1. Ατομικό Δελτίο Τγείας του μαθητή
Μέτρησης της αρτηριακής πίεσης
΢ΣΕΥΑΝΑΚΗ ΢ΟΥΙΑ
Επιμελήτρια Α΄
Β΄ Παιδιατρική Κλινική ΒΓΝΗ
22o Παγκρήτιο Παιδιατρικό ΢υνέδριο
Ρέθυμνο, ΢επτέμβρης 2010

2.  Η αρτηριακή υπέρταση είναι συχνό
πρόβλημα της παιδικής ηλικίας
 50% των υπερτασικών ενηλίκων είχαν
αυξημένη πίεση στην παιδική τους ηλικία
 Οι απώτεροι κίνδυνοι υγείας για τα
υπερτασικά παιδιά και τους εφήβους μπορεί
να είναι σοβαροί

3.  Η υπέρταση θεωρείται σοβαρός προδιαθεσικός
παράγοντας για τις αθηροσκληρυντικές
αλλοιώσεις των αγγείων που αν και σπάνιες στα
παιδιά ξεκινάνε από την ηλικία αυτή
 Σα τελευταία χρόνια σημειώθηκε σημαντική
πρόοδος στη διάγνωση, αξιολόγηση και
αντιμετώπιση της υπέρτασης σε παιδιά και
εφήβους
Seminars in Nephrology, Vol 29, No4, July 2009

4. Πως μετράται η αρτηριακή
πίεση
 μετά από 5λεπτη ανάπαυση
 σε καθιστή θέση, στο δεξί χέρι που βρίσκεται
στο ύψος της καρδιάς(τα βρέφη σε ύπτια θέση)
 απαιτούνται 2-3 μετρήσεις ανά επίσκεψη με
μεσοδιάστημα 1 ως 2 λεπτών
 τουλάχιστον 3 διαφορετικές μετρήσεις με
μεσοδιάστημα 1 εβδομάδας
 στην πρώτη επίσκεψη πρέπει να μετράται Α.Π.
και στα 2 χέρια και στο ένα κάτω άκρο
 η Α.Π. στα κάτω άκρα είναι 10-20mmHg
ψηλότερη από τα άνω άκρα

5. Πως μετράται η ΑΠ
 Από τις μεθόδους μέτρησης της ΑΠ, ο πιο
αξιόπιστος είναι με την ακρόαση
 O αεροθάλαμος πρέπει να φουσκώνει 20-
30mmHg πάνω από την αναμενόμενη ΢ΑΠ
 ΢ΑΠ: 1ος ήχος Korotkoff
 ΔΑΠ: 5ος ήχος Korotkoff (εξαφάνιση)
 Η πρωινή πίεση είναι η μεγαλύτερη της
ημέρας

6. Πως μετράται η ΑΠ
 Για τη μέτρηση της ΑΠ στο ιατρείο προτείνεται η
χρήση υδραργυρικού πιεσόμετρου με περιχειρίδα
κατάλληλου μεγέθους
 Tιμές ΑΠ >90η ΕΘ με ηλεκτρονικό πιεσόμετρο
πρέπει να επιβεβαιώνονται με μέτρηση και με
υδραργυρικό
Cardiology, Vol 7, March 2010
Seminars in nephrology, Vol 29,July 2009
Pediatrics, Vol 119, March 2007

7. Πως μετράται η ΑΠ
 Σο μήκος του αεροθαλάμου που φουσκώνει
να είναι τουλάχιστον 80% και όχι πάνω από
100% της περιμέτρου του βραχίονα
 Σο πλάτος του αεροθαλάμου πρέπει να είναι
40% του πλάτους του βραχίονα από το
ωλέκρανο ως το ακρώμιο
(Μικρή περιχειρίδα μπορεί να υπερεκτιμήσει
την ΑΠ, ενώ μεγάλη να την υποεκτιμήσει)

8. Κατάλληλη περιχειρίδα

9. Δικτυακός τόπος για συσκευές μέτρησης
αρτηριακής πίεσης με ταλαντωσιμετρία
www.dableducational.org

10. Πότε πρέπει να μετράται η ΑΠ
΢ε κάθε επίσκεψη στο ιατρείο μετά την
ηλικία των 3 ετών
 με την κατάλληλη περιχειρίδα,
 στην κατάλληλη θέση
 στο δεξιό βραχίονα
από τη γέννηση ως την ηλικία των 3
ετών η ΑΠ πρέπει να μετρηθεί
τουλάχιστον 1 φορά

11. Σιμές συστολικής πίεσης 90η ΕΘ
 Νεογέννητα: 90 mmHg
 Βρέφη:100 mmHg
 Προσχολική ηλικία:110 mmHg
 ΢χολική ηλικία:110+2 mmHg για κάθε έτος
>6 έτη με ανώτερη φυσιολογική τιμή τα 120
mmHg
Moss and Adams Heart disease in
infants,children and Adolescents,1995

12. Πως χρησιμοποιούμε τους πίνακες
αρτηριακής πίεσης
κορίτσια
ΣΑΠ(mmHg) ΔΑΠ(mmHg)
Ηιηθία Α.Π Εθαηνζηηαίεο ζέζεηο ύςνπο Εθαηνζηηαίεο ζέζεηο ύςνπο
(Year)Percentile 5th10th 25th 50th 75th 90th 95th 5th 10th 25th 50th 75th 90th 95th
12 50th 101 102 104 106 108 109 110 59 60 61 62 63 63 64
90th 115 116 118 120 121 123 123 74 75 75 76 77 78 79
95th 119 120 122 123 125 127 127 78 79 80 81 82 82 83
99th 126 127 129 131 133 134 135 86 87 88 89 90 90 91
Χρησιμοποιούνται πίνακες εκατοστιαίφν θέσεφν ποσ έτοσν προκύυει από
μελέτες ποσ καθόρισαν τα υσσιολογικά όρια τφν μετρήσεφν της αρτηριακής
πίεσης στο ιατρείο (68.000 παιδιά από διάφορα ευρωπαϊκά κέντρα
NHBPEP. Task Force IV. Pediatrics 2004; 114:555-76)

13. Ορισμός υπέρτασης σε παιδιά και
εφήβους
΢υστολική ή/και διαστολική αρτηριακή
πίεση ≥95η ΕΘ που αντιστοιχεί στο
φύλλο, την ηλικία και το ύψος
 σε 3 ή περισσότερες διαφορετικές μετρήσεις
με μεσοδιάστημα τουλάχιστον μία εβδομάδα

14. Σαξινόμηση της Α.Τ. στα παιδιά και στους
εφήβους
΢ΑΠ και/ ή ΔΑΠ (σε εκατοστιαίες θέσεις (ΕΘ))
Υυσιολογική <90th ΕΘ
Προυπέρταση >90η ΕΘ αλλά <95η ΕΘ ,
ή εάν
ΑΠ μεγαλύτερη από 120/80 mmHg
(ακόμα και εάν είναι μικρότερη από την 90η ΕΘ)
΢τάδιο Ι υπέρτασης 95η ΕΘ μέχρι την 99η ΕΘ συν 5 mmHg
΢τάδιο ΙΙ υπέρτασης >99η ΕΘ συν 5 mmHg(σοβαρού βαθμού)
Pediatrics 2004; 114: 555

15. Μορφές Αρτηριακής Τπέρτασης
 Τπέρταση της ιατρικής μπλούζας:
όταν η ΑΠ ξεπερνά την 95η ΕΘ στο Ιατρείο
αλλά είναι φυσιολογική σε μετρήσεις που
γίνονται στο σπίτι
 ΢υγκαλυμμένη υπέρταση (Masked
hypertension)
Hypertension 2005; 45: 493-8,
Pediatr Nephrol 2005; 20:1151-5

16. Τπέρταση της ιατρικής μπλούζας-
΢υγκαλυμμένη υπέρταση
 Και οι δύο παραπάνω οντότητες
συνοδεύονται από βλάβες στα όργανα
στόχους όπως και η υπέρταση
 Η υπέρταση της λευκής μπλούζας είναι
πιο συχνή στα παχύσαρκα ενώ
συγκαλυμένη υπέρταση είναι
συχνότερη στα μη παχύσαρκα
Hypertension 2005; 45: 493-8,
Pediatr Nephrol 2005; 20:1151-5

17. Παράγοντες από τους οποίους
εξαρτάται η ΑΠ
 Υύλο (η συχνότητα της προϋπέρτασης είναι μεγαλύτερη
στα αγόρια ενώ της υπέρτασης είναι ίδια και στα δύο
φύλα)
 Εθνικότητα
 Υυλή (μαύρη φυλή)
 ΢ωματομετρικά (βάρος, ύψος, ΒΜΙ, αυξημένες τιμές ΑΠ
σε αυξημένο ΒΜΙ σε όλα τα ηλικιακά γκρουπ - ακόμη και
στα 2-5 ετών)
 Γενετικούς παράγοντες
 Περιβαλλοντικούς παράγοντες
Cardiology, Vol 7, March 2010

18. ΢υχνότητα
 Τελ ηειεπηαία δεθαεηία παξαηεξείηαη
αύμεζε ηνπ επηπνιαζκνύ ηεο ΑΥ ζηα
παηδηά θαη ηνπο εθήβνπο
 Πξόζθαηεο κειέηεο έρνπλ δείμεη όηη
 2-4(3-4,5)% ηνπ παηδηαηξηθνύ πιεζπζκνύ θαη
 15-30% ησλ παρύζαξθσλ παηδηώλ θαη
εθήβσλ (1ζηα3) έρνπλ ππέξηαζε
Pediatrics 2004; 113:475-82,
J Pediatr 2007; 150:640

19. Επίπτωση της αρτηριακής
υπέρτασης στην Ελλάδα
΢ε μελέτη 778 παιδιών ηλικίας 6-14 ετών
βρέθηκαν:
 92% νορμοτασικά
 2% με υπέρταση
 2% υπέρταση λευκής μπλούζας
 4% συγκαλυμένη υπέρταση

20. Αίτια αύξησης της Α.Τ.
στα παιδιά και στους εφήβους
1. αυξανόμενη παχυσαρκία
2. αυξημένη πρόσληψη νατρίου με τις
τροφές
3. καθιστική ζωή, έλλειψη άσκησης,
άγχος
JAMA 2003, 289:2560
Pediatrics 2007:119:554

21. Ιστορικό: στοιχεία που αναζητούνται
 Οικογενειακό ιστορικό υπέρτασης
 Οικογενειακό ιστορικό καρδιαγγειακών
συμβαμάτων
 Προωρότητα, καθετηριασμός ομφαλικής φλέβας,
βάρος γέννησης
 Λοιμώξεις ουροποιητικού
 Υάρμακα ή συμπληρώματα διατροφής
 ΄Ασκηση
 ΢υνήθειες στον ύπνο(15% ροχαλίζουν, 1-3%:άπνοια
στον ύπνο)
 ΢υμπτώματα που παραπέμπουν σε
ενδοκρινολογικές δι/χες(απώλεια βάρους, έντονη
εφίδρωση, μυικές κράμπες, αδυναμία, δυσκοιλιότητα)
Cardiology, vol 7, March 2010
Pediatrics, Vol 119, March 2007

22. Ιστορικό: στοιχεία που αναζητούνται
ο θηλασμός
προφυλάσσει
από την
υπέρταση
στην παιδική
ηλικία
(Circulation2004;109:1259,
Circulation 2004;110:2417)

23. Ιστορικό: στοιχεία που αναζητούνται
Σα παιδιά με
χαμηλό βάρος
γέννησης έχουν
αυξημένες τιμές ΑΠ
στην παιδική και
εφηβική τους ηλικία
J. Pediatr 2010 Jan150(1), 54-59

24. Ιστορικό: στοιχεία που αναζητούνται
Η πιθανότητα εμφάνισης υπέρτασης στο παιδί
είναι:
αν ένας γονιός έχει υπέρταση: 50%
αν και οι δύο γονείς είναι υπερτασικοί:
70%
The Journal of Pediatrics; June 2007

25. Κλινική εξέταση: σημεία που
αναζητούνται
 Ψηλάφηση σφύξεων και στα τέσσερα άκρα
 Υυσήματα, ταχυκαρδία
 Πανσεληνοειδές προσωπείο, κοιλιακή
παχυσαρκία, ήβο στον αυχένα
 Διόγκωση θυρεοειδή
 Δερματικές βλάβες(café au lait κηλίδες, εξάνθημα
δίκην πεταλούδας, ψηλαφητή πορφύρα, ακμή)
 Κοιλιακή μάζα
 Ανεπαρκή ανάπτυξη
 Οιδήματα
Seminars in Nephrology, Vol 29, July 2009

26. Με την 24ωρη καταγραφή της ΑΠ:
εθηηκάηαη θαιύηεξα:
 ππέξηαζε ιεπθήο κπινύδαο
 ζπγθαιπκκέλε ππέξηαζε
 πηώζε ηεο ΑΠ ηηο λπθηεξηλέο ώξεο
 απνηειεζκαηηθόηεηα ηεο
θαξκαθεπηηθήο αγσγήο

27. ΢υναγωνιστικά αθλήματα
επιτρέπονται:
 ΢ε παιδιά με προϋπέρταση
 ΢ε υπέρταση σταδίου 1
 ΢ε ελεγχόμενη υπέρταση σταδίου 2
επί απουσίας συμπτωμάτων ή βλαβών
σε όργανα στόχους
American Family Phsician,Vol 73, May 2006

28. Μη φαρμακευτική αντιμετώπιση
΢τα παιδιά με * προϋπέρταση,
* υπέρταση σταδίου 1
* ιδιοπαθή υπέρταση
μπορεί να αρκούν:
 Αλλαγές του τρόπου ζωής
 Επανέλεγχος σε 6 μήνες

29. Μη φαρμακευτική αντιμετώπιση
 μείωση του σωματικού βάρους
 τακτική άσκηση
30-60 λεπτά, 3-4 φορές την εβδομάδα
 περιορισμό του αλατιού(1200mg/ημέρα:4-8
ετών/1500mg/ημέρα: >8ετών), δίαιτα πλούσια
σε Κ, Ca,φρούτα και λαχανικά,
περιορισμός κεκορεσμένων λιπαρών
οξέων

30. ΢υμπερασματικά....
Ο συνεχής έλεγχος
από τον παιδίατρο
ιδιαίτερα σε
επιβαρυμένο
οικογενειακό
ιστορικό και η
υγειϊνοδιαιτητική
παρέμβαση είναι ο
καλύτερος τρόπος
πρόληψης.