Menstruasyon ve cerrahinin zamanlaması - Can Atalay

1,540 views

Published on

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,540
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
3
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Menstruasyon ve cerrahinin zamanlaması - Can Atalay

  1. 1. MENSTRÜASYON ve CERRAHİNİN ZAMANLAMASI Can Atalay, MD, PhD Meme Kanseri ve Hormonlar Kursu 26 Mart 2011, Ankara
  2. 2. <ul><li>Meme kanserinde menstrüasyon ve cerrahinin zamanlamasıyla ilgili mevcut verileri değerlendirmek </li></ul><ul><li>Menstrüasyon ve cerrahinin zamanlamasıyla ilgili deneyimimizi aktarmak </li></ul>KONUŞMA PLANI
  3. 3. <ul><li>Meme kanserinin etyolojisinde rol oynayan en önemli etken östrojendir </li></ul><ul><li>Meme kanserinde hormon tedavisinin temelini östrojenin sentezlenmesi (aromataz inhibitörleri) veya etkilerinin ortadan kaldırılmasına (tamoksifen) yönelik tedaviler oluşturmaktadır </li></ul>
  4. 4. <ul><li>Meme kanseri olan premenopozal hastalarda cerrahinin menstrüasyon döngüsü içindeki zamanlamasının prognoza etkileri konusu halen tartışmalıdır </li></ul><ul><li>Ameliyat gününün menstrüasyon döngüsü içindeki yerinin sağkalımı etkilediğini bildiren çalışmalar olduğu gibi bunun aksini savunan çalışmalar da mevcuttur </li></ul>
  5. 5. <ul><li>Önceki çalışmalar </li></ul><ul><li>Hasta dosyalarından retrospektif bilgiler </li></ul><ul><li>Hasta sayısında yetersizlik </li></ul><ul><li>Menstrüasyonun fazlarının farklı tanımlanması </li></ul><ul><li>Çalışmaların kalitesi düşük </li></ul><ul><li>Sonuçlar heterojen </li></ul>
  6. 6. <ul><li>Hastaların menstrüasyonun östrojen etkisinin fazla olduğu dönemlerinde ameliyat edilmesinin prognozu olumsuz etkilediği düşünülmektedir </li></ul><ul><li>Bu düşünce östrojen etkisinin fazla olduğu durumlarda tümör hücrelerinin yayılımının daha hızlı olduğunu gösteren hayvan deneylerine dayanmaktadır </li></ul><ul><li>“ Natural killer” hücreleri </li></ul><ul><li>Hrushesky WJ, et al. JNCI 1988;80:1232-1237. </li></ul>
  7. 7. <ul><li>Cerrahi yara oluşturulması büyüme faktörlerinde artışa neden olur (TGF- alfa) </li></ul><ul><li>Östrojen büyüme faktörlerinin tümör hücreleri üzerindeki etkisini artırır </li></ul><ul><li>Östrojen TGF-alfa yapımını artırır </li></ul>
  8. 8. <ul><li>44 hasta, retrospektif </li></ul><ul><li>Perimenstrüel (0-6. ve 21+ günler) ve siklus ortası (7-20. günler) </li></ul><ul><li>5 – 12 yıl takip </li></ul><ul><li>Nüks ve ölüm riski dört kat fazla </li></ul><ul><li>Hrushesky WJ, et al. Lancet 1989;2:949-952. </li></ul>
  9. 9. <ul><li>1975 – 1985 </li></ul><ul><li>249 hasta, retrospektif </li></ul><ul><li>Östrojen etkisi (3-12. günler) ve diğer günler </li></ul><ul><li>10 – yıllık sağkalım östrojen etkisi %54 </li></ul><ul><li>diğer günler %84 </li></ul><ul><li>Lenf bezi pozitif ve <2 cm tümörlerde </li></ul><ul><li>Badwe RA, et al. Lancet 1991;337:1261-1264. </li></ul>
  10. 10. <ul><li>35 çalışma </li></ul><ul><li>1989’dan beri bildirilen 9665 hasta </li></ul>
  11. 11. <ul><li>33 retrospektif, 14 anlamlı ilişki </li></ul><ul><li>2 prospektif çalışma, 1 anlamlı ilişki </li></ul><ul><li>1 hormonal değerlere dayalı sınıflandırma </li></ul><ul><li>15 anlamlı çalışmadan 11’inde folliküler fazda cerrahi uygulamak prognoz üzerinde olumsuz etkili </li></ul>
  12. 13. <ul><li>Danimarka Meme Kanseri Grubu </li></ul><ul><li>1977 – 1989 </li></ul><ul><li>1635 hasta, retrospektif, <50 yaş </li></ul><ul><li>5 ve 10 – yıllık sağkalımda anlamlı fark saptanmadı </li></ul><ul><li>Kroman N, et al. Eur J Surg Oncol 1994;20:430-435. </li></ul>
  13. 14. <ul><li>1977 – 1989 </li></ul><ul><li>1175 hasta, retrospektif </li></ul><ul><li>Ameliyatın 0 – 14. günlerde yapılması kötü prognostik faktör </li></ul><ul><li>Bu etki LN (+) olanlarda daha belirgin </li></ul><ul><li>Veronesi U, et al. Lancet 1994;343:1545-1547. </li></ul>
  14. 15. <ul><li>1986 – 1993 </li></ul><ul><li>1033 hasta, retrospektif </li></ul><ul><li>Tüm hastalar LN (+), ER’ye göre gruplanmış </li></ul><ul><li>Folliküler faz 358 hasta </li></ul><ul><li>Luteal faz 675 hasta </li></ul><ul><li>Goldhirsch A, et al. Ann Oncol 1997;8:751-756. </li></ul>
  15. 16. <ul><li>Ortanca takip süresi 60 ay </li></ul><ul><li>5 – yıllık HS </li></ul><ul><li>Folliküler faz % 53 </li></ul><ul><li>Luteal faz % 58 p=0.2 </li></ul><ul><li>ER (-) 300 hasta </li></ul><ul><li>5 – yıllık HS </li></ul><ul><li>Folliküler faz % 42 </li></ul><ul><li>Luteal faz % 59 p=0.008 </li></ul><ul><li>Goldhirsch A, et al. Ann Oncol 1997;8:751-756. </li></ul>
  16. 17. <ul><li>1992 – 1995 </li></ul><ul><li>360 hasta, prospektif </li></ul><ul><li>Serum hormon değerlerine göre sınıflandırma </li></ul><ul><li>Folliküler faz 186 hasta </li></ul><ul><li>Luteal faz 150 hasta </li></ul><ul><li>Ovulatuar faz 24 hasta </li></ul><ul><li>Pujol P, et al. Cancer 2001;91:1854-1861. </li></ul>
  17. 18. Pujol P, et al. Cancer 2001;91:1854-1861.
  18. 19. <ul><li>1993 – 1999 </li></ul><ul><li>565 hasta, prospektif randomize </li></ul><ul><li>Klinik sınıflandırma </li></ul><ul><li>Folliküler faz 243 hasta </li></ul><ul><li>Luteal faz 322 hasta </li></ul><ul><li>Mastektomi kolu 289 hasta </li></ul><ul><li>Mastektomi + ooferektomi + tamoksifen 276 hasta </li></ul><ul><li>Love RR, et al. JNCI 2002;94:662-669. </li></ul>
  19. 20. <ul><li>Mastektomi kolu 289 hasta </li></ul><ul><li>Folliküler faz 125 hasta </li></ul><ul><li>Luteal faz 164 hasta </li></ul><ul><li>HS (p=0.77) ve GS (p=0.44) anlamlı fark saptanmadı </li></ul><ul><li>Love RR, et al. JNCI 2002;94:662-669. </li></ul>
  20. 21. <ul><li>Mastektomi + ooferektomi + tamoksifen 276 hasta </li></ul><ul><li>Folliküler faz 118 hasta </li></ul><ul><li>Luteal faz 158 hasta </li></ul><ul><li>HS (p=0.02) ve GS (p=0.03) anlamlı fark saptandı </li></ul><ul><li>Love RR, et al. JNCI 2002;94:662-669. </li></ul>
  21. 22. Love RR, et al. JNCI 2002;94:662-669.
  22. 23. AMAÇ <ul><li>Meme kanseri olan premenopozal hastalarda cerrahinin zamanlamasının sağkalım üzerindeki etkilerini araştırmak </li></ul><ul><li>Önceki çalışmalarda menstruasyon döngüsünün farklı şekillerde bölünmüş fazlarını karşılaştırarak prognoz üzerinde en etkin olanını belirlemek </li></ul>
  23. 24. MATERYAL VE METOD <ul><li>Eylül 1998 - Nisan 2002 </li></ul><ul><li>Premenopozal hasta, prospektif </li></ul><ul><li>Adetleri düzensiz olan, jinekolojik nedenlerle ameliyat geçiren, neoadjuvan kemoterapi, radyoterapi veya hormon tedavisi alan, oral kontraseptif kullanan, gebe ve laktasyonda olan hastalar çalışma dışı bırakıldı </li></ul>
  24. 25. MATERYAL VE METOD <ul><li>Klinik olarak gruplar </li></ul><ul><li>Folliküler (0-14. günler) ve luteal (15-28. günler) </li></ul><ul><li>Hrushesky </li></ul><ul><li>Perimenstrüel (0-6. ve 21+ günler) ve siklus ortası (7-20. günler) </li></ul><ul><li>Badwe </li></ul><ul><li>Östrojen etkisi (3-12. günler) ve diğer günler </li></ul>
  25. 26. MATERYAL VE METOD <ul><li>Ameliyat günü serum follikül uyarıcı hormon (FSH), lüteinize edici hormon (LH), östrojen ve progesteron düzeyleri ölçüldü </li></ul><ul><li>Hormonal olarak folliküler ve luteal fazda olanlar </li></ul><ul><li>Ovulatuar faz östrojen düzeyi >100 pg/ml </li></ul><ul><li>LH düzeyi >10 mIU/ml </li></ul><ul><li>Luteal faz progesteron düzeyi >2.5 ng/ml </li></ul><ul><li>Folliküler faz diğer hastalar </li></ul>
  26. 27. MATERYAL VE METOD <ul><li>Yaş </li></ul><ul><li>Hastalığın evresi </li></ul><ul><li>Tümör boyutu </li></ul><ul><li>Aksillanın durumu </li></ul><ul><li>Hormon reseptörü durumu </li></ul><ul><li>Cerrahinin zamanlaması </li></ul><ul><li>Tümör gradı </li></ul><ul><li>Adjuvan tedaviler </li></ul>
  27. 28. BULGULAR <ul><li>90 kadın hasta </li></ul><ul><li>Ortanca yaş 41 (24 – 52) </li></ul><ul><li>Klinik foliküler 58 % 64.4 </li></ul><ul><li>luteal 32 </li></ul><ul><li>Hormonal foliküler 50 % 55.6 </li></ul><ul><li>luteal 40 </li></ul><ul><li>Hrushesky perimenstruel 49 % 54.4 </li></ul><ul><li>siklus ortası 41 </li></ul><ul><li>Badwe östrojen etkisi 47 % 52.2 </li></ul><ul><li>diğer günler 43 </li></ul>
  28. 29. Hastaların Özellikleri Evre n % I 20 22 .2 IIA 27 30 .0 IIB 21 23 .3 IIIA 22 2 4.4 Aksiller lenf bezi N egatif 44 4 8.9 P ozitif 46 51 .1 Hormon Reseptör ü (ER/PR) P ozitif 66 73 N egatif 24 27
  29. 30. Hastaların Özellikleri 5.6 5 Bilinmeyen Tümör gradı n % I 16 1 7.8 II 39 4 3.3 III 30 3 3.3 Cerrahi T edavi MRM 74 82 .2 MKC 16 1 7. 8 Kemoterapi Var 60 66 .7 Yok 30 33 .3
  30. 31. BULGULAR <ul><li>Ortanca takip süresi 99 ay (7 – 141) </li></ul><ul><li>Nüks 19 / 90 % 21.1 </li></ul><ul><li>Ölüm 12 / 90 % 13.3 </li></ul><ul><li>5 – yıllık HS % 83.1 </li></ul><ul><li>10 – yıllık HS % 75.5 </li></ul><ul><li>5 – yıllık GS % 88.2 </li></ul><ul><li>10 – yıllık GS % 85.5 </li></ul>
  31. 32. Hastalıksız Sağkalım Oranları Nüks/ M et % 5 - y sağkalım 10 - y sağkalım Klinik Folliküler 16 17. 6 78.6 66.7 Luteal 3 3.3 90.6 90.6 Hormonal Folliküler 12 2 4.0 81.7 71. 0 Luteal 7 1 7. 5 84.9 82.1 Hrushesky Perimenstr üe l 11 22.4 81.3 72.8 Siklus ortası 8 19.5 85.3 79.3 Badwe Östrojen etkisi 13 27.7 80.7 66.4 Diğer 6 14.0 85.7 85.7
  32. 33. Genel Sağkalım Oranları Ölüm % 5 - y sağkalım 10 - y sağkalım Klinik Folliküler 10 17. 2 85.3 81.0 Luteal 2 6.2 93.4 93.4 Hormonal Folliküler 9 18.0 85.2 80.6 Luteal 3 7. 5 92.0 92.0 Hrushesky Perimenstr üe l 8 1 6 . 3 84.8 82.6 Siklus ortası 4 9.8 92.2 88.8 Badwe Östrojen etkisi 8 1 7.0 86.8 81.9 Diğer 4 9.3 90.0 90.0
  33. 34. Klinik olarak menstrüel döngünün fazlarına göre gruplanan hastalarda hastalıksız sağkalım eğrisi (p=0.047)
  34. 35. Hormonal olarak menstrüel döngünün fazlarına göre gruplanan hastalarda hastalıksız sağkalım eğrisi (p=0.44)
  35. 36. Hrushesky’e göre menstrüel döngünün fazlarına göre gruplanan hastalarda hastalıksız sağkalım eğrisi (p=0.68)
  36. 37. Badwe’ye göre menstrüel döngünün fazlarına göre gruplanan hastalarda hastalıksız sağkalım eğrisi (p=0.14)
  37. 38. Klinik olarak ayrılan menstrüel döngünün fazlarına göre gruplanan hastalarda genel sağkalım eğrisi (p=0.16)
  38. 39. Hormonal olarak tanımlanan menstrüel döngünün fazlarına göre gruplanan hastalarda genel sağkalım eğrisi (p=0.17)
  39. 40. Hrushesky’e göre menstrüel döngünün fazlarına göre gruplanan hastalarda genel sağkalım eğrisi (p=0.4)
  40. 41. Badwe’ye göre menstrüel döngünün fazlarına göre gruplanan hastalarda genel sağkalım eğrisi (p=0.39)
  41. 42. Hastalıksız sağkalımı etkileyen diğer faktörler <ul><li>Hastalığın evresi p=0.04 </li></ul><ul><li>Tümör gradı p=0.006 </li></ul><ul><li>Aksilla metastazları p=0.02 </li></ul><ul><li>Hormon reseptör durumu p=0.88 </li></ul>
  42. 43. Genel sağkalımı etkileyen diğer faktörler <ul><li>Hastalığın evresi p=0.001 </li></ul><ul><li>Tümör gradı p=0.005 </li></ul><ul><li>Aksilla metastazları p=0.01 </li></ul><ul><li>Hormon reseptör durumu p=0.88 </li></ul>
  43. 44. SONUÇ <ul><li>Hastaların 8 yıldan daha uzun süre takip edildiği bu çalışmada premenopozal meme kanserli hastalarda cerrahinin folliküler fazda uygulanmasının hastalıksız sağkalımı azalttığı gösterildi </li></ul><ul><li>Takip süresi uzadıkça ve ölen hasta sayısı arttıkça menstrüel döngünün östrojen etkisi altındaki fazlarında ameliyat edilen hastalarda genel sağkalımda da azalma beklenebilir </li></ul>
  44. 45. SONUÇ <ul><li>Önceki çalışmalarda prognozu etkilediği bildirilen Hrushesky ve Badwe’ye göre yapılan gruplandırmalar bu çalışmada prognoz üzerinde etkili bulunmamıştır </li></ul><ul><li>Benzer şekilde hormon değerlerine göre yapılan gruplandırmalar da prognoz üzerinde etkili bulunmamıştır </li></ul>

×