Ηπατικά νοσήματα σε παιδιά
και εφήβους
Γιώργος Βασιλογιαννάkης
Παιδίατρος παιδογαστρεντερολόγος
Consultant
Paediatric gastrenterology and liver-intesinal transplantation
Queen Silvia’s Children Hospital
Sweden
Δεν υπάρχει σύγκρουση
συμφερόντων
 9 χρ αγόρι παρουσιάζεται με ίκτερο
 Καμία γνωστή κληρονομική ασθένεια
 Πλήρως εμβολιασμένο
 Έρχεται στα επείγοντα με κοιλιακού άλγος και
ίκτερο
 Διακοπές στην Ουγγαρία 25/02/17- 4/03/17
 03/03/17 έναρξη εμέτων και πυρετός ( 38) και
σημάδια κόπωσης
 09/03/17 έναρξη ίκτερου
11/03/17
 Έντονη καταβολή, απύρετο, με ίκτερο.
 Κοιλιά: ευαισθησία κατά την ψηλάφηση κάτω απο
το ΔΕ υποχόνδριο. Το ήπαρ ψηλαφάται 3cm.
Κλινική εικόνα-εξέταση
 CΒC: Hb 126, WBC 5,3, PLT 387, diff κ.φ
 Δικτυοερυθροκύτταρα 55
 CRP 2 < 5
 Χολερυθρίνη 5.1 mg/dl
 ALT 30x > UNL AST 25x >UNL
 Κρεατινινη 0,28
Αρχικός εργαστηριακός έλεγχος
 Λειτουργία ήπατος
 Διαφορική διάγνωση
 Τι θα θεραπεύσουμε
Πώς θα σκεφτούμε
 PK-INR 1.2
 Αλβουμίνη 32
 PT
Ηπατική Λειτουργία
 Ιογενή ηπατίτιδα
 Ισχαιμία
 Intoxication
 Acute on chronic
Διαφορική διάγνωση
Τι μπορεί να δώσει τόσο υψηλές
τρανσαμινάσες
 Δεν έχει εμβολιαστεί για ηπατίτιδες
 Εκανε τατουάζ στη Βουδαπέστη
 Πήρε 4 φορές απο 1 gr paracetamol
 Δεν κατανάλωσε κάποιο περίεργο βότανο , φυτικά
σκευάσματα, μανιτάρια , πρωτείνες ...
 Δεν είχε ποτέ εντερικά ενοχλήματα
Αναλυτικότερο ιστορικό
 Εξετάσεις για ηπατίτιδα (A, B, C)
 Πιο πιθανή ηπατίτιδα A ( χρ επ 2-6 εβδ)
 Ηπατίτιδα B ( χρ επ 2-6μ)
 Aλλοι ιοι? CMV? EBV? Herpes? Parvovirus?
Adenovirus?
 Ηπατίτιδα Ε?
Ιογενής ηπατίτιδα
 Παγκόσμια κατανομή. 1.5 εκ νέα κρούσματα
ετησίως
 Συνήθως σε χώρες με χαμηλή υγειινή
 ΗΠΑ 1/100000
 fecal –oral μετάδοση
 Προσοχή στα μύδια, στρείδια
Hπατίτιδα A
 Περίοδος επώασης 2-6 εβδ
 Μεταδίδεται 7-10 ημ πρίν τα συμπτώματα και μια εβδ μετα αυτών. Η
μεταδοτικότητα ελαττώνεται σημαντικα με την εκδ του ικτερου.
 Δεν χρονίζει ποτέ
 <1% κεραυνοβόλος ηπατίτιδα
 Παιδια χωρίς συμπτώματα Vs ενήλικες >70% συμπτώματα(ίκτερο,
υψηλές τρανσαμινάσες)
 Απουσιάζει ειδική θεραπεία
 Εμβολιασμός

Ηπατίτιδα Α
 Λίγο απίθανο
 Καλό είναι να ελέγχεται.
Ηπατίτιδα B
 CMV, EBV, HSV1, HHV6, adenovirus
 Λιγότερο πιθανό με τόσο υψηλές τρανσαμινάσες
εκτώς και εαν πρόκειται για acute on chronic.
Άλλες ιογενείς ηπατίτιδες
 Απίθανο.
 Παρόλα αυτα έγινε U/S ήπατος (καλή κυκλοφορία
στην πυλαία, ηπατομεγαλία 2cm κάτω από το δε
υποχόνδριο, σπλήνας φυσιολογικών διαστάσεων).
 Κανένα σημάδι καρδιακής ανεπάρκειας
Ισχαιμία
 Το ιστορικό δεν δείχνει κάτι τέτοιο.
 Πρέπει πάντα να γίνονται πολλές ερωτήσεις για
τυχόν προίόντα μέσω internet, σκόνη πρωτείνης,
φυτικά προιόντα κτλ
 Συγκέντρωση paracetamol neg ( με την παραμικρή
υποψία acetilcystein i.v)
Intoxication?
 Θα μπορούσε να είναι, γι αυτο και θα πρέπει να
παρακολουθούμε τον ασθενή
 Αυτοάνοση ηπατίτιδα?
 Κάποια άλλη ηπατική νόσος?
Acute on chronic
130317
Αισθάνεται πολύ καλά,
PK-INR 1,0
HAV IgM , IgG pos
Παρακολούθηση τρανσαμινασών
μεχρι ομαλοποίησης
Leona 8χρ
 Παρακολουθείται απο διαιτολόγο και παιδίατρο
λόγω άυξησης βάρους.
 Πριν απο ένα χρόνο AST 1,5X UNL, ALT 3,5X UNL
 Ασυμπτωματική
 U/S ήπατος ( πιθανώς λιπώδες ήπαρ) ΝΑFLD?
 Έγινε προσπάθεια για μείωση βάρους.
 Ένα χρόνο μετά εμμένει η υπερτρανσαμινασαιμία
Leona
 PK-INR 0,9
Λειτουργία Ήπατος
 Non-Alcoholic Fatty Liver Disease NAFLD
 Σχετίζεται με παχυσαρκία και είναι στις ΗΠΑ η πιο
συχνή ηπατική νόσος στα παιδιά
 Είναι μια από τις πιο συχνές αιτίες μεταμόσχευσης
ήπατος στους ενήλικες στις ΗΠΑ
 NAFL: στεάτωση
 NASH: στεάτωση-ηπατίτιδα (ίνωση/κιρρωση, κίνδυνος
για HCC)
Είναι NAFLD/NASH?
 Aιτία
 Θεωρείται πολυπαραγοντική νόσος με γενετικό
υπόστρωμα
 Προδιαθεσικοί παράγοντες
 BMI> 25
 Οικογενειακό ιστορικό παχυσαρκίας, αντίστασης στην
ινσουλίνη, NAFLD, διαβητη 2
 LBW with early cathc-up
 Αυξημένη κατανάλωση αναψυκτικών και ζαχαρούχων
χυμών
NAFLD/NASH
 Μοναδική θεραπεία η μείωση βάρους
 Σημαντικό η έγκαιρη διάγνωση και παρακολούθηση
των παιδιών με NAFLD.
 Ασθενείς με NASH έχουν αυξημένο κίνδυνο για
κίρρωση ήπατος
NAFLD/NASH
 ALT,AST,γGT σε όλα τα παιδιά 9-11 χρ με:
 ΒΜΙ >30
 ΒΜΙ > 25 και διαβήτη, ακανθώδους μελάνωσης,
υπέρταση, δισλιπιδαιμία, κληρονομικότητα για
ΝASH, λατίνοι
 Εαν είναι καλές οι τρανσαμινάσες τότε
ξαναελέγχουμε σε 1- 2 χρ.
Screening για NAFDL/NASH
 Εαν ALT>2x UNL τότε συνίσταται περαιτέρω
έλεγχος:
 IgA κατα της ιστ τρανσγλουταμινάσης
 Αντισώματα για ηπατίτιδες
 α-1 –αντιθρυψίνη
 anti-SMA, anti-LKM-1, ANA, anti-LC, IgG
 seruloplasmin, χαλκός ούρων
 cytokeratin-18 ( CK-18)
NAFLD/NASH
 Παραπομπή σε παιδογαστρεντερολόγο
 ALT >3x UNL
 CK-18>175
 Eαν ο έλεγχος δείξει κάποιο άλλο ηπατικό νόσημα
NAFLD/NASH
 Έλεγχος για ηπατίτιδες αρνητικός
 Α-1-αντιθρυψίνη σε φυσ επίπεδα
 IgA transglutaminas αρνητικά
Λεονα 8χρ
 Η συμπτωματολογία ποικίλλει
 40-50% εικόνα οξείας ηπατίτιδας
 25-40% μη ειδικά συμπτώματα ( κόπωση, μειωμένη
πρόσληψη βάρους, κοιλιακό άλγος, ανορεξία)
 10% ανακαλύπτονται δευτεροπαθώς λόγω πυλαίας
υπέρτασης ( υπερσπληνισμός, GI-bleeding)
 Περίπου το 1/3 έχει κίρρωση κατά τη διάγνωση
ΑυτοάνοσηΗπατίτιδα
 AIH 1
 Anti-SMA +/- ANA
 2/3 είναι έφηβοι
 AIH 2
 Anti-LKM-1 +/- anti-LC
 IgG είναι σχεδόν πάντα αυξημένο
Αυτοάνοση ηπατίτιδα
 IgG και ειδικά αντισώματα μπορεί να είναι
φυσιολογικα σε 10-25%
 Βιοψία ήπατος : πάντα κατά την έναρξη της
διερέυνησης
Αυτοάνοση ηπατίτιδα
 Θεραπεία
 Prednizolone (2mg/kg)
 Azathioprine (1-2.5mg/kg)
 Budesonide
 MMF
 Tacrolimus
 Rituximab
 cyclosporin
Αυτοάνοση ηπατίτιδα
 IgG: φυσιολογικά επίπεδα
 ΑΝΑ, anti-SMA, anti-LKM-1, anti-LC neg
Λεονα 8χρ
 Συμπτώματα
 Ηπατική ανεπάρκεια με εγκεφαλοπάθεια 5%
 Διαταραχές πήξης 7%
 Ίκτερος, ασκίτη, αιματέμεση 21%
 Ηπατοσπληνομεγαλία 16%
 Αυξημένα ηπατικά ένζυμα 39%
 Εξωηπατικά συμπτώματα 12%
Wilson
 Διάγνωση
 Σερουλοπλασμίνη, χαλκός ούρων, αλκαλική
φωσφατάση.
 Coombs
 Τρανσαμινάσες
 KF rings
Wilson
 Θεραπεία
 Penicillamine
 Trientine
 Zinc
Wilson
 Σερουλοπλασμίνη 210mg/L
 Χαλκός ούρων < 0.5 μmol/24h
Λεόνα 8χρ
 Μεταβολικά σύνδρομα ( acyl-carnitine, οργανικά
οξέα, αμινοξέα, ...)
 Μυοπάθειες (cpk)
 LAL –def
 CF
 PSC
Άλλες αιτίες που πρέπει να έχουμε
υπόψιν
 Ο εργαστηριακός έλεγχος ήταν αρνητικός οπότε η
πιο πιθανή αιτία υπερτρανσαμινασαιμίας είναι
NAFLD
Λεόνα 8χρ
 Πάντα να ελέγχουμε την ηπατική λειτουργία και
σύνθετική ικανότητα του ήπατος με PK-INR, PT, albumine
 Επικοινωνία και παραπομπή σε ειδικό με εμπειρία στο
θέμα
 Προσοχή acute on chronic! Μπορεί να υπάρχουν 2
νοσήματα ταυτόχρονα
 Ο τίτλος των τρανσαμινασών δεν αντικατοπτρίζει πάντα
το μέγεθος της βλάβης και τη σοβαρότητα της νόσου
Take home message
Σας ευχαριστω για την προσοχή σας
Hpatikanosimata

Hpatikanosimata

  • 1.
    Ηπατικά νοσήματα σεπαιδιά και εφήβους Γιώργος Βασιλογιαννάkης Παιδίατρος παιδογαστρεντερολόγος Consultant Paediatric gastrenterology and liver-intesinal transplantation Queen Silvia’s Children Hospital Sweden
  • 2.
  • 3.
     9 χραγόρι παρουσιάζεται με ίκτερο  Καμία γνωστή κληρονομική ασθένεια  Πλήρως εμβολιασμένο
  • 4.
     Έρχεται σταεπείγοντα με κοιλιακού άλγος και ίκτερο  Διακοπές στην Ουγγαρία 25/02/17- 4/03/17  03/03/17 έναρξη εμέτων και πυρετός ( 38) και σημάδια κόπωσης  09/03/17 έναρξη ίκτερου 11/03/17
  • 5.
     Έντονη καταβολή,απύρετο, με ίκτερο.  Κοιλιά: ευαισθησία κατά την ψηλάφηση κάτω απο το ΔΕ υποχόνδριο. Το ήπαρ ψηλαφάται 3cm. Κλινική εικόνα-εξέταση
  • 6.
     CΒC: Hb126, WBC 5,3, PLT 387, diff κ.φ  Δικτυοερυθροκύτταρα 55  CRP 2 < 5  Χολερυθρίνη 5.1 mg/dl  ALT 30x > UNL AST 25x >UNL  Κρεατινινη 0,28 Αρχικός εργαστηριακός έλεγχος
  • 7.
     Λειτουργία ήπατος Διαφορική διάγνωση  Τι θα θεραπεύσουμε Πώς θα σκεφτούμε
  • 8.
     PK-INR 1.2 Αλβουμίνη 32  PT Ηπατική Λειτουργία
  • 9.
     Ιογενή ηπατίτιδα Ισχαιμία  Intoxication  Acute on chronic Διαφορική διάγνωση Τι μπορεί να δώσει τόσο υψηλές τρανσαμινάσες
  • 10.
     Δεν έχειεμβολιαστεί για ηπατίτιδες  Εκανε τατουάζ στη Βουδαπέστη  Πήρε 4 φορές απο 1 gr paracetamol  Δεν κατανάλωσε κάποιο περίεργο βότανο , φυτικά σκευάσματα, μανιτάρια , πρωτείνες ...  Δεν είχε ποτέ εντερικά ενοχλήματα Αναλυτικότερο ιστορικό
  • 11.
     Εξετάσεις γιαηπατίτιδα (A, B, C)  Πιο πιθανή ηπατίτιδα A ( χρ επ 2-6 εβδ)  Ηπατίτιδα B ( χρ επ 2-6μ)  Aλλοι ιοι? CMV? EBV? Herpes? Parvovirus? Adenovirus?  Ηπατίτιδα Ε? Ιογενής ηπατίτιδα
  • 12.
     Παγκόσμια κατανομή.1.5 εκ νέα κρούσματα ετησίως  Συνήθως σε χώρες με χαμηλή υγειινή  ΗΠΑ 1/100000  fecal –oral μετάδοση  Προσοχή στα μύδια, στρείδια Hπατίτιδα A
  • 13.
     Περίοδος επώασης2-6 εβδ  Μεταδίδεται 7-10 ημ πρίν τα συμπτώματα και μια εβδ μετα αυτών. Η μεταδοτικότητα ελαττώνεται σημαντικα με την εκδ του ικτερου.  Δεν χρονίζει ποτέ  <1% κεραυνοβόλος ηπατίτιδα  Παιδια χωρίς συμπτώματα Vs ενήλικες >70% συμπτώματα(ίκτερο, υψηλές τρανσαμινάσες)  Απουσιάζει ειδική θεραπεία  Εμβολιασμός  Ηπατίτιδα Α
  • 14.
     Λίγο απίθανο Καλό είναι να ελέγχεται. Ηπατίτιδα B
  • 15.
     CMV, EBV,HSV1, HHV6, adenovirus  Λιγότερο πιθανό με τόσο υψηλές τρανσαμινάσες εκτώς και εαν πρόκειται για acute on chronic. Άλλες ιογενείς ηπατίτιδες
  • 16.
     Απίθανο.  Παρόλααυτα έγινε U/S ήπατος (καλή κυκλοφορία στην πυλαία, ηπατομεγαλία 2cm κάτω από το δε υποχόνδριο, σπλήνας φυσιολογικών διαστάσεων).  Κανένα σημάδι καρδιακής ανεπάρκειας Ισχαιμία
  • 17.
     Το ιστορικόδεν δείχνει κάτι τέτοιο.  Πρέπει πάντα να γίνονται πολλές ερωτήσεις για τυχόν προίόντα μέσω internet, σκόνη πρωτείνης, φυτικά προιόντα κτλ  Συγκέντρωση paracetamol neg ( με την παραμικρή υποψία acetilcystein i.v) Intoxication?
  • 18.
     Θα μπορούσενα είναι, γι αυτο και θα πρέπει να παρακολουθούμε τον ασθενή  Αυτοάνοση ηπατίτιδα?  Κάποια άλλη ηπατική νόσος? Acute on chronic
  • 19.
    130317 Αισθάνεται πολύ καλά, PK-INR1,0 HAV IgM , IgG pos Παρακολούθηση τρανσαμινασών μεχρι ομαλοποίησης
  • 20.
  • 23.
     Παρακολουθείται αποδιαιτολόγο και παιδίατρο λόγω άυξησης βάρους.  Πριν απο ένα χρόνο AST 1,5X UNL, ALT 3,5X UNL  Ασυμπτωματική  U/S ήπατος ( πιθανώς λιπώδες ήπαρ) ΝΑFLD?  Έγινε προσπάθεια για μείωση βάρους.  Ένα χρόνο μετά εμμένει η υπερτρανσαμινασαιμία Leona
  • 24.
  • 25.
     Non-Alcoholic FattyLiver Disease NAFLD  Σχετίζεται με παχυσαρκία και είναι στις ΗΠΑ η πιο συχνή ηπατική νόσος στα παιδιά  Είναι μια από τις πιο συχνές αιτίες μεταμόσχευσης ήπατος στους ενήλικες στις ΗΠΑ  NAFL: στεάτωση  NASH: στεάτωση-ηπατίτιδα (ίνωση/κιρρωση, κίνδυνος για HCC) Είναι NAFLD/NASH?
  • 26.
     Aιτία  Θεωρείταιπολυπαραγοντική νόσος με γενετικό υπόστρωμα  Προδιαθεσικοί παράγοντες  BMI> 25  Οικογενειακό ιστορικό παχυσαρκίας, αντίστασης στην ινσουλίνη, NAFLD, διαβητη 2  LBW with early cathc-up  Αυξημένη κατανάλωση αναψυκτικών και ζαχαρούχων χυμών NAFLD/NASH
  • 27.
     Μοναδική θεραπείαη μείωση βάρους  Σημαντικό η έγκαιρη διάγνωση και παρακολούθηση των παιδιών με NAFLD.  Ασθενείς με NASH έχουν αυξημένο κίνδυνο για κίρρωση ήπατος NAFLD/NASH
  • 28.
     ALT,AST,γGT σεόλα τα παιδιά 9-11 χρ με:  ΒΜΙ >30  ΒΜΙ > 25 και διαβήτη, ακανθώδους μελάνωσης, υπέρταση, δισλιπιδαιμία, κληρονομικότητα για ΝASH, λατίνοι  Εαν είναι καλές οι τρανσαμινάσες τότε ξαναελέγχουμε σε 1- 2 χρ. Screening για NAFDL/NASH
  • 29.
     Εαν ALT>2xUNL τότε συνίσταται περαιτέρω έλεγχος:  IgA κατα της ιστ τρανσγλουταμινάσης  Αντισώματα για ηπατίτιδες  α-1 –αντιθρυψίνη  anti-SMA, anti-LKM-1, ANA, anti-LC, IgG  seruloplasmin, χαλκός ούρων  cytokeratin-18 ( CK-18) NAFLD/NASH
  • 30.
     Παραπομπή σεπαιδογαστρεντερολόγο  ALT >3x UNL  CK-18>175  Eαν ο έλεγχος δείξει κάποιο άλλο ηπατικό νόσημα NAFLD/NASH
  • 31.
     Έλεγχος γιαηπατίτιδες αρνητικός  Α-1-αντιθρυψίνη σε φυσ επίπεδα  IgA transglutaminas αρνητικά Λεονα 8χρ
  • 32.
     Η συμπτωματολογίαποικίλλει  40-50% εικόνα οξείας ηπατίτιδας  25-40% μη ειδικά συμπτώματα ( κόπωση, μειωμένη πρόσληψη βάρους, κοιλιακό άλγος, ανορεξία)  10% ανακαλύπτονται δευτεροπαθώς λόγω πυλαίας υπέρτασης ( υπερσπληνισμός, GI-bleeding)  Περίπου το 1/3 έχει κίρρωση κατά τη διάγνωση ΑυτοάνοσηΗπατίτιδα
  • 33.
     AIH 1 Anti-SMA +/- ANA  2/3 είναι έφηβοι  AIH 2  Anti-LKM-1 +/- anti-LC  IgG είναι σχεδόν πάντα αυξημένο Αυτοάνοση ηπατίτιδα
  • 34.
     IgG καιειδικά αντισώματα μπορεί να είναι φυσιολογικα σε 10-25%  Βιοψία ήπατος : πάντα κατά την έναρξη της διερέυνησης Αυτοάνοση ηπατίτιδα
  • 35.
     Θεραπεία  Prednizolone(2mg/kg)  Azathioprine (1-2.5mg/kg)  Budesonide  MMF  Tacrolimus  Rituximab  cyclosporin Αυτοάνοση ηπατίτιδα
  • 36.
     IgG: φυσιολογικάεπίπεδα  ΑΝΑ, anti-SMA, anti-LKM-1, anti-LC neg Λεονα 8χρ
  • 37.
     Συμπτώματα  Ηπατικήανεπάρκεια με εγκεφαλοπάθεια 5%  Διαταραχές πήξης 7%  Ίκτερος, ασκίτη, αιματέμεση 21%  Ηπατοσπληνομεγαλία 16%  Αυξημένα ηπατικά ένζυμα 39%  Εξωηπατικά συμπτώματα 12% Wilson
  • 38.
     Διάγνωση  Σερουλοπλασμίνη,χαλκός ούρων, αλκαλική φωσφατάση.  Coombs  Τρανσαμινάσες  KF rings Wilson
  • 39.
  • 40.
     Σερουλοπλασμίνη 210mg/L Χαλκός ούρων < 0.5 μmol/24h Λεόνα 8χρ
  • 41.
     Μεταβολικά σύνδρομα( acyl-carnitine, οργανικά οξέα, αμινοξέα, ...)  Μυοπάθειες (cpk)  LAL –def  CF  PSC Άλλες αιτίες που πρέπει να έχουμε υπόψιν
  • 42.
     Ο εργαστηριακόςέλεγχος ήταν αρνητικός οπότε η πιο πιθανή αιτία υπερτρανσαμινασαιμίας είναι NAFLD Λεόνα 8χρ
  • 43.
     Πάντα ναελέγχουμε την ηπατική λειτουργία και σύνθετική ικανότητα του ήπατος με PK-INR, PT, albumine  Επικοινωνία και παραπομπή σε ειδικό με εμπειρία στο θέμα  Προσοχή acute on chronic! Μπορεί να υπάρχουν 2 νοσήματα ταυτόχρονα  Ο τίτλος των τρανσαμινασών δεν αντικατοπτρίζει πάντα το μέγεθος της βλάβης και τη σοβαρότητα της νόσου Take home message
  • 44.
    Σας ευχαριστω γιατην προσοχή σας