อาณาจักรโพรติสตา
(KingdomProtista)
โดย...ครูปินัชยา นาคจารูญ
ลักษณะรูปร่างและการดารงชีวิต
เป็นยูคาริโอตกลุ่มแรกที่พัฒนามาจากโพรคาริโอตพบทั้งสิ่งมีชีวิตเซลล์เดียว
และโครงสร้างซับซ้อนมักเรียกว่า“โพรติสต์”
ไม่มีระยะตัวอ่อน(Embryo)
การดารงชีพมีทั้งชนิดที่เป็นผู้ผลิตผู้บริโภคและเป็นผู้ย่อยสลายอินทรีย์สาร
ลักษณะรูปร่างและการดารงชีวิต
 ได้แก่ โพรโทซัวราเมือกสาหร่ายบางชนิด
การเคลื่อนที่บางชนิดเคลื่อนที่ได้โดยใช้ซีเลีย แฟลกเจลลัม หรือซูโดโปเดียม
และบางชนิดเคลื่อนที่ไม่ได้
การสืบพันธุ์ทั้งแบบไม่อาศัยเพศ และแบบอาศัยเพศ เช่นคอนจูเกชัน ใน
พารามีเซียม ราดา และการปฏิสนธิ ที่พบในสาหร่าย
ลักษณะรูปร่างและการดารงชีวิต
ลักษณะรูปร่างและการดารงชีวิต
การแบ่งกลุ่มของโปรติสต์
โดย...ครูปินัชยา นาคจารูญ
2.1DivisionDiplomonadida (ไดโพลโมนาดิดา)
ยังไม่มี organelle มีนิวเคลียส2 อันมี Flagellaหลายเส้น
 เช่น Giardialamblia(ไกอาร์เดียแลมเบลีย): เป็นปรสิตในลาไส้เล็ก
ของคน(ท้องเสีย)
การจาแนกกลุ่มของโพรติสต์
2.2 DivisionParabasala (พาราบาซาลา)
ยังไม่มีorganelle มีFlagellaหลายเส้นเยื่อหุ้มลักษณะเป็นรอยหยัก
 เช่น Trichomonasvaginalis :เป็นปรสิตในช่องคลอด
และTrichonympha : อาศัยอยู่ในลาไส้ปลวกดารงชีพแบบภาวะพึ่งพากัน
2.2 DivisionParabasala (พาราบาซาลา)
2.3 DivisionKinetoplastida (ไคเนโตพลาสติดา)
เคลื่อนที่โดยใช้Flagella (9+2)มีทั้งที่เป็นผู้ผลิตผู้บริโภคและปรสิต
 มี Mitochondriaอันเดียวภายในมี DNAเรียกว่าKinetoplast
เช่นTrypanosoma : โรคเหงาหลับ(sleepingsickness)
2.3 DivisionKinetoplastida (ไคเนโตพลาสติดา)
2.4 Division Euglenophyta (ยูกลีโนไฟตา)
มี Chlorplastสามารถสังเคราะห์ด้วยแสงได้
 มีeyespotในการตอบสนองต่อแสง
ได้แก่ยูกลีนา(Euglena)และฟาคัส(Phacus)
2.4 Division Euglenophyta (ยูกลีโนไฟตา)
2.4 Division Euglenophyta (ยูกลีโนไฟตา)
2.5 Division Dinoflagellata(ไดโนแฟลกเจลเลตา)
 เป็นPhytoplanktonทั้งในน้าจืดและน้าทะเล
 มีแผ่นCelluloseอยู่ภายในมีลวดลายสวยงาม
บางชนิดมีการสะสมสารพิษ เกิดปรากฏการณ์ขี้ปลาวาฬ(redtide)
2.5 Division Dinoflagellata(ไดโนแฟลกเจลเลตา)
2.5 Division Dinoflagellata(ไดโนแฟลกเจลเลตา)
2.6 Division Apicomplexa (เอพิคอมเพลกซา)
 กลุ่มนี้ทุกชนิดเป็นปรสิตในสัตว์ไม่มีโครงสร้างในการเคลื่อนที่
 ได้แก่ Plasmodiumก่อโรคมาลาเรียในคนและสัตว์ มียุงก้นปล้องเป็นพาหะ
ในไทยเชื้อที่พบส่วนใหญ่คือP.falciparumและP.vivax
2.6 Division Apicomplexa (เอพิคอมเพลกซา)
2.6 Division Apicomplexa (เอพิคอมเพลกซา)
2.7 DivisionCiliophora (ซิลิโอฟลอรา)
 มีขนาดใหญ่เคลื่อนที่โดยใช้Ciliaอาศัยอยู่ในที่มีน้าหรือความชื้นสูง
 ตัวอย่างเช่น Stentor, Paramecium, Vorticella
มีการสืบพันธุ์แบบอาศัยเพศเรียกว่า Conjugation
ลักษณะรูปร่างและการดารงชีวิต
2.6 DivisionCiliophora (ซิลิโอฟลอรา)
2.6 DivisionCiliophora (ซิลิโอฟลอรา)
2.8DivisionOomycota (โอโอไมโคตา)
ได้แก่ watermold,whiterust(สนิมขาว),downymildews(ราน้าค้าง)
 ไม่มีรงควัตถุที่ใช้ในกระบวนการสังเคราะห์ด้วยแสง
 ไม่ได้จัดเป็นรา ส่วนใหญ่ดารงชีวิตเป็นผู้ย่อยสลายในน้า
2.8DivisionOomycota (โอโอไมโคตา)
2.8DivisionOomycota (โอโอไมโคตา)
2.8DivisionOomycota (โอโอไมโคตา)
2.9DivisionBacillariophyta (บาซิลลาร์โอไฟตา)
เรียกทั่วไปว่าไดอะตอม(Diatom)ผนังเซลล์มีสารพวกเพคทินและซิลิกา
 สังเคราะห์ด้วยแสงได้ มีลวดลายสวยงาม
 ไดอะตอมที่ตายแล้วเรียกว่า Diatomite ใช้ทาไส้กรอง
2.9DivisionBacillariophyta (บาซิลลาร์โอไฟตา)
2.10DivisionPhaeophyta (เฟโอไฟตา)
 เป็นสาหร่ายที่มีขนาดใหญ่และมีโครงสร้างซับซ้อน
ได้แก่สาหร่ายสีน้าตาล(ฟิวโคแซนทิน)เรียกว่าSeaweed
 เช่นสาหร่ายเคลป์ สาหร่ายทุ่น ลามินาเรีย พาไดนาฟิวกัส
2.10DivisionPhaeophyta (เฟโอไฟตา)
2.10DivisionPhaeophyta (เฟโอไฟตา)
2.10DivisionPhaeophyta (เฟโอไฟตา)
2.11 DivisionRhodophyta (โรโดไฟตา)
 มีสารสีไฟโคอีรีทินแคโรทีนและคลอโรฟิลล์
ได้แก่สาหร่ายสีแดง(red algae) เช่น จีฉ่าย (Porphyrasp.)นาเป็นอาหาร
สาหร่ายผมนาง(Gracilariasp.)ใช้ผลิตวุ้น
2.11 DivisionRhodophyta (โรโดไฟตา)
2.12 DivisionChlorophyta (คลอโรไฟตา)
สาหร่ายสีเขียว(greenalgae)มีลักษณะคล้ายพืช
มีโปรตีนสูงนิยมผลิตเป็นอาหารเสริมเช่นChlorella
ส่วนใหญ่พบในแหล่งน้าจืดบางชนิดอยู่ร่วมกับราเป็นlichens
2.12 DivisionChlorophyta (คลอโรไฟตา)
2.12 DivisionChlorophyta (คลอโรไฟตา)
2.13 DivisionGymnamoeba (จิมนามีบา)
เป็นกลุ่มที่มีความหลากหลายมากเช่นAmoeba
ส่วนมากเป็นผู้บริโภค มีบางชนิดเป็นผู้ย่อยสลาย
2.14 Division Entamoeba(เอนตามีบา)
E.histolytica เป็นปรสิตก่อให้เกิดโรคบิดมีตัว
E. gingivalis อาศัยในช่องปากคนเก็บเศษอาหารต่างๆ
2.14 Division Entamoeba(เอนตามีบา)
2.16 Division Myxogastrida(มิกโซแกสตริดา)
 เป็นราเมือกชนิด plasmodial slimemolds มีหลายนิวเคลียส
 พบระยะพลาสโมเดียมและระยะสร้างสปอร์ (สิ่งแวดล้อมไม่เหมาะสม)
2.17 Division Dictyostelida(ดิคไทออสเทลลิดา)
ราเมือกชนิดcellularslimemolds ที่เซลล์มี 1 นิวเคลียส
 จะดารงชีวิตเป็นเซลล์เดี่ยวมีลักษณะคล้ายอะมีบา
เมื่อสิ่งแวดล้อมไม่เหมาะสมเซลล์จะมารวมกลุ่มเรียกว่าslug
2.17 Division Dictyostelida(ดิคไทออสเทลลิดา)
2.17 Division Dictyostelida(ดิคไทออสเทลลิดา)
2.17 Division Dictyostelida(ดิคไทออสเทลลิดา)
การแบ่งกลุ่มของโปรติสต์
โดย...ครูปินัชยา นาคจารูญ
3.1 ดิโพลโมนาดิดา และพาราบาซาลา
เป็นกลุ่มของโพรทิสต์ที่เป็นเซลล์ยูคาริโอตที่ยังไม่มีออร์แกเนลล์
3.2 ยูกลีโนซัว(Euglenozoa)
เป็นโพรทิสต์กลุ่มที่เคลื่อนที่โดยใช้แฟลเจลลา เช่นยูกลีนาและทริปพาโนโซมา
3.3 แอลวีโอลาตา(Alveolata)
เป็นโพรทิสต์ ที่มีช่องว่างเล็กๆใต้เยื่อหุ้มเซลล์ที่เรียกว่าแอลวีโอไล(alveoli)
ได้แก่ พวกไดโนแฟลเจลเลต( Phytoplankton)
3.3 แอลวีโอลาตา(Alveolata)
เป็นโพรทิสต์ที่มีช่องว่างเล็กๆใต้เยื่อหุ้มเซลล์ที่เรียกว่าแอลวีโอไล(alveoli)
1) ไดโนแฟลเจลเลต เช่นPhytoplankton
2) เอพิคอมเพลซาได้แก่ Plasmodiumที่ก่อโรคมาลาเรีย
3) ซิลิเอต(Ciliates)เป็นโพรทิสต์ที่ใช้ซิเลียในการเคลื่อนที่
3.4สตรามีโนพิลา(Stramenopila)
มีกระบวนการสังเคราะห์ด้วยแสง จึงเรียกกลุ่มนี้ว่าสาหร่ายหรือแอลจี(algae)
เซลล์สืบพันธุ์มีแฟลเจลลาที่มีขนและไม่มีขน
ได้แก่สาหร่ายสีน้าตาล และไดอะตอม
2.10DivisionPhaeophyta (เฟโอไฟตา)
3.5โรโดไฟตา (Rhodophyta)
 เป็นสาหร่ายที่ไม่มีระยะที่มีแฟลกเจลลา
3.6 คลอโรไฟตา(Chlorophyta)
 มีลักษณะคล้ายพืชทั้งในแง่โครงสร้างผนังเซลล์และส่วนประกอบของสารสี
มีความสัมพันธ์ที่ใกล้ชิดกันทางวิวัฒนาการกับพืช
3.7 ไมซีโทซัว(Mycetozoa)
 โพรทิสต์กลุ่มนี้ว่าราเมือกพบในบริเวณที่ชื้นแฉะและตามขอนไม้
3.8 ไรโซโพดา(Rhizopoda)
 เป็นโพรทิสต์ที่มีการเคลื่อนที่หรือกินอาหารโดยการสร้างเท้าเทียมเช่น
อะมีบา, แอนตามีบา

อาณาจักรโพรติสตา