% хаан
банк, 21,2% голомт банк, 15,9%-аар худалдаа хөгжлийнбанктэргүүлж байна.График №1 ээс үзхэд
хаан, голомт, худалдаа хөгжил,төрийнбанкууд нь хамгийн том банкууд гэдгийг харуулж байна.
Худалдаа хөгжлийн
банк, 15.9%
хаанбанк, 31.6%
төрийн банк, 12.5%
голомт, 21.2%
капитал, .7%
хас банк, 14.9%
капитрон, .5%эрэл банк, 2.2%улаанбаатар, .5%
0.0%
5.0%
10.0%
15.0%
20.0%
25.0%
30.0%
35.0%
Худалдаа
хөгжлийн
банк
хаанбанк төрийн банк голомт капитал хас банк капитрон эрэл банк улаанбаатар
Series1

15. График №2
График №2 дээр бид хэрэглэгчид тухайн банкаар яагаад үйлчлүүлэх болсныг харж болно.
Хэрэглэгчдийн19% нь найдвартай итгэл даатаг учир, 17% нь хурдан шуурхай үйлчилгээтэй,12% нь
зайлшгүй шалтгааны улмаас үйлчлүүлэх шалтгаантай байдаг байна.
Найдвартайитгэл
даадаг учир
19%
хурданшуурхай
үйлчилдэг учир
17%
гэрт ойрхонбайдаг
20%
мэдээлэл сайтайучир
6%
зээлийн таатайорчин
9%
үйлчилгээ сайтай
6%
урамшуулал сайтай
1%
танил талтай(хамаатан
саданнайз нөхөд)
1%
тавигдах шаардлага
бага
2%
тав тухтайорчин
2%
зайлшгүй
шаардлагатай
хэрэгцээний улмаас
12%
үйлчилгээний төрөл
олон
4%
бусад
1%
Та яагаад энэ банкыг сонгоно үйлчлүүлдэг вэ?
Найдвартай итгэл даадаг учир
хурдан шуурхай үйлчилдэг учир
гэрт ойрхон байдаг
мэдээлэл сайтай учир
зээлийн таатай орчин
үйлчилгээ сайтай
урамшуулал сайтай

16. График №3
График №3 дээр тухайн үйлчлүүлэгчяагаад тухайнбанкаар үйлчлүүлдэг болсоншалтгааныг банк
тус бүр дээр авж үзлээ.
0
10
20
30
40
50
60
яагаад энэ банкаар үйлчлүүлдэг вэ?
Найдвартай итгэл даадаг учир
хурдан шуурхай үйлчилдэг учир
гэрт ойрхон байдаг
мэдээлэл сайтай учир
зээлийн таатай орчин
үйлчилгээ сайтай
урамшуулал сайтай
танил талтай (хамаатан садан найзнөхөд)
тавигдах шаардлага бага
тав тухтай орчин

17. График №4
График №4 дээр банкны үйлчлүүлэгчид ямар төрлийн үйлчилгээг ихэвчлэнавж байна вэ гэдгийг
харуулж байна. Нийт хэрэглэгчдийн24,1% нь орлого хийх,23,8% нь мөнгө шилжүүлэх,24,5% нь
данснаас мөнгө авах 9,9% нь зээлийн төлбөр төлөх гэсэн үзүүлэлт харагдаж байна.
зээлийн төлбөр
төлөх, 9.9%
данснаас мөнгөавах,
24.5%
мөнгө шилжүүлэх,
23.8%
орлого хийх, 24.1%
байрны төлбөр
төлөх, 9.9%
дансны үлдэгдэл
шалгах, 5.9%
бусад, 1.9%
зээлийн төлбөр төлөх
данснаас мөнгөавах
мөнгө шилжүүлэх
орлого хийх
байрны төлбөр төлөх
дансны үлдэгдэл шалгах
бусад
0.0% 5.0% 10.0% 15.0% 20.0% 25.0% 30.0%
Та ихэвчлэн ямар төрлийн үйлчилгээавдаг вэ?
Series1

18. График №5
График № 5 дээр аль банк нь дээр ямар төрлийн үйлчилгээг хамгийнихээр авдаг вэ гэдгийгхаруулж
байна.
0
20
40
60
80
100
120
зээлийн төлбөр
төлөх
данснаас мөнгө
авах
байрны төлбөр
төлөх
орлого хийх мөнгө
шилжүүлэх
дансны үлдэгдэл
шалгах
бусад
Та банкаар үйлчлүүлэхдээ ямар
төрлийн үйлчилгээ авдаг вэ?
Худалдаа хөгжлийнбанк хаан банк
төрийн банк голомт
капитал хас банк

19. оочир дараалал
59%
ажилчидын
харилцааны соёл
11%
хүлээлгийн орчин
13%
банкрууочихнь
13%
бусад
4%
Та банкаар үйлчлүүлхэд ямар хүндрэл бэрхшээл тулгардаг
вэ?
оочир дараалал ажилчидын харилцааны соёл хүлээлгийн орчин банкрууочих нь бусад
0
20
40
60
80
100
120
ажилчидийн
харилцааны соёл
Оочир дараала хүлээлгийн орчин банкрууочих нь бусад
Банкаар үйлчлүүлэхэд тулгардаг
хүндрэл бэрхшээл
ХХБ Хаан банк Төрийн банк Голомт капитал
хас банк капитрон эрэл банк улаанбаатар

20. Санамсаргүй байдлаар судалгаа авхад судалгаанд оролцогчид VALS загврын 35
асуулгад хариулсан байдал.
Бүрэн санал
нийлэхгүй
байна
Зарим талаараа
санал нийлэхгүй
байна
Зарим талаараа
санал нийлэж
байна
бүрэн санал
нийлж байна
66 38 27 54
57 25 25 78
21 13 27 124
20 20 25 120
40 36 34 75
78 31 24 52
54 31 38 62
25 29 28 103
32 23 33 97
48 34 30 73
62 42 36 45
58 46 42 39
78 38 19 50
49 33 53 50
31 33 53 68
72 26 35 52
Би өдөр тутам ашиглаж
болохоор зүйлсийг хийх дуртай.
Би онолыг нилээд сонирхдог.
Би бусдас онцгой сонин содон
зүйлс болон эд зүйлст
дуртай.(drift хийх,skit-ээр
Би амьдралаа олон төрлийн
зүйлсээс бүрдсэн байхад
дуртай.
Би бусдын анхаарлыг өөртөө
татах дуртай гэдгээ хүлээн
зөвшөөрдөг.
Би хамгийн сүүлийн үеийн чиг
хандлага загварыг дагадаг.
Би бурхан дэлхийг бүтээсэн
гэдэгт итгэдэг.
Би бүлгийн манлайлагч байх
дуртай.
Би урлаг, соёл, мөн түүхийн
талаар суралцах дуртай.
Би ихэнхдээ сэтгэл хөдөлгөх
зүйлсийг хүсч хүлээдэг.
Би үнэндээ цөөн хэдэн зүйлийг
л үнэхээр сонирхдог.
Би худалдаж авахаасаа илүү
өөрөө хийх дуртай.
Би бусад хүмүүстэй
харьцуулахад илүү загварлаг
хувцасладаг.
Засгийн газар шашны
мэдлэгийг сургуульд олгохыг
хийхийг дэмжих хэрэгтэй.
Би бусад хүмүүсээс илүү ур
чадвартай.
Би өөрийгөө оюунлаг гэж
боддог.

21. 31 33 53 68
72 26 35 52
44 29 33 79
82 42 18 42
35 33 31 86
41 17 22 104
48 35 40 62
58 25 20 82
16 17 28 124
56 23 24 81
103 31 21 30
33 23 31 98
18 15 20 132
25 27 35 98
58 34 33 60
44 45 28 68
30 37 36 82
27 29 36 93
75 29 26 55
27 24 28 106
103 31 19 32
Би дэгжин харагдахыг хүсдэг.
Би өөрийгөө оюунлаг гэж боддог.
Би бусдын анхаарлыг өөртөө татах дуртай
гэдгээ хүлээн зөвшөөрдөг.
Би шинэ зүйлсийг турших дуртай.
Би инженер техникт үнэхээр сонирхолтой.
Би хамгийн сүүлийн үеийн загварт дуртай.
Өнөө үед телевизээр хэт их задгай илэн
далангүй зүйлийг үзүүлдэг.
Би бусдыг удирдах дуртай.
Би гадаадад жил болон түүнээс дээш
хугацаагаар байхыг хүсдэг.
Миний амьдралд сэтгэл хөдөлгөм зүйлс их
байхад би дуртай.
Миний сонирхол хязгаарлагдмал (олон
биш)гэдгийг би хүлээн зөвшөөрдөг.
Би мод, төмөр, болон бусад материалаар эд
зүйлс хийх дуртай.
Би авто машины дэлгүүр, техник
хангамжийн дэлгүүрээр орох дуртай.
Би дэлхий ертөнцийн талаар илүү их ойлгож
мэдэхийг хүсдэг.
Миний амьдралын долоо хоногууд
дараагийн долоо хоногуудтай ойролцоо
нэгэн хэвийн үргэлжилж байхад би дуртай.
Эмэгтэй хүн гэр бүлээ аз жаргалтай байлгаж
чадсан нөхцөлд л түүний амьдрал бүрэн
дүүрэн болдог.
Би урьд нь хийж байгаагүй зүйлсээ хийж
өөрийгөө сорих дуртай.
Надад хожим хэрэг болохгүй байсан ч
хамаагүй зүйлсийн талаар би судлах дуртай.
Би өөрийн гараар эд зүйлсийг хийх дуртай.
Би үргэлж сэтгэл хөдөлгөх зүйлсийг хайж
байдаг.
Би шинэ, өөр зүйлсийг хийх дуртай.