Талх Чихэр ХК ний СВОТ шинжилгээ

1. Байгууллагын SWOT шинжилгээ
Ц. Ариунболд Page 1
Агуулга
1. “Талх Чихэр” ХК-ний талаарх танилцуулга
2. Макро орчны шинжилгээ
3. Микро орчны шинжилгээ
4. SWOT шинжилгээ
5. Дүгнэлт
6. Ном зүй

2. Байгууллагын SWOT шинжилгээ
Ц. Ариунболд Page 2
1.1 Компанийн товч түүх
Тус компани нь 1984 онд “ Талх Чихрийн Комбинат ” нэртэйгээр ЗХУ-ын техник,
эдийн засгийн туслалцаатайгаар ашиглалтанд орж, 1991 онд төрийн өмчийн 30%-ийн
оролцоотой ХК, 1999 онд 100% хувьчлагдан нээлттэй ХК болон байгуулагдсан.Тус
компани нь 4000 гаран хувьцаа эзэмшигчидтэй, 1023703 ширхэг зарласан энгийн
хувьцаатай бөгөөд Монголын Хөрөнгийн Биржид хувьцаа нь чөлөөтэй арилжигддаг ТОР-
20 компанийн нэг юм. Өдгөө 31 дэх жилдээ 800 гаруй ажиллагсадтай, 60 гаруй нэр
төрлийн талх, нарийн боов, бялуу, чихрийн үйлдвэрлэлээр үйл ажиллагаа явуулж буй
Монгол Улсын тэргүүлэх ууган үйлдвэр юм.
1.2 Компанийн танилцуулга
“ Талх чихэр ” ХК нь 4 үйлдвэр, 9 албад нэгжийн 700-д ажиллагсадтай, нийт
ажиллагсадын 90% нь мэргэжлийн сургууль төгссөн, ИТА-ны 60% нь ОХУ-д их дээд
сургууль төгссөн болон мэргэжил дээшлүүлсэн бусад инженер техникийн ажилчид өөрийн
орны их дээд сургуулийг техникийн болон технологи, санхүү эдийн засгийн чиглэлээр
төгссөн өндөр мэргэжлийн ажилчидтай. Сүүлийн нэг жилийн хугацаанд 150 орчим ажлын
байрыг шинээр нэмэгдүүлсэн. “ТАЛХ ЧИХЭР” ХК нь 10 гаруй нэр төрлийн талх, 20
гаруй нэр төрлийн нарийн боов, төрөл бүрийн бялуу, 10 гаруй нэр төрлийн жигнэмэг, 10
гаруй төрлийн зөөлөн чихэр, мармелад, зөөлөн чихрийн цуглуулга тус тус үйлдвэрлэж
өдөр тутам Улаанбаатар хотын 3000 гаруй цэгт түгээлт хийдэг төдийгүй Төв аймаг,
Дархан, Эрдэнэт, Сэлэнгэ зэрэг хөдөө, орон нутгийн хэрэглэгчдийн хэрэгцээг хангаж
байна. Үйлдвэрлэсэн бүтээгдэхүүнийг зориулалтын тээврээр хүргэх асуудлыг компани
хийдэг бөгөөд өөрийн автогражийн парк шинэчлэлийн ажлыг төлөвлөсөний дагуу 2003
онд хийж БНСУ-аас хүнсний бүтээгдэхүүн тээвэрлэх зориулалтын хөргүүртэй болон
хөргүүргүй жижиг оврын автомашин оруулж одоо том, жижиг 60 гаруй машин бүхий
автопарк ажиллаж байна.
Улсын бүртгэлийн дугаар : 9010001092
Регистрийн дугаар: 2074575
Үүсэн байгуулагдсан огноо 1984.07.04

3. Байгууллагын SWOT шинжилгээ
Ц. Ариунболд Page 3
Нийт хувьцааны тоо 1023703
Үйл ажиллагааны чиглэл: Гадаад дотоод худалдаа, хүнсний үйлдвэрлэл ( талх, нарийн
боов, чихэр, жигнэмэг, гоймон) эрхлэнэ.
Хаяг: УБ хот, СХД-29 хороо, Энхтайваны өргөн чөлөө, Талх Чихэр ХК
1.3 Компанийн дотоод орчин
Эрхэм зорилго
Эрүүл ахуйн шаардлага хангасан хүнсний бүтээгдэхүүнээр хэрэглэгчдийг хангах.
Компанийн уриа:
Эрүүл хүнс – Таны сонголт
Компанийн үнэт зүйл:
 Монгол Улсын хүн амыг эрүүл хүнсээр хангах үйлсэд хүчин зүтгэх, идэвхитэй
оролцох
 Талх, талхан бүтээгдэхүүнээр дамжуулан хэрэгцээт амин дэм, эрдэс бодисыг
хүргэх. Өөрөөр хэлбэл монгол хүний эрүүл мэнд, аж амьдралд өөрийн нөлөөллийг
бий болгох

4. Байгууллагын SWOT шинжилгээ
Ц. Ариунболд Page 4
1.4 Компанийн бүтэц зохион байгуулалт

5. Байгууллагын SWOT шинжилгээ
Ц. Ариунболд Page 5
2.1 SWOT шинжилгээ
Давуу тал (Strength) Сул тал (Weakness)
 Бүтээгдэхүүнээрээ хэрэглэгчидэд танигдсан
 Та Чи брэндийг хэрэглэгчдийн сэтгэлд
хоногшуулж чадсан
 Хуваарилалтын бүх сувгийг ашигладаг
 Бүтээгдэхүүний гол орц болох гурилаа
өөрийн охин компани болох Mill House-аас
нийлүүлдэг.
 Компани нь Монголын ууган үйлдвэр учир
хэрэглэгчдийн дунд нэр хүнд өндөр
 Тоног төхөөрөмж хувьд Монголдоо хамгийн
дэвшилтэт технологийг ашигладаг
 Бүтээгдэхүүний савалгаа сайн
 Том жижиг өрсөлдөгч ихтэй учир
борлуулалт муудах эрсдэлтэй
 Бүтээгдэхүүний зарим орцоо гадаад орноос
импортолдог учир тасалдал үүсэх
магадлалтай
 Түргэн хэрэглэгддэг бүтээгдэхүүн учир
амрхан мууддаг
 Бүтээгдэхүүний хугацаа он сарыг нь баттай
тэмдэглэж гаргадаггүй
 Өндөр үнэтэй
 Бүтээгдэхүүний үнийн огцом өсөлт
 Үйлдвэрлэлтийн алдаа зарим тохиолдолд
алдаа гаргадаг
 Нэрийн барааны дэлгүүр цөөхөн
 Бүтээгдэхүүнийг 100% Монголд тарьсан
буудайгаар ирдэггүй.
Боломж (Opportunity) Аюул занал (Threat)
 Баяр ёслолын үеэр бүтээгдэхүүнээ ихээр
борлуулах
 Байнгын хэрэглэгчийг бий болгох
 Хуваарилалтын сувгаа идэвхжүүлж
хэрэглэгчдийг татах
 Цэцэрлэг, бага ангийн үдийн цай
хөтөлбөрийн гурилан бүтээгдэхүүнийг
нийлүүлэх
 Бусад орон нутагт үйлдвэрээ нээх
 Шинэ бүтээгдэхүүн гаргаж хэрэглэгчдийг
татах
 Том жижиг өрсөлдөгч компани ихтэй
 Хэрэглэгчээ алдах
 Үйлдвэр нээхэд санхүүгийн асуудал үүсэх
магадлалтай
 Импортоор оруулж ирсэн буудайг
ашиглахгүй бол бүтээгдэхүүний чанар
алдагдана.
 Бүтээгдэхүүнтэй холбоотой ямар нэгэн
алдаа гарсан тохиолдолд борлуулалт
багасах

6. Байгууллагын SWOT шинжилгээ
Ц. Ариунболд Page 6
3.1 Макро орчны шинжилгээ
Хүн ам зүйн орчин
 Монгол улсын үндэсний статистикийн хорооны мэдээллээр Монгол улсын хүн
амын өсөлт 2015 оны 10 сарын 22-ны 12 цаг 20 минутын байдлаар 3,047,668 хүн
амтай болсон байна. Үүнээс 10 шахам хувийг ахмад настнууд, 27.7 хувийг 0-14
насны хүүхэд, 37,5%-ийг 15-34 насны өсвөр үеийн залуучууд, үлдсэн 24,8%-ийг
идэр насныхан эзэлж байна. Тиймээс Талх Чихэр ХК –ний хувьд залуучуудад
зориулсан бүтээгдэхүүнийг илүүтэй үйлдвэрлэх хэрэгтэй.
Улс төр, эрх зүйн орчин
 Аливаа байгууллагын хянаж чаддагүй зүйлийн нэг бол улс төр, эрх зүйн орчин
байдаг билээ. Тиймээс Талх Чихэр ХК-ний хувьд улс төрөөс Органик
бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэлийг дэмжих болон хүнсний үйлдвэрийг дэмжих засгийн
газрийн бодлого бий болсоноор энэхүү компани илүү өргөжих боломжтой
Техник технологийн орчин
 Талх нарийн боовны хувьд технологийн шинэчлэл багатай боловч үйлдвэрлэлийн
болон чанарын стандартууд байнга шинэчлэгдэж байдаг. Гэхдээ Талх Чихэр ХК-
ний хувьд Монголдоо цорын ганц дэвшилтэд технологийг ашигладагаараа
онцлогтой.
Нийгэм соёлын орчин
 Монголын хүнсний өргөн хэрэглээний бүтээгдэхүүний судалгаагаанаас хархад
Монгол улс хүнснийхээ70 – 80 % ийг гадаадаас импортлон авч байна. Энэ нь
хүнсний аюулгүй байдлыг алдагдуулаад байгаа ба эх орны хөрсөнд ургасан хүнс
хэрэглэх хандлагыг улам өсгөсөөр байна. Үндэсний үйлдвэрлэлээ дэмжихийг
эрмэлзэх болсон одоо үед илүү оновтой мотиваци хийх нь зүйтэй.

7. Байгууллагын SWOT шинжилгээ
Ц. Ариунболд Page 7
Эдийн засгийн орчин
 Сүүлийн жилүүдэд манай улс орны эдийн засаг хямарч байгаатай холбогдуулан айл
өрх болон худалдан авагчдын худалдан авах чадвар буурч байна. Тийм учир хямд
зардлаар бүтээгдэхүүнээ бий болгож зах зээлд гаргах боломжтой.
Байгаль цаг уурын орчин
 Компанийн бүтээгдэхүүний үндсэн түүхий эд болох үр тариа нь цаг агаарын
байдлаас шууд хамаардаг ба манай Монгол улсын цаг агаар нь эрс тэс онцлогтой
тул түүхий эдийн ургацанд сөрөг нөлөөтэй.
4.1 Микро орчны шинжилгээ
Бэлтгэн нийлүүлэгч
 “ Талх Чихэр ” ХК-ний хувьд бүтээгдэхүүний орц найрлага нийлүүлэгчүүд нь
дотоодын үйлдвэрлэгч нар ихэнхийн нийлүүлдэг бол зарим орцыг гадаадын
орнуудаас импорлодог. Гол найрлага болох гурилаа өөрийн охин компани болох
Милл хаус ХХК, наас нийлүүлдэг ба заримдаа Алейка импекс ХХК-аас
нийлүүлдэг. Харин сүү, тос, цөцгий гэх мэт туслах орцыг Тэсо, НВЦ, Монмасло
зэрэг компаниудаас худалдан авдаг. Харин Малайз улсаас далдуу модны тосыг
импорлодог.
Өрсөлдөгчид
 Монголын өргөн хэрэглээний бүтээгдэхүүн болон талх нарийн боовыг зах зээлд
нийлүүлдэг олон том жижиг компаниуд байдаг. Эдгээр нь Талх Чихэр ХК-
нийхувьд өрсөлдөгчид нь юм. Хамгийн том өрсөлдөгч нь “Атар-Өргөө” хувьцаат
компани юм. Атар-Өргөө ХК нь 1941 онд үүсгэн байгуулагдаж байсан ба өдгөө
мөн ууган компаниудын нэг болж хэрэглэгчидэд бүтээгдэхүүнээрээ танигдсан учир
өрсөлдөгч нь хэмээн үзэж байна. Мөн Өгөөж чихэр боов ХХК нь ижил төрлийн
бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэж байгаа учраас өрсөлдөгч компануудын тоонд зүй ёсоор
ордог.

8. Байгууллагын SWOT шинжилгээ
Ц. Ариунболд Page 8
Зуучлагч
 Талх Чихэр ХК ны хувьд хуваарилалтын бүх сувгийг ашиглахыг илүүд үздэг.
Тиймээс Миний дэлгүүр, Замбала, Сансар, Дүүхээ, МАКС, СКАЙ, БОСА, Номин
гэх мэт олон бөөний болон жижиглэнгийн зуучлагчтай
Хэрэглэгч
 Худалдан авагчдын эрэлт хэрэгцээг мэдэх зорилгоор хүмүүсээс судалгаа авах
тэдний сонирхолыг мэдэж шаардлагтай тохиолдолд бүтээгдэхүүндээ нэмэлт
өөрчлөлт хийх боломжтой.

9. Байгууллагын SWOT шинжилгээ
Ц. Ариунболд Page 9
5.1 Дүгнэлт
Энэхүү шинжилгээнээс үзэхэд “ Талх Чихэр ” ХК нь ямар нэгэн алдаа гаргахгүйгээр
бүтээгдэхүүнээ хэрэглэгчдэд бүрэн таниулж чадах боломжтой ба өрсөлдөгч компаниудиас
илүү чанартай, амттай бүтээгдэхүүнээр давж гарах боломжтой. Мөн Монголдоо хамгийн
дэвшилтэт технологийг ашигладаг тул дахин нэр төрлөө нэмэх бүрэн бололцоотой. Харин
“Талх Чихэр” ХК- ыг уналтанд оруулах зүйлс нь баталгаагүй, чанарын шаардлага
хангаагүй бүтээгдэхүүнийг зах зээлд гаргах нь өрсөлдөгчидөд том боломж олгож
хэрэглэгчээ алдах аюултай. Иймээс бүтээгдэхүүнээ сайн борлуулахын тулд хэрэглэгчдэд
илүү таниулж өгөх тэднийг сэдэлжүүлэх арга хэмжээг авах хэрэгтэй.

10. Байгууллагын SWOT шинжилгээ
Ц. Ариунболд Page 10
6.1 Ном зүй
Д. Төмөрбат “ Олон улсын маркетинг ” 2009 он
Т. Дорж Ү. Чимэд “ Менежмент ” 2000 он
Б. Мөнхжаргал Б. Амаржаргал “ Менежмент ” 2002 он
Talkh-Chikher.MN
www.nso.mn
www.google.mn
www.gogo.mn