1. ΑΝΑΠΣΤΞΙΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟ΢ΕΓΓΙ΢Η
ςχολικι επίδοςθ, μακθςιακζσ δυςκολίεσ
Ο ρόλοσ του παιδιάτρου
Ειρινθ Παπαδθμθτρίου, παιδίατροσ - αναπτυξιολόγοσ

2. Πρώτη ημέρα του σχολείου:
Ορόσημο για κάθε οικογένεια
Σχολικά χρόνια
• Διαρκισ πρόκλθςθ για το μακθτι και όλθ τθν
οικογζνεια
• Παιδίατροσ ο πρϊτοσ που καλείται να πει τθ
γνϊμθ του για τθν ςχολικι ετοιμότθτα
• Ο πρϊτοσ που κα ηθτιςουν τθ γνϊμθ του για
προβλιματα ςτο ςχολείο

3. ΢χολική επιτυχία
Επιτυχία

4. Ρόλοσ παιδιάτρου
• Πρϊιμθ ανίχνευςθ παιδιϊν με πικανζσ
δυςκολίεσ
• Παραπομπι για αξιολόγθςθ
• Πρϊιμθ ανίχνευςθ – πρϊιμθ παρζμβαςθ
• Σχολικό πλαίςιο
• Δυνατότθτεσ - Αδυναμίεσ

5. Προτεινόμενα «εργαλεία»
• Denver II
• Learning disabilities checklist
National Center for Learning Disabilities
www.LD.org

6. Μαθηςιακέσ δυςκολίεσ
Οι δυςλειτουργίεσ (διακριτζσ αδυναμίεσ) ςε
ζναν ι περιςςότερουσ από τουσ τομείσ τθσ
ανάπτυξθσ που εμποδίηουν τθ μάκθςθ
αναφζρονται ωσ μακθςιακζσ διαταραχζσ

7. Δυςλειτουργία/διαταραχή
αναπτυξιακών δεξιοτήτων
↙ ↘
Ακαδθμαϊκζσ Μθ ακαδθμαϊκζσ
Επιπτϊςεισ επιπτϊςεισ

8. Ακαδημαΰκέσ επιπτώςεισ
• Ανάγνωςθ → Δυςλεξία
• Ορκογραφία → Δυςορκογραφία
• Γραφι → Δυςγραφία
• Μακθματικά → Δυςαρικμιςία

9. Μη Ακαδημαΰκέσ επιπτώςεισ
• Άγχοσ που ςχετίηεται με τθν επίδοςθ
• Κόπωςθ
• Μείωςθ του ενδιαφζροντοσ /κινιτρου
• Λφπθ
• Αποδοκιμαςτικά ςχόλια για τον εαυτό τουσ
• Χαμθλι αυτοεκτίμθςθ
• Κατάκλιψθ

10. Αναπτυξιολογικό προφίλ
Υψηλή Προςοχή Κοινωνική
αντίληψη αντίληψη
Γλϊςςα
Αναπτυξιολογικό Μνήμη
προφίλ
Χρονική Χωρική
διαδοχή αντίληψη
Νευρομυϊκή
λειτουργία

11. Δυςλειτουργία ςε οποιονδήποτε
τομέα του προφίλ
↓
• Μειωμζνθ ςχολικι επίδοςθ
• Προβλιματα ςυμπεριφοράσ
• Προβλιματα κοινωνικισ ζνταξθσ

12. ΠΡΟ΢ΟΧΗ
Η ικανότθτα διατιρθςθσ προςοχισ διαφζρει
ανάλογα με:
• τθ δραςτθριότθτα
• τισ ανάγκεσ
• τισ προςδοκίεσ
• τισ επιμζρουσ δυνατότθτεσ / δυςλειτουργίεσ
• το κίνθτρο

13. ΔΕΠΤ
(ADHD)
Σοβαρι, επίμονθ, διάχυτθ δυςκολία
ςτθ ςυγκζντρωςθ που επθρεάηει τθ
λειτουργικότθτα ςτο ακαδθμαϊκό και
κοινωνικό περιβάλλον

14. ΢υννοςηρότητα - Καταςτάςεισ που
δίνουν εικόνα ADHD
• Μακθςιακζσ δυςκολίεσ , διαταραχζσ μνιμθσ
• Οριακι νοθμοςφνθ, νοθτικι υςτζρθςθ
• Επιλθψία
• Φάςμα Αυτιςμοφ
• Δθλθτθρίαςθ από μόλυβδο
• Διαταραχι ςτθ ςχζςθ γονζα - παιδιοφ
• Κακοποίθςθ

15. ΜΝΗΜΗ
Δυςλειτουργία μακροπρόκεςμθσ μνιμθσ
• Δεν κυμοφνται κανόνεσ
• Ορκογραφικά, γραμματικά λάκθ, ςτίξθ
• Ξεχνοφν δεξιότθτεσ (κορδόνια)
• Δεν κυμοφνται γεγονότα, ιςτορίεσ

16. ΜΝΗΜΗ
Δυςλειτουργία εργατικισ μνιμθσ
• Δεν κυμοφνται τα βιματα μιασ εργαςίασ
(Δυςκολία ςτισ μακθματικζσ πράξεισ)
• Δφςκολα κυμοφνται τι διάβαςαν τθν ϊρα που
το διαβάηουν
(Δυςκολίεσ ςτισ εργαςίεσ τθσ γλϊςςασ)

17. ΓΛΩ΢΢Α
Δυςλειτουργία ςτθ φωνολογικι ενθμερότθτα
ορκογραφικά λάκθ, αναγραμματιςμοί
δυςκολία ςτθν εκμάκθςθ ξζνων γλωςςϊν
Δυςλειτουργία ςτθ ςθμαςιολογία
φτωχό λεξιλόγιο
δφςκολθ κατανόθςθ κειμζνου

18. ΓΛΩ΢΢Α
Δυςλειτουργία ςτο ςυντακτικό
δφςκολα κατανοοφν ςφνκετεσ προτάςεισ
δυςκολεφονται με τισ ςφνκετεσ εντολζσ
δφςκολα κατανοοφν προφορικζσ οδθγίεσ
Δυςλειτουργία ςτον εκφραςτικό λόγο
δφςκολα οργανϊνουν τισ ιδζεσ τουσ ςε λζξεισ
μειωμζνθ επίδοςθ ςτα προφορικά
δυςκολία ςτο γράψιμο

19. ΓΛΩ΢΢Α
Δυςλειτουργία ςτθν κατανόθςθ του λόγου
γενικευμζνθ δυςκολία ςτο να ερμθνεφςουν
τον προφορικό και γραπτό λόγο

20. ΧΩΡΙΚΗ ΑΝΣΙΛΗΨΗ
Δυςκολεφονται να αναγνωρίςουν γράμματα
ορκογραφικά λάκθ
αναγραμματιςμοί
κακρεπτικό γράψιμο

21. ΧΡΟΝΙΚΗ ΔΙΑΔΟΧΗ
Δυςλειτουργία ςτθ χρονικι διαδοχι
δεν μποροφν να οργανϊςουν εργαςία ςε ςτάδια
και να προςδιορίςουν το χρόνο
δφςκολθ οργάνωςθ γραπτοφ
δυςκολεφονται ςτα μακθματικά
ανορκόγραφοι
παραλείπουν γραμμζσ, παραγράφουσ, ςτάδια
μακθματικϊν πράξεων

22. ΝΕΤΡΟΜΤΪΚΟ ΢Τ΢ΣΗΜΑ
Δυςλειτουργίεσ νευρομυϊκοφ ςυςτιματοσ
λεπτι και αδρι κινθτικότθτα
γραφοκινθτικζσ δεξιότθτεσ
αγνωςία δακτφλων
δυςπραξία

23. ΔΤ΢ΠΡΑΞΙΑ
Στον ιδεαςμό
ορκογραφικά λάκθ (είνε αντί για είναι)
δυςανάγνωςτα γράμματα
αςτακισ, διςτακτικι γραφι
Οπτικοκινθτικι δυςπραξία
δεν αντιγράφουν γριγορα
Λεκτικι δυςπραξία
δυςκολεφονται να ακοφν και να γράφουν
ταυτόχρονα

24. Δυςπραξία αδροφ ςυντονιςμοφ
δυςκολία ςτισ ςφνκετεσ κινιςεισ που απαιτοφν
ακρίβεια και ρυκμό (κολφμπι, χορόσ κλπ.)
↓
μειωμζνη επίδοςη ςτη γυμναςτική
↓
χαμηλή αυτοεκτίμηςη
↓
διαταραχή ςτισ κοινωνικζσ ςχζςεισ
↓
μειωμζνη κοινωνικότητα, αποκλειςμόσ, απόςυρςη

25. ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΣΙΛΗΨΗ
Διαταραχζσ ςτθν κοινωνικι αντίλθψθ
φάςμα αυτιςμοφ
διάχυτεσ αναπτυξιακζσ διαταραχζσ ΜΠΑ

26. Κοινωνικέσ Δεξιότητεσ Προςχολικήσ
Ηλικίασ
• Συνδυαςμζνθ προςοχι
• Εφκολθ κοινωνικι αλλθλεπίδραςθ
• Μίμθςθ ςυμβολικοφ παιχνιδιοφ, φανταςτικοί
ρόλοι ςτο παιχνίδι
• Προφορικόσ λόγοσ για τθν ζναρξθ κοινωνικισ
επαφισ
• Προςαρμοςτικότθτα ςτισ αλλαγζσ

27. Κοινωνικέσ Δεξιότητεσ ΢χολικήσ
Ηλικίασ
• Συντροφικό παιχνίδι, ομαδικά παιχνίδια
• Καλφτεροσ φίλοσ, ομάδα φίλων
• Ποικιλία ςτο παιχνίδι
• Ανταπόκριςθ ςτο ςυναίςκθμα των άλλων
• Αςτειεφονται
• Εξωλεκτικι επικοινωνία
• Αντίλθψθ του προςωπικοφ χϊρου

28. Προωρότητα, περιγεννητικό
ιςτορικό, ηλικία κύηςησ, χαμηλό
βάροσ γέννηςησ
• Κινθτικζσ διαταραχζσ
• Υψθλότερθ επίπτωςθ για νοθτικι υςτζρθςθ ι
οριακι νοθμοςφνθ και μακθςιακζσ δυςκολίεσ
• Ειδικζσ δυςκολίεσ:
-κατανόθςθ λόγου και οπτικι αντίλθψθ
-γραφοκινθτικζσ δεξιότθτεσ, προςοχι, μνιμθ
-ADHD
Aylward 2002, Berhman and Butler 2007
Bhutta et al 2002, Mick et al

29. Ρόλοσ παιδιάτρου
• Ατομικό κλθρονομικό αναμνθςτικό
• Περιβάλλον
• Αναπτυξιολογικά ορόςθμα ανάλογα με τθν
θλικία
• Κοινωνικζσ δεξιότθτεσ
• Ιδιαίτερεσ ςυμπεριφορζσ
• Ερωτιςεισ ςχετικζσ με τθν ςχολικι επίδοςθ