Ашигт ажиллагааны
шинжилгээ

Удирдсан багш. Магистрант С.Цолмон
Илтгэгч.
Б.Алтанцэцэг
Ч.Буяндэлгэр
АГУУЛГА
Нэгдүгээр бүлэг. Ашигт ажиллагааны онолын үндэслэл

1.1 Ашигт ажиллагааны талаарх онолын үндэслэл
1.2 Панел өгөгдлийн шинжилгээний аргачилал
Хоёрдугаар бүлэг. Эмпирик судалгаа
2.1 Монголын нүүрс олборлогч хувьцаат компаниудын
ашигт ажиллагааны өнөөгийн байдал
2.2 Ашигт ажиллагааны шинжилгээний Du-Pont загвар,
түүний үр дүн
2.3 Цаг хугацаанаас хамаарсан хүчин зүйлсийн
шинжилгээ
СУДАЛГААНЫ ЗОРИЛГО, ЗОРИЛТ
Нүүрсний салбарын ашигт ажиллагааг
Du pont загвар, цаг хугацааны хүчин зүйлс
Зорилт.
• Ашигт ажилагаанд нөлөөлөгч хүчин зүйлс
• ROE нь эерэг гарахад нөлөөлөгч хүчин зүйлс
Du-Pont загварыг ашиглан илрүүлэх
• ROA, ROE
СУДЛАГДСАН БАЙДАЛ:
•
•
•
•

АНУ-ын эрдэмтэн Ж.В.Смит, Д.С.Андерсон
Английн эрдэмтэн К.Ж.Уолтерс
Оросын эрдэмтэн Е.В.Кузнецова
С.К.Курочкин нар
СШХ менежмент

• Монголд 217 ХК
хүчин зүйлс

Ашигт ажиллагаанд нөлөөлөгч
1.1 Ашигт ажиллагааны
онолын үндэслэл
Бизнес

Ашиг
Хүснэгт.1

Ашигт ажиллагааны харьцаанууд
Үндсэн ажиллагааны цэвэр
Борлуулалтын ашигт ажиллагаа
орлого/БО
Өртгөөр тооцсон борлуулалтын
Үндсэн ажиллагааны цэвэр
ашигт ажиллагаа
орлого/ББӨ
Хөрөнгийн ашигт ажиллагаа
Цэвэр ашиг/Нийт хөрөнгө
Өөрийн капиталын ашигт
Цэвэр ашиг/Өөрийн капитал
ажиллагаа
Ашигт ажиллагааны Du pont загвар
Америк "Du Pont" компани

1802

ROE=ROA*Санхүүгийн хөшүүрэг
Санхүүгийн хөшүүрэг = (ӨТ+ХК)/ХК
ROA= ахиуц цэвэр ашиг * нийт хөрөнгийн эргэц
Ашигт ажиллагааны Du pont загвар
Хүснэгт.2
1.2 Панел өгөгдлийн шинжилгээний
аргачилал
Random effect, Fixed effect загвар
найдвартай эсэх
Hausman тэст,
тогтвортой эсэх
Li&Chu t тест, ADF- Fisher
Chi-square, Hadri Z-stat
I. Тогтмол коэффицентийн загвар
II. Тогтмол нөлөөллийн загвар
III. Санамсаргүй нөлөөллийн загвар
2.ЭМПИРИК СУДАЛГАА
2.1 Нүүрс олборлогч хувьцаат компаниудын
ашигт ажиллагааны өнөөгийн байдал
Хүснэгт.3
/Сая төгрөгөөр/

Эх сурвалж. www.themanagementor.com
2.2DU PONT загварын шинжилгээ
Ү зүү лэлт

№

ROE

Томъёоны утга

Хүснэгт.4
/өөрчлөлтөөр/

(ӨТ+ХК)/ХК
Цэвэр ашгийн түвшин *
нийт хөрөнгийн эргэц

08/09

-109

2136

188

14

11

-75

-33

3

38

-111

2032

170

35

ROA*Санхүүгийн хөшүүрэг

07/08

09/10

44

55

1

Санхүүгийн хөшүүрэг

2

ROA

2.1

Цэвэр ашгийн түвшин

2.1.1

Цэвэр борлуулалт

2.1.2

Цэвэр ашиг

НО-НЗ

15

2898

322

2.1.2.1

Нийт орлого

БО+ҮАБус Орлого

38

47

59

2.1.2.2

Нийт зардал

ББӨ+ҮАЗ+Татвар

29

23

43

2.2

Нийт хөрөнгийн эргэц

ЦБ/Хөрөнгийн дундаж

26

4

17

2.2.1

Цэвэр борлуулалт

35

44

55

2.2.2

Нийт хөрөнгийн дундаж

7

39

33

2.2.2.1

ЭХ дундаж

18

5

2

2.2.2.2

Үндсэн хөрөнгийн дундаж

14

37

52

ЦА/ЦБ

ЭХдунд+ҮХдунд
БМ+Харилцах+Ав.дунд+ХО
дунд

Эх сурвалж. www.mse.mn
2.3 Цаг хугацаанаас хамаарсан хү чин
зү йлсийн шинжилгээ

Хүснэгт.5

X1 - хөрөнгийн өгөөж X2 - санхүүгийн хөшүүрэг
ROE-ын байвал зохих түвшин
Өөрийн хөрөнгийн өгөөж ROE (ТҮЦАшиг*ЭӨ) = 0.15

Боловсруулах салбар /2007/

ROE түвшин
Хүснэгт.6

Дундаж= 0,0021
Медиан = 0,009285
Стандарт хэлбэлзэл= 0,487374
График.1
ROE-ын байвал зохих түвшин
/Нүүрс олборлолтын салбар 2007-2010он/

Хүснэгт.7

График.2

График.3
Салбарын ROE
Салбарын дундаж ROE
Байвал зохих төвшин
Панел датаны нэгж язгуурын
тестийн үр дүн

Хүснэгт.8
Үнэлгээний үр дүн

Хүснэгт.9

Adjusted R-squared =0.827023

F-statistic = 55.98267

Durbin-Watson stat=1.841107

Akaike info criterion=-1.274003

ROE= -0.16750576 + 0.361494*ROA+0.34366935*Санхүү гийн хө шүү рэг
ЕРӨ НХИЙ ДҮ ГНЭЛТ
•Цэвэр борлуулалт/нийт хөрөнгө
•Цэвэр ашиг/цэвэр борлуулалт

ROA

•Du Pont загвар :
•ROA - Цэвэр ашгийн түвшин,
Нийт хөрөнгийн эргэц
•Цаг хугацаанаас хамаарсан хүчин зүйлсийн
шинжилгээ & Du Pont загвар
ROE
АШИГЛАСАН МАТЕРИАЛЫН ЖАГСААЛТ
1.
2.
3.
4.

МХБ -д бүртгэлтэй Нүүрс олборлогч хувьцаат компанийн санхүүгийн тайлан
Статистикийн эмхэтгэл 2007-2010
Монгол банкны тайлан
Л.Наранчимэг (2008), “Санхүүгийн тогтвортой байдлын шинжилгээний арга зүйн
асуудал”, Улаанбаатар, Десертацын ажил.
5. Bauer, P. W., A. N. Berger, G. D. Ferrier, and D. B. Humphrey (1998), “Consistency
Conditions for Regulatory Analysis of Financial Institutions: A Comparison of Frontier
Efficiency Methods,” Journal of Economics and Business, 50, 85–114.
6. www.mse.mn
7. www.mongolbank.mn
8. www.ondix.com
9. www.fsa.gov.uk/Pages/Library/research.
10. s.mook@econ.uu.nl
11. m.zaman.@cqu.edu.au

Б.Алтанцэцэг Ч.Буяндэлгэр - Ашигт ажиллагааны шинжилгээ

  • 1.
    Ашигт ажиллагааны шинжилгээ Удирдсан багш.Магистрант С.Цолмон Илтгэгч. Б.Алтанцэцэг Ч.Буяндэлгэр
  • 2.
    АГУУЛГА Нэгдүгээр бүлэг. Ашигтажиллагааны онолын үндэслэл 1.1 Ашигт ажиллагааны талаарх онолын үндэслэл 1.2 Панел өгөгдлийн шинжилгээний аргачилал Хоёрдугаар бүлэг. Эмпирик судалгаа 2.1 Монголын нүүрс олборлогч хувьцаат компаниудын ашигт ажиллагааны өнөөгийн байдал 2.2 Ашигт ажиллагааны шинжилгээний Du-Pont загвар, түүний үр дүн 2.3 Цаг хугацаанаас хамаарсан хүчин зүйлсийн шинжилгээ
  • 3.
    СУДАЛГААНЫ ЗОРИЛГО, ЗОРИЛТ Нүүрснийсалбарын ашигт ажиллагааг Du pont загвар, цаг хугацааны хүчин зүйлс Зорилт. • Ашигт ажилагаанд нөлөөлөгч хүчин зүйлс • ROE нь эерэг гарахад нөлөөлөгч хүчин зүйлс Du-Pont загварыг ашиглан илрүүлэх • ROA, ROE
  • 4.
    СУДЛАГДСАН БАЙДАЛ: • • • • АНУ-ын эрдэмтэнЖ.В.Смит, Д.С.Андерсон Английн эрдэмтэн К.Ж.Уолтерс Оросын эрдэмтэн Е.В.Кузнецова С.К.Курочкин нар СШХ менежмент • Монголд 217 ХК хүчин зүйлс Ашигт ажиллагаанд нөлөөлөгч
  • 5.
    1.1 Ашигт ажиллагааны онолынүндэслэл Бизнес Ашиг Хүснэгт.1 Ашигт ажиллагааны харьцаанууд Үндсэн ажиллагааны цэвэр Борлуулалтын ашигт ажиллагаа орлого/БО Өртгөөр тооцсон борлуулалтын Үндсэн ажиллагааны цэвэр ашигт ажиллагаа орлого/ББӨ Хөрөнгийн ашигт ажиллагаа Цэвэр ашиг/Нийт хөрөнгө Өөрийн капиталын ашигт Цэвэр ашиг/Өөрийн капитал ажиллагаа
  • 6.
    Ашигт ажиллагааны Dupont загвар Америк "Du Pont" компани 1802 ROE=ROA*Санхүүгийн хөшүүрэг Санхүүгийн хөшүүрэг = (ӨТ+ХК)/ХК ROA= ахиуц цэвэр ашиг * нийт хөрөнгийн эргэц
  • 7.
    Ашигт ажиллагааны Dupont загвар Хүснэгт.2
  • 8.
    1.2 Панел өгөгдлийншинжилгээний аргачилал Random effect, Fixed effect загвар найдвартай эсэх Hausman тэст, тогтвортой эсэх Li&Chu t тест, ADF- Fisher Chi-square, Hadri Z-stat I. Тогтмол коэффицентийн загвар II. Тогтмол нөлөөллийн загвар III. Санамсаргүй нөлөөллийн загвар
  • 9.
    2.ЭМПИРИК СУДАЛГАА 2.1 Нүүрсолборлогч хувьцаат компаниудын ашигт ажиллагааны өнөөгийн байдал Хүснэгт.3 /Сая төгрөгөөр/ Эх сурвалж. www.themanagementor.com
  • 10.
    2.2DU PONT загварыншинжилгээ Ү зүү лэлт № ROE Томъёоны утга Хүснэгт.4 /өөрчлөлтөөр/ (ӨТ+ХК)/ХК Цэвэр ашгийн түвшин * нийт хөрөнгийн эргэц 08/09 -109 2136 188 14 11 -75 -33 3 38 -111 2032 170 35 ROA*Санхүүгийн хөшүүрэг 07/08 09/10 44 55 1 Санхүүгийн хөшүүрэг 2 ROA 2.1 Цэвэр ашгийн түвшин 2.1.1 Цэвэр борлуулалт 2.1.2 Цэвэр ашиг НО-НЗ 15 2898 322 2.1.2.1 Нийт орлого БО+ҮАБус Орлого 38 47 59 2.1.2.2 Нийт зардал ББӨ+ҮАЗ+Татвар 29 23 43 2.2 Нийт хөрөнгийн эргэц ЦБ/Хөрөнгийн дундаж 26 4 17 2.2.1 Цэвэр борлуулалт 35 44 55 2.2.2 Нийт хөрөнгийн дундаж 7 39 33 2.2.2.1 ЭХ дундаж 18 5 2 2.2.2.2 Үндсэн хөрөнгийн дундаж 14 37 52 ЦА/ЦБ ЭХдунд+ҮХдунд БМ+Харилцах+Ав.дунд+ХО дунд Эх сурвалж. www.mse.mn
  • 11.
    2.3 Цаг хугацаанаасхамаарсан хү чин зү йлсийн шинжилгээ Хүснэгт.5 X1 - хөрөнгийн өгөөж X2 - санхүүгийн хөшүүрэг
  • 12.
    ROE-ын байвал зохихтүвшин Өөрийн хөрөнгийн өгөөж ROE (ТҮЦАшиг*ЭӨ) = 0.15 Боловсруулах салбар /2007/ ROE түвшин Хүснэгт.6 Дундаж= 0,0021 Медиан = 0,009285 Стандарт хэлбэлзэл= 0,487374 График.1
  • 13.
    ROE-ын байвал зохихтүвшин /Нүүрс олборлолтын салбар 2007-2010он/ Хүснэгт.7 График.2 График.3 Салбарын ROE Салбарын дундаж ROE Байвал зохих төвшин
  • 14.
    Панел датаны нэгжязгуурын тестийн үр дүн Хүснэгт.8
  • 15.
    Үнэлгээний үр дүн Хүснэгт.9 AdjustedR-squared =0.827023 F-statistic = 55.98267 Durbin-Watson stat=1.841107 Akaike info criterion=-1.274003 ROE= -0.16750576 + 0.361494*ROA+0.34366935*Санхүү гийн хө шүү рэг
  • 16.
    ЕРӨ НХИЙ ДҮГНЭЛТ •Цэвэр борлуулалт/нийт хөрөнгө •Цэвэр ашиг/цэвэр борлуулалт ROA •Du Pont загвар : •ROA - Цэвэр ашгийн түвшин, Нийт хөрөнгийн эргэц •Цаг хугацаанаас хамаарсан хүчин зүйлсийн шинжилгээ & Du Pont загвар ROE
  • 17.
    АШИГЛАСАН МАТЕРИАЛЫН ЖАГСААЛТ 1. 2. 3. 4. МХБ-д бүртгэлтэй Нүүрс олборлогч хувьцаат компанийн санхүүгийн тайлан Статистикийн эмхэтгэл 2007-2010 Монгол банкны тайлан Л.Наранчимэг (2008), “Санхүүгийн тогтвортой байдлын шинжилгээний арга зүйн асуудал”, Улаанбаатар, Десертацын ажил. 5. Bauer, P. W., A. N. Berger, G. D. Ferrier, and D. B. Humphrey (1998), “Consistency Conditions for Regulatory Analysis of Financial Institutions: A Comparison of Frontier Efficiency Methods,” Journal of Economics and Business, 50, 85–114. 6. www.mse.mn 7. www.mongolbank.mn 8. www.ondix.com 9. www.fsa.gov.uk/Pages/Library/research. 10. s.mook@econ.uu.nl 11. m.zaman.@cqu.edu.au