คอตีบ

1. โรคคอตีบ
นพ.ปรัชญา ศรีสว่าง
21-Jul-14 1

2. เป็นโรคติดเชื้อเฉียบพลันของระบบ
ทางเดินหายใจ
 ทาให้เกิดการอักเสบ มีแผ่นเยื่อเกิดขึ้น
ในลาคอ ในรายที่รุนแรงจะมีการตีบตันของ
ทางเดินหายใจ
โรคคอตีบ
21-Jul-14 2

3. สาเหตุ
 เกิดจากเชื้อแบคทีเรีย
“โคลินแบคทีเรียม-ดิฟทีเรีย” ซึ่งมีอยู่
ในน้ามูก น้าลาย หรือเสมหะของผู้ป่วย
21-Jul-14 3

4. ระยะฟักตัวและระยะแพร่ของโรคคอตีบ
 ระยะฟักตัว ปกติ 2-6 วัน ผู้ป่วยจะ
แพร่เชื้อได้ตั้งแต่เริ่มป่วย โดยทั่วไปอาจ
แพร่เชื้ออยู่ได้นาน 2 สัปดาห์ อาจมีบาง
รายแพร่ได้ถึง 6 เดือน
21-Jul-14 4

5. อาการ
 มีไข้ต่าๆ มีอาการคล้ายหวัดในระยะแรก
 มีอาการไอ เจ็บคอ เบื่ออาหาร
 บางรายอาจจะพบต่อมน้าเหลืองที่คอโต
ด้วย เมื่อตรวจดูในคอพบแผ่นเยื่อสีขาวปนเทา
ติดแน่นอยู่บริเวณทอนซิล และบริเวณลิ้นไก่
21-Jul-14 5

6. 21-Jul-14 6

7. สิ่งที่ตรวจพบ
 ไข้ 38.5-39.0 องศาเซลเซียส หายใจหอบ
คอบุ๋ม ชีพจรเต้นเร็ว
 คอ พบแผ่นฝ้ าสีขาวปนเทา
 ต่อมน้าเหลืองที่คอมักจะโต
 บางคนอาจมีอาการคอบวมมาก คล้ายๆ คอวัว
เรียกว่า “อาการคอวัว”
21-Jul-14 7

8. 21-Jul-14 8

9. อาการแทรกซ้อน
 เชื้อคอตีบสามารถปล่อยสารพิษ ทาให้เกิดกล้ามเนื้อหัวใจ
อักเสบ และประสาทอักเสบได้
 กล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ ทาให้มีอาการหัวใจเต้นผิดจังหวะ ถ้า
รุนแรงอาจเกิดภาวะหัวใจวาย และอาจถึงตายอย่างเฉียบพลัน
 ประสาทอักเสบ ทาให้กล้ามเนื้อส่วนต่างๆ ของร่างกายเป็น
อัมพาต
 ภาวะแทรกซ้อนอื่นๆ เช่น ปอดอักเสบ ไตทางานผิดปกติ
21-Jul-14 9

10. การรักษา
 การให้ยาต้านพิษคอตีบ ต้องให้ในผู้ป่วยทุกรายที่
เป็นโรคหรือสงสัยว่าจะเป็น และต้องให้เร็วที่สุด
เพื่อให้ไปล้างฤทธิ์พิษ ก่อนที่พิษจะไปจับกับเนื้อเยื่อ
 ยาปฏิชีวนะ
 ในรายที่หายใจลาบากอาจต้องเจาะคอช่วยหายใจ
21-Jul-14 10

11. อาการแทรกซ้อน
 เชื้อคอตีบสามารถปล่อยสารพิษ ทาให้เกิดกล้ามเนื้อหัวใจ
อักเสบ และประสาทอักเสบได้
 กล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ ทาให้มีอาการหัวใจเต้นผิดจังหวะ ถ้า
รุนแรงอาจเกิดภาวะหัวใจวาย และอาจถึงตายอย่างเฉียบพลัน
 ประสาทอักเสบ ทาให้กล้ามเนื้อส่วนต่างๆ ของร่างกายเป็น
อัมพาต
 ภาวะแทรกซ้อนอื่นๆ เช่น ปอดอักเสบ ไตทางานผิดปกติ
21-Jul-14 11

12. การป้ องกันตนเอง
 การมีสุขนิสัยที่ดีในการป้ องกันโรค คือ กิน
ร้อน ช้อนกลาง ล้างมือ
 ดูแลรักษาสุขภาพร่างกายให้แข็งแรง
 หลีกเลี่ยงการอยู่ในสถานที่แออัด หรือ
สถานที่ที่มีการแพร่ระบาดของโรค
 สวมหน้ากากอนามัย
21-Jul-14 12

13. การป้ องกันตนเอง
สังเกตอาการผิดปกติของตัวเองและคนใกล้ชิด
 มีอาการไข้ต่าๆ มีอาการไอเสียงก้อง เจ็บคอ เบื่ออาหาร
 ต่อมน้าเหลืองที่คอโต
 ตรวจดูในคอพบแผ่นเยื่อสีขาวปนเทาติดแน่นอยู่บริเวณทอนซิล
และบริเวณลิ้นไก่
 ให้สงสัยไว้ก่อนว่าเป็นโรคคอตีบต้องรีบไปพบแพทย์ทันที
21-Jul-14 13

14. สธ.สั่งสารองวัคซีน 700,000 โดส
รับมือคอตีบระบาด
21-Jul-14 14

15. การฉีดวัคซีนสามารถป้ องกันการเกิดโรคและลดอัตราการเสียชีวิตได้
อย่างชัดเจน
 วัคซีนป้ องกันโรคบาดทะยัก คอตีบ สามารถป้ องกันการเกิดโรคและการเสียชีวิตได้ 100%
 วัคซีนหัด คางทูม สามารถป้ องกันการเกิดโรคได้ 99.99% ลดการเสียชีวิตได้ 100%
 วัคซีนโปลิโอสามารถป้ องกันการเกิดโรคและการเสียชีวิตได้ 100% โดยวัคซีนเหล่านี้จะ
ฉีดให้กับเด็กและหญิงตั้งครรภ์เท่านั้น ไม่ได้มีการฉีดซ้าในกลุ่มผู้ใหญ่
 ดังนั้นจาเป็นต้องได้รับวัคซีนซ้าในผู้ใหญ่ด้วย
คอตีบระบาดผู้ใหญ่ แนะฉีดวัคซีนซ้า
ศ.นพ.สมิง เก่าเจริญ ประธานอนุกรรมการแนวทางเวชปฏิบัติและ
การจัดการความรู้ ราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งประเทศไทย
21-Jul-14 15

16. คอตีบระบาดผู้ใหญ่ แนะฉีดวัคซีนซ้า
"ที่ผ่านมาในประเทศที่เจริญแล้ว เช่น
สิงคโปร์ ฮ่องกง กลุ่มผู้ใหญ่ ผู้สูงอายุจะมา
รับวัคซีนซ้าเป็นปกติ แต่ในไทยยังน้อยมาก
เพราะปัญหาค่าใช้จ่ายกลัวแพง และเพราะ
รัฐบาลยังไม่ได้ให้การสนับสนุนให้ฉีดฟรี"
21-Jul-14 16

17. สาหรับคาแนะนาการให้วัคซีนสาหรับผู้ใหญ่และ
ผู้สูงอายุ
1.ผู้ใหญ่ช่วงต้นอายุ 18-26 ปี
ต้องฉีดวัคซีนบาดทะยักและคอตีบ วัคซีน
ไข้หวัดใหญ่ วัคซีนหัด-คางทูม-หัดเยอรมัน
วัคซีนเอชพีวี และวัคซีนตับอักเสบบี
21-Jul-14 17

18. 2.ผู้ใหญ่ช่วงอายุ 27-65 ปี
ควรฉีดซ้าวัคซีนบาดทะยักและคอตีบ
วัคซีนไข้หวัดใหญ่ วัคซีนตับอักเสบบี
สาหรับคาแนะนาการให้วัคซีนสาหรับผู้ใหญ่และ
ผู้สูงอายุ
21-Jul-14 18

19. 3.กลุ่มผู้สูงอายุ โดยเฉพาะผู้ที่มีอายุ
มากกว่า 65 ปีขึ้นไป
ควรฉีดซ้าวัคซีนบาดทะยักและคอตีบ
วัคซีนไข้หวัดใหญ่ และวัคซีนป้ องกัน
นิวโมค็อกคัส หรือวัคซีนป้ องกันการติด
รุนแรงในผู้ป่วยโรคปอดบวม
สาหรับคาแนะนาการให้วัคซีนสาหรับผู้ใหญ่และ
ผู้สูงอายุ
21-Jul-14 19

20. 4.กลุ่มผู้ที่มีโรคเรื้อรัง
ควรฉีดซ้าวัคซีนไข้หวัดใหญ่
วัคซีนตับอักเสบบี
และวัคซีนป้ องกันนิวโมค็อกคัส
สาหรับคาแนะนาการให้วัคซีนสาหรับผู้ใหญ่และ
ผู้สูงอายุ
21-Jul-14 20

21. 21-Jul-14 21

22. 21-Jul-14 22

23.  โรคคอตีบ โรคที่หายไปจากประเทศไทยนานกว่า
17 ปี กลับมาระบาดอีกครั้ง ในช่วงปลายเดือนมิ.ย.ที่
ผ่านมา
 พื้นที่การระบาดเริ่มจากจังหวัดภาคอีสาน โดย
เฉพาะที่จังหวัดเลย พบผู้ป่วยมากกว่า 50 ราย จาก
87 ราย ในช่วงระยะเวลาไม่ถึง 6 เดือน
โรคคอตีบระบาดหนักภาคอีสาน
21-Jul-14 23

24. โรคคอตีบระบาดหนักภาคอีสาน
 วันที่ 20 ต.ค. 55 จากหนังสือพิมพ์เดลินิวส์ แพทย์
เผย พบผู้ป่วยคอตีบแล้ว 13 ราย ในหนองบัวลาภู
 ผลจากการเฝ้ าระวังการระบาดของเจ้าหน้าที่ แนะ
ประชาชนหากพบผู้ป่วย เป็นไข้ ไอ เจ็บคอ ไม่มีน้ามูก
แนะให้ตรวจโรคคอตีบ โดยเฉพาะในรายที่มีแผ่นฝ้ าขาว
ในลาคอ และให้พบแพทย์หากรักษาไม่ทันโอกาสเสียชีวิต
มากขึ้น
21-Jul-14 24

25. โรคคอตีบระบาดหนักภาคอีสาน
'โรคคอตีบ' ระบาดหนักในภาคอีสาน เผย 3 เดือนยอด
ผู้ป่วยพุ่ง 87 ราย แนะสาธารณะสุขอาเภอจับตา
แรงงานย้ายถิ่น ตั้งเป้ าปี56 กวาดล้างหมด
 11 ต.ค.55 นพ.พรเทพ ศิริวนารังสรรค์ อธิบดีกรมควบคุมโรค กล่าวว่า
สถานการณ์การระบาดของโรคคอตีบในพื้นที่ 9 จังหวัดภาคอีสาน เพิ่มสูงขึ้นอย่าง
ต่อเนื่อง ปัจจุบันตัวเลขผู้ป่วยเพิ่มเป็น 87 รายแล้ว จังหวัดที่มีผู้ป่วยสูงสุด ได้แก่
จ.เลย มีผู้ป่วยมากถึง 50 ราย รองลงมาได้แก่ เพชรบูรณ์ 10 ราย หนองบัวลาภู
8 ราย และจังหวัดอื่นๆอีกจังหวัดละ 2-3 ราย
21-Jul-14 25

26. โรคคอตีบระบาดหนักภาคใต้
 วันที่ 28 พ.ย. 55 พบผู้ป่วยสงสัยว่าน่าจะป่วยเป็นโรค
คอตีบ 3 ราย ซึ่งทั้ง 3 รายเป็นพี่น้องกัน อาศัยในครอบครัว
เดียวกัน 9 คน คนแรกเป็นเพศหญิงอายุ 1 ปี 1 เดือน (เสียชีวิต
ต่อมา 24 พ.ย.55) คนที่ 2 เพศหญิงอายุ 2 ปีเศษ และคนที่ 3 อายุ
9 ปี ได้เข้ารับการรักษาที่โรงพยาบาลขนอม โรงพยาบาลสิชล และ
ส่งต่อโรงพยาบาลมหาราชนครศรีธรรมราช มีการควบคุมเฝ้ าระวัง
โรคในพื้นที่ ติดตามสถานการณ์การระบาดของโรคคอตีบอย่าง
ใกล้ชิดและดาเนินการป้ องกันไม่ให้เกิดการระบาด
21-Jul-14 26

27. สถานการณ์การเฝ้ าระวังโรคคอตีบ
อ.กุฉินารายณ์ ณ 7 ธ.ค. 55
21-Jul-14 27

28. 21-Jul-14 28

29. คาถาม???????
 ระยะฟักตัวของโรคนานเท่าไหร่ เมื่อสัมผัส
ผู้ป่วยสงสัยโรคคอตีบ
21-Jul-14 29

30. คาถาม???????
 จะรู้ได้อย่างไรว่าป่วยเป็นโรคคอตีบ
21-Jul-14 30

31. 21-Jul-14 31

32. ช่องทางในการติดต่อ…..
เข้า facebook :
prachaya56@hotmail.com
เข้าร่วม ในกลุ่มคลินิกอาชีวอนามัย
21-Jul-14 32