1. ประจุไฟฟ้า (ELECTRIC CHARGE)
บทที่ 13 ไฟฟ้าสถิต
ครูสมพร เหล่าทองสาร
โรงเรียนดงบังพิสัยนวการนุสรณ์ สพม. เขต 26

2. ประจุไฟฟ้า (Electric Charge)
เมื่อนาวัตถุสองชนิดทีเหมาะสมถูกันแล้วต่างเกิดมีอานาจดูดของ
่
เบาๆ ได้นั้นเราเรียกว่าวัตถุทั้งสองต่างเกิดมีประจุไฟฟ้าขึ้น การกระทา
ที่ทาให้วัตถุเกิดมีอานาจไฟฟ้าขึ้นได้เราเรียกว่า electrify หรือ
charge วัตถุและเมื่อวัตถุนั้นๆ หมดอานาจไฟฟ้าแล้ว เราเรียกว่า
วัตถุนี้เป็นกลาง (neutral)

3. ประจุไฟฟ้า (Electric Charge)
กฏเกี่ยวกับประจุไฟฟ้า
1. ประจุไฟฟ้ามีอยู่ 2 ชนิดคือ
- ประจุไฟฟ้าบวก หรือเราเรียกสั้นๆ ว่า ประจุบวก (+) เป็นประจุที่
เกิดบนแท่งแก้ว เมื่อถูด้วยผ้าไหม
- ประจุไฟฟ้าลบ หรือเราเรียกสั้นๆ ว่า ประจุลบ (-) เป็นประจุที่เกิด
บนแท่งอาพัน เมื่อถูด้วยผ้าขนสัตว์
โดย เบนจามิน แฟรงกลิน นักวิทยาศาสตร์ชาวอเมริกันคนแรกที่
จาแนกชนิดของประจุไฟฟ้า
หน่วยของประจุไฟฟ้า เรียกว่า คูลอมบ์ (Coulomb, C)

4. ประจุไฟฟ้า (Electric Charge)
1. ประจุไฟฟ้าบวก (Positive charge)
+
2. ประจุไฟฟ้าลบ (Negative charge)
-

5. ประจุไฟฟ้า (Electric Charge)
กฏเกี่ยวกับประจุไฟฟ้า
2. แรงกระทาที่เกิดขึ้นระหว่างประจุไฟฟ้า แบ่งได้ 2 ชนิดคือ
- แรงดึงดูดกัน เป็นแรงกระทาระหว่างประจุต่างชนิดกัน
- แรงผลักกัน เป็นแรงกระทาระหว่างประจุชนิดเดียวกัน

6. ประจุไฟฟ้า (Electric Charge)
แรงกระทาที่เกิดขึ้นระหว่างประจุไฟฟ้า แบ่งได้ 2 ชนิดคือ
1. แรงดึงดูดกัน เป็นแรงกระทาระหว่างประจุต่างชนิดกัน
F F
+ -
2. แรงผลักกัน เป็นแรงกระทาระหว่างประจุชนิดเดียวกันกัน
F F F F
+ + - -

7. ประจุไฟฟ้า (Electric Charge)
วัตถุประกอบด้วยอะตอมจานวนมากและแต่ละอะตอมมีนิวเคลียส
ซึงประกอบด้วยอนุภาคที่มีประจุไฟฟ้าบวก เรียกว่า โปรตอน
่
(proton) อนุภาคที่เป็นกลางทางไฟฟ้า เรียกว่า นิวตรอน (neutron)
และบริเวณภายนอกนิวเคลียสมีอนุภาคที่มีประจุลบ เรียกว่า
อิเล็กตรอน (electron) ไฟฟ้า

8. ประจุไฟฟ้า (Electric Charge)
โครงสร้างของอะตอม
-
โปรตอน (proton)
+
+
- +
อิเล็กตรอน (electron) -
นิวตรอน (neutron)

9. ประจุไฟฟ้า (Electric Charge)
เมื่อนาวัตถุสองชนิดมาถูกันจะทาให้อิเล็กตรอนหลุดออกจาก
อะตอมของวัตถุหนึ่งไปยังอีกวัตถุหนึ่ง วัตถุที่สูญเสียอิเล็กตรอนจึงมี
ประจุบวก และวัตถุที่ได้รับอิเล็กตรอนจะมีประจุลบ
ลาดับของการเกิดชนิดประจุจากการถูวัสดุคู่หนึ่งแสดงดังตาราง
ต่อไปนี้ โดยวัตถุที่อยู่ตาแหน่งเหนือกว่า (เลขน้อยกว่า) จะเป็นบวก
ส่วนวัตถุที่อยู่ลาดับต่ากว่า (เลขมากกว่า) จะเป็นลบ เช่น เมื่อนา
ผ้าไหมไปถูกับอาพัน ผ้าไหมจะมีประจุบวกและอาพันมีประจุลบ

10. ประจุไฟฟ้า (Electric Charge)
ตารางแสดงลาดับการเกิดชนิดของประจุของวัตถุ
1. แก้ว
2. เส้นผมคน
3. เปอร์สเปกซ์
4. ไนลอน
5. ผ้าสักหลาด
6. ผ้าไหม
7. ผ้าฝ้าย
8. อาพัน
9. โพลีไวนิลคลอไรด์ (พีวีซ)
ี
10. เทฟลอน

11. ประจุไฟฟ้า (Electric Charge)
ลองคิดดู
1. นักเรียนคิดว่า ถ้าถูเทฟลอนด้วยผ้าสักหลาดวัตถุใดจะมีประจุไฟฟ้า
บวกและวัตถุใดจะมีประจุไฟฟ้าลบ
2. ถ้าถูไนลอนด้วยพีวีซี นักเรียนคิดว่า ถ้าวัตถุใดจะมีประจุไฟฟ้าบวกและ
ประจุไฟฟ้าลบ ตามลาดับ

12. ประจุไฟฟ้า (Electric Charge)
เฉลย
1. เทฟลอนจะมีประจุไฟฟ้าลบ และผ้าสักหลาดจะมีประจุไฟฟ้าบวก
2. ไนลอนจะมีประจุไฟฟ้าบวก และพีวซีจะมีประจุไฟฟ้าลบ ตามลาดับ
ี