Παγκρήτια Παιδιατρική Εταιρεία - 28ο Συνέδριο

1. ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΟ ΓΕΝΙΚΟ
ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ
Αναστασία Γαρούφη, Παιδίατρος
Υπεύθυνη Ιατρείου Διαταραχών των Λιπιδίων
Β’ Παιδιατρική Πανεπιστημιακή Κλινική
Νοσοκομείο Παίδων «Π. & Α. Κυριακού»

2. Διατροφή & Καρδιαγγειακή
Νόσος
Το 75-90% των περιπτώσεων καρδιαγγειακής νόσου
συνδέεται με:
 Δυσλιπιδαιμία
 Υπέρταση
 Κάπνισμα
 Διαβήτη τύπου 2
 Απουσία φυσικής δραστηριότητας
Τα παραπάνω συνήθως είναι αποτέλεσμα ενός μη
υγιεινού τρόπου ζωής, συμπεριλαμβανομένης της
ανθυγιεινής διατροφής

3. Παιδιά & Αθηρωματική νόσος
Είναι πλέον επιβεβαιωμένο ότι η αθηρωματική
διεργασία
 Αρχίζει ενωρίς στην παιδική ηλικία
 Εξελίσσεται στην εφηβεία
 Εκδηλώνεται στην 3η-4η 10ετία της ζωής

4. Πρόληψη αθηρωματικής
νόσου
 Υγιεινή διατροφή
 Φυσική άσκηση
Καθυστερούν ή προλαμβάνουν την εγκατάσταση της
αθηρωματικής νόσου, συμβάλλοντας στη μείωση του
μελλοντικού κινδύνου καρδιαγγειακής νόσου

5. Υγιεινή Διατροφή
 Πρέπει να αρχίζει αμέσως μετά τη γέννηση
 Ευθύνη των γονέων  Ευθύνη των παιδιάτρων

6. Υγιεινή διατροφή:
Πρωτογενής Πρόληψη
 Τα μακροχρόνια οφέλη της υγιεινής διατροφής του
παιδικού πληθυσμού
 Μείωση της χοληστερόλης σε επίπεδο κοινότητας
 Μείωση του κινδύνου εμφάνισης
 Παιδικής Παχυσαρκίας

9. Υγιεινή διατροφή:
Πρωτογενής Πρόληψη
 Τα μακροχρόνια οφέλη της υγιεινής διατροφής του
παιδικού πληθυσμού
 Μείωση της χοληστερόλης σε επίπεδο κοινότητας
 Μείωση του κινδύνου εμφάνισης
 Παχυσαρκίας
 Μεταβολικού συνδρόμου
 Σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2
 Καρδιαγγειακής νόσου
 Καρκίνου

10.  Μικρότερη πιθανότητα να γίνουν υπέρβαροι ή
παχύσαρκοι ενήλικες
 Η παχυσαρκία περνά από τη νηπιακή, στην παιδική,
εφηβική και ενήλικη ζωή
Υγιεινή διατροφή:
Πρωτογενής Πρόληψη

11. Πως είναι η διατροφή των
παιδιών σήμερα ?
Σημαντικές ανθυγιεινές αλλαγές, ιδιαίτερα στα μεγαλύτερης
ηλικίας παιδιά:
 Μη κανονική λήψη πρωινού
«…Το πρωί να τρως σαν βασιλιάς,
το μεσημέρι σαν μικροαστός,
και το βράδυ σαν ζητιάνος…»
«Ανώνυμο»
 ΕΠΙΨΥ*→ Μονο 2 στους 5 εφήβους τρώνε πρωινό καθημερινά
*Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγείας, 2010

12. Πως είναι η διατροφή των
παιδιών σήμερα ?
Σημαντικές ανθυγιεινές αλλαγές, ιδιαίτερα στα
μεγαλύτερης ηλικίας παιδιά:
 Μη κανονική λήψη πρωινού
 ↑ αύξηση του μεγέθους των μερίδων
 ↑ κατανάλωση τυποποιημένων τροφών
 ↑ πρόσληψη θερμίδων από Snacks
 ↑ κατανάλωση τηγανητών και ↓ θρεπτικής αξίας τροφών
 ↑ κατανάλωση αναψυκτικών-τυποποιημένων χυμών, που
περιέχουν ζάχαρη
AAP Pediatrics 2006, Kranz et al., J Pediatr 2005, Cavadini et al., ADC 2002,

14. Πως είναι η διατροφή των
παιδιών σήμερα ?
Σημαντικές ανθυγιεινές αλλαγές, ιδιαίτερα στα
μεγαλύτερης ηλικίας παιδιά:
 ↓ πρόσληψη γαλακτοκομικών
 ↓ κατανάλωση φρούτων & λαχανικών πλούσιων σε φυτικές
ίνες (αντικατάσταση: τηγανητές πατάτες)
↓ πρόσληψη μικρο-θρεπτικών συστατικών, κάτω από τις
απαραίτητες ημερήσιες ανάγκες, ιδίως κατά την εφηβεία
AAP Pediatrics 2006, J Acad Nutr Diet 2014

15.  Πολύ ↑ από τη συνιστώμενη πρόσληψη αλατιού
 Πολύ ↓ από τη συνιστώμενη πρόσληψη Κ & Ca

16. Ποιο είναι το αποτέλεσμα
αυτών των αλλαγών ?
Ανθυγιεινή διατροφή
Αυξημένη πρόσληψη
 Κεκορεσμένων & Trans- λιπαρών οξέων
 Χοληστερόλης , Σακχάρων & Αλατιού
Μειωμένη πρόσληψη
 Ω-3 λιπαρών οξέων
 Αντιοξειδωτικών παραγόντων
 Φυτικών ινών
 Ασβεστίου
 Συνήθως αποδίδει περισσότερες από τις απαραίτητες
θερμίδες → Παχυσαρκία

17. Διατροφή στην παιδική
και εφηβική ηλικία
Ανθυγιεινή Στερητική
Πρέπει να είναι υγιεινή & ισορροπημένη
 Τροφές από όλες τις ομάδες τροφών, σύμφωνα με την
πυραμίδα της Μεσογειακής Διατροφής
 Κάλυψη των καθημερινών αναγκών σε ενέργεια και θρεπτικά
συστατικά ώστε να εξασφαλίζονται οι:
 Ταχείς ρυθμοί αύξησης και ανάπτυξης
 Αυξημένες ανάγκες σε ασβέστιο, βιταμίνη D, σίδηρο,
ψευδάργυρο κ.α.

18. Πυραμίδα μεσογειακής διατροφής (2-19 χρόνων)
3η ομάδα
1η ομάδα
2η ομάδα
5η ομάδα
6η ομάδα
4η ομάδα
3η ομάδα
Ψάρια

19. Υγιεινή διατροφή (2-19
χρόνων)
% των θερμίδων
 Ολικό λίπος 30-35% (2-3χρ.)
25-35% (>4χρ.)
 Πρωτεΐνες: 15-20%
 Υδατάνθρακες: 50-55%
 ΑΑΡ & ΑΗΑ: ανώτερα (35%) & κατώτερα (25%)
όρια προσλαμβανόμενου λίπους
AAP Peds 2006, NHLBI Peds 2011 , www.ygeiapaidiou-ich.gr 2015, J Acad Nutr Diet 2014

20. Λίπη διατροφής
 Απολύτως απαραίτητα για φυσιολογική αύξηση &
ανάπτυξη από τη γέννηση ~ ενηλικίωση
 20% των παιδιών που ελάμβαναν ολικό λίπος <25% cal
→ καθυστέρηση του ρυθμού αύξησης
 Βρέφη & μικρά παιδιά που ελάμβαναν <30% cal σε
λίπος → μεγαλύτερα ποσά υδατανθράκων, κυρίως
σουκρόζης, από αυτά που έπαιρναν περισσότερα
λιπαρά (Bogalusa Heart Study)
 Η ↓ πρόσληψη λίπους → γρηγορότερη απορρόφηση
γλυκόζης → αύξηση της ινσουλίνης

21.  Ολικό λίπος: ~30%
 Κεκορεσμένο: <10%
 Πολυακόρεστο: 10%
 Μονοακόρεστο: 15-20%
 Χοληστερόλη: < 300 mg ημερησίως
Είναι όλοι οι τύποι απαραίτητοι ?
 Μερικώς υδρογονωμένα ή Trans λιπαρά οξέα
Τι λιπαρά πρέπει να
καταναλώνονται ?

22. Μερικώς Υδρογονωμένα ή -
Λιπαρά Οξέα
 Μη απαραίτητα & Πολύ βλαβερά → Ιδιαίτερα τοξικά για
τον αναπτυσσόμενο εγκέφαλο
 Ενσωματώνονται στις κυτταρικές μεμβράνες του
εγκεφάλου
 Αντικαθιστούν το DHA στο έλυτρο της μυελίνης
 WHO: ↑ της τάξης του 50% στις νοητικές διαταραχές των
παιδιών μέχρι το 2020
 Δυσλεξία, Υπερκινητικότητα, Αυτισμός & Σχετιζόμενες
καταστάσεις, φαίνεται να είναι σε άνοδο
Richardson, Food & Behavior Research 2013, 2015-2020 Dietary Guidelines for Americans

23. Μερικώς Υδρογονωμένα ή -
Λιπαρά Οξέα
 Αυξάνουν σημαντικά τον καρδιαγγειακό κίνδυνο
 Αυξάνουν: LDL-C, Τριγλυκερίδια, Λιποπρωτεΐνη α
 Μειώνουν την HDL-C
 Προάγουν τη χρόνια φλεγμονή
 FDA (2003): Προειδοποιητική ετικέτα στις τροφές
 Σύσταση ΠΟΥ: <1% των ολικών θερμίδων (<2-3g/24ωρο)

24.  Σημαντικά δομικά υλικά των εγκεφαλικών κυττάρων
Βρίσκονται σε αφθονία
 Ω-3: Έλαια ψαριών, Έλαιο λιναρόσπορου, Καρύδια
 ALA (α-linolenic) → Φυτικές πηγές
 DHA + ΕΡΑ: Ψάρια & Θαλασσινά
 Ω-6: Φυτικά έλαια, Σπόρους, Σησαμέλαιο, Σογιέλαιο
 LA (Linoleic) → Φυτικές πηγές
 ARA (Arachidonic) → Κρέας, Αυγά, Γαλακτοκομικά
 DHA (Δοκοσοεξανοϊκό): Μοναδικό μόριο, κριτικής σημασίας για την
ανάπτυξη του εγκεφάλου & της οπτικής οδού. Προστατεύει τα νευρικά
κύτταρα από την απόπτωση που συνδέεται με το στρες
Πολυακόρεστα ω-3 & ω-6
λιπαρά οξέα

25.  Ω-3 Λιπαρά Οξέα:
 ↓ τριγλυκεριδίων, ↓ LDL-C, ↑ HDL-C,
 Αντι-αρρυθμική, Αντι-θρομβωτική & Αντι-
φλεγμονώδη δράση
 Βελτίωση ενδοθηλιακής λειτουργίας
 Ω-6 Λιπαρά Οξέα: Υπερκατανάλωση
 Καρκινογένεση, Αλλεργία, Εκφυλιστικές νόσους
 ↓ LDL & ↓ HDL
Πολυακόρεστα ω-3 & ω-6
λιπαρά οξέα

26.  Σχέση ω6/ω3 1:1 έως 4:1
 Δυτικού τύπου διατροφή: 20-40: 1
 Ελλάδα προ 1960: 1-2 : 1
 Αναπτυγμένες χώρες: πρόσληψη ω-3<150mg/μέρα
(χαμηλότερη στα παιδιά)
 Διεθνείς οργανώσεις συνιστούν:
 Γενικό πληθυσμό-Καρδιαγγειακή υγεία: EPA+DHA
> 500mg/μέρα
 Άλλες καταστάσεις που αφορούν τη διανοητική υγεία:
EPA+DHA τουλάχιστον 1000mg/μέρα
ISSFAL 2004, 2009; UK JHCI 2005, APA Freeman et al 2006, Hibbeln & Davis 2009)
Πολυακόρεστα ω-3 & ω-6
λιπαρά οξέα

27. Μονοακόρεστα λιπαρά οξέα (10-15%)
 Περιέχονται σε: Φυτικά έλαια, (π.χ. ελαιόλαδο, ηλιέλαιο),
φυστικοβούτυρο, ξηρούς καρπούς (π.χ. καρύδια,
αμύγδαλα), σπόρους, αβοκάντο
 Ολεϊκό οξύ → από τα πιο συνήθη λιπαρά οξέα της
μυελίνης
 Σύσταση: Κατανάλωση ελαιόλαδου (σαλάτες-
μαγειρευτά)
 Τα λιπίδια «κτίζουν» τον εγκέφαλο
Μονοακόρεστα λιπαρά
οξέα

28. 1η Ομάδα τροφών: κρέας, ψάρια &
θαλασσινά, όσπρια, αυγά, ξηροί
καρποί
 Fe: 7 φορές > απορρόφηση
 Άπαχα - Αφαίρεση λίπους (& πέτσας) πριν το μαγείρεμα
 Επεξεργασμένα (π.χ. αλλαντικά, λουκάνικα) &
προπαρασκευασμένα π.χ. προτηγανισμένο κοτόπουλο: δεν
συνιστώνται
 Ψήσιμο στο φούρνο ή μαγείρεμα σε κατσαρόλα: ΝΑΙ
 Τηγάνισμα, Σωτάρισμα: ΌΧΙ
 Σύσταση: Κατανάλωση 2-3 φορές/εβδομάδα
1 Μερίδα: 60-150g ανάλογα με ηλικία/φύλο/άθληση

29. 1η Ομάδα τροφών: κρέας, ψάρια &
θαλασσινά, όσπρια, αυγά, ξηροί
καρποί
 Πλουσιότερη πηγή ω-3 λιπαρών οξέων
 Ψητά ή βραστά
 Προτηγανισμένα: ↓ ω-3 & ↑ trans-λιπαρά οξέα
 Επιλογή: ψάρια με χαμηλή περιεκτικότητα σε υδράργυρο &
άλλες τοξικές ουσίες
 Προσοχή ! Όχι πάνω από 0,1μg Hg/ Kg/ημέρα
 Σύσταση: Κατανάλωση 2-3 φορές/εβδομάδα: εάν είναι
δυνατόν διαφορετικό ψάρι κάθε φορά
1Μερίδα: 60-150g ανάλογα με ηλικία/φύλο/άθληση

30. 1η Ομάδα τροφών: κρέας, ψάρια &
θαλασσινά, όσπρια, αυγά, ξηροί
καρποί
Τα κατά τεκμήριο πιο ασφαλή ψάρια είναι:
 Τα μικρά σε μέγεθος
 Αυτά που δεν ζουν πολύ
 Αυτά που κολυμπούν σε ανοικτές θάλασσες
 Εγχώριας προέλευσης: οι ελληνικές θάλασσες
θεωρούνται από τις λιγότερο μολυσμένες.
 Ιχθυοτροφείου, μακριά από κατοικημένες περιοχές (νερά
σχετικά καθαρά) και δεν χορηγούνται φάρμακα
.

31. 1η Ομάδα τροφών: κρέας, ψάρια &
θαλασσινά, όσπρια, αυγά, ξηροί
καρποί
 Ψάρια με χαμηλά ποσά Hg & πλούσια σε ω-3 λιπαρά
όπως:
σαρδέλα, μαρίδα, γαύρος, βακαλάος, γλώσσα, γόπα, πέρκα,
κουτσομούρα, πέστροφα, κ.ά.
 σολωμός άγριος και ΌΧΙ ιχθυοτροφείου
 Ψάρια με υψηλά ποσά Hg π.χ. καρχαριοειδή, ξιφίας
 Ψάρια μολυσμένα με άλλα βαρέα μέταλλα, φυκοτοξίνες,
διοξίνες & χημικά πλαστικών π.χ.
Κλειστών θαλασσών κοντά σε κατοικημένες ή βιομηχανικές
περιοχές
.
Περιέχει PCB (διοξίνη):
σχετίζεται με διάφορες
μορφές καρκίνου &
συνθετική ασταξανθίνη (για
να δώσει το ροζ χρώμα του
άγριου σολωμού)

32. Κατηγορίες θαλασσινών
 Μαλακόστρακα: αστακοί, γαρίδες, καβούρια
 Οστρακοειδή: μύδια, στρείδια, κυδώνια
 Κεφαλόποδα: σουπιές, καλαμάρια, χταπόδια
Πλούσια πηγή
 Πρωτεϊνών υψηλής βιολογικής αξίας
 Βιταμινών (Α, Β1, Β2, Β3, C, D)
 Μετάλλων & Ιχνοστοιχείων (Fe, Cu, Mg, Ca, Mn & P, Zn,
Se, F, I & Β12) (κυρίως μύδια & γαρίδες)
 Προσοχή ! Ορισμένα είδη περιέχουν ↑ ποσά Hg, Cd & Pb
1η Ομάδα τροφών: κρέας, ψάρια &
θαλασσινά, όσπρια, αυγά, ξηροί
καρποί

33.  ↓ περιεκτικότητα σε κορεσμένα & trans-λιπαρά
 ↑ περιεκτικότητα σε πολυακόρεστα ω-3 λιπαρά οξέα
 Χοληστερόλη: χαμηλότερη από κρέας & βούτυρο
 ↑ περιεκτικότητα σε στερόλες (κυρίως οστρακοειδή) γιατί
διατρέφονται με φυτοπλαγκτόν, που είναι πλούσιο σε
στερόλες
 Οι στερόλες ↓ την απορρόφηση της χοληστερόλης
 Η κατανάλωση συμβάλλει:
↓ LDL & τριγλυκεριδίων, ↑ HDL
1η Ομάδα τροφών: κρέας, ψάρια &
θαλασσινά, όσπρια, αυγά, ξηροί
καρποί
Γεωπονικό Πανεπιστήμιο, National Heart & Lung Institute- USA

34. φακές, φασόλια, ρεβίθια, κουκιά, μπιζέλια, σόγια, φάβα
 Σημαντική πηγή φυτικών πρωτεϊνών (22%), σύνθετων
υδατανθράκων (55-60%), φυτικών ινών (2,4%), βιταμινών (Β1,
Β2, φολικό οξύ) & μετάλλων (Ca, Fe, K, P)
 Χαμηλή περιεκτικότητα σε κορεσμένα λιπαρά & Na
 Δεν περιέχουν χοληστερόλη
 Φυτικές ίνες: συμβάλουν σημαντικά στη ↓ χοληστερόλης &
στη ↓ της επίδρασης τοξικών συστατικών της τροφής στο
γαστρεντερικό σύστημα
 Σύσταση: 2 γεύματα / εβδομάδα
 1 Μερίδα 60-200gr (ανάλογα με ηλικία)
1η Ομάδα τροφών: κρέας, ψάρια &
θαλασσινά, όσπρια, αυγά, ξηροί
καρποί

35.  Υψηλή διατροφική αξία: συνέβαλε αποτελεσματικά στην
επιβίωση του ανθρωπίνου είδους, ειδικά σε περιόδους
υποσιτισμού
 Συγγραφέας Ουμπέρτο Έκο: «Χωρίς τα όσπρια ο Ευρωπαϊκός
πληθυσμός δεν θα είχε διπλασιαστεί σε μόλις λίγους αιώνες
…».
 Λαοί της λεκάνης της Μεσογείου: ραχοκοκαλιά της
καθημερινής διατροφής
 Έλληνες: βασικό διατροφικό & πολιτισμικό (φασολάδα)
στοιχείο
1η Ομάδα τροφών: κρέας, ψάρια &
θαλασσινά, όσπρια, αυγά, ξηροί
καρποί

36. Μπορούν να αντικαταστήσουν το κρέας?
 Πρωτεΐνες: δεν είναι ίδιας βιολογικής αξίας με του
κρέατος
 Fe: δεν απορροφάται στον ίδιο βαθμό
 Συνδυασμός με δημητριακά π.χ. ρύζι → όλα τα
απαραίτητα αμινοξέα
 Λήψη τροφής πλούσιας σε βιταμίνη C π.χ. φρούτου
μετά το γεύμα → ↑ την απορρόφηση Fe
1η Ομάδα τροφών: κρέας, ψάρια &
θαλασσινά, όσπρια, αυγά, ξηροί
καρποί

37.  ΠΟΤΕ δεν αποκλείονται από τη διατροφή των παιδιών
 Λεύκωμα 2 αυγών ισοδύναμο με λεύκωμα 30γρ. κρέατος
 Βιταμίνες (A, B, D, E) & Ιχνοστοιχεία (Σίδηρος, Σελήνιο)
 Ουσίες απαραίτητες για τον εγκέφαλο (χολίνη →
ακετυλοχολίνη)
 Ουσίες (Lutein & Zeixanthin) που προφυλάσσουν από την
εκφύλιση της ωχράς και τον καταρράκτη
 Λεκιθίνη: κάνει τη χοληστερόλη «μη διαθέσιμη για
απορρόφηση»
 Μόρια χοληστερόλης: LDL-C: λιγότερο αθηρογόνα
HDL-C: πιο αποτελεσματικά
 Σύσταση: 3-5/εβδομάδα (> 2 χρόνων)
1η Ομάδα τροφών: κρέας, ψάρια &
θαλασσινά, όσπρια, αυγά, ξηροί
καρποί

38.  Πλούσιοι σε ω-3 λιπαρά, φυτικές ίνες, βιταμίνες (π.χ. Α,
Ε, Κ, Β), μέταλλα & ιχνοστοιχεία (π.χ. Mg, Ca, Mn, Cu, K,
Fe, Se)
(κυρίως Αμύγδαλα, Καρύδια & Κελυφωτά φυστίκια)
 Καρύδια: ω-3 & ω-6: 70% του λίπους
 Φιστίκια Αιγίνης: 25g φιστίκια →10% των ημερησίων
αναγκών σε B6, θειαμίνη, Mg, Ρ, Cu & φυτικές ίνες
 Κατανάλωση 50g φιστικιών/ημέρα → σημαντική ↓
χοληστερόλης
1η Ομάδα τροφών: κρέας, ψάρια &
θαλασσινά, όσπρια, αυγά, ξηροί
καρποί

39.  Μαύρη Σταφίδα: Διατροφικός «θησαυρός»
 Πλούσια σε Fe, Κ, Se, απλούς υδατάνθρακες, βιταμίνη C
(100gr → 300mg C), Α & Β, αντιοξειδωτικούς παράγοντες,
φυτικές ίνες
 Ευεργετικές δράσεις στο καρδιαγγειακό σύστημα
 Μειώνουν τον κίνδυνο ορισμένων μορφών καρκίνου
 Σύσταση (Παραδοσιακή Μεσογειακή Διατροφή):
Κατανάλωση μιας μικρής χούφτας ανάλατων
ξηρών καρπών 3-4 φορές/εβδομάδα
1η Ομάδα τροφών: κρέας, ψάρια &
θαλασσινά, όσπρια, αυγά, ξηροί
καρποί

40.  Πρωτεΐνη υψηλής βιολογικής αξίας
 Πρακτικά: μοναδική πηγή ασβεστίου
 Παιδιά 1,5-5 χρόνων που
κατανάλωναν περισσότερα
γαλακτοκομικά είχαν στην εφηβική
ηλικία χαμηλότερη πίεση
 Σύσταση: 2-4 μερίδες/μέρα ανάλογα με
ηλικία / φύλο /άθληση
 1 ποτήρι γάλα (~300mg)
 1 γιαούρτι (~250-400mg)
 30g τυρί (~300-400mg)
Γάλα
Γιαούρτι
Τυριά
2η Ομάδα τροφών: Γάλα &
Γαλακτοκομικά προϊόντα
Rangan et al. Eur J Clin Nutr 2012, Moore et al. Epidemiology 2005

41. Γάλα - γαλακτοκομικά προϊόντα με
χαμηλά ή χωρίς λιπαρά
Μειονεκτούν των πλήρων σε λιπαρά
προϊόντων ?
Με την αφαίρεση λίπους η περιεκτικότητα σε:
 Πρωτεΐνες, Ca, P
 Βιταμίνες του συμπλέγματος Β
παραμένει ίδια
Η περιεκτικότητα σε:
 Λιποδιαλυτές βιταμίνες Α και D
μειώνεται
 Ελλάδα:
φρέσκα γάλατα → μη εμπλουτισμένα σε
βιταμίνες Α και D
Γάλα
Γιαούρτι
Τυριά

42. Γάλα και γαλακτοκομικά
προϊόντα με μειωμένα ή καθόλου
λιπαρά: Σε όλα τα παιδιά ?
 Μειωμένα Λιπαρά
 Παιδιά < 2 χρόνων: ΟΧΙ
 Παιδιά > 2 χρόνων: ΝΑΙ
 Χωρίς να επηρεαστεί η διαδικασία αύξησης και ανάπτυξης
 Υπέρβαρα - Παχύσαρκα
 Διαταραχές των λιπιδίων
 Πλήρως αποβουτυρωμένα προϊόντα
 Παιδιά < 5 χρόνων: ΌΧΙ
 Παιδιά > 5 χρόνων: ΠΟΛΥ ΣΠΑΝΙΑ
 Σοβαρές παθολογικές καταστάσεις

43. 3η Ομάδα τροφών: Δημητριακά
δημητριακά-ψωμί-ζυμαρικά-
ρύζι-πατάτες
 Σημαντικές πηγές πρωτεΐνης, Πολυσακχαριτών, Φυτικών
ινών, βιταμινών συμπλέγματος Β
 Ολικής αλέσεως & Επεξεργασμένα
 Επεξεργασμένα: λιγότερες φυτικές ίνες, σίδηρο & βιταμίνες Β
 Εμπλουτισμένα: Βιταμίνες & Σίδηρος, ΌΧΙ φυτικές ίνες
 50% προσλαμβανόμενων: ολικής αλέσεως
 Πολυσακχαρίτες: βραδύτερη απορρόφηση gl→ ↓ κίνδυνος ΣΔ2
 Σύσταση: 6-11 μερίδες/μέρα (ανάλογα με ηλικία/φύλο/άθληση)
 ½ κούπα μαγειρεμένα= ~50g, 1 φέτα ψωμί=~25-30g

44. Πρόσθετες Φυτικές ίνες:
Μπορούν να
καταναλώνονται σε
απεριόριστα ποσά;
 Υπερβολική πρόσληψη: Πιθανή δυσμενής επίδραση στην
αύξηση
 Υπερ-κατανάλωση φυτικού οξέος: Αναστολή απορρόφησης
σιδήρου και άλλων μετάλλων
 Συνιστώμενη Καθημερινή πρόσληψη
 Μικρής ηλικίας παιδιά: g = ηλικία (χρόνια) + 5
 Μεγαλύτερα παιδιά και Έφηβοι: έως 14 g/1000cal,
max: 35 g

45. 4η + 5η Ομάδα τροφών: Φρούτα +
Λαχανικά
 Περιλαμβάνονται: Φρέσκα, κατεψυγμένα, κονσερβοποιημένα,
αποξηραμένα & 100% χυμοί φρούτων & λαχανικών
 Πλούσια σε:
 Υδατοδιαλυτές φυτικές ίνες όπως είναι η πηκτίνη
 Βιταμίνες - Αντιοξειδωτικούς παράγοντες (Α, C, Κ, Φυλλικό οξύ)
 Μέταλλα (Κ, Mg)
 Συνιστώνται ολόκληρα φρούτα και όχι χυμοί
 Σύσταση: 2-4 & 3-5 μερίδες/μέρα (ανάλογα με ηλικία/φύλο/άθληση)
 Να καταναλώνονται σε κάθε γεύμα
 ΑΑΡ: χυμοί Όχι >120-160ml (1-6χρ.) & > 240-320ml (7-19χρ.)

46. 4η + 5η Ομάδα τροφών: Φρούτα +
Λαχανικά
 Μειώνουν
 Την απορρόφηση της χοληστερόλης
 Τα επίπεδα ολικής- & LDL-χοληστερόλης στο αίμα
 Τη γλυκόζη
 Αυξάνουν
 Την HDL-C
 Συμβάλουν
 Στη διατήρηση φυσιολογικής αρτηριακής πίεσης

47. 4η + 5η Ομάδα τροφών: Φρούτα +
Λαχανικά
Μία μπανάνα παρέχει
 Φυτικές ίνες: 10-12% ημερησίων αναγκών
 Βιταμίνη C: 17% των RDI
 Βιταμίνη B6: 22% των RDI
 Βιταμίνη Α, Φυλικό οξύ
 Μέταλλα: Mg, Mn
 Fe: Μικρά ποσά
 Ενέργεια: ~ 105 cal
 Φρουκτόζη: 5,72g
 Γλυκαιμικός δείκτης: Χαμηλός
 ΑΗΑ: Κατανάλωση φρουκτόζης να μην ξεπερνά τα 50-100 g/μέρα

48. 6η Ομάδα τροφών: Γλυκά-
Αναψυκτικά
 Χαμηλά σάκχαρα ή Χωρίς σάκχαρα
 Σάκχαρα: αντικατάσταση από διάφορες
«γλυκαντικές» ουσίες, με ελάχιστες ή
καθόλου θερμίδες
 > 300 Γλυκαντικές ουσίες: Γλυκαιμικά
σάκχαρα, πολυόλες, φυτικά & τεχνητά
βιομηχανοποιημένα γλυκαντικά
 Οργανισμοί Φαρμάκων & Τροφίμων:
ημερήσιες αποδεκτές ποσότητες (ADI)
« light» ή «ελαφριά» ή «με χαμηλές θερμίδες» προϊόντα

49. 6η Ομάδα τροφών: Γλυκά-
Αναψυκτικά
 Επιπτώσεις μακροχρόνιας ή συνδυαστικής
πρόσληψης στην υγεία: δύσκολα ελέγχονται
 Συμφωνούν: η κατανάλωση όσο το δυνατόν
λιγότερο επεξεργασμένων τροφών
συνδέεται με καλύτερη υγεία
 Συστήνεται αποφυγή κατανάλωσης: καμία
διατροφική αξία & κάθε ποτό διαίτης είναι
σαν μια δόση φαρμάκου
« light» ή «ελαφριά» ή «με χαμηλές θερμίδες» προϊόντα

50. Ασπαρτάμη Στέβια (Stevia rebaudiana)
 «Φυσικό» γλυκαντικό
 300 φορές πιο γλυκιά από τη
ζάχαρη
 FDA + EFSA:
 Μη καρκινογόνος
 Μη τοξική
 Ασφαλής για κατανάλωση
 Βρέφη & παιδιά: Δεν
υπάρχουν μελέτες
 Ένδειξη: Μόνο σε διαβήτη
 Έχει καρκινογόνο δράση ?
 Πλειοψηφία μελετών: ΌΧΙ
 Είναι ασφαλής στα παιδιά ?
 ΠΟΤΕ < 1 έτους
 Έχουν αναφερθεί:
• Επίδραση στη μάθηση – μνήμη,
Κεφαλαλγία,
• Νευροψυχιατρικές διαταραχές
(κρίσεις πανικού, νευρικότητα)
• Σπασμοί

51. Γλυκαιμικά Σάκχαρα
Σακχαρίνη
 Δυνητική τοξικότητα: ΌΧΙ σε παιδιά
& έγκυες.
Σουκραλόζη
 Παράγωγο της σουκρόζης,
 Μακροχρόνια λήψη → σοβαρές
ανοσολογικές και νευρολογικές
διαταραχές
 Δυνητική τοξικότητα: ΌΧΙ σε παιδιά
& έγκυες
Λευκή ζάχαρη
Η Υπερκατανάλωση
Προδιαθέτει σε:
 Παχυσαρκία, ΣΔ2
 Λιπώδη διήθηση ήπατος
 Τερηδόνα
 Οστεοπόρωση
 Αρθρίτιδα
Επιδρά σε:
 Άμυνα οργανισμού
 Πάγκρεας
 Επινεφρίδια
Ευθύνεται για:
Σχηματισμό ελεύθερων ριζών

52. Τρία σημεία κλειδιά στην
υγιεινή διατροφή
για σωστή αύξηση και
ανάπτυξη
 Εξυπνότερες επιλογές μέσα και μεταξύ των διαφόρων
ομάδων τροφών
 Επιλογή τροφών με υψηλή θρεπτική αξία
 Διατήρηση ισοζυγίου διατροφής-φυσικής
δραστηριότητας

53. Ισοζύγιο Διατροφής & Φυσικής Δραστηριότητας
προσλαμβανόμενη
ενέργεια
καταναλισκόμενη
ενέργεια

54. Αρχές Υγιεινής Διατροφής
 Τροφές
 ΌΧΙ «καλές» & «κακές»
 ΝΑΙ «καθημερινής κατανάλωσης» & «αραιής κατανάλωσης»
 Τι επηρεάζει την υγεία;
 ΌΧΙ: Περιστασιακή κατανάλωση μη θρεπτικών-υπερθερμιδικών
τροφών
 ΝΑΙ: Είδος τροφών καθημερινής κατανάλωσης
 Ποτέ δεν είναι ενωρίς για ένα παιδί να χτίσει υγιεινές συνήθειες
 Η αξία της υγιεινής και καλά ισοζυγισμένης διατροφής διδάσκεται μέσα
στην οικογένεια
 Πρότυπα: Γονείς και Μεγαλύτερα αδέλφια