Ο Παιδίατροςείναι αυτός που παρακολουθεί
σε συστηματική βάση το μικρό παιδί
Έχει άμεση επαφή με την οικογένεια
Γνωρίζει το ιστορικό των γονέων
Ενημερώνεται για οποιαδήποτε μεταβολή
υγείας του παιδιού
3.
Ο αριθμόςτων Παιδιάτρων στην Ελλάδα
είναι περίπου 5.500
Ο αντίστοιχος των Οφθαλμιάτρων 1.500
…και των Παιδοφθαλμιάτρων 50
4.
Η Αμερικανική ΈνωσηΠαιδοοφθαλμολογίας και
Στραβισμού (AAPOS) σε συνεργασία με την
Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής (AAP)
καθόρισαν: τον σκοπό, τους στόχους και τις
ενδείξεις του οφθαλμολογικού περιοδικού
προληπτικού ελέγχου των παιδιών
5.
1. Η ανίχνευσηπαιδιών με οφθαλμικές ανωμαλίες
2. Η ανίχνευση των παιδιών με επιβαρυντικούς
παράγοντες που προδιαθέτουν στην ανάπτυξη
οφθαλμικών προβλημάτων
3. Η έγκαιρη παραπομπή τους για εξειδικευμένο
οφθαλμολογικό έλεγχο
4. Η αντιμετώπιση μερικών, συνηθισμένων,
οφθαλμικών παθήσεων των παιδιών
6.
ο προληπτικόςέλεγχος σε όσο το δυνατόν
περισσότερα παιδιά
ο έλεγχος του επιπέδου όρασης σε κάθε οφθαλμό
και τυχόν διαταραχών της οφθαλμοκινητικότητας
η ενημέρωση των γονέων για τα αποτελέσματα και
τους περιορισμούς των μεθόδων ελέγχου
η εξασφάλιση συναίνεσης για ένα πρόγραμμα
τακτικής επανεξέτασης ή για παραπομπή για
εξειδικευμένη παιδοφθαλμολογική εξέταση
* οι αρμόδιοι φορείς συνιστούν έλεγχο- 10-20% των
παιδιών προσχολικής ηλικίας υποβάλλεται
Αιμαγγείωμα
Εξόφθαλμος– Όγκοι
Πτώση Βλεφάρου
Διάφορες άλλες ανατομικές ανωμαλίες
(κολόβωμα, μικροφθαλμία, δερμολίπωμα)
ΠΑΡΑΠΟΜΠΗ
11.
Τριχοειδές αιμαγγείωμα
• Καλόηθες– δραματικές συνέπειες στις οφθαλμικές
δομές και την όραση
• Μπορεί να μεγαλώνουν σημαντικά τους πρώτους
μήνες ζωής
• Ενδείξεις για θεραπευτική παρέμβαση:
αποκλεισμός του οπτικού άξονα, ανισομετρωπία
(αμβλυωπία), σημαντική πρόπτωση βολβού,
σοβαρή ασυμμετρία προσώπου
12.
Τριχοειδές αιμαγγείωμα-Αντιμετώπιση
• Τοπικήένεση ή συστηματική χορήγηση
στεροειδών
ή χημειοθεραπευτικού
• Laser για την επιφανειακή δερματική βλάβη
• Γυαλιά για τον αστιγματισμό
• Αποκλεισμός του ελεύθερου ματιού για την
αμβλυωπία
• Τελευταία, η προπρανολόλη επιφέρει
εντυπωσιακό
αποτέλεσμα
Βλεφαρόπτωση
• Προκαλείται απόαδυναμία στον ανελκτήρα του
βλεφάρου
• Προκαλεί αμβλυωπία εξ αποστερήσεως
ερεθίσματος ή σημαντικό αστιγματισμό με συνοδό
θάμβος οράσεως
• Κλίση κεφαλής προς τα επάνω
• Σε βαριές περιπτώσεις: ανάγκη χειρουργικής
επέμβασης
Συγγενής ατρησία
ρινοδακρυικού
πόρου
• Όταντο αποχετευτικό σύστημα των δακρύων
παρεμποδίζεται μερικώς ή πλήρως
• Τα δάκρυα δεν παροχετεύονται φυσιολογικά με
αποτέλεσμα δακρύρροια, ερεθισμό, χρόνια φλεγμονή
• Προσοχή στον αποκλεισμό γλαυκώματος ως αίτιο
δακρύρροιας βασιζόμενοι στο ιστορικό και την
κλινική εξέταση
Συγγενής ατρησία ρινοδακρυικού
πόρου
Θεραπεία
•Στις περισσότερες περιπτώσεις αυτόματη ίαση τον
πρώτο χρόνο ζωής
• Τεχνική ειδικών μαλάξεων,
αντιβιοτικά κολλύρια
• Πλύση, καθετηριασμός του ρδπ
υπό γενική αναισθησία (ποσοστό επιτυχίας: 80%)
• Αντιβιοτική αγωγή αν συνδέεται με δακρυοκυστίτιδα
ή δακρυο-κυστοκήλη
Καταρράκτης
• Θολερότητα στονφυσιολογικά διαφανή φακό
• Ανιχνεύεται σε οποιαδήποτε ηλικία με προσεκτική
λήψη της ρόδινης ανταύγειας
• Πρώτη εκδήλωση: λευκοκορία, στραβισμός
26.
Αίτια συγγενούς/παιδικού καταρράκτη
•Ανώμαλη ανάπτυξη του φακού κατά την κύηση
• Γενετική βάση σε 50%
• Eμμένουσα εμβρυική αγγείωση (PFV)
• Αν συνδυάζεται με άλλα οφθαλμολογικά ή
συστηματικά ευρήματα διερεύνηση ενδομήτριας
λοίμωξης, γενετικού ή μεταβολικού νοσήματος
• Χρόνια φαρμακευτική αγωγή (πχ κορτιζόνη)
27.
• Ο βαθμόςτης θολερότητας του φακού ποικίλει
• Σημαντικό ρόλο στην επιλογή της χρονικής στιγμής
της θεραπείας: η έκταση και θέση της θόλωσης
28.
Αντιμετώπιση καταρράκτη
• Ανάλογημε το βαθμό και την ηλικία
• Εάν παρεμποδίζει την όραση άμεσα χειρουργική
επέμβαση για αποφυγή αμβλυωπίας/ μόνιμης
οπτικής απώλειας
• Εάν μικρής έκτασης, στενή παρακολούθηση και
παρέμβαση με την έναρξη των συμπτωμάτων
• Γυαλιά ή αποκλεισμός ματιού για την οπτική
ανάπτυξη και επέμβαση σε δεύτερο χρόνο ή
καθόλου
29.
Αντιμετώπιση καταρράκτη
• Ηαποκατάσταση της ικανότητας εστίασης μετά
την επέμβαση επιτυγχάνεται με την ένθεση
ενδοφακού, γυαλιά ή φακούς επαφής (IATS 2014)
• Το κλειδί: η συμμόρφωση στον αποκλεισμό
• Η επέμβαση πραγματοποιείται από
παιδοοφθαλμιάτρους με εμπειρία στον τομέα
(μέγεθος ματιού, φύση του ιστού, οπτικοί στόχοι)
• Κίνδυνος δευτεροπαθούς γλαυκώματος
31.
Λευκοκορία
Ρετινοβλάστωμα
• Ο γιατρόςπου θα εντοπίσει τη λευκοκορία σε ένα
νεογέννητο ή στα 3 πρώτα χρόνια ζωής μπορεί να
σώσει τη ζωή του παιδιού
• Ρετινοβλάστωμα: μεμονωμένη ετερόπλευρη βλάβη ή
αμφοτερόπλευρη εκδήλωση με γενετική βάση
• Εκδηλώσεις: λευκοκορία, στραβισμός, οπτική
απώλεια
32.
Ρετινοβλάστωμα
Aντιμετώπιση
• Απαιτείται συνεργασίαοφθαλμιάτρου, παιδιάτρου
και αιματολόγου-ογκολόγου
• Θεραπεία: συστηματική χημειοθεραπεία, τοπική
θεραπεία με laser, κρυοπηξία, έγχυση
χημειοθεραπευτικού, ακτινοβολία με πλάκες
• Δευτεροπαθείς συστηματικοί όγκοι αποτελούν
πιθανό μακροπρόθεσμο κίνδυνο
Παράγοντες κινδύνου γιατην
ΑτΠ
• Ομάδα υψηλού κινδύνου:ΒΓ<1250 gr,
ΗΚ<31εβδ.
• Αναιμία
• Χαμηλή πρόσληψη βάρους
• Μεταγγίσεις αίματος
• Αναπνευστική δυσχέρεια
• Δυσκολία στην αναπνοή
• Συσχέτιση με τους αυξητικούς παράγοντες
υπό
μελέτη
38.
Περιγραφή
της ΑτΠ
βάσει:
1. τηςθέσης
(ζώνη)
2. της βαρύτητας
(στάδιο)
3. της κατάστασης
των αμφ/δικών
αγγείων (plus
disease)
39.
Αμφιβληστροειδοπάθεια της προωρότητας
Στιςπερισσότερες περιπτώσεις υποχωρεί
χωρίς ζημιογόνο αποτέλεσμα (90%)
Σε βαριά μορφή μπορεί να οδηγήσει σε έλξη κα
αποκόλληση αμφιβληστροειδούς (10%)
40.
Αμφιβληστροειδοπάθεια της προωρότητας
•Φωτοπηξία με laser στην ανώριμη ζώνη του
αμφιβληστροειδούς
• Χειρουργική αποκατάσταση
• Ενέσεις αντι-αγγειογενετικών παραγόντων
41.
Παρακολούθηση της ΑτΠ
•Συχνή οφθαλμολογική παρακολούθηση των
προώρων και μετά την έξοδο από το
νοσοκομείο
• Αυξημένος κίνδυνος αμβλυωπίας,
στραβισμού,
διαθλαστικών ανωμαλιών, καταρράκτη,
οπτικής
δυσλειτουργίας σε επίπεδο εγκεφαλικού
φλοιού
45.
Συγγενές/Παιδιατρικό γλαύκωμα
• Ασθένειαπου οδηγεί σε βλάβη του οπτικού νεύρου
με κύριο παράγοντα κινδύνου την αυξημένη ΕΟΠ
• Αίτιο: η λανθασμένη ή ατελής ανάπτυξη των
καναλιών αποχέτευσης του υδατοειδούς υγρού
• Συχνή αιτία τύφλωσης στα παιδιά
• Πιθανή κληρονομική βάση
• Εμφανίζεται στο νεογέννητο ή κατά την παιδική
ηλικία
46.
Παιδιατρικό γλαύκωμα
• Σημείακαι συμπτώματα: θολός κερατοειδής,
δακρύρροια, συχνό ανοιγοκλείσιμο των βλεφάρων,
φωτοφοβία, ερυθρότητα, τρίψιμο ματιών, μάτια
μεγαλύτερα από το φυσιολογικό
• Συνήθης αντιμετώπιση: χειρουργική εντός των
πρώτων μηνών ζωής
• Σχετίζεται συχνά με οφθαλμολογικές διαταραχές
ή συστηματικές παθήσεις όπως σ. Sturge-Weber, NF
47.
Αμβλυωπία («Τεμπέλικο μάτι»)
•Ορισμός: φτωχή όραση σε οφθαλμό που δεν
ανέπτυξε φυσιολογική οπτική αντίληψη στα πρώτα
χρόνια ζωής (ανθεκτικότητα ενηλίκων)
• Ο πιο συχνός λόγος φτωχής όρασης από όλες τις
υπόλοιπες αιτιολογίες μαζί
• Συχνότητα: 2-4%, 7%
• Κάποια αίτια φανερά στους γονείς ή τον παιδίατρο
• Αναγκαίο το visual screening
• Μπορεί να μην υφίσταται οργανική βλάβη
48.
Αμβλυωπία («Τεμπέλικο μάτι»)
•Δεν αποστέλλονται καθαρές σύγχρονες εικόνες
στον εγκέφαλο/εκπαιδεύεται να βλέπει θολά ακόμα
κι όταν φορέσει γυαλιά
• Τελικά το παιδί χρησιμοποιεί το μάτι με την
καλύτερη όραση
Tύποι αμβλυωπίας
I. Στραβισμικήστο 50% (ο εγκέφαλος σβήνει το
ερέθισμα από τον μη ευθυγραμμισμένο οφθαλμό
μέσω διακοπής των νευρωνικών συνδέσεων)
II. Εξ αποστερήσεως ερεθίσματος (συχνό αίτιο ο
καταρράκτης, συνδέεται με πολύ χαμηλή όραση)
III. Οφειλόμενη σε διαθλαστικό σφάλμα (διαφορά >1.5
dpt μεταξύ των δύο οφθαλμών), μπορεί να αφορά
και στους δύο οφθαλμούς
Κοινό καταληκτικό σημείο:
ΜΟΝΙΜΗ ΑΠΩΛΕΙΑ ΟΡΑΣΗΣ!!!
51.
Σημεία και συμπτώματατης
αμβλυωπίας
• Στραβισμός
• Πτώση πάνω σε αντικείμενα ή άλλα συμπτώματα
φτωχής αντίληψης του χώρου
• Στροφή κεφαλής
• Διπλωπία
• Διάγνωση μειωμένης όρασης
- στην προτίμηση στην προσήλωση (preferential
looking)
- στην μέτρηση της Ο.Ο.
Αμβλυωπία-Αντιμετώπιση
• Ανάλογη τηςηλικίας, του αιτίου, της οπτικής
οξύτητας
• Διόρθωση του διαθλαστικού σφάλματος με γυαλιά
ή φακούς επαφής το συντομότερο (από ηλικία μίας
εβδομάδας)
54.
Αμβλυωπία-Αντιμετώπιση
Αποκλεισμός του «καλού»ματιού ή σταγόνες
Επανεκπαίδευση-εξαναγκασμός (επανασύνδεση των
νευρωνικών κυκλωμάτων) του εγκεφάλου να
βλέπει καθαρή εικόνα με τον αμβλυωπικό οφθαλμό
55.
Αμβλυωπία-Αντιμετώπιση
• Πειθαρχία κιεπιμονή (>1έτος) στην εφαρμογή του
συνιστώμενου σχήματος από παιδί και γονείς
• Παρακολούθηση για μεγάλο διάστημα
• Μέχρι πότε έχει νόημα η θεραπεία; Μέχρι τα 10 έτη;
Ανάπτυξη οπτικής οδού λόγω «πλαστικότητας»
• Μέχρι τα 14 έτη (οδηγίες NIH), τα 18 έτη (PEDIG)
56.
Στραβισμός
• Κάθε έλλειψηευθυγράμμισης των ματιών
• Οφείλεται στο μη φυσιολογικό νευρομυικό έλεγχο
των οφθαλμικών κινήσεων, λιγότερο συχνά σε
πρόβλημα του ίδιου του μυός
57.
Στραβισμός
• Συνεχής ήδιαλείπων
• Μπορεί να προκαλεί διπλωπία
• 2-4% του γενικού πληθυσμού
Cover test
58.
Τύποι στραβισμού
• Ανάλογαμε την κατεύθυνση της απόκλισης:
εσωτροπία, εξωτροπία (οριζόντιος άξονας)
υποτροπία, ανωτροπία (κάθετος άξονας)
Συγκλίνων στραβισμός Αποκλίνων στραβισμός
Τύποι στραβισμού
•Ανάλογα μετην αιτιολογία: παραλυτικός,
σε αδυναμία ή πάρεση των III, IV, VI κρανιακών ν.
• Ξεχωριστοί ειδικοί τύποι με μοναδικές ονομασίες
όπως το σ. Brown και το σ. Duane
Πώς ο στραβισμόςσυνδέεται με
τη χαμηλή όραση;
1. Mέσω της αμβυωπίας (40%) Ο εγκέφαλος
απωθεί την εικόνα από τον στραβίζοντα
οφθαλμό για να αποφύγει τη διπλωπία
2. Οφθαλμός με χαμηλή όραση έχει την τάση να
φεύγει από την ευθεία
63.
Αντιμετώπιση στραβισμού
• Στόχος:η οφθαλμική ευθυγράμμιση για την επίτευξη
διόφθαλμης όρασης
• Γυαλιά (προσαρμοστική εσωτροπία), εξάσκηση των
ματιών, πρίσματα, χειρουργική επέμβαση στους
εξοφθάλμους μύες (15-25% επανεπέμβαση,
* το πρόβλημα στον έλεγχο των οφθαλμικών
κινήσεων και όχι στους μύες)
• Τα σχετιζόμενα προβλήματα (αμβλυωπία,
καταρράκτης, βλεφαρόπτωση) αντιμετωπίζονται
πριν από τη χειρουργική παρέμβαση
Συχνά διαθλαστικά σφάλματαστα
παιδιά
• Μυωπία: -βλέπει θολά τα μακρινά αντικείμενα
-φέρνει κοντά τα αντικείμενα ή στραβίζει
•Υπερμετρωπία:-οι λέξεις φαίνονται θολές, αδυναμία
επίτευξης κοντινής δραστηριότητας
-τα μωρά γεννιούνται υπερμετρωπικά
•Αστιγματισμός:-διαστρεβλώνει ή θολώνει την κοντινή ή
μακρινή όραση
-παραμόρφωση δίκην αστείου καθρέφτη
• Απαιτούν επανέλεγχο κάθε χρόνο, αντί διετίας
• Στην εφηβεία, το ποσοστό των σοβαρών
διαθλαστικών ανωμαλιών υπερβαίνει το 20%
68.
Οφθαλμολογικό screening
(AAP)
Γιατί τόσοσημαντικό;
• Η καλή όραση κλειδί για τη φυσιολογική ανάπτυξη και
τις καλές σχολικές επιδόσεις
• Αν πάσχει η όραση, πάσχει και η εικόνα των σχολικών
εργασιών και των εξωσχολικών δραστηριοτήτων
• 1 στα 4 παιδιά σχολικής ηλικίας παρουσιάζουν
προβλήματα όρασης που αν δεν αντιμετωπιστούν
επηρεάζουν την ικανότητα εκμάθησης, την
προσωπικότητα και την προσαρμογή τους στο σχολείο
(Prevent Blindness America)
69.
Οφθαλμολογικό screening (AAP)
Γιατίτόσο σημαντικό;
• Το οπτικό σύστημα δεν έχει αναπτυχθεί πλήρως/
η ισομερής τροφοδότηση των οπτικών κέντρων του
εγκεφάλου απαραίτητη για την ανάπτυξή τους
• Προβλήματα που οδηγούν στην παρεμπόδιση καθαρής
εικόνας προς τον εγκέφαλο πρέπει να εντοπιστούν και
να αντιμετωπιστούν το συντομότερο! Διαφορετικά, η
οπτική απώλεια είναι ΑΝΕΠΑΝΟΡΘΩΤΗ!!!
• Επιτρέπονται περισσότεροι έλεγχοι screening
διαχρονικά σε σχέση με τον αριθμό των πλήρων
οφθαλμολογικών εξετάσεων
70.
Οφθαλμολογικό screening (AAP)
Αρνητικάσημεία
• Δεν αντικαθιστά την πλήρη οφθαλμολογική εξέταση
• 11% των περιστατικών με αρνητικό screening
βρέθηκαν με πρόβλημα που χρειάστηκε θεραπεία
• 40-67% με θετικό screening δεν είχαν το συνιστώμενο
σχήμα παρακολούθησης από τον οφθαλμίατρο
• Βασικός λόγος η έλλειψη επικοινωνίας με τους γονείς
(το 50% αγνοούσαν το θετικό screening)
71.
Οφθαλμολογικό screening
Πότε καιπώς πρέπει να γίνεται;
• Μετά τη γέννηση, στη νηπιακή, προσχολική και
σχολική ηλικία
• Από παιδίατρο, γενικό γιατρό ή καλά εκπαιδευμένο
λειτουργό στο χώρο της υγείας
• Aποτελεσματικό και χαμηλού κόστους (μόνο 2-4%
πρόβλημα προς αντιμετώπιση)
72.
Οφθαλμολογικό screening
(AAP)
ΗΛΙΚΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ
ΕΝΔΕΙΞΗΓΙΑ ΠΑΡΑΠΟΜΠΗ ΣΕ
ΠΑΙΔΟΦΘΑΛΜΙΑΤΡΟ
Ρόδινη ανταύγεια (Red reflex) Ανώμαλη ή ασύμμετρη
Επισκόπηση Ανατομική ή άλλη δομική ανωμαλία
Ρόδινη ανταύγεια Ανώμαλη ή ασύμμετρη
Επισκόπηση Ανατομική ή άλλη δομική ανωμαλία
Προσήλωση και Παρακολούθηση
με κάθε μάτι χωριστά
Αποτυχία Π&Π
Επαλλάσουσα κάλυψη
Διαφορετική αντίδραση στην κάλυψη κάθε
ματιού
Κερατοειδική αντανάκλαση Ασύμμετρη
Ρόδινη ανταύγεια Ανώμαλη ή ασύμμετρη
Επισκόπηση Ανατομική ή άλλη δομική ανωμαλία
ΠΙΝΑΚΑΣ 1. ΜΕΘΟΔΟΙ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΤΑ ΗΛΙΚΙΑΚΗ
ΟΜΑΔΑ
Αποτυχία Π&Π σε συνεργάσιμο παιδί
Από τη γέννηση έως
3 μηνών
Προσήλωση και Παρακολούθηση
(Fix and Follow)
3 έως 6 μηνών
6 έως 12 μηνών και
μέχρι την ηλικία που
θα συνεργαστεί για
λήψη υποκειμενικής
οπτικής οξύτητας
73.
Οφθαλμολογικό screening (AAP)
ΗΛΙΚΙΑΜΕΘΟΔΟΣ ΕΝΔΕΙΞΗ ΓΙΑ ΠΑΡΑΠΟΜΠΗ ΣΕ ΠΑΙΔΟΦΘΑΛΜΙΑΤΡΟ
Επαλλάσουσα κάλυψη Διαφορετική αντίδραση στην κάλυψη κάθε ματιού
Κερατοειδική αντανάκλαση Ασύμμετρη
Ρόδινη ανταύγεια Ανώμαλη ή ασύμμετρη
Επισκόπηση Ανατομική ή άλλη δομική ανωμαλία
Οπτική Οξύτητα
(ετερόφθαλμα)
Μικρότερη ή ίση με 4/10 ή 2 γραμμές διαφορά μεταξύ των δύο
ματιών
Κερατοειδική αντανάκλαση
/ Επαλλάσουσα κάλυψη
Ασύμμετρη / Κινήσεις επαναπροσήλωσης
Ρόδινη ανταύγεια Ανώμαλη ή ασύμμετρη
Επισκόπηση Ανατομική ή άλλη δομική ανωμαλία
Οπτική Οξύτητα
(ετερόφθαλμα)
Μικρότερη ή ίση με 5/10 ή 2 γραμμές διαφορά μεταξύ των δύο
ματιών
Κερατοειδική αντανάκλαση
Επαλλάσουσα κάλυψη
Ασύμμετρη / Κινήσεις επαναπροσήλωσης
Ρόδινη ανταύγεια Ανώμαλη ή ασύμμετρη
Επισκόπηση Ανατομική ή άλλη δομική ανωμαλία
Οπτική Οξύτητα
(ετερόφθαλμα)
Μικρότερη ή ίση με 7/10 ή 2 γραμμές διαφορά μεταξύ των δύο
ματιών
Κερατοειδική αντανάκλαση
/ Επαλλάσουσα κάλυψη
Ασύμμετρη / Κινήσεις επαναπροσήλωσης
Ρόδινη ανταύγεια Ανώμαλη ή ασύμμετρη
ΠΙΝΑΚΑΣ 1. ΜΕΘΟΔΟΙ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΤΑ ΗΛΙΚΙΑΚΗ ΟΜΑΔΑ
Κάθε 1 έως 2
έτη μετά την
ηλικία των 5
ετών
5 ετών
(περίπου)
3 ετών
(περίπου)
74.
Οφθαλμολογικό screening ανά
ηλικία(AAO, AAPOS)
Στο νεογέννητο
• Tο test της ρόδινης ανταύγειας (λευκοκορία!!!),
κορικά αντανακλαστικά
• Τυχόν ανατομικές ανωμαλίες
• Από οφθαλμίατρο πλήρης οφθαλμολογική εξέταση
αν
υπάρχει ιστορικό προωρότητας, άλλων σημείων ή
ανωμαλιών, ή οικογενειακό ιστορικό σοβαρών
διαταραχών οράσεως στην παιδική ηλικία
75.
Οφθαλμολογικό screening
ανά
ηλικία (AAO,AAPOS)
Σε ηλικία 6-12 μηνών 2ο screening
• Ικανότητα να προσηλώνουν (preferential
looking),
να παρακολουθούν
• Οφθαλμοκινητικότητα
• Ανίχνευση στραβισμού
• Brückner test
• Κορικά αντανακλαστικά
76.
Οφθαλμολογικό screening ανά
ηλικία(AAO, AAPOS)
Στην προσχολική ηλικία (3-3.5 ετών)
• Eκτίμηση της όρασης και ευθυγράμμισης των ματιών
• Λήψη οπτικής οξύτητας οπωσδήποτε από την ηλικία
των 3 ετών. Επιλέγεται το τεστ με τη μεγαλύτερη
ακρίβεια στο οποίο μπορεί το παιδί να ανταποκριθεί.
• Aν τεθεί υποψία στραβισμού, αμβλυωπίας,
διαθλαστικού σφάλματος: άμεση παραπομπή!
77.
Στη σχολική ηλικία
•Eκτίμηση της όρασης και ευθυγράμμισης των
ματιών
• Λήψη οπτικής οξύτητας με χρήση οπτοτύπου
• Aν τεθεί υποψία στραβισμού, αμβλυωπίας,
διαθλαστικού σφάλματος: άμεση παραπομπή σε
οφθαλμίατρο!
Οφθαλμολογικό
screening ανά ηλικία
(AAO, AAPOS)
78.
Οφθαλμολογικό screening ανά
ηλικία(AAO, AAPOS)
Στη σχολική ηλικία
• Η μυωπία είναι το συχνότερο
διαθλαστικό σφάλμα
• Πολλές φορές η δασκάλα
εντοπίζει
το πρόβλημα: δεν βλέπουν στον
πίνακα (μυωπία) ή δυσκολεύονται
να διαβάσουν σε κοντινή
απόσταση (χάνουν τη σειρά ή
χρησιμοποιούν το δάχτυλο)
79.
Μέθοδοι οφθαλμολογικού
screening
(ΑΑPOS Mάιος2014)
• Με φως οφθαλμοσκοπίου: παρατήρηση οφθαλμικών
δομών και σχήματος, λήψη κορικών
αντανακλαστικών, λήψη ρόδινης ανταύγειας
• Με απλό φως φακού: κερατοειδική αντανάκλαση
(κεντρική, σαφής, καλά εστιασμένη) (σ. Hirschberg),
και την εξέταση κάλυψης-αποκάλυψης (cover test)
για έλεγχο στραβισμού.
80.
Με τηχρήση προσηλωτικού στόχου, σε όλες τις
βλεμματικές θέσεις και τη δοκιμασία κάλυψης-
αποκάλυψης (cover test) έλεγχος της κινητικότητας
και ευθυγράμμισης των οφθαλμών
Μέθοδοι οφθαλμολογικού
screening
Cover test: απαιτεί
συνεργάσιμο
παιδί (>3 ετών)
82.
Μερικά παιδιάσυνεργάζονται πολύ καλά και έτσι
μπορεί με την οφθαλμοσκόπηση να μπορέσουμε να
εξετάσουμε το οπτικό νεύρο και τον οπίσθιο πόλο
Έλεγχος της στερεοσκοπικής όρασης με τον οποίο
ανιχνεύεται ο στραβισμός μικρής γωνίας
• Με το διόφθαλμο τεστ ρόδινης ανταύγειας
(Bruckner test) ελέγχεται η ανισομετρωπία και ο
στραβισμός
Μέθοδοι οφθαλμολογικού
screening
83.
Χωρίς μυδρίασησε χώρο με χαμηλό φωτισμό με
άμεσο οφθαλμοσκόπιο από απόσταση 1m
Φυσιολογικά οι ρόδινες ανταύγειες ίδιου χρώματος
και φωτεινότητας
* Ήπια μυδριατικά διευκολύνουν
την εκτίμηση της
84.
Η ρόδινη ανταύγειαδεν θα είναι συμμετρική σε:
Στραβισμό, ανισομετρωπία ή ανισοκορία
Θολερότητες των διαθλαστικών μέσων ή μεγάλες
υαλοαμφιβληστροειδικές βλάβες
85.
Ανιχνεύουν τιςσυνθήκες που μπορούν να
προκαλέσουν μείωση της όρασης ή αμβλυωπία
(διαθλαστικές ανωμαλίες, αδιαφάνεια των
διαφανών μέσων), ή τον στραβισμό
Δεν αντικαθιστούν την λήψη Ο.Ο
Xρήσιμες για παιδιά <5 ετών
Iδιαίτερα χρήσιμες σε μαζικούς ελέγχους
Μέθοδοι οφθαλμολογικού screening
Έλεγχος της όρασης με συσκευές
photoscreening
86.
Μέθοδοι οφθαλμολογικού screening
Λήψηοπτικής οξύτητας με οπτότυπα
• Σε μικρότερες ηλικίες μετατροπές στα οπτότυπα
ενηλίκων (μείωση απόστασης, εικόνες ή σχήματα
αντί γραμμάτων)
* Μεγάλη σημασία: κάθε μάτι χωριστά, να μην
κλέβει». H προβολή των συμβόλων σε γραμμές.
• Βοήθεια των γονέων: εκπαίδευση του παιδιού
πριν την εξέταση
• Aν δεν συνεργαστεί σε ηλικία 3 ετών, νέα
προσπάθεια σε 6 μήνες. Eάν και τότε αποτυχία,
παραπομπή.
87.
Τα οπτότυπααναντικατάστατα για >5 ετών
Κατά φθίνουσα σειρά δυσκολίας γίνεται με:
› τον πίνακα του Snellen με γράμματα
› τον ίδιο πίνακα με αριθμούς
› το παιχνίδι με το γράμμα «Ε»
› τις εικόνες στις κάρτες HOTV, Allen ή Kay.
Πότε απαιτείται πλήρης
οφθαλμολογικόςέλεγχος; (AAO,
AAPOS)
Μετά από αποτυχία στο screening:
- Όταν η οπτική οξύτητα <20/40 σε κάθε οφθαλμό σε
παιδιά <6 ετών
- Όταν η οπτική οξύτητα <20/30 σε κάθε οφθαλμό σε
παιδιά >6 ετών
- Διαφορά οπτικής οξύτητας >2 γραμμές μεταξύ των
δύο οφθαλμών
- Διαπίστωση στραβισμού
95.
Πότε απαιτείται πλήρηςοφθαλμολογικός
έλεγχος; (AAO, AAPOS)
• Όταν το παιδί παραπονείται για την όρασή του, οι
γονείς παρατηρούν ανώμαλη οπτική συμπεριφορά
• Βεβαρυμένο οικογενειακό ιστορικό (ρετινοβλάστωμα,
αμφιβληστροειδοπάθεια, συγγενής καταρράκτης,
συγγενές γλαύκωμα, αμβλυωπία, στραβισμός)
• Γενετικά σύνδρομα (30% προσβάλλουν τα μάτια)
• Μαθησιακές δυσκολίες, δυσλεξία και διαταραχή
διάσπασης προσοχής (συσχέτιση με εξωτροπία και
ανεπάρκεια σύγκλισης), ψυχοκινητική καθυστέρηση,
προβλήματα συμπεριφοράς
96.
Πότε απαιτείται πλήρηςοφθαλμολογικός
έλεγχος; (AAO, AAPOS)
• Όταν υπάρχει αυξημένη πιθανότητα ανάπτυξης
οφθαλμολογικού προβλήματος λόγω ατομικού
αναμνηστικού:
- σ. Down
- προωρότητας
- NF
- ΝΡΑ
- μεταβολικών παθήσεων
• Σε ανοσολογικά ανώριμα νεογνά, oγκολογικούς
ασθενείς, ανοσοκατασταλμένα παιδιά
Ατομικό αναμνηστικό
Οφθαλμική
τοξοπλάσμωση
• Συμπτώματα:στραβισμός (32%), ↓VA (23%)
• H πιο συχνή εντόπιση: οπίσθιος πόλος
• Πανραγοειδίτιδα: 14% Οπίσθια ραγοειδίτιδα: 12%
*Στα παιδιά συνήθως διαγιγνώσκεται σε ανενεργό
στάδιο (αμφιβληστροειδική ουλή: 71%). Σε ενεργό
φλεγμονή, επιπλοκές όπως αγγειίτιδα και θηλίτιδα.
102.
Ατομικό αναμνηστικό
Ενδογενείς Βακτηριακές,
ΜυκητιασικέςΛοιμώξεις
• Σημαντικά παθογόνα: Pseudomonas aeruginosa,
Staphylococcus aureus, group B streptococci,
Haemophilus influenzae, Candida sp, και λιγότερο
συχνά Neisseria meningitides
• Δ/Δ από ρετινοβλάστωμα