Dokumen ini membincangkan pelbagai alat perancangan seperti analisis pulang modal, carta Gantt, dan kaedah laluan genting (CPM) untuk mengurus projek dan sumber dalam organisasi. Ia menerangkan bagaimana analisis pulang modal membantu syarikat memahami kos dan keuntungan, penggunaan carta Gantt untuk merancang dan mengawal aktiviti, serta CPM untuk mengenal pasti aktiviti kritikal bagi memastikan projek disiapkan tepat pada masanya. Setiap alat memainkan peranan penting dalam meraih keuntungan dan mengurus masa serta sumber dengan berkesan.

1. ALAT – ALAT
PERANCANGAN
KUMPULAN 2 :
AIN
FARRA
SHIMA
MAIZATUL

2. A. Analisis Pulang Modal
 Satu teknik yg dapat mbantu pengurus atau pembuat keputusan
memahami hubungan kait antara volum jualan , kos , dan
keuntungan dalam organisasi
 Analisis boleh dilakukan scara grafik atau matametik
 Teknik ini mbolehkan pengurus menentukan titik pulang modal
iaitu tahap volum jualan apabila jumlah keuntungan menyamai
jumlah kos
 Pada titik pulang modal organisasi tidak mengalami kerugian dan
tidak memperoleh keuntungan
 Titik pulang modal penting bagi mbolehkan pngurus mengetahui
keuntungan dpt diraih pada volum jualan tertentu

3.  Dengan mggunakan analisis titik pulang modal pengurus boleh
merancang aktiviti2 yg relevan agar dpt mencapai volum yg dpt mberi
keuntungan
 Kos tetap dikenali sbagai overhed ia merupakan perbelanjaan yg tidak
berubah walaupun jumlah jualan meningkat atau menurun
 Kos berubah ialah perbelanjaan yg berubah mengikut jumlah
pengeluaran dan jualan . Kos bahan mentah dan kos buruh adalah antara
contoh kos berubah
 Keluk jumlah kos bermula di sebelah kiri rajah pada RM300 000
(pengeluaran sifar)
 Keluk jumlah pendapatan/hasil bermula dgn sifar dan meningkat bagi
setiap unit yg terjual
 Pada unit keluaran ke-30 000 unit , keluk jumlah kos dan keluk jumlah
hasil bersilang . Titik ini dikenali sbagai titik pulang modal yg bermaksud
pada harga RM20 syarikat perniagaan mesti menjual 30 000 unit radio
utk mendapatkan pulang modal

4.  Pengiraan titik pulang modal boleh dibuat tanpa mggunaka rajah .
Formularnya adalah seperti yg berikut :
Titik pulang modal = Kos Tetap
Harga – Kos Berubah Seunit
= RM 30 000
RM 20 – RM 10
= 30 000 unit
 Sekiranya syarikat ingin mbuat untung sasaran , syarikat perniagaan
mesti menjual lebih drpd 30 000 unit kpd harga RM20
 Andaikan pengeluar radio telah melabur sebanyak RM1 juta dan ingin
mndpt 20 pratus untung sasar (iaitu RM200 000)

5.  Oleh itu , syarikat perniagaan perlu menjual skurang-kurangnya 50 000
unit utk mendapatkan 20 pratus keuntungan yg disasarkan
Titik pulang modal = Kos Tetap + Untung Sasar
Harga – Kos Berubah Seunit
= 50 000 unit
B. Carta Grantt
1) Merupakan satu alat perancangan yg paling awal dan paling anjal yg
dibangunkan oleh Henry L.Gantt
2) Ia menunjukkan tahap kemajuan dan pencapaian stiap aktiviti
berdasarkan jangka masa yg diperlukan dan ditetapkan
3) Dengan mggunakan carta ini organisasi boleh merancang jenis aktiviti
atau kegiatan yg sesuia yg perlu dilaksanakan dalam tempoh yg telah
ditetapkan
4) Organisasi juga boleh merancang sumber yg diperlukan bagi setiap
kegiatan yg perlu dilakukan melalui carta Grantt

6. Kegunaan carta Grantt dalam perancangan :
a) Untuk menetapkan masa mula kerja dan masa tamat kerja dalam
setiap kerja yg dilakukan bagi setiap projek
b) Untuk mbolehkan perbandingan dilakukan bagi mengethui setiap
kemajuan sbenar kerja yg telah dijalankan
c) Untuk mengenal pasti penyelewengan yg berlaku spanjang proses
kerja dijalankan agar pembetulan dapat dilakukan serta – merta

7. Kebaikan penggunaan carta Grantt :
a) Dapat memastikan urutan aktiviti berjalan seperti yg
dijadualkan
b) Dapat membandingkan anggaran masa stiap aktiviti dgn
anggaran masa sbenarnya
c) Kemajuan sesuatu projek dapat diakawal selia dari bermulanya
projek sehingga tamatnya
d) Perkembangan projek dapat dikawal selia dari bermulanya
projek sehingga tamatnya projek dan sbarang kesilapan dapat
dimaklumkan spanjang masa
e) Dapat melakukan pengubahsuaian aktiviti dan pggunaan
sumber dari bermulanya projek sehingga tamatnya projek

8. C. Bajet
1) Merupakan suatu perancangan kegunaan tunggal yg menganggarkan dan
memperuntukan sumber kwangan utk melaksanakan sesuatu aktiviti ,
projek atau program
2) Bajet merupakan satu alat pengurusan yg penting bagi tujuan
mengagihkan sumber yg terhad utk pelbagai kegunaan yg kadangkala
bercanggah trutamanya dlm memperuntukan wang utk pelbagai jabatan
yg terdapat dlm organisasi
3) Dengan adanya bajet pengurus kwangan dapat merancang pengagihan
sumber utk pelbagai projek scara adil dan mengikut keutamaan
4) Setiap unit atau bahagian dalam organisasi mpunyai anggaran bajet
masing-ii mengikut rancangan dan matlamat unit
5) Bajet yg disediakan di peringkat unit dikenali sbagai komponen bajet

9. 6) komponen bajet boleh dibahagikan kepada bajet operasi dan bajet
kwangan
7) Bajet operasi
a) Bajet operasi terdiri drpd komponen bajet yg mbentuk penyata
pendapatan
b) Contohnya bajet jualan , bajet bahan lansung dan bajet pengeluaran
8) Bajet kewangan
a) Bajet kewangan terdiri drpd komponen bajet yg membentuk kunci kira-
kira
b) Contohnya bajet tunai dan bajet pelaburan
9) Semua komponen bajet ini kemudiannya akn digabungkan utk mghasilkan
bajet induk
10) Bajet induk mengandungi dasar-dasar terperinci yg akn di ikuti utk
mencapai matlamat perniagaan

10. D. Kaedah Laluan Genting ( Critical Path Method , CPM )
1. Teknik ini dibangunkan oleh E.I du Pont de Nemour & Compony pada
tahun 1957 di Amerika Syarikat utk mengurus projek-ii pembinaan
2. CPM merupakan suatu cara atau kaedah yg digunakan utk mengenal
pasti aktiviti penting atau kritikal yg telah dijadualkan bagi satu-ii projek
dan memudahkan pihak pengurusan utk mbuat pengawalan dari segi kos
3. Laluan genting ialah tempoh masa yg paling lama boleh diambil oleh
sesuatu projek utk disiapkan
4. Laluan genting dirancang supaya satu-ii projek dapat disiapkan slewat-
lewatnya pada jangka masa laluan genting atau sbelum jangka masa
tersebut
5. CPM mggunakan pendekatan grafik utk menguruskan sesuatu projek
6. Jaringan atau gambar ank rajah anak panah dibina khusus utk stiap
projek utk menunjukkan hubungan serta turutan berlakunya kegiatan-ii
dlm projek berkenaan

11. 8. CPM boleh digunakan utk menjawab soalan-ii yg berikut :
o Bilakah projek akn disiapkan ?
o Yg manakah kegiatan-ii penting projek
o Yg manakah bukan kegiatan genting
o Apakah kebarangkalian bagi projek tersebut disiapkan sbelum
jadual
o Adakah projek tersebut mengikut jadual ? Lebih awal atau lewat
drpd yg dijadualkan
o Adakah kos perlaksanaan projek kurang atau melebihi bajet ?
o Adakah sumber-ii mencukupi utk menyiapkan projek mengikut
jadual ?
o Apakah kegiatan yg perlu diberi tumpuan sekiranya projek hendak
disiapkan lebih awal tetapi dgn kos tambahan yg paling minimum ?

12. 9. Langkah-ii pengurusan projek dgn mggunakan CPM :
 Tetapkan objektif projek serta tentukan semua kegiatan yg
terlibat dari permulaan projek hingga akhir projek
 Bentukkan perhubungan antara kegiatan tersebut. Tentukan
kegiatan yg perlu berlaku dahulu dan kegiatan-ii yg akn
menyusul kemudian
 Lukis jaraingan atau gambar rajah anak panah utk mghubungkan
semua kegiatan tersebut
 Peruntukkan jangka masa bagi setiap kegiatan dalam jaringan
tersebut
 Kenal pasti laluan terpanjang yg melalui jaringan atau gambar
rajah anak panah tersebut . Laluan terpanjang ini dikenali sbagai
laluan genting ( critical path ) . Hitung masa laluan terpanjang
ini .
 Gunakan jaringan atau gambar rajah ank panah yg telah siap
dibina utk menrancang , menjadual dan mengawal perlaksanaan
projek

13. 10. Contoh
a) Projek K terdiri drpd lima kegiatan iaitu K1 , K2 , K3 , K4 dan K5
seperti dlm gambar rajah
Kod Kegiatan Kegiatan
Pendahuluan
Jangka Masa
(minggu)
K1 - 2
K2 - 7
K3 K1 3
K4 K1 , K2 2
K5 K3 , K4 1

14. b) merujuk kpd maklumat di atas kegiatan K1 dan K2 boleh berlaku scara serentak .
Kegiatan K3 hanya boleh dimulakan setelah K1 disiapkan . Kegiatan K4 pula boleh
dimulakan hanya setelah K1 dan K2 siap . Kegiatan K5 akn menyusul selepas K3 dan
K4
c) Yang berikut ialah istilah yg digunakan dalam CPM :
i. Kegiatan – Unit terkecil yg perlu dirancang , dijual , dan dikawal dlm
melaksanakan sesuatu projek . Untuk memyempurnakan sesuatu kegiatan ,
pelaburan dari segi masa , bahan mentah , wang dan sumber-ii lain diperlukan .
Kegiatan-ii dlm satu-ii projek perlu dilaksanakan mengikut turutan tertentu utk
mbolehkan seluruh dilaksanakan mengikut turutan tertentu utk mbolehkan
seluruh dilaksanakan seperti yg dirancang
ii. Kegiatan patung (dummy) – sebenarnya kegiatan ini tidak wujud scara nyata
tetapi sengaja diwujudkan dalam jaringan utk 2 tujuan utama iaitu :
 Mewujudkan perhubungan perjadian yg betul
 Membolehkan sepasang nod (bulatan) mewakili hanya satu kegiatan scara unik
iii. Peristiwa – peristiwa merupakan suatu titik masa yg menandakan tamatnya
kegiatan-ii tertentu dan bermulanya kegiatan-ii lain menyusuli kegiatan-ii yg tamat
tadi .

15. 11. Petua-ii pembinaan jaringan atau gambar rajah anak panah :
a) Petua 1 – satu anak panah hanya boleh digunakan utk mewakili satu
kegiatan
b) Petua 2 – sepasang nod boleh mewakili tepat satu kegiatan
c) Petua 3 – jika satu kegiatan baharu ingin ditambah ke dlm jaringan ,
persoalan yg berikut perlu dipertimbangkan :
i. Apakah kegiatan yg perlu disiapkan sbelum kegiatan baharu boleh
bermula ?
ii. Apakah kegiatan yg menuruti kegiatan baharu ini ?
12. Analisis rajah anak panah :
a) Penjelasan kegiatan
i. Kegiatan boleh dikelaskan kepada kegiatan genting dan kegiatan tak
genting
ii. Kegiatan genting ialah kegiatan yg jika tidak dimulakan atau ditamatkan
pada tarikh yg dirancang akn menjejaskan tempoh siap projek
iii. Kegiatan tak genting ialah kegiatan yg mpunyai tempoh perlaksanaan yg
melebihi jangka masa sbenar yg diperlukan utk menyiapkannya .

16. b) Kegiatan genting
i. Kegiatan genting merupakan laluan yg terbentuk drpd kegiatan-ii genting yg
mghubungkan nod permulaan dgn nod terminal
ii. Utk menentukan laluan genting masa permulaan terawal dam masa siap
terlewat bagi setiap kegiatan perlu dihitung
c) Masa permulaan terawal (ES)
i. Masa permualaan terawal (ES) bagi sesuatu kegiatan merupakan masa
terawal kegiatan tersebut boleh dimulakan
ii. ES bagi suatu kegiatan hanya boleh dihitung stelah ES bagi kegiatan yg
mendahuluinya telah dihitung
iii. Oleh itu , pghitungan masa permulaan terawal bermula dari nod permulaan
dan bergerak ke nod terminal . Pergerakan seumpama ini dinamakan laluan
ke depan
iv. Formula menghitung ES :
ES = mak {ES + D }
j i i i

17. v. Andaian formula diatas :
 Semua kegiatan i menuju ke kegiatan j
 D sbagai jangka masa kegiatan i
 Dalam perkataan , ES bagi suatu kegiatan ialah nilai (ES + D ) bagi
kegiatan-ii pendahuluannya yg mpunyai nilai terbesar
 Masa permulaan terawal bagi nod permula ES dianggap sifar
d) Masa siap terlewat (LF)
i. Masa terlewat (LF) bagi sesuatu kegiatan merupakan masa paling
lewat utk menyiapkan kegiatan kegiatan tersebut supaya tidak
menjejaskan tempoh terpendek utk menyiapkan projek
 LF bagi sesuatu projek tidak boleh dihitung selagi semua LF bagi
semua kegiatan yg menurutinya belum dihitung
 Hal ini bermakana pghitungan perlu bergerak dari nod terminal ke
nod permulaan. Pergerakan seumpama ini dinamakan laluan ke
belakang

18.  Formula utk mghitung LF :
v. Andaian bagi formula di atas :
 Semua kegiatan j menuruti kegiatan I
 D ialah jangka masa kegiatan j
 LF bagi nod terminal disamakan dengan ESnya supaya tidak menjejaskan
tempoh terpendek utk menyiapkan projek
e) Berdasarkan ES dan LF bagi sesuatu kegiatan maklumat berkenaan dgn
masa terlewat kegiatan tersebut boleh dimulakan tanpa menjejaskan masa
penyiapan sluruh projek (LS) dan masa siap terawal kegiatan (EF) juga dapat
dihitung . Formula yg digunankan ialah :
Dan
Dengan D sbagai jangka masa kegiatan
LF = MIN {LF – D}
i j j j
LS = LF - D
EF = ES + D

19. f) Slak
i. Slak merupakan perbezaan antara masa yg ada utk melaksanakan
sesuatu kegiatan dgn jangka masa sbenar yg diperlukan utk
menyiapkan kegiatan tersebut
ii. Slak utk setiap kegiatan boleh dihitung dgn mggunakan formula yg
berikut :
Slak = LF – ES – D
= LS – ES
= LF – EF
Maka
iii. Kegiatan ( i , j ) dikatakan genting jika nilai slak kegiatan ini
bersamaan dgn 0. Kegiatan yg tidak memenuhi syarat-ii ini dikatakan
tidak genting .
Slak = LF – EF

20. iv) Contoh :
Kegiatan
(i , j)
Jangka
Masa
(minggu)
ES
(minggu)
LF
(minggu)
EF LF Slak
K1: (0,1) 2 0 6 2 4 4
K2: (0,2) 7 0 7 7 0 0
K3: (1,3) 3 2 9 5 6 4
K4: (2,3) 2 7 9 9 7 0
K5: (3,4) 1 9 10 10 9 0

21.  Kegiatan-kegiatan genting ialah K2 , K4 dan K5
 Kegiatan- kegiatan tak genitng pula ialah K1 , D1 dan K3
 Panjang laluan genting merupakan tempoh tersingkat utk
menyiapkan projek
 Maka dalam contoh ini dalam kedaan biasa , projek ini mustahil
dapat disiapkan dalam masa kurang dari 10 minggu
THE END .. .