1. A
ครูสมพร เหล่าทองสาร
โรงเรียนดงบังพิสัยนวการนุสรณ์ สพม. เขต 26

2. อิเล็กโทรสโคป (Electroscope)
อิเล็กโทรสโคป เป็นเครื่องมือสาหรับตรวจสอบไฟฟ้าสถิต มี 2 ชนิด
(1) อิเล็กโทรสโคปแบบลูกพิท (pith ball electroscope) ประกอบด้วย
ลูกกลม ทาด้วยโฟมฉาบด้วยโลหะ ตัวลูกกลมแขวนด้วยเส้นด้ายเล็กๆ ดังรูป
ครูสมพร เหล่าทองสาร

3. อิเล็กโทรสโคป (Electroscope)
ขั้นตอนในการใช้อิเล็กโทรสโคปแบบลูกพิท เพื่อตรวจสอบวัตถุที่มีประจุไฟฟ้า
หรือไม่ ถ้ามีประจุจะเป็นประจุชนิดใด ดังนี้
(1) ทาให้ลูกพิทเป็นกลางทางไฟฟ้า
(2) นาวัตถุที่ต้องการตรวจสอบมาวางใกล้ๆ ลูกพิทแล้วสังเกตการเบี่ยงเบน
ของลูกพิท
A
ครูสมพร เหล่าทองสาร

4. อิเล็กโทรสโคป (Electroscope)
ผลการทดสอบ
A
1. ถ้าลูกพิทไม่เบี่ยงเบน A
แสดงว่าวัตถุ A ไม่มีประจุ
2. ถ้าลูกพิทเบนเข้าหาวัตถุ A
แสดงว่าวัตถุ A มีประจุ
ครูสมพร เหล่าทองสาร

5. อิเล็กโทรสโคป (Electroscope)
ผลการทดสอบ
A
3. ถ้าลูกพิทเบนออกจากวัตถุ A แสดงว่าลูกพิทยังไม่เป็นกลางทางไฟฟ้า
ครูสมพร เหล่าทองสาร

6. อิเล็กโทรสโคป (Electroscope)
(3) วิธีการตรวจสอบชนิดของประจุบนวัตถุ A โดยให้ประจุไฟฟ้าที่ทราบ
ชนิดแล้วแก่ลกพิท แล้วนาวัตถุที่ต้องการตรวจสอบมาวางใกล้ๆ ลูกพิทอีก
ู
แล้วสังเกตการเบี่ยงเบนของลูกพิท
++
++
1. สมมติให้ประจุบวกแก่ลูกพิท
ครูสมพร เหล่าทองสาร

7. อิเล็กโทรสโคป (Electroscope)
2. ถ้าลูกพิทเบนเข้าหา แสดงว่าวัตถุ A มีประจุ
ชนิดตรงกันข้ามกับลูกพิท (ประจุลบ)
++ ––– A
++ –––
3. ถ้าลูกพิทเบนออก แสดงว่าวัตถุ A มีประจุชนิด
เดียวกันกับลูกพิท (ประจุบวก)
++ +++ A
++ +++
ครูสมพร เหล่าทองสาร

8. อิเล็กโทรสโคป (Electroscope)
(2) อิเล็กโทรสโคปแบบแผ่นโลหะ (leaf electroscope) ประกอบด้วย
แกนโลหะด้านในเชื่อมติดกับจานโลหะชนิดเดียวกันกับปลายล่างแท่งโลหะ
มีแผ่นโลหะบางๆ ติดไว้ ดังรูป
จานโลหะ
แกนโลหะ
แผ่นโลหะบาง
กล่องพลาสติก
ครูสมพร เหล่าทองสาร

9. อิเล็กโทรสโคป (Electroscope)
เมื่อนาวัตถุที่มีประจุมาใกล้จานโลหะของอิเล็กโทรสโคป แผ่นโลหะบาง
ของอิเล็กโทรสโคปจะกางออก ดังรูป
วัตถุ
แผ่นโลหะบาง
ครูสมพร เหล่าทองสาร

10. อิเล็กโทรสโคป (Electroscope)
ขั้นตอนในการใช้อิเล็กโทรสโคปแผ่นโลหะ เพื่อตรวจสอบวัตถุว่ามีประจุ
ไฟฟ้าหรือไม่ ถ้ามีประจุจะเป็นประจุชนิดใด
(1) ทาให้แผ่นโลหะเป็นกลางทางไฟฟ้า
(2) นาวัตถุที่ต้องการตรวจสอบประจุมาว่างใกล้ๆ จานโลหะ แล้วสังเกต
การกางของแผ่นโลหะ
วัตถุ
แผ่นโลหะบาง
ครูสมพร เหล่าทองสาร

11. อิเล็กโทรสโคป (Electroscope)
จานโลหะ
แผ่นโลหะหุบแสดงว่าเป็นกลาง
ครูสมพร เหล่าทองสาร

12. อิเล็กโทรสโคป (Electroscope)
A
ผลการทดสอบ A
แผ่นโลหะไม่กาง แสดงว่า
วัตถุ A ไม่มีประจุ
แผ่นโลหะกางออก แสดงว่า
วัตถุ A มีประจุ
ครูสมพร เหล่าทองสาร

13. อิเล็กโทรสโคป (Electroscope)
(3) ให้ประจุที่ทราบชนิดแก่จานโลหะด้านบน แล้วนาวัตถุที่ต้องการ
ตรวจสอบชนิดของประจุมาวางใกล้ๆ จานโลหะอีกครั้งหนึ่ง แล้วสังเกตการ
การหรือหุบของแผ่นโลหะด้านล่าง
+ + + +
+ +
+ +
+ +
1. สมมติให้ประจุบวกแก่จานโลหะ
ครูสมพร เหล่าทองสาร

14. อิเล็กโทรสโคป (Electroscope)
ผลการทดสอบ
+ +
+ A
+ + + + ++ + +
(–) (–)
+ +
+ +
+
+ (+)
(+)
ถ้าวัตถุ A มีประจุบวก (ชนิดเดียวกัน) แผ่นโลหะจะกางออกมากขึ้น
ครูสมพร เหล่าทองสาร

15. อิเล็กโทรสโคป (Electroscope)
ผลการทดสอบ
–
– –
– A
– – – –
+ + + +
(+) (+)
+
+++
+ +
(–) (–)
ถ้าวัตถุ A มีประจุลบ (ชนิดตรงกันข้าม) แผ่นโลหะจะหุบเข้า
ครูสมพร เหล่าทองสาร

16. อิเล็กโทรสโคป (Electroscope)
หนังสือสารอ้างอิง
นิรันดร์ สุวรัตน์. ฟิสิกส์ ม.6 เล่ม 1-2. สานักพิมพ์ พ.ศ. พัฒนา :
กรุงเทพฯ, 2552.
สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. หนังสือเรียนรายวิชา
เพิ่มเติม ฟิสิกส์ เล่ม 4 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4-6. โรงพิมพ์คุรุสภา :
กรุงเทพ, 2554.
ครูสมพร เหล่าทองสาร