маркетингийн нэгдсэн харилцааны чиг үүрэг

1. Маркетингийн үйл явц дахь
маркетингийн нэгдсэн харилцааны
чиг үүрэг
2

2. Маркетингийн иж бүрдлийн бүх
элементүүд харилцааны үр нөлөөг
максимум болгохыг дэмжин зохицож
нэгдсэн байх ёстой.
• Маркетингийн төлөвлөгөөний хөгжил нь
дээрх зорилгод хүрэх гол хэрэгсэл
болдог.
• Компанийн маркетингийн стратеги
болон маркетингийн төлөвлөгөөнд
маркетингийн нэгдсэн харилцаа хэрхэн
зохицож буйг маш нарийн шинжилж,
үнэлж байх шаардлагатай.

3. Маркетинг ба идэвхижүүлэлтийн үйл явцын загвар
Байгууллагын маркетингийн стратеги болон хөтөлбөрт ямар
идэвхижүүлэлт тохирохыг тодорхойлох шинжилгээний хүрээг дээрх
загвар харуулдаг.

4. Маркетингийн стратеги болон
төлөвлөгөө
• Зах зээлд бүтээгдэхүүн үйлчилгээгээ амжилттай
солилцохыг хүсэж буй аливаа байгууллага өөрийн
нөөцөө байршуулахад хөтөч болохуйц стратегийн
маркетингийн төлөвлөгөөтэй байх хэрэгтэй.
• Стратегийн маркетингийн төлөвлөгөө нь ихэвчлэн
байгууллагын ерөнхий стратегиас урган гарах
бөгөөд тодорхой маркетингийн хөтөлбөр, бодлогын
хөтөч нь болох ёстой. Эхний бүлэгт дурдсанчлан
маркетингийн стратеги нь нөхцөл байдлын анализ
дээр буюу тухайн компанийн тулгараад буй
одоогийн зах зээлийн нөхцөл байдал,
бүтээгдэхүүний хүрээ, бие даасан брэндийн
дэлгэрэнгүй дүн шинжилгээн дээр суурилсан
байна.

5. • Энэхүү нөхцөл байдлын шинжилгээнээс
тухайн компани нь зах зээлийн талаарх
ойлголт, зах зээлд гарч ирж буй олон
боломжууд, өрсөлдөөн, компанийн
хүрэхийг хүсч буй зах зээлийн хэсэг
буюу зорилтот зах зээлийн талаарх
мэдлэгээ дээшлүүлнэ.

6. Боломжийн шинжилгээ
• Зах зээлийг хянаж, судалгаа шинжилгээ
хийснээр одоо байгаа, эсвэл ирээдүйд гарч
ирэх бүтээгдэхүүний хүрээ, одоо байгаа
зах зээл дээр шинэ бүтээгдэхүүн гаргах,
шинэ зах зээлд шинэ бүтээгдэхүүн гаргах
зэрэгт зах зээлийн олон боломжууд бий
болж байдаг. Зах зээлийн боломж нь хаана
ямар эрэлт байна, үйлчлүүлэгчдийн сэтгэл
ханамж, боломж хаана муу байна, хаана
илүү чадавхитай өрсөлдөж чадах зэргийг
харуулж байдаг.

7. • Компани нь ихэнхдээ зах зээл, түүний
эрэлт хэрэгцээ, олон хэсэг дэх
өрсөлдөөнийг анхааралтай хянаж
судалгаа шинжилгээ хийснээр зах зээлийн
боломжуудыг олж тогтоодог. Зах зээлийг
том нэг төрлийн үйлчлүүлэгчдийн зах зээл
гэхээсээ илүү олон хэсгийн олон төрлийн
бүлэг гэж болно.
• Сүүлийн жилүүдэд ихэнхи компаниуд зах
зээлийн олон салбар хэсгийн эрэлт
хэрэгцээнд өөрсдийн маркетингаа
нийцүүлэхийн чухлыг ойлгосон.

8. • Бизнесийн зах зээл нь жижиг компаниас
том корпораци хүртэлх бүрэлдэхүүнтэй
бол боловсролын салбар бага сургууль,
коллеж, их сургуулиас бүрдэнэ. РС
компьютерийн салбарт өөрсдийн
бүтээгдэхүүний маркетингаа хийдэг
компани нь өрсөлдөхийг хүсэж буй
маркетингийн тодорхой нэг хэсгээ
тодорхойлж шийддэг. Энэ шийдвэр нь
тухайн брэндийн тухайн зах зээлд
өрсөлдөх чадвар, тоо хэмжээнээс
хамаардаг.

9. Өрсөлдөөний шинжилгээ нь маркетинийн
стратегийн хөгжлийн чухал хэсэг бөгөөд
цаашдын бодлогын үндэс болж байдаг.
• Компанийн бүтээгдэхүүний
маркетингийн стратеги болон
төлөвлөгөөг боловсруулахдаа
удирдлагууд бүтээгдэхүүнийхээ зах
зээлд өрсөлдөх чадавхийг маш сайн
үнэлж дүгнэх хэрэгтэй. Энэ нь брэндийн
шууд өрсөлдөөн (өөрийнхөө брэндийг
багтааж болно), эсвэл орлуулах
бүтээгдэхүүн гэх мэт шууд бус
өрсөлдөөний хэлбэртэй байж болно.

10. Ерөнхийдөө маркетерууд үйлчлүүлэгчдийн үндсэн
хэрэгцээг хангаснаар өөрсдийн хувийн орлогоо
дээшлүүлэхийн төлөө өрсөлдөж байгаагаа ойлгох
ёстой.
• Маркетингийн стратеги боловсруулахад чухал нэг
хүчин зүйл нь тухайн компани өрсөлдөгчөөсөө
давж гарахуйц онцгой байх өрсөлдөхүйц давуу
талаа судлах явдал юм. Өрсөлдөхүйц давуу
талд: чанартай бүтээгдэхүүнийг урамшуулалтай
үнээр өгөх, хэрэглэгчдэд дээд зэргийн үйлчилгээ
үзүүлэх, бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэлийг хамгийн
бага зардлаар хийж, хямд үнээр гаргах,
түгээлтийн сувгийг давамгайлах гэх мэт аргууд
орно. Өрсөлдөхүйц давуу талыг мөн
бүтээгдэхүүний ялгаатай байдал, брэндтэй
тэнцэх байдлыг харуулсан зар сурталчилгаагаар
дамжуулан олж авч болно.

11. • Сүүлийн үед зарим бизнес эрхлэгчид
тэргүүлэгч брэндүүдийг өрсөлдөгч өнцгөө
хадгалж үлдээхийг хүлээн зөвлшөөрсөн
зар сурталчилгаанд хангалттай мөнгө
зарцуулахгүй байгаа нь анхаарал татаж
байна. Зар сурталчилгаа санаачлагчид
брэндийн тэнцвэрт байдлаа хамгаалах,
зар сурталчилгаанд илүү мөнгө зарцуулж
франчайз хийх, өртөг ихтэй худалдааны
зар сурталчилгаанд бага мөнгө
зарцуулахыг уриалсаар байна. Чухал
өрсөлдөгч давуу тал бүхий хүчтэй
брэндийг ойлгосон зарим компаниуд зар
сурталчилгаан дахь хөрөнгө оруулалтаа
нэмэгдүүлсээр байна.

12. Компаниуд хэзээ ч солигдож болох
өрсөлдөөний орчныг анхаарч үзэх хэрэгтэй.
• Өрсөлдөгчдийн маркетингийн төлөвлөгөө
нь компанийн маркетингийн стратегид
томоохон нөлөө үзүүлэх бөгөөд үүнийг
судалж шинжилж, хянадаг байх ёстой.
Компанийн маркетингийн болон зар
сурталчилгааны стратегид үзүүлж буй
өрсөлдөгчдийн хариу үйлдэл бас их чухал.
Өрсөлдөгчид үнээ бууруулах, зар
сурталчилгаанд зарцуулах мөнгөө
нэмэгдүүлэх, шинэ брэнд гаргах,
харьцуулсан зар сурталчилгаагаар нэг
нэгэн рүүгээ дайрах гэх мэт үйлдэл гаргаж
болох юм.

13. Өрсөлдөөний сүүлийн хүчин зүйл бол тухайн
улс орны зах зээлд шингэж, дотоодын
компаниудынх нь бизнесийг булаан эзэлж
байгаа гадаадын компаниудын тоо өсөн
нэмэгдэж буй байдал юм.
• Электрон бараанаас эхлээд автомашин,
шар айраг хүртэлх бүтээгдэхүүнүүдийн
импорт нь маш хүчтэй өрсөлдөөний нэг
хэлбэр болон өргөжиж байгаа бөгөөд үүнтэй
дотоодын үйлдвэрлэгчдийн зах зээл
өрсөлдөх ёстой. Үндэсний хэмжээнээс илүү
даяарчлагдсан эдийн засагт шилжихийн
хирээр тухайн орны компаниуд зөвхөн
дотоодынхоо компаниудтай өрсөлдөөд
зогсохгүй, олон улсын зах зээлд сайн
өрсөлдөгч байх ёстой болж байна.

14. Зорилтот зах зээлийг сонгох
• Зах зээлийн өнцөг булан бүрээс буй болж
байгаа олон боломжуудад өрсөлдөөний
дэлгэрэнгүй судалгаа, шинжилгээ
хийснийхээ дараа компани нэг болон
түүнээс дээш зорилтот зах зээлийг
сонгоно. Ингэж сонгосон зорилтот зах зээл
нь тухайн компанийн маркетингийн гол
анхаарах ёстой зүйл бөгөөд компани хаана
байхыг хүсэж байгаа, энэ зах зээлд ямар
амжилт үзүүлэхийг зорьж байгаа зэргээсээ
хамааран зорилго, зорилтуудаа
тодорхойлно.

15. Зорилтот маркетингийн үйл явц нь дараах 4 үндсэн үе
шатаас бүрддэг
Хангагдаагүй хэрэгцээтэй зах зээлийг тодорхойлох
Зах зээлийн сегментийг тодорхойлох
Зорилтот зах зээлийг сонгох
Маркетингийн стратегиар байршуулах

16. Тухайн компанийн өрсөлдөх гэж буй
зорилтот зах зээлийг сонгох нь
маркетингийн стратегийн нэгэн чухал
хэсэг юм.
• Зорилтот маркетингийн стратгийн
ажилчид болон маркетерууд тодорхой
хэрэгцээ шаардлага бүхий бүлэг хэсэг
хүмүүсийг нэг болон хэд хэдэн
сегментэд хуваан шууд тэдгээрт
чиглэсэн маркетингийн хөтөлбөр
боловсруулж байдаг.

17. Маркетингийн сегментчилэлийн процесс
Бүлэг хэрэглэгчдийн хэрэгцээ, шаардлагын дагуу тэдний
хэрэгцээг хангах арга замуудыг хайх
Байгууллага дахь бүлгийн чадварт тохирсон маркетингийн үйл
ажиллагааны арга замыг хайх
Компанийн бүтээгдэхүүн, үйл ажиллагааны зах зээлийн
сегментэд холбогдох зах зээл/бүтээгдэхүүний сүлжээ бий болгох
Компани нь өөрийн маркетингийн үйл ажиллагааг чиглүүлэх
бүтээгдэхүүний сегментийг сонгох
Зорилтот сегментийг судлахад шаардагдах маркетингийн үйл
ажиллагаа

18. Зах зээлийг сегментчилэхдээ:

19. Сэтгэл зүйн хүчин зүйлийн сегментчилэл нь:
• Доорх хүчин зүйлд суурилан зах зээлийг
хуваадаг.
– Хувийн зан чанар
– Үнэт зүйл
– Амьдралын хэв маяг

20. Амьдралын хэв маягаар сегментчилэхдээ VALS
шинжилгээнд суурилдаг.
• Энд онцгой хандлага, зан үйл болон шийдвэр гаргах
хэв маяг бүхий 8 амьдралын хэв маягт хуваадаг.

21. PRIZM Cluster Profiles
HIGH
$
LOW

22. Зан үйлийн сегментчилэл нь:
Хэрэглээ
Худалдан Үнэнч байдал
авалтын хариу
үйлдэл

23. Ашиг тусын сегментчилэл

24. Зорилтот зах зээлийг сонгох
Ялгаварт, Үл ялгаварт,
төлвлөрсөн гэх зэргээр
сегментүүдийг тодорхойлдог.
Маш их чадамжтай сегментийг
тодорхойлон сонгох

25. Байршлын стратегийг боловсруулах
Одоо ямар
байршилд байгаа?
Үүнийг хийх мөнгө
бидэнд байгаа юу?
Ямар байршлыг
бүрдүүлэх?
Энэ байршлыг
хэнээс эхлэн
(түрүүлж) хожих
хэрэгтэй вэ?
Бидний бүтээлч
стратеги үүнд
тохирох уу?
Бид хамт байх нь
тууштай, ашигтай
юу?
Байршил

26. Байршуулах стратеги
Хандлага ба Ашиг тус?
Үнэ эсвэл чанар?
Хэрэглэх эсвэл хүсэх?
Бүтээгдэхүүний анги?
Бүтээгдэхүүн хэрэглэгч?
Өрсөлдөгч?
Соёл, билэг тэмдэг?
Бид яаж
байршуулах
ёстой вэ?

27. Байршуулах төлөвлөгөөгө боловсруулах
1. Өрсөлдөгчдийг тодорхойлох
2. Тэдний ойлголтыг үнэлэх
3. Тэдгээрийн байршлыг тодорхойлох
4. Хэрэглэгчид нөлөөлөгчдийг шинжлэх
5. Байршлын шийдвэр гаргах
6. Байршлыг хянах

28. Байршлын шийдвэр гаргах
Одоогийн байршлын
стратеги нь ажиллаж
байна уу?
Сегментчилэлийн
стратеги нь зохистой
байна уу?
Байршлын харилцаанд
хангалттай нөөц бий
юу?
Өрсөлдөөн хэр хүчтэй
вэ?
Хяналтын
хуудас

29. Маркетингийн төлөвлөгөө
хөтөлбөр боловсруулахдаа:
1. Бүтээгдэхүүний шийдвэр гаргах
• Брэнд
• Сав баглаа боодол
2. үнийн шийдвэр гаргах
• Зар сурталчилгаа, идэвхижүүлэлтэд
гарах зардал
3. хуваарилалтын сувгийн шийдвэр гаргах
• Маркетингийн суваг
• Шууд суваг

30. Бүтээгдэхүүний
шийдвэр
Брэнд
Брэнд нэр
нь шинж
чанар,
утга
санааг
дамжуул-
даг
Зар суртал-
чилгаа нь
брэндийн
нийт үнэ
цэнийг бий
болгож
хадгалдаг
Сав баглаа боодол
Ач
холбогдол-
ыг улам бүр
нэмэгдүүлж
байдаг
Ихэнх
хэрэглэгчид
бүтээгдэхүү
нийг анхлан
таниулагч

31. Сав баглаа боодол бол хамгийг сан агуулагч

32. Үнийн шийдвэр
Бүтээгдэхүүн, үйлчилгээг
худалдан авснаар
хэрэглэгчид юу өгсөн вэ?
Цаг хугацаа
Үнийн
хувьсагчид
Оюун санааны хичээл
зүтгэл
Зан үйлийн оролдлого
Компани авч үзэх
ёстой хүчин зүйлс
Зардалууд
Эрэлт
Өрсөлдөөн
Мэдэрсэн үнэ цэнэ

33. Зар сурталчилгаа ба идэвхижүүлэлт дэх
үнийн хамаарал
Үнэ нь бүтээгдэхүүний талаарх ойлголттой
нийцсэн, тохирсон байх ёстой.
Өндөр үнэ нь бүтээгдэхүүний өндөр
чанартай холбоотой, хамааралтай
Бага үнэ хэлэлцээр буюу “үнэ цэнэ“-
ний ойлголтыг тусгасан байна
Үнэ, зар сурталчилгаа болон
хуваарилалт нь бүтээгдэхүүний
байршлыг тодорхойлоход нийцсэн,
нэгдсэн байх
Үнийн ач
холбогдол
Байршсан бүтээгдэхүүн өндөр үнийг
илэрхийлж байхад бага үнэ нь
өрсөлдөгчдийн хэрэглэгчдийг
самууруулж байдаг.

34. Хуваарилалтын сувгийн шийдвэр
Сонгох
Удирдах
Сэдэлжүүлэх
Хуваарилалтын
сувгийн
шийдвэр

35. Хуваарилалтын зуучлагчид
Хуваарилалтын
сувгийн
зуучлагчид
Брокерууд
Дистрибьютерууд
Бөөний
худалдаачид
Жижиглэн
худалдаачид

36. Идэвхижүүлэлтийн стратеги: Түлхэх үү, эсвэл Татах уу?
Түлхэх бодлого
Үйлдвэрлэгч
Бөөний худалдагч
Жижиглэн худалдагч
Хэрэглэгч
Татах бодлого
Үйлдвэрлэгч
Бөөний худалдагч
Жижиглэн худалдагч
Хэрэглэгч
Мэдээллийн урсгал

37. АНХААРАЛ ТАВЬСАНД
БАЯРЛАЛАА