ลำต้ภ(Stem)
เป็ภโครงสร้ำงของฟืช๊ี่เจริรถัดขึ้ภมำจำกรำก๊ำหภ้ำ๊ี่ชูกิ่งใบ ดอกผล
 และ๊ำหภ้ำ๊ี่ลำเลียงอำหำรธำตุอำหำรและภ้ำ
1) เภื้อเยื่อเจริรปลำยยอด
เป็ภบริเวมปลำยสุดของลำต้ภเซลลยบริเวมภี้จะแบ่งตัวอยู่ตลอดเวลำ
 และ๊ำหภ้ำ๊ี่ลำเลียงอำหำรธำตุอำหำรและภ้ำ
เภื้อเยื่อเจริรปลำยยอด
2) ใบเริ่มเกิด(leafprimordium)
อยู่ตรงด้ำภข้ำงของปลำยยอดส่วภ๊ี่เป็ภขอบของควำมโค้ง
 ต่อไปจะฟัพภำเป็ภใบอ่อภ
3) ใบอ่อภ(young leaf)
เป็ภใบ๊ี่ยังเจริรเติบโตไม่เต็ม๊ี่ ยังมีกำรแบ่งเซลลย และเจริรเติบโต
 บริเวมใบอ่อภจะมีตำตำมซอกเริ่มเกิดซึ่งจะกลำยเป็ภกิ่ง
4) ลำต้ภอ่อภ(young stem)
อยู่ถัดจำกตำแหภ่งใบเริ่มเกิดลงมำ เป็ภระยะ๊ี่ยังเจริรไม่เต็ม๊ี่
 ยังแบ่งเซลลยเฟื่อเฟิ่มจำภวภและขยำยขภำดต่อไปได้อีก
1) เอฟิเดอรยมิส( Epidermis)
อยู่ชั้ภภอกสุดอำจเปลี่ยภแปลงไปเป็ภขภหภำมหรือเซลลยคุม
เอฟิเดอรยมิส( Epidermis)
อยู่ชั้ภภอกสุดอำจเปลี่ยภแปลงไปเป็ภขภหภำมหรือเซลลยคุม
โครงสร้างภาคตัดขวางของลาต้น
2) คอรยเ๊กซย( Cortex)
มีอำมำเขตแคบกว่ำใภรำก เป็ภฟวกฟำเรงคิงมำและคอลเลงคิมำ
เห็ภไม่ค่อยชัดเจภ(โดยเฉฟำะใบเลี้ยงเดี่ยว)
โครงสร้างภาคตัดขวางของลาต้น
โครงสร้างภาคตัดขวางของลาต้น
3) สตีล( Stele)
มีอำมำเขตกว้ำงกว่ำใภรำก แบ่งออกจำกชั้ภของคอรยเ๊กซยได้ไม่ชัดเจภภัก
ส่วภประกอบของสตีล( Stele)
ก. กลุ่ม๊่อลำเลียง(Vascular Bundle)
อยู่เป็ภกลุ่มๆด้ำภใภเป็ภไซเลมด้ำภภอกเป็ภโฟลเอ็ม
ใบเลี้ยงคู่จะเรียงตัวใภแภวรัศมีเดียวกัภ ส่วภใบเลี้ยงเดี่ยวจะกระจำยตัว
ส่วภประกอบของสตีล( Stele)
โครงสร้างภาคตัดขวางของลาต้น
ข. วำสคิวลำรยเรยย(Vascular Ray)
ฟบใภใบเลี้ยงคู่เป็ภเซลลยฟำเรงคิมำ๊ี่อยู่ระหว่ำงกลุ่ม๊่อลำเลียง
เป็ภจุดเชื่อมของฟิธกับคอรยเ๊กซย
ค. ฟิธ (Pith)
 อยู่ชั้ภใภสุด๊ี่ใจกลำงของลำต้ภใภใบเลี้ยงเดี่ยวจะมองไม่เห็ภขอบเขต
ประกอบด้วยเภื้อเยื่อฟำเรงคิมำ๊ำหภ้ำ๊ี่สะสมแป้งหรือสำรต่ำงๆ
ช่องฟิธ( PithCavity)
ฟบใภฟืชใบเลี้ยงเดี่ยวบำงชภิด๊ี่เมื่อมีอำยุมำกขึ้ภ
ฟบว่ำใจกลำงของต้ภจะสลำยกลำยเป็ภช่องเช่ภไผ่ และหร้ำ
ช่องฟิธ( PithCavity)
กำรเจริรเติบโตขั้ภ๊ี่2 (SecondaryGrowth)
ฟบใภฟืชใบเลี้ยงคู่บริเวมแคมเบียม๊่อลำเลียง(VascularCambium)
โดยเซลลย๊ี่อยู่ไกลจำกแคมเบียม๊่อลำเลียง ถือเป็ภขั้ภแรก(อำยุมำกกว่ำ)
การเจริญเติบโตขั้นที่ 2 (Secondary Growth)
กำรเจริรเติบโตขั้ภ๊ี่2 (SecondaryGrowth)
วงป๋ (Annual ring)
ใภรอบ1 ป๋ จะมีกำรเจริรเติบโตขั้ภ๊ี่ 2 มำกหรือภ้อยตำมปริมำมภ้ำและอำหำร
ภ้ำและแร่ธำตุมำกไซเลมจะเจริรเร็ววงกว้ำงสีจำง
 ภ้ำและแร่ธำตุภ้อย ไซเลมจะเจริรช้ำ วงแคบสีเข้ม
วงป๋ (Annual ring)
วงป๋ (Annual ring)
วงป๋ (Annual ring)
1) แก่ภไม้(Heartwood)
คือXylem๊ี่มีอำยุมำกสุดจะอยู่ใภสุดและจะไม่๊ำหภ้ำ๊ี่ลำเลียงภ้ำอีก
จะสีเข้มกว่ำและแข็งแรงกว่ำบริเวมอื่ภๆ
2) กระฟี้ไม้ (SapWood)
คือXylem๊ี่ยังลำเลียงภ้ำอยู่อยู่ถัดจำกแก่ภไม้ มักจะมีสีจำงกว่ำ
องค์ประกอบของเนื้อไม้
3) เปลือกไม้(Bark)
 ส่วภ๊ี่อยู่ถัดจำกVascular Cambium ออกไปข้ำงภอก
ใภต้ภไม้๊ี่มีอำยุภ้อยเปลือกไม้จะประกอบด้วยEpidermisCortexและPholem
ต้ภไม้๊ี่มีอำยุมำกจะประกอบด้วยCork CorkCambiumและPholem
เปลือกไม้ (Bark)
เปลือกไม้ (Bark)
องค์ประกอบของเนื้อไม้
1) ลำต้ภเหภือดิภ
ก.ไม้ยืภต้ภ(Tree)
ข. ต้ภไม้ฟุ่ม(Shrub)
ค. ต้ภไม้ล้มลุก(Herb)
ง. ลำต้ภเหภือดิภ๊ี่เปลี่ยภแปลงไป๊ำหภ้ำ๊ี่ฟิเศษ
ชนิดของลาต้น
ชนิดของลาต้น
ต้นไม้พุ่ม (shrub)
ชนิดของลาต้น
ต้นไม้ล้มลุก (herb)
ง. ลำต้ภเหภือดิภ๊ี่เปลี่ยภแปลงไป๊ำหภ้ำ๊ี่ฟิเศษ
1) ลำต้ภเลื้อย(creeping stem)
เป็ภลำต้ภ๊ี่เลื้อยขภำภไปตำมผิวดิภหรือภ้ำ ตำมข้อมักมีรำกงอก
เช่ภผักบุ้ง ผักตบชวำแตงโมฟัก๊องและสตอเบอรี่
ลาต้นเหนือดินที่เปลี่ยนแปลงไปทาหน้าที่พิเศษ
ครีพพิง สเต็ม (creeping stem)
2) ลำต้ภไต่( Climbingstem)
เป็ภลำต้ภอ่อภ ๊ี่เลื้อยหรือไต่ขึ้ภ๊ี่สูง
 แบ่งออกเป็ภชภิดต่ำงๆตำมลักษมะของกำรไต่
 กำรฟัภเกลียว, มือเกำะ, รำกไต่ , หภำม
กำรฟัภเกลียว(twining stem)
 เช่ภต้ภถั่วต้ภบอระเฟ็ดและเถำวัลยยต่ำงๆ
ลาต้นเหนือดินที่เปลี่ยนแปลงไปทาหน้าที่พิเศษ
2.1 ทวินนิง สเต็ม (twining stem)
มือเกำะ(tendril stem)
 เช่ภต้ภองุ่ภบวบภ้ำเต้ำฟัก๊องแตงกวำ
ลาต้นเหนือดินที่เปลี่ยนแปลงไปทาหน้าที่พิเศษ
2.2 มือเกาะ (tendril stem)
รำกไต่ (Root climbing)
 มีรำก๊ี่งอกออกมำตำมข้อเฟื่อไต่ขึ้ภ๊ี่สูงเช่ภฟริกไ๊ยฟลู และฟลูด่ำง
2.3 รูท ไคลบบิง (root climbing)
ง. หภำม (stem spine)
 เช่ภเฟ์่องฟ้ำ มะภำว มะกรูด ไผ่ และไมยรำบ
2.4 หนาม (stem spine)
ก. แง่งหรือ ไรโซม(Rhizome)
 มีกำรสะสมอำหำร เช่ภขมิ้ภขิง ข่ำ
ข. ู๊เบอะ(Tuber)
 เป็ภลำต้ภใต้ดิภ๊ี่เติบโตมำจำกปลำยไรโซมแต่จะอวบอ้วภกว่ำ
 เช่ภหัวมัภฝรั่งหัวมัภมือเสือ มัภกลอย
ู๊เบอะ(Tuber)
ค.หัวกลีบหรือบัลบย(Bulb)
 บริเวมปล้อง๊ี่ลำต้ภมีใบเกล็ด๊ี่ซ้อภกัภหลำยชั้ภจภเห็ภเป็ภหัว
 อำหำรสะสมอยู่ใภใบเกล็ดเช่ภหัวหอมหัวกระเ๊ียม
บัลบ (bulb)
บัลบ (bulb)
บัลบ (bulb)
ง. คอรยม(Corm)
 มีลักษมะลำต้ภคล้ำยบัลบยแต่จะมีอำหำรละสมอยู่ใภลำต้ภแ๊ภใบเกล็ด
 เช่ภเผือก, แห้ว
คอร์ม (Corm)
คอร์ม (Corm)

บทที่ 11 โครงสร้างและหน้าที่ของพืช ลำต้น (3)