Management Effectiveness Tracking Tool (METT) เป็นเครื่องมือประเมินประสิทธิภาพการจัดการพื้นที่คุ้มครอง มีมาตรฐานและสามารถใช้ได้ในทุกๆ พื้นที่ทั่วโลก

2. เครื่องมือการประเมินประสิทธิภาพการจัดการพื้นที่คุมครอง
ที่ปรึกษา ธัญญา เนติธรรมกุล อธิบดีกรมอุทยานแหงชาติ สัตวปา และพันธุพืช
Martin Hart-Hansen United Nations Development Programme
สุธาริน คูณผล Programme Specialist – Team Leader/UNDP
เรียบเรียง ทรงธรรม สุขสวาง ผูตรวจราชการกรมอุทยานแหงชาติ สัตวปา และพันธุพืช
รักษาราชการแทนผูอำนวยการสำนักอุทยานแหงชาติ
ผูอำนวยการโครงการเรงเสริมความยั่งยืนของระบบ
การจัดการพื้นที่คุมครอง (CATSPA)
ทวี หนูทอง ที่ปรึกษาการจัดการพื้นที่คุมครองโครงการ CATSPA
คณะทำงาน หทัยรัตน นุกูล คมกริช เศรษบุบผา วัชระ สาลี กัญจนสุรีย ยิ้มสาลี
มลวิภา ณ นรงค อรญา รอดขวัญ วิไลวรรณ แสนภักดี วรรณพร ภารสงัด
จิตวดี ขุนวงษา สุปราณี กองทัพ
ภาพประกอบ ทรงธรรม สุขสวาง
ธนากร หงษพันธ
สายัณห เทียรอุดมสาวาส
กรมชลประทาน

3. คำนำ
การดำเนินงานบริหารจัดการพื้นที่คุมครองหลายๆแหงทั่วโลกในปจจุบัน พบวาการดำเนินงานไมเปนไป
ตามเปาหมายของวัตถุประสงค ขอมูลเหลานี้สามารถทราบไดจากการประเมินประสิทธิภาพการจัดการพื้นที่คุมครอง
โดยใชเครื่องมือที่เรียกวา Management Effectiveness Tracking Tool หรือ METT หนวยงานตางๆที่เกี่ยวของ
ไมวาจะเปน WCPA,WWF UNDP/GEF หรือ The World Bank ไดมีการนำเอาแบบการประเมินประสิทธิภาพ
พื้นที่คุมครองมาใชเปนเครื่องมือประเมินผลโครงการที่หนวยงานดังกลาวสนับสนุนดานงบประมาณ หรือปจจัย
นำเขาอื่นๆที่ใชในการจัดการพื้นที่คุมครอง พรอมกับพัฒนารูปแบบการประเมินใหเหมาะสมกับพื้นที่ที่ตั้งของ
พื้นที่คุมครองหรือของแตละประเทศ ทั้งนี้ IUCN/WCPA ไดกำหนดเครื่องมือในการประเมินประสิทธิภาพการ
จัดการพื้นที่คุมครอง และใหมีมาตรฐานและสามารถใชไดในทุกๆพื้นที่ทั่วโลก
กรมอุทยานแหงชาติ สัตวปา และพันธุพืช ไดรับงบประมาณจากองคกร UNDP/GEF ในโครงการ
เรงเสริมความยั่งยืนของระบบพื้นที่คุมครอง (Catalyzing Sustainability of Thailand’ s Protected Areas :
CATSPA) โดยมีเปาหมายเพื่อขจัดปญหา อุปสรรคตอความยั่งยืนในการจัดการพื้นที่คุมครอง โดยมุงเนนการ
พัฒนาระบบดานงบประมาณ และประสิทธิภาพในการจัดการ โดยมีระยะเวลาดำเนินการโครงการ 4 ป
(2554-2558) ตามแผนงาน/กิจกรรมกำหนดใหมีการพัฒนารูปแบบระบบฐานขอมูลเพื่อการจัดการและติดตาม
ประเมินผลตลอดจนการประยุกตใชเครื่องมือเทคนิคตางๆ เชน METT นี้ที่โครงการ UNDP/GEF กำหนดใหใช
เปนกรอบในการดำเนินงานของโครงการ CATSPA ดังกลาว
ในปจจุบันกรอบการประเมินประสิทธิภาพการจัดการพื้นที่คุมครองของ IUCN/WCPA เปนรูปแบบ
ที่มีมาตรฐาน เปนกรอบการปฏิบัติในพื้นที่คุมครองโดยทั่วไป ที่ประกอบดวยรายละเอียดของพื้นที่ คุณคาและ
ภัยคุกคาม กระบวนการวางแผนทุกกิจกรรม ทรัพยากรที่นำมาใชและกิจกรรมที่ไดดำเนินการบริหารจัดการ
ผลลัพธที่ไดรับตามกิจกรรมและผลประโยชนที่ไดรับเปนวิธีการที่ดำเนินการไดงาย รวดเร็ว ตลอดจนผูที่นำไป
ใชไมจำเปนตองใชบุคลากรที่มีความรูความชำนาญมากนักและไมจำเปนตองใชงบประมาณมาก ผลสรุปจาก
การประเมินจะไดนำไปวิเคราะหจุดออนจุดแข็งของการจัดการพื้นที่คุมครอง เพื่อใหสามารถแกไขการบริหาร
จัดการในสวนที่ยังไมดีพอ ใหดีขึ้นหรือมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้นตอไป
ทั้งนี้หวังวาเครื่องมือการประเมินประสิทธิภาพการจัดการพื้นที่คุมครองนี้จะเปนเครื่องมือมาตรฐาน
ในการใชติดตามประเมินประสิทธิภาพของพื้นที่คุมครองตอไป
ดร.ทรงธรรม สุขสวาง
ผูอำนวยการสำนักงานโครงการ CATSPA
นายทวี หนูทอง
ที่ปรึกษาดานการจัดการพื้นที่คุมครอง โครงการ CATSPA
Protected Area Sustainability ก

4. คำยอที่เกี่ยวของ
CATSPA โครงการเรงเสริมความยั่งยืนของระบบการจัดการพื้นที่คุมครอง
Catalyzing Sustainability of Thailand’ s Protected Areas
METT เครื่องมือประเมินประสิทธิภาพการจัดการพื้นที่คุมครอง
Management Effectiveness Tracking Tool
WCPA The World Commission on Protected Area
WWF องคการกองทุนสัตวปาโลกสากล
Word Wide Fund for Nature
UNDP โครงการพัฒนาแหงสหประชาชาติ
United Nations Development Programme
GEF กองทุนสิ่งแวดลอมโลก
Global Environment Facility
IUCN สหภาพนานาชาติเพื่อการอนุรักษธรรมชาติและทรัพยากรธรรมชาติ
The World Conservation Congress
ข

5. สารบัญ
หนา
คำนำ ก
คำยอที่เกี่ยวของ ข
สารบัญ ค
บทนำ 1
วัตถุประสงค 5
คำอธิบายรายละเอียดในแบบประเมินประสิทธิภาพพื้นที่คุมครอง 7
ตอนที่ 1 7
ตอนที่ 2 : ขอมูลที่เกี่ยวกับภัยคุกคาม 7
ตอนที่ 3 : แบบประเมินพื้นที่คุมครอง 9
การใหคะแนนและการวิเคราะห 11
การวิเคราะหขอมูล 12
เอกสารประกอบการเรียบเรียง 12
แบบฟอรมเครื่องมือประเมินประสิทธิภาพการจัดการพื้นที่คุมครอง 13
สารบัญตาราง
1 สรุปกรอบการประเมินประสิทธิภาพของพื้นที่คุมครอง 4
สารบัญภาพ
1 กรอบกระบวนการปฏิบัติงาน 2
ตารางที่
ภาพที่
Protected Area Sustainability ค

6. เครื่องมือการประเมินประสิทธิภาพการจัดการพื้นที่คุมครอง
(Management Effectiveness Tracking Tool for Protected Areas : METT)
บทนำ
เครื่องมือการประเมินประสิทธิภาพการจัดการพื้นที่คุมครองเปนวิธีการคนหาขอมูลจากการปฏิบัติงานตาม
แผนงาน เพื่อใหผูบริหารหรือผูกำกับนโยบายใชในการพิจารณาสนับสนุนใหการปฏิบัติงานเปนไปตามเปาหมาย
และวัตถุประสงคของการจัดการพื้นที่คุมครองของแตละประเทศหรือภูมิภาคใหมีประสิทธิภาพ หลักการพิจารณา
การดำเนินงานจะประกอบไปดวย การวิเคราะหจุดออน จุดแข็งของการจัดการพื้นที่คุมครอง การวิเคราะหขอบเขต
ความรุนแรงและการกระจายของภัยคุกคาม การวิเคราะหขอบเขตของพื้นที่อนุรักษตางๆที่มีความสำคัญและมี
คุณคาของระบบนิเวศ เศรษฐกิจและสังคม มีการกำหนดแนวทางการดำเนินงานตามระดับความสำคัญของการ
จัดการหรือความจำเปนเรงดวนในการแกไขปญหา เทคนิคการพัฒนาในดานตางๆ ตามความสำคัญของนโยบาย
และแผนการติดตามผลขั้นตอนเพื่อสนับสนุนการจัดการพื้นที่คุมครองใหมีประสิทธิภาพ
ในการดำเนินงานตามแผนงานเพื่อประเมินประสิทธิภาพของการจัดการพื้นที่คุมครอง สามารถดำเนินการได
โดยวิธีการสัมภาษณ การประชุมเชิงปฏิบัติการในสวนกลางหรือการประชุมเชิงปฏิบัติการในพื้นที่ เพื่อใหผูเขา
ประชุมที่ประกอบดวยหัวหนาหนวยระดับพื้นที่ พนักงานเจาหนาที่ ผูกำกับนโยบายและผูมีสวนไดเสียใหขอคิดเห็น
วิเคราะหผลและจัดลำดับความสำคัญของกิจกรรม ซึ่งการดำเนินงานของผูที่จะดำเนินการประเมินจะประกอบ
ดวย 5 ขั้นตอน กลาวคือ
(1) ขั้นตอนการพิจารณาขอบเขตการประเมินประสิทธิภาพ
(2) การประเมินผลจากขอมูลที่เปนปจจุบัน
(3) การกำหนดแบบสอบถามที่ใชในการประเมิน
(4) การวิเคราะหขอมูล
(5) การวิเคราะหกิจกรรมที่จะดำเนินการตอไปพรอมกับขอคิดเห็นและขอเสนอแนะ
การประเมินประสิทธิภาพการจัดการพื้นที่คุมครองเปนการปฏิบัติตามแผนยุทธศาสตร จะเปนการประเมิน
ตามระยะเวลาที่กำหนดไวในแผนและขั้นตอนในการประเมินประสิทธิภาพมีความแตกตางกันไปขึ้นอยูกับพื้นที่
และขอมูลที่ตองการจะประกอบดวย
1. วิสัยทัศน เปาหมายและวัตถุประสงคที่กำหนดใหโครงการบรรลุผลที่กำหนดไว
2. การประเมินผลสภาพแวดลอม สถานภาพ ภัยคุกคามและปจจัยภายนอกที่มีผลทำใหไมบรรลุผล
ตามวัตถุประสงค
3. การประเมินผลความเหมาะสมของแผนและการจัดการใหเปนไปตามวัตถุประสงค
4. การประเมินผลดานทรัพยากรตางๆที่นำมาใชในการจัดการ
5. การประเมินผลดานกระบวนการการจัดการที่เปนไปหรือสอดคลองกับวัตถุประสงค
6. การประเมินผลความสำเร็จที่เกิดขึ้น
7. ผลกระทบที่เกิดขึ้นกับระบบการจัดการพื้นที่คุมครอง เชน การลดลงของพื้นที่คุมครอง
1

7. กรอบกระบวนการปฏิบัติงานตามเปาหมายและวัตถุประสงค
จุดออน จุดแข็ง
ของแผนยุทธศาสตร
ผลลัพธเปนไป
ตามวัตถุประสงค
หรือไม
เราตองการทราบอะไร
มีปจจัยภายนอก
อะไรบางที่มากระทบ
กับวัตถุประสงค
แผนการสนับสนุน
วัตถุประสงค
วัตถุประสงคที่กำหนด
กระบวนการจัดการเปน
ไปตามวัตถุประสงคหรือไม
การปฏิบัติตาม
วัตถุประสงค
ประสบความ
สำเร็จหรือไม
การประเมินผลและ
สิ่งสะทอนใหเห็น
วิสัยทัศน
เปาหมาย
และวัตถุประสงค
สภาพแวดลอม
และสถานภาพ
ผลที่ไดรับ
ผลลัพธของ
การจัดการ
กระบวนการ
จัดการ
เครื่องมือวัสดุ
อุปกรณ
การวางแผน
และรูปแบบ
ภาพที่ 1 : กรอบกระบวนการปฏิบัติงาน
สมมติฐาน
วิธีการที่จะดำเนินการประเมินประสิทธิภาพการจัดการพื้นที่คุมครอง จะขึ้นอยูกับขอสมมติฐาน ซึ่งไดกำหนด
ไวดังนี้
1. บทบาทหนาที่ของผูทำการประเมินประสิทธิภาพของพื้นที่คุมครองเปรียบเสมือนการทำงานที่อยูใน
อากาศที่วางเปลา คุณคาของขอมูลจะขึ้นอยูกับความพึงพอใจของหัวหนาหนวยงานพื้นที่ ผูบริหารและผูมีสวนไดเสีย
อากาศที่วางเปลาเปรียบเสมือนเปนชองวางในการรับขอมูลที่บุคคลดังกลาวจัดหาใหและผลลัพธที่ได
2. ตองยอมรับวาบทนิยามของพื้นที่คุมครอง หมายถึง “พื้นที่ดินและพื้นที่ทางทะเลที่จัดตั้งขึ้นเพื่อเปนการ
ปองกันและบำรุงรักษาความหลากหลายทางชีวภาพ รวมทั้งทรัพยากรธรรมชาติและทรัพยากรทางวัฒนธรรม
และคุณคาทางทัศนียภาพ การดำเนินงานโดยใชกฎหมายจัดตั้งและบริหารจัดการ”
Protected Area Sustainability 2

8. 3. วิธีการที่จะดำเนินการนี้เปนวิธีการที่งายที่เหมาะสมในการใชประเมินประสิทธิภาพการจัดการพื้นที่คุมครอง
ของรัฐมากกวาพื้นที่คุมครองของภาคเอกชนและสามารถที่จะนำไปปรับปรุงได ในการใชคำถามบางขอตองมีการ
ปรับปรุงใหเหมาะสม
4. วิธีการนี้สามารถนำไปปรับใชในการประเมินประสิทธิภาพการจัดการพื้นที่ปาไมหรือทุงหญา หรือพื้นที่ชุมน้ำ
โดยการปรับปรุงคำถามเสียใหมใหสอดคลองกับพื้นที่ ปจจุบันไดมีการปรับวิธีการสำหรับใชกับระบบนิเวศ
ทางทะเลดวยแลว
5. วิธีการนี้สามารถนำไปใชกับพื้นที่คุมครองทั้ง 6 ประเภท (ที่จัดแบงโดย IUCN) โดยมีความเหมาะสมกับ
พื้นที่คุมครองประเภทที่ 1-4 ไดเปนอยางดี สวนประเภทที่ 5 เรื่องของ Protected Landscapes - Seascapes
ตองการตัวชี้วัดที่ชัดเจน เขาใจไดงายและใหชุมชนมีสวนรวมเปนอยางมาก และประเภทที่ 6 Managed Resources
ตองการตัวชี้วัดดานการจัดการใหมีหลักการและหลักเกณฑที่ยั่งยืน
6. ผูบริหารและหัวหนาหนวยงานพื้นที่ตองมีความรูความเขาใจในขอมูล และคุนเคยกับขอมูลของพื้นที่
เปนอยางดี
7. วิธีการนี้สามารถนำไปใชกับพื้นที่คุมครองอื่นๆได โดยเฉพาะพื้นที่ที่เปนเอกชน หรือพื้นที่ที่จัดตั้งโดยมี
วัตถุประสงคเพียงอยางเดียว การเก็บขอมูลมีไมมาก แตรูปแบบของเครื่องมือที่กำหนดสวนใหญจะใชไดดีกับ
พื้นที่ที่มีขนาดใหญ และกวางขวาง เชน ระดับกลุมปา
8. ประโยชนของการใชขอมูลแตละพื้นที่สามารถนำไปเปรียบเทียบกับพื้นที่คุมครองอื่นๆ ที่ไดดำเนินการ
ตามวัตถุประสงคคลายๆกัน ผูดำเนินการสามารถแยกเปนกลุมๆไดตามตองการ
เครื่องมือการประเมินประสิทธิภาพการจัดการพื้นที่คุมครอง ( Management Effectiveness Tracking
Tool for Protected Areas : METT ) เปนวิธีการที่กำหนดขึ้นมาใชประเมินพื้นที่ในรูปแบบอยางงายๆ และ
รวดเร็ว ขึ้นอยูกับคำถามที่ตองการที่เกี่ยวของกับกรอบการทำงานตามแผนการจัดการพื้นที่คุมครอง กำหนดขึ้น
โดยองคกร IUCN/WCPA กลาวคือ จะประกอบดวย กรอบของเนื้อหารายละเอียดของพื้นที่คุมครอง (Context)
การวางแผน (Planning) ปจจัยนำเขา (Inputs) กระบวนการ (Process) ผลลัพธ (Outputs) และผลที่ไดรับ
(Outcomes) แตสวนใหญแลวจะเนนหนักไปในเรื่องของเนื้อหา การวางแผน ปจจัยนำเขาและกระบวนการ
วิธีการจะเปนขั้นพื้นฐานและงายตอการดำเนินงาน กลไกของการติดตามผลเพื่อตองการจัดการใหมีประสิทธิภาพ
ตลอดเวลาได หัวหนาพื้นที่คุมครองหรือผูจัดการพื้นที่คุมครอง หนวยงานผูใหการสนับสนุนสามารถนำไปวิเคราะห
ตามตองการ ความสำคัญและความจำเปนที่เรงดวนหรือการใหระดับความสำคัญ เพื่อที่จะไดปรับปรุงใหมีการ
จัดการพื้นที่คุมครองมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น
สำหรับรายละเอียดของกรอบเนื้อหากระบวนการประเมินประสิทธิภาพการจัดการพื้นที่คุมครองทั้งหกประการ
ขึ้นอยูกับผลที่ไดรับและแรงจูงใจ โดยพิจารณาตามขั้นตอนของกระบวนการดังนี้
1. เนื้อหา (Context) เปนการอธิบายถึงรายละเอียดของพื้นที่คุมครองโดยทั่วไปที่ประกอบดวยคุณคาที่มี
ความสำคัญของความหลากหลายทางชีวภาพ เศรษฐกิจและสังคม ภัยคุกคาม ความไมมั่นคงของพื้นที่คุมครอง
ผูมีสวนไดเสีย สภาพแวดลอมของการจัดการหรือนโยบายทางการเมือง นโยบายการจัดการสิ่งแวดลอมและ
นโยบายดานสิ่งแวดลอม
3

9. 2. การวางแผน (Planning) จะประกอบดวยวิสัยทัศน เปาหมาย วัตถุประสงค กฎหมายที่เกี่ยวของและ
ยุทธศาสตรการจัดการเพื่อการลดภัยคุกคาม
3. ปจจัยที่นำเขา (Inputs) เพื่อใชในการจัดการตามแผน เชน พนักงานเจาหนาที่ งบประมาณ เครื่องมือ
อุปกรณที่ใชตามแผน
4. กระบวนการ (Process) จะประกอบดวยกระบวนการจัดการตามแผน เชน พนักงานเจาหนาที่
งบประมาณ เครื่องมืออุปกรณที่ตองการใชตามแผน
5. ผลลัพธ (Outputs) หมายถึงผลลัพธที่ไดรับตามแผนยุทธศาสตรหรือแผนการจัดการ จะประกอบไปดวย
การปองกัน ภัยคุกคาม การจัดการสัตวปา การจัดการอยางมีสวนรวม การปรับปรุงพื้นที่คุมครอง การจัดการ
การทองเที่ยว สิ่งกอสราง การฝกอบรม การวิจัยและการติดตามผล
6. ผลที่ไดรับ (Outcomes) หมายถึง ผลที่ไดรับจากการดำเนินงานตามกิจกรรมการจัดการตางๆ
ดังกลาวแลว ทำใหภัยคุกคามลดลง
ตารางที่ 1 : สรุปกรอบการประเมินประสิทธิภาพของพื้นที่คุมครอง
ขอที่ตองการ
ประเมิน
คำอธิบาย
หลักการการประเมินที่
ตองการ
จุดประสงคของการ
ประเมินเพื่อตองการทราบ
- ความสำคัญ
- ภัยคุกคาม
- คุณคา
- นโยบายของรัฐ
- ผูมีสวนไดเสีย
สถานภาพในปจจุบันเราอยูที่ไหน
- จะประเมินถึงความสำคัญของ
ภัยคุกคาม นโยบาย และ
รายละเอียดของพื้นที่คุมครอง
เนื้อหารายละเอียด
พื้นที่ (Context)
- กฎหมายและนโยบายการจัด
การพื้นที่คุมครอง
- รูปแบบการสงวน
- แผนการจัดการ
มีความเปนไปไดตามแผนเราตองการทำอะไรที่ไหน
-ประเมินถึงรูปแบบและแผน
จัดการของพื้นที่คุมครอง
แผน (Planning)
เราตองการอะไรมาใชในการ
จัดการ
- ประเมินถึงความตองการ
ทรัพยากรที่จะตองใชในการ
จัดการ
ปจจัยนำเขา (Inputs) - แหลงที่มาของทรัพยากร
- ที่ตั้ง
ทรัพยากรที่ตองการใชใน
การจัดการ
เรามีวิธีการทำอยางไร
- ประเมินวิธีการทำงานที่ให
เปนไปตามวิธีการจัดการ
- ความเหมาะสมของ
กระบวนการจัดการ
ประสิทธิภาพและความ
เปนไปไดตามแผน
กระบวนการ (Process)
ผลลัพธที่ไดเปนอยางไร
- ประเมินการปฏิบัติงานตามแผน
โครงการจัดการกิจกรรมและ
ผลลัพธที่ไดรับ
- ผลของกิจกรรมที่ไดมีการ
จัดการ
- การบริหารและผลิตผล
ประสิทธิภาพผลลัพธ (Outputs)
ผลกระทบกับประสิทธิภาพของ
- การจัดการพื้นที่มี
ความสัมพันธกับวัตถุประสงค
หรือไม
ผลที่ไดสนับสนุนมีอะไรบาง?
- ประเมินผลที่ไดรับและผล
ความสำเร็จตามเปาหมายหรือไม
ประสิทธิภาพและความ
เปนไปไดตามแผน
ผลที่ไดรับ (Outcomes)
Protected Area Sustainability 4

10. เปาหมายในการนำเครื่องมือการประเมินประสิทธิภาพมาใชในการจัดการพื้นที่คุมครอง
1. เพื่อใหผูสนับสนุนและการประเมินผลดานการใชเงินงบประมาณในการลงทุนดูแลและจัดการพื้นที่คุมครอง
2. เพื่อปรับปรุงวิธีการจัดการพื้นที่คุมครองหรือปรับแผนการจัดการพื้นที่คุมครอง
3. เพื่อตองการใหมีการตรวจสอบการทำงานหรือความสามารถในการชี้แจงขอมูลหรือใชในการใหเหตุผล
ที่สำคัญดานการจัดการ
วัตถุประสงค
เครื่องมือการประเมินประสิทธิภาพการจัดการพื้นที่คุมครองนี้มีวัตถุประสงคที่กำหนดไวดังนี้
1. เพื่อใชในการประเมินประสิทธิภาพการจัดการพื้นที่คุมครองที่เปนระบบ
2. มีความเหมาะสมในการกระทำซ้ำไดหลายๆครั้งเพื่อตรวจสอบผลการปฏิบัติงาน
3. สามารถดำเนินการสำรวจความกาวหนาของการปฏิบัติงานไดตลอดเวลา
4. มีความรวดเร็วและงายตอการดำเนินงานโดยใชพนักงานเจาหนาที่ที่ไมตองมีความรู ความชำนาญมากนัก
5. มีการใชงบประมาณ และทรัพยากรไมมากนัก
ประวัติการใชเครื่องมือการประเมินประสิทธิภาพ
องคการกองทุนสัตวปาโลกสากล (WWF) ไดมีการกำหนดรูปแบบและนำเครื่องมือการประเมินประสิทธิภาพ
มาใชตั้งแตเดือนเมษายน 1998 เปนตนมา โดยนำไปใชในโครงการที่เกี่ยวของกับการประเมินประสิทธิภาพของ
การจัดการพื้นที่คุมครองที่ WWF ใหการสนับสนุนดานงบประมาณโดยเฉพาะพื้นที่ปาที่ถูกคุกคามภายใน
พื้นที่คุมครอง กระบวนการของวิธีการไดมีการพัฒนาใหทันสมัยและงายตอการใชและไดมีการนำไปใชในการ
ประเมินประสิทธิภาพการจัดการพื้นที่คุมครองของโครงการที่อยูภายใตการสนับสนุนของ WWF, The World Bank
และ UNDP/GEF ขณะเดียวกันเครื่องมือนี้ไดนำไปใชในโครงการที่ดำเนินการโดย IUCN/WCPA ดวย
การปรับปรุงเครื่องมือนี้ไดมีการกระทำซ้ำๆกันหลายครั้งภายใน 3 ปที่ผานมาและไดเปนที่ยอมรับมาตั้งแต
ป 2003 และมีการปรับปรุงใหทันสมัยครั้งสุดทายเมื่อป 2007 เพื่อใหมีความงายตอการปฏิบัติ
เครื่องมือประเมินประสิทธิภาพการจัดการพื้นที่คุมครองไดนำมาใชตามโครงการความชวยเหลือ และโครงการ
ของรัฐบาลตางๆมาแลวไมต่ำกวา 85 ประเทศ โดยเฉพาะหนวยงานที่สนับสนุนงบประมาณตอภาครัฐและเอกชน
คือ The World Bank, WWF และ GEF ซึ่งปรากฏวาใชไดดีทำใหองคกรดังกลาวเลือกเอาวิธีการประเมิน
ประสิทธิภาพมาใชสำหรับโครงการที่ใหความชวยเหลือแกประเทศตางๆ เพื่อใหการดำเนินงานบริหารจัดการมี
ประสิทธิภาพมากและเปนบรรทัดฐานเดียวกัน
WWF ไดนำเครื่องมือนี้ไปใชในการประเมินประสิทธิภาพการจัดการพื้นที่คุมครอง ที่เปนพื้นที่ปาไมมาแลว
ไมต่ำกวา 200 แหง ทั้งในยุโรป เอเชีย แอฟริกาและละตินอเมริกา ในชวงป 2003-2004 และมีรายงานการ
กระทำการเก็บขอมูลซ้ำเพื่อติดตามความกาวหนาในชวงป 2005-2006 The World Bank ก็ไดใชเครื่องมือการ
ประเมินประสิทธิภาพพื้นที่คุมครองในหลายๆโครงการที่ใหความชวยเหลือในหลายประเทศ เชน โบลิเวีย
ฟลิปปนส อินโดนีเซีย และเอเชียกลาง
5

11. GEF ก็ไดนำเครื่องมือนี้ไปใชในหลายโครงการเชนกันและเมื่อเร็วๆนี้ก็ไดมีการนำไปใชในประเทศสาธารณรัฐ
ประชาชนจีน อินเดีย โดยไดมีการปรับปรุงใหสามารถใชไดพื้นที่คุมครองกับประเทศดังกลาว ขณะเดียวกันก็ได
มีการแปลและเรียบเรียงเปนภาษาอื่นๆ เพื่อใหมีความเหมาะสมกับพื้นที่นั้นๆ เพื่อใหสอดคลองกับโปรแกรมที่
ดำเนินการโดยเฉพาะการจัดการพื้นที่คุมครองหรือดำเนินการประเมินในระดับชาติของกลุมระบบนิเวศตางๆ
ซึ่งก็ไดมีการนำไปใชประเทศเกาหลี นามิเบีย แทนซาเนีย และบราซิล รวมแลวในพื้นที่ปาอนุรักษไมต่ำกวา
1,500 แหง
วิธีการนำมาใชดำเนินการอยางไร
เครื่องมือประเมินประสิทธิภาพพื้นที่คุมครองไดถูกออกแบบมาอยางงายๆ และสามารถดำเนินการไดโดย
ไมตองใชงบประมาณมาก คำถามตางๆที่ไดกำหนดไวในแบบประเมินก็ไมยาก เขาใจงายพนักงานเจาหนาที่หรือ
ผูจัดการโครงการ หรือหัวหนาหนวยงาน หรือผูมีสวนไดเสียในทองถิ่นสามารถที่จะเขาใจไดงาย คำตอบหรือ
คำอธิบายจะครอบคลุมถึงโครงการที่จะมีการปรับปรุง ขอเสนอแนะและขอมูลที่จะดำเนินการตอไปการเก็บขอมูล
เพื่อประเมินประสิทธิภาพการจัดการพื้นที่คุมครองนี้จะมีการทำซ้ำในพื้นที่ที่ตองการประเมิน สามารถใชทีมงาน
เดิมดำเนินการก็ได
Protected Area Sustainability 6

12. คำอธิบายรายละเอียดในแบบประเมินประสิทธิภาพพื้นที่คุมครอง (ฉบับปรับปรุงเมื่อป 2007) และไดปรับ
หรือแปลเปนภาษาไทยและปรับใหเขากับสภาพการจัดการพื้นที่คุมครองของประเทศไทย ประกอบดวย
ขอมูลดังนี้
ตอนที่ 1
เปนรายละเอียดของขอมูลเกี่ยวกับพื้นที่คุมครองและการจัดการ ชื่อพื้นที่ ขนาด ที่ตั้ง ประเภทของ
พื้นที่คุมครอง การประกาศตามกฎหมายการกำหนดใหเปนพื้นที่คุมครองในระดับนานาชาติ เชน พื้นที่มรดกโลก
พื้นที่สงวนชีวมณฑล หรือพื้นที่ชุมน้ำ วัตถุประสงคการบริหารจัดการ พนักงานเจาหนาที่และงบประมาณที่ไดรับ
ตอนที่ 2
ขอมูลที่เกี่ยวกับภัยคุกคาม
เปนการวิเคราะหภัยคุกคามที่เกิดขึ้นในพื้นที่คุมครอง โดยมีตัวเลือกตามลำดับกำหนดให ความรุนแรงที่
สูง = เปนภัยคุกคามที่มีผลกระทบอยางรุนแรงตอคุณคาของพื้นที่คุมครอง
ปานกลาง = เปนภัยคุกคามที่สงผลกระทบดานลบตอคุณคาของพื้นที่คุมครองในบางสวน
ต่ำ = เปนภัยคุกคามที่อาจเกิดขึ้นแตไมสงผลกระทบตอคุณคาของพื้นที่คุมครองมากนัก
ไมมี = ไมมีภัยคุกคามดังกลาวในพื้นที่คุมครอง)
ขอ 1. ถิ่นที่อาศัยและการพัฒนาทางดานธุรกิจตางๆในพื้นที่คุมครองเปนภัยคุกคามที่เกิดจากตั้ง
ถิ่นฐานของมนุษย หรือพื้นที่ที่ไมไดเปนการใชเพื่อการเกษตรที่มีผลกระทบตอพื้นที่คุมครองอยางชัดเจน
(เฉพาะที่ไมมีเอกสารสิทธิ์)
ขอ 2. กิจกรรมทางการเกษตรและการเพาะเลี้ยงสัตวน้ำภายในพื้นที่คุมครอง เปนภัยคุกคามที่เกิด
จากการขยายพื้นที่ที่ทำการเกษตร การเลี้ยงปศุสัตว การปลูกสรางสวนปา รวมถึงการเพาะเลี้ยงสัตวน้ำ
ทั้งน้ำจืดและน้ำเค็ม
ภาพโดย ธนากร หงษพันธภาพโดย ธนากร หงษพันธ
ขอ 3. การผลิตพลังงานและการทำเหมืองแรภายในพื้นที่คุมครองเปนภัยคุกคามที่เกิดจากการผลิตที่ไมได
เกิดจากทรัพยากรชีวภาพ
7

13. ขอ 4. การคมนาคมหรือเสนทางสัญจรที่ตัดผาน
ผืนปาในพื้นที่คุมครองเปนภัยคุกคามที่เกิดจากการ
สรางสาธารณูปโภคประเภทเสนทางคมนาคมหรือ
เสนทางสัญจรที่ตัดผานผืนปาที่สงผลกระทบตอการ
ตายหรือรบกวนการเคลื่อนยายของสัตวปา
ขอ 5. การใชและการทำลายทรัพยากรชีวภาพ
ภายในพื้นที่คุมครอง เปนภัยคุกคามที่เกิดจากการลา
การเก็บหาหรือการใชทรัพยากร รวมถึงผลกระทบที่เกิดจากการกระทำดวยความตั้งใจหรือไมตั้งใจ เชน
ความขัดแยงระหวางคนกับสัตวปา
ขอ 6. การรบกวนและการบุกรุกพื้นที่คุมครอง เปนภัยคุกคามที่เกิดจากกิจกรรมของมนุษยที่ไปเปลี่ยนแปลง
รบกวน บุกรุก ทำลายถิ่นที่อาศัย หรือชนิดพันธุในพื้นที่คุมครอง
ขอ 7. การเปลี่ยนแปลงสภาพธรรมชาติ เปนภัย
คุกคามจากกิจกรรมที่ไปเปลี่ยนแปลงสภาพธรรมชาติ
หรือถิ่นที่อาศัยที่ทำใหเกิดการเปลี่ยนแปลงระบบนิเวศ
เชน ไฟปา เขื่อนพลังน้ำ เปนตน
ขอ 8. ปญหาการรุกรานและการแพรกระจายของ
ชนิดพันธุตางถิ่น เปนภัยคุกคามจากการรุกรานของ
สัตวบกหรือสัตวน้ำตางถิ่นหรือพืชตางถิ่น รวมถึงโรคราย
ที่นำพามาจากสัตวหรือพืชตางถิ่น ที่อาจเกิดผลกระทบ
กับระบบนิเวศได
ภาพโดย ทรงธรรม สุขสวาง
ภาพโดย กรมชลประทาน
ขอ 9. มลพิษตางๆ ที่สงผลกระทบกับผืนปาในพื้นที่คุมครอง เปนภัยคุกคามที่เกิดจากมลพิษตางๆ ที่มีผล
กระทบกับพื้นที่คุมครอง ทั้งๆที่เกิดจากในพื้นที่เอง หรือจากพื้นที่ภายนอก เชน น้ำเสียจากบานเรือน สิ่งปฏิกูล
น้ำเสียจากการเกษตร ขยะมูลฝอย มลพิษทางอากาศ หรือมลพิษทางเสียง
ขอ 10. เหตุการณทางธรณีวิทยา เปนภัยคุกคามที่เกิดจากภัยธรรมชาติที่สงผลกระทบกับระบบนิเวศ ซึ่งจะ
เปนการทำใหมีการเปลี่ยนแปลงหรือสูญหายไปหรือรบกวนระบบนิเวศ เชน ภูเขาไฟระเบิด แผนดินไหว สึนามิ
ดินถลม เปนตน
ขอ 11. การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่รุนแรง
เปนภัยคุกคามที่เกิดจากสภาพการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศ
ในระยะยาวอาจจะเกี่ยวกับภาวะโลกรอน เชน ภัยแลง
พายุ น้ำทวม เปนตน
ขอ 12. ภัยคุกคามที่เกิดขึ้นตอคุณคาทางวัฒนธรรม
และสังคม เปนภัยคุกคามที่เกิดขึ้นดานวัฒนธรรมทาง
ธรรมชาติ เชน ภาพเขียนหนาผา หรือสิ่งกอสรางหิน
ขนาดใหญตามแหลงตางๆ
ภาพโดย ธนากร หงษพันธ
Protected Area Sustainability 8

14. ขอ 13. ภัยคุกคามที่คาดวาจะเกิดขึ้นในอนาคตอันใกลนี้ เปนภัยคุกคามที่อาจจะเกิดจากแผนงานโครงการ
ที่สงผลกระทบกับระบบนิเวศอยางรุนแรง เชน เขื่อนพลังน้ำ เสาวิทยุ เสาโทรศัพท หรือสิ่งกอสรางอื่นๆ
ตอนที่ 3
แบบประเมินพื้นที่คุมครอง
ขอ 1. สถานภาพทางกฎหมาย พื้นที่คุมครองไดมีการประกาศอยางถูกตองตามกฎหมายหรือไม เปนการ
ประเมินประสิทธิภาพทางดานเนื้อหารายละเอียดของพื้นที่คุมครอง (Context )
ขอ 2. มีระเบียบปฏิบัติในพื้นที่คุมครองหรือไม เพื่อใชในการควบคุมดูแลการกระทำกิจกรรมตางๆ ที่เปน
ไปอยางไมเหมาะสม เชน การปองกันการลักลอบลาสัตวปา การตัดไมทำลายปา การยึดถือครอบครองที่ดิน
เปนการประเมินประสิทธิภาพดานแผนจัดการพื้นที่ (Planning)
ขอ 3. การบังคับใชกฎหมายและระเบียบปฏิบัติพนักงานเจาหนาที่สามารถบังคับใชไดดีหรือไม เปนการ
ประเมินประสิทธิภาพดานปจจัยนำเขาปฏิบัติการในพื้นที่คุมครอง (Inputs)
ขอ 4. วัตถุประสงคของการจัดการพื้นที่คุมครองมีการบริหารจัดการพื้นที่คุมครองเปนไปตามวัตถุประสงค
ของการจัดตั้งขึ้นหรือไม เปนการประเมินประสิทธิภาพดานแผนจัดการพื้นที่ (Planning)
ขอ 5. รูปแบบและขนาดของพื้นที่คุมครองมีเพียงพอกับการดำรงรักษา ถิ่นที่อาศัยของสัตวปาและพืชปา
ตลอดจนเปนการรักษาแหลงตนน้ำหรือไม อยางไร เปนการประเมินประสิทธิภาพดานแผนจัดการพื้นที่ (Planning)
ขอ 6. พื้นที่คุมครองมีแนวเขตที่ชัดเจนหรือไม เปนการประเมินประสิทธิภาพดานกระบวนการ
จัดการ (Process)
ขอ 7. พื้นที่คุมครองมีแผนการจัดการหรือไม และมีการปฏิบัติตามแผนหรือไม กระบวนการวางแผนมี
ผูมีสวนไดเสียรวมดำเนินการหรือไม มีการทบทวนปรับปรุงแผนหรือไม และมีการติดตามผล หรือวิจัย หรือประเมิน
ผลมาปรับปรุงแผนหรือไม เปนการประเมินประสิทธิภาพดานแผนจัดการพื้นที่ (Planning)
ขอ 8. มีแผนการปฏิบัติการตามแผนงบประมาณประจำป และสามารถดำเนินการไดตามแผนหรือไม
เปนการประเมินประสิทธิภาพดานแผนจัดการพื้นที่ (Planning) และผลลัพธ (Outputs)
ขอ 9. มีขอมูลพื้นฐานของทรัพยากรในพื้นที่คุมครองเพียงพอตอการบริหารจัดการหรือไม เปนการประเมิน
ประสิทธิภาพดานปจจัยนำเขาปฏิบัติการในพื้นที่คุมครอง (Inputs)
ขอ 10. มีระบบการอนุญาตเขา-ออกในพื้นที่คุมครองและควบคุมการใชทรัพยากรหรือไม เปนการประเมิน
ประสิทธิภาพดวยกระบวนการจัดการ (Process) และผลที่ไดรับ (Outcomes)
ขอ 11. มีการศึกษาวิจัยเพื่อใชในการบริหารจัดการ
พื้นที่คุมครองหรือไม เปนการประเมินประสิทธิภาพ
ดานกระบวนการจัดการ (Process)
ขอ 12. มีการจัดการทรัพยากรในพื้นที่มากนอย
เพียงใด เปนการประเมินประสิทธิภาพดานกระบวนการ
จัดการ (Process)
ภาพโดย สายัณห เทียรอุดมสาวาส
9

15. ขอ 13. มีจำนวนพนักงานเจาหนาที่ปฏิบัติงานเพียงพอหรือไม เปนการประเมินประสิทธิภาพดานปจจัย
ที่นำเขาปฏิบัติการจัดการในพื้นที่ (Inputs)
ขอ 14. พนักงานเจาหนาที่ไดรับการฝกอบรมเพื่อเพิ่มพูนทักษะความรูดานการบริหารจัดการพื้นที่คุมครอง
มากนอยเพียงใด เปนการประเมินประสิทธิภาพดานปจจัยนำเขาปฏิบัติการจัดการพื้นที่ (inputs) และกระบวนการ
จัดการ (Process)
ขอ 15. งบประมาณที่ไดรับในปจจุบันเพียงพอตอความตองการหรือไม เปนการประเมินประสิทธิภาพ
ดานปจจัยที่นำเขาปฏิบัติการจัดการพื้นที่ (Inputs)
ขอ 16. งบประมาณที่ไดรับมีความมั่นคงหรือไม เปนการประเมินประสิทธิภาพดานปจจัยที่นำเขาปฏิบัติ
การจัดการพื้นที่ (Inputs)
ขอ 17. งบประมาณที่ไดรับการจัดสรรสอดคลองกับความตองการในการจัดการหรือไม เปนการประเมิน
ประสิทธิภาพดานกระบวนการ (Process)
ขอ 18. วัสดุครุภัณฑมีเพียงพอตอความตองการในดานการจัดการหรือไม เปนการประเมินประสิทธิภาพ
ดานปจจัยนำเขาปฏิบัติการจัดการพื้นที่ (Inputs)
ขอ 19. วัสดุครุภัณฑที่มีอยูไดรับการบำรุงรักษาหรือไมเพียงใด เปนการประเมินประสิทธิภาพดาน
กระบวนการจัดการ (Process)
ขอ 20. มีกิจกรรมใหความรูและการสรางความตระหนักที่เกี่ยวของดานการบริหารจัดการพื้นที่คุมครอง
หรือไม เปนการประเมินประสิทธิภาพดานกระบวนการจัดการ (Process)
ขอ 21. มีแผนการใชประโยชนที่ดินที่สนับสนุนวัตถุประสงคของการบริหารจัดการพื้นที่คุมครองหรือไม
เปนการประเมินประสิทธิภาพดานแผนจัดการพื้นที่ (Planning)
ขอ 22. ผูใชประโยชนที่ดินรอบๆพื้นที่คุมครองมีการใหความรวมมือกับพนักงานเจาหนาที่หรือไม เปนการ
ประเมินประสิทธิภาพดานกระบวนการจัดการ (Process)
ขอ 23. กลุมชาติพันธุมีสวนรวมในการใหขอมูลเพื่อประกอบการตัดสินใจในการบริหารจัดการหรือไม
(โดยเฉพาะกลุมชนที่ดำรงชีวิตและมีวัฒนธรรมดั้งเดิมของตนเอง และยังพึ่งพาทรัพยากรอยู) เปนการประเมิน
ประสิทธิภาพดานกระบวนการจัดการ (Process)
ขอ 24. ชุมชนทองถิ่นมีสวนรวมในการใหขอมูลประกอบการตัดสินใจบริหารจัดการพื้นที่คุมครองหรือไม
เปนการประเมินประสิทธิภาพดานกระบวนการจัดการ (Process)
ขอ 25. พื้นที่คุมครองมีสวนชวยสรางรายไดใหแกชุมชนทองถิ่นหรือไม เชน การจางงานผูเปนวิทยากร
หรือนำทาง เปนตน เปนการประเมินประสิทธิภาพดานผลที่ไดรับ (Outcomes)
Protected Area Sustainability 10

16. ขอ 26. มีการติดตามและประเมินผลการจัดการพื้นที่คุมครองอยางมีประสิทธิภาพหรือไม เปนการประเมิน
ประสิทธิภาพดานแผนจัดการ (Planning) และกระบวนการจัดการ (Process)
ขอ 27. มีสิ่งอำนวยความสะดวกและการใหบริการ
กับนักทองเที่ยวเพียงพอหรือไม เปนการประเมินประสิทธิภาพ
ดานผลลัพธ (Outputs)
ขอ 28. ภาคธุรกิจการทองเที่ยวไดมีการชวยเหลือ
ดานการบริหารจัดการพื้นที่คุมครองหรือไม เปนการ
ประเมินประสิทธิภาพดานกระบวนการจัดการ (Process)
ขอ 29. ถามีการเก็บคาธรรมเนียม (คาเขาพื้นที่หรือคาปรับ) และคาธรรมเนียมดังกลาวมีสวนนำมาใชใน
การบริหารจัดการพื้นที่คุมครองไดหรือไม เปนการประเมินประสิทธิภาพดานปจจัยนำเขาเพื่อปฏิบัติการ (Inputs)
และกระบวนการจัดการ (Process)
ขอ 30. คุณคาของพื้นที่คุมครองในปจจุบันมีความแตกตางกันอยางไรเมื่อเปรียบเทียบกับตอนแรกที่มี
การบริหารจัดการพื้นที่มากนอยเพียงใด มีการดำเนินการอยางไร เปนการประเมินประสิทธิภาพผลที่ไดรับ (Outcomes)
การใหคะแนนและการวิเคราะห
จากแบบฟอรมประเมินผลทั้ง 30 ขอ โดยใชคะแนนแบงออกเปน 4 ระดับ (0, 1, 2, และ 3) เพื่อใหผูตอบ
สามารถเลือกตอบตามสถานการณวาจะยอมรับหรือไมยอมรับ
0 = มีคาเทากับวางานที่เกี่ยวของไมมีความกาวหนา
1 = มีความกาวหนาบาง
2 = มีความกาวหนาคอนขางดีที่ยังสามารถปรับปรุงได
3 = อยูในสภาพความกาวหนาดีมาก
ทั้งนี้เพื่อใหผูประเมินตัดสินใจเลือกไดตามความคิดเห็นของตนเอง นอกจากนี้ยังมีคำถามขอยอยภายใต
ขอหลัก เพื่อตองการทราบขอมูลเพิ่มเติมตามที่กำหนด คะแนนทั้งหมดที่ไดรับจะไดนำมาทำการวิเคราะหเพื่อ
วัดหาน้ำหนักวา ประสิทธิภาพของการดำเนินการจัดการพื้นที่คุมครองทั้งหกประการของกรอบการทำงานมี
ประสิทธิภาพมากนอยเพียงใด แนวโนมการวิเคราะหจะแสดงใหเห็นถึงจุดแข็ง จุดออนของการจัดการพื้นที่คุมครอง
เพื่อใหผูมีอำนาจในการจัดการพื้นที่นำไปพิจารณาดำเนินการใหมีประสิทธิภาพตอไป มีการดำเนินการติดตาม
ประเมินประสิทธิภาพการจัดการหลังจากไดดำเนินการตามแผนงานและงบประมาณที่จัดสรรเพิ่มเติมใหใหม
เพื่อดำเนินการในสวนที่ยังขาดอยู จะไดเปรียบเทียบวามีประสิทธิภาพในการจัดการเพิ่มขึ้นมากนอยเพียงใด
ภาพโดย ธนากร หงษพันธ
11

17. การวิเคราะหขอมูล
ดังที่ไดกลาวมาแลววา การประเมินประสิทธิภาพการจัดการพื้นที่คุมครองเปนการประเมินผลการปฏิบัติงาน
ตามแผนยุทธศาสตร จะเปนการประเมินตามระยะเวลาที่กำหนดไวในแผนการจัดการ ขั้นตอนการประเมิน
ประสิทธิภาพมีความแตกตางกันไปขึ้นอยูกับพื้นที่และขอมูลที่ตองการ เชน วิสัยทัศน เปาหมายวัตถุประสงค
การประเมินสภาพแวดลอม สถานภาพ ภัยคุกคามและปจจัยภายนอกที่มีผลทำใหไมสามารถวัดผลไดตาม
วัตถุประสงค ความเหมาะสมของแผนการจัดการ ปจจัยดานทรัพยากรที่นำเขามาใชในการจัดการ กระบวนการ
จัดการ ผลกระทบที่เกิดขึ้นกับกระบวนการจัดการพื้นที่คุมครองและความสำเร็จของการจัดการพื้นที่คุมครอง
เอกสารประกอบการเรียบเรียง
Chape, S. and J. Harrison (2005) Measuring the extent and effectiveness evaluation of Protected
Areas as an indicator for meeting global biodiversity targets.
Hockings, M., S.Stolton, F.Leverington, N.Dudley and J.Courrau (2006) Assessing Effectiveness:
A Framework for Assessment Management Effectiveness of Protected Areas. 2nd Ed.
IUCN, Switzerland.
Leverington, F., M. Hockings, H. Pavese, K. Lemosa Costa and J. Courrau. (2008) Management
Effective Evaluation in Protected Areas A global study : Overviews of Approaches and
Methodologies. Supplementary Report I The University of Queensland, Gatton, TNC,
WWF, IUCN-WCPA, AUSTRALIA.
Leverington,F., K.L. Costa, H. Pavese and A. Lisle (2010) A Global Analysis of Protected Area
Management Effectiveness.
Stolton, S., M. Hockings, N. Dudley, T. Whitten and K. Mackinnon (2007) Reporting Progress in
Protected Areas: A site –level Management Effectiveness Tracking Tool. World Bank/WWF
Available Use. WWF, Gland, Switzerland
Protected Area Sustainability 12

18. แบบฟอรม
เครื่องมือการประเมินประสิทธิภาพการจัดการพื้นที่คุมครอง
13

19. เครื่องมือติดตามสำหรับโครงการดานความหลายหลายทางชีวภาพ(GEF-3,GEF-4,andGEF-5)
วัตถุประสงคที่1:เรงเสริมความยั่งยืนของระบบการจัดการพื้นที่คุมครอง
สวนที่II:เครื่องมือติดตามประเมินประสิทธิภาพการจัดการพื้นที่คุมครอง
Note:โปรดกรอกขอมูลของแตละพื้นที่ในรายละเอียดดานลางใหสมบูรณ
โครงสรางเครื่องมือติดตามวัตถุประสงค1สวนที่II
เครื่องมือติดตามนี้มีสองสวนหลักๆคือ1ขอมูลทั่วไป2แบบฟอรมการประเมินโปรดกรอกขอมูลใหครบถวน
1.ขอมูลทั่วไปประกอบดวย
ขอมูลแผนที่1:รายละเอียดพื้นฐานทั่วไปเชนชื่อพื้นที่คุมครองขนาดของพื้นที่คุมครองฯ
ขอมูลแผนที่2:ภัยคุกคามแตละประเภทที่เกิดขึ้นกับพื้นที่คุมครองรวมทั้งระดับความรุนแรงของภัยคุกคามที่เกิดขึ้น
2.สวนของการประเมิน:แบบประเมินประกอบดวยชุดคำถาม30ขอในตารางตลอดจนขอเสนอแนะเพิ่มเติมและแนวทางแกปญหา
คำเตือน:โปรดอานคำแนะนำที่ไดแจงไวบนเวปไซดของGEFกอนลงมือทำขอมูลนี้
ขอมูลแผนที่1:รายละเอียดของพื้นที่คุมครองขอมูลป...............ขอมูลป...............คำอธิบายเพิ่มเติม
ชื่อและสถานที่ติดตอของผูใหขอมูลในการทำแบบสอบถามขอมูลชุดนี้
(เชนemailอื่นๆ.)
วันที่ใหขอมูล
ชื่อพื้นที่คุมครอง
โปรดระบุWDPAรหัสพื้นที่คุมครอง(สามารถตรวจสอบรหัสพื้นที่ไดที่
www.unep-wcmc.org/wdpa/)
(ไมตองกรอก)
1:ระดับประเทศ
2:หมวดหมูที่กำหนดโดยIUCN
3:ระดับสากลเชนมรดกโลกมรดกอาเซียนRAMSARSites
พื้นที่นี้อยูในลักษณะพื้นที่คุมครองของ(โปรดเลือก1-3)
ประเทศ
สถานที่ตั้งของพื้นที่คุมครอง(จังหวัด)
วันที่ประกาศจัดตั้ง
1:รัฐ
2:เอกชน
3:ชุมชน
4:อื่นๆ
ดำเนินงานโดย(โปรดเลือก1-4)
หนวยงานผูมีอำนาจการบริหาร
ขนาดของพื้นที่คุมครอง(ตารางกิโลเมตร)
อัตรากำลังขาราชการ
ลูกจางประจำ
พนักงานราชการ
พนักงานจางเหมาเอกชนดำเนินงาน(TOR)
ลูกจางโครงการ
Protected Area Sustainability 14

20. งบประมาณประจำป(บาท)งบประมาณประจำปไมรวมเงินเดือนขาราชการ
งบประมาณจากเงินรายไดไมรวมเงินจางคนงาน
งบประมานสำหรับดำเนินโครงการกิจกรรมอื่นๆตอป
(งบจากสวนกลางจัดสรร)/(บาท)
ขอขอมูลจากสวนที่ดำเนินการจัดสรรงบประมาณ
งบประมาณที่ไดจากหนวยงานอื่นรวมเงินชวยเหลือเพื่อสังคมและสิ่งแวดลอมจากภาคธุรกิจ(CSR)
คุณคาสำคัญของพื้นที่คุมครองทั้งที่เปนคุณคาทางธรรมชาติและศิลปะวัฒนธรรม
โปรดระบุวัตถุประสงคหลักของการจัดตั้งพื้นที่คุมครองแหงนี้ตามทาย
พรก.จัดตั้งทั้งนี้หากไมไดระบุเปนการเฉพาะใหใชตามวัตถุประสงคหลักของ
พื้นที่คุมครองนั้นๆ(3อันดับแรก)
วัตถุประสงคที่1
วัตถุประสงคที่2
วัตถุประสงคที่3
จำนวนของผูที่ใหขอมูลในการทำแบบประเมินในครั้งนี้
1:หัวหนาพื้นที่คุมครอง
2:ขาราชการลูกจางประจำพนักงานราชการประจำพื้นที่คุมครอง
3:พนักงานสายตรวจลูกจางชั่วคราว
4:ผูใหเงินทุนในการดำเนินกิจกรรมตางๆในพื้นที่คุมครอง
5:NGOsในบริเวณพื้นที่คุมครอง
6:ผูเชี่ยวชาญนักวิชาการจากสถานศึกษาในพื้นที่
7:ผูนำชุมชนผูใหญบานนักการเมืองทองถิ่น
8:อื่นๆเชนคณะกรรมการพื้นที่คุมครอง(PAC)ผูมีสวนไดเสียอื่น
ประกอบดวย:(โปรดเลือก1-8)
โปรดระบุ
คำตอบลงใน
ชองนี้
ขอมูลของพื้นที่คุมครองในระดับสากล
พื้นที่มรดกโลกUNESCOWorldHeritagesite(see:
http://whc.unesco.org/en/list)
วันที่ไดประกาศแตงตั้ง
ชื่อ
ขนาดพื้นที่
พิกัดภูมิศาสตร
15

21. ขนาดพื้นที่
เกณฑการประกาศพื้นที่คุมครอง(i.e.criteriaitox)
คุณคาในระดับสากลที่ทำใหไดรับการประกาศเปนมรดกโลก
พื้นที่ชุมน้ำแรมซาร(see:http://ramsar.wetlands.org)
วันที่ไดประกาศแตงตั้ง
ชื่อ
พิกัดภูมิศาสตร
สาเหตุที่ไดรับการจัดตั้ง(ดูในเอกสารขอมูลพื้นที่ชุมน้ำ)
พื้นที่สงวนชีวมณฑล(UNESCOManandBiosphereReserve)
ดูรายละเอียดใน:
http://www.unesco.org/new/en/natural-
sciences/environment/ecological-sciences/man-and-biosphere-
programme/
วันที่ไดประกาศแตงตั้ง
ชื่อ
ขนาดพื้นที่
พิกัดภูมิศาสตร
เกณฑการประกาศพื้นที่คุมครอง
การตอบสนองตอเปาประสงคดานการอนุรักษและความกินดีอยูดีของมนุษย
โปรดระบุคุณลักษณะที่ไดอื่นๆ(เชนมรดกอาเซียน)หรือไดรับการ
สนับสนุนจากองคกรอื่นๆ
ใหใชพิกัดUTM(WGS1984)ณสำนักงาน
พื้นที่ทั้งหมด,พื้นที่ไขแดง,พื้นที่กันชนและแนวเชื่อมตอตางๆ
ใหใชพิกัดUTM(WGS1984)ณสำนักงาน
การอนุรักษ,การพัฒนาและความเปนอยูของมนุษย
ชื่อองคกร
รายละเอียด
ชื่อองคกร
รายละเอียด
ชื่อองคกร
รายละเอียด
Protected Area Sustainability 16

22. 1.2ตลาดการคาและพื้นที่อุตสาหกรรม
1.3การกอสรางสาธารณูปโภคตางๆเพื่อการทองเที่ยว
2.1aพืชเสพติดเชนฝนกัญชาฯ
2.2การปลูกสรางสวนปา(เพื่อเนื้อไมและเยื่อไม)
0:ไมมี
1:ต่ำ
2:ปานกลาง
3:สูง
0:ไมมี
1:ต่ำ
2:ปานกลาง
3:สูง
2.1พื้นที่เกษตรกรรม
0:ไมมี
1:ต่ำ
2:ปานกลาง
3:สูง
2.กิจกรรมทางการเกษตรและการเพาะเลี้ยงสัตวน้ำในพื้นที่คุมครอง
ภัยคุกคามที่เกิดจากการขยายพื้นที่การเกษตรการเลี้ยงปศุสัตวการทำสวนปารวมถึงการเพาะเลี้ยงสัตวน้ำทั้งในน้ำจืดและในน้ำเค็ม
0:ไมมี
1:ต่ำ
2:ปานกลาง
3:สูง
2.3การเลี้ยงปศุสัตวและทุงหญาเลี้ยงสัตว
0:ไมมี
1:ต่ำ
2:ปานกลาง
3:สูง
2.4การเพาะเลี้ยงสัตวน้ำทั้งในน้ำจืดและน้ำเค็ม
0:ไมมี
1:ต่ำ
2:ปานกลาง
3:สูง
3.1การขุดเจาะกาซธรรมชาติและน้ำมัน
3.การผลิตพลังงานและการทำเหมืองแรในพื้นที่คุมครอง
ภัยคุกคามที่เกิดจากการผลิตที่ไมใชทรัพยากรทางชีวภาพ
0:ไมมี
1:ต่ำ
2:ปานกลาง
3:สูง
0:ไมมี
1:ต่ำ
2:ปานกลาง
3:สูง
1.1บานเรือนหรือที่อยูอาศัย
0:ไมมี
1:ต่ำ
2:ปานกลาง
3:สูง
โปรดระบุภัยคุกคามที่เกิดขึ้นในพื้นที่คุมครองโดยเลือกหัวขอตามลำดับความรุนแรงที่กำหนดให(สูง(3)=เปนภัยคุกคามที่มีผลกระทบอยางรุนแรงตอคุณคาของพื้นที่คุมครอง)(ปานกลาง(2)=เปนภัยคุกคาม
ที่สงผลกระทบดานลบตอคุณคาของพื้นที่คุมครองในบางสวน)(ต่ำ(1)=เปนภัยคุกคามที่อาจเกิดขึ้นแตไมสงผลกระทบคุณคาของพื้นที่คุมครองมากนัก)(ไมมี(0)=ไมมีภัยคุกคามนี้ในพื้นที่คุมครอง)
ขอมูลแผนที่2:ภัยคุกคามที่เกิดขึ้นในพื้นที่คุมครอง(โปรดกรอกรายละเอียดในแบบประเมินใหสมบูรณ)
1. ที่อยูอาศัยและการพัฒนาดานตางๆในพื้นที่คุมครอง
ภัยคุกคามที่เกิดจากการใชประโยชนที่ดินเพื่อการสรางบานเรือนหรือสิ่งกอสรางตางๆเชนที่อยูอาศัยของมนุษยหรือพื้นที่ที่ไมไดเปนการใชพื้นที่เพื่อการเกษตรที่มีผลกระทบตอพื้นที่คุมครองอยางชัดเจน
(เฉพาะพื้นที่ที่ไมมีเอกสารสิทธิ์)
17

23. 3.3โรงงานผลิตกระแสไฟฟารวมถึงเขื่อนพลังน้ำเพื่อผลิตกระแสไฟฟา
4.2เสาไฟฟาเสาโทรศัพทเสาโทรเลขสายเคเบิลรวมถึงเสาไฟฟาแรงสูง
4.3คลองสงน้ำหรือเสนทางจราจรทางน้ำหรือเสนทางเดินเรือ
0:ไมมี
1:ต่ำ
2:ปานกลาง
3:สูง
0:ไมมี
1:ต่ำ
2:ปานกลาง
3:สูง
4.1ถนนหรือเสนทางคมนาคมหรือเสนทางรถไฟรวมถึงเสนทางเดินรถที่อาจ
ทำใหเกิดอันตรายกับสัตวปาได
0:ไมมี
1:ต่ำ
2:ปานกลาง
3:สูง
4.ถนนหรือเสนทางคมนาคมที่เชื่อมตอและระบบสาธารณูปโภคภายในพื้นที่คุมครอง
ภัยคุกคามจากถนนเสนทางคมนาคมและระบบสาธารณูปโภคที่ตัดผานปา
0:ไมมี
1:ต่ำ
2:ปานกลาง
3:สูง
4.4รันเวยสนามบิน(เพื่อการพาณิชย)
0:ไมมี
1:ต่ำ
2:ปานกลาง
3:สูง
5.1ลาสัตวปาทำรายสัตวปาหรือเก็บสิ่งที่สัตวปาสรางขึ้น(ความขัดแยงระหวาง
คนกับสัตวปา)
5.การใชทรัพยากรความหลากหลายทางชีวภาพและอันตรายที่อาจจะเกิดขึ้นกับพื้นที่คุมครอง
ภัยคุกคามที่เกิดจากการเก็บหาหรือการใชทรัพยากรรวมถึงผลกระทบทั้งที่ตั้งใจและไมตั้งใจที่เกิดจากการกระทำนั้นการกระทำเพื่อแกปญหาความขัดแยงระหวางคนกับสัตวปาหรือการควบคุมประชากรสัตวปา
ชนิดหนึ่งชนิดใดเปนการเฉพาะ(รวมถึงการลาสัตวปาและฆาสัตวปา)
0:ไมมี
1:ต่ำ
2:ปานกลาง
3:สูง
5.2การเก็บเห็ดพรรณไมหนอไมใบไมผลไมสมุนไพรไมหอมตลอดจน
ผลิตผลจากพืช(ที่ไมใชการทำไม)
0:ไมมี
1:ต่ำ
2:ปานกลาง
3:สูง
5.3การทำไม(การลักลอบตัดไม)
0:ไมมี
1:ต่ำ
2:ปานกลาง
3:สูง
5.4การทำประมงหรือการจับสัตวน้ำ
0:ไมมี
1:ต่ำ
2:ปานกลาง
3:สูง
0:ไมมี
1:ต่ำ
2:ปานกลาง
3:สูง
3.2การทำเหมืองแรหรือเหมืองถานหิน
Protected Area Sustainability 18

24. 0:ไมมี
1:ต่ำ
2:ปานกลาง
3:สูง
6.1กิจกรรมนันทนาการและการทองเที่ยวเชนนักทองเที่ยวมากเกินไปการ
พัฒนาทางเดินภายในถ้ำหรือเสนทางศึกษาธรรมชาติและอื่นๆ
6.การรบกวนและการบุกรุกพื้นที่คุมครอง
ภัยคุกคามจากกิจกรรมของมนุษยที่รบกวนบุกรุกทำลายถิ่นที่อยูหรือชนิดพันธุในพื้นที่คุมครองที่ไมใชกิจกรรมเพื่อการบริโภค
0:ไมมี
1:ต่ำ
2:ปานกลาง
3:สูง
6.2การเกิดสงครามหรือการซอมรบทางทหารหรือการกอความไมสงบ
0:ไมมี
1:ต่ำ
2:ปานกลาง
3:สูง
6.3การทำวิจัยศึกษาหรือการทำกิจกรรมดานการเรียนรูตางๆในพื้นที่คุมครอง
0:ไมมี
1:ต่ำ
2:ปานกลาง
3:สูง
6.4กิจกรรมที่เกี่ยวกับการบริหารจัดการในพื้นที่คุมครองเชนการกอสราง
การใชรถใชถนนขุดบอน้ำอางเก็บน้ำ
0:ไมมี
1:ต่ำ
2:ปานกลาง
3:สูง
6.5พฤติกรรมการทำลายทรัพยสินทำรายหรือขมขูเจาหนาที่ที่ปฏิบัติงานดาน
การรักษาพื้นที่คุมครองและดูแลนักทองเที่ยว
7.การเปลี่ยนแปลงสภาพทางธรรมชาติ
ภัยคุกคามจากกิจกรรมที่ทำใหมีการเปลี่ยนแปลงสภาพทางธรรมชาติ
0:ไมมี
1:ต่ำ
2:ปานกลาง
3:สูง
7.1ไฟปาและการปองกันไฟปา
0:ไมมี
1:ต่ำ
2:ปานกลาง
3:สูง
7.2เขื่อนและการจัดการแหลงน้ำหรือระบบประปาภูเขา
0:ไมมี
1:ต่ำ
2:ปานกลาง
3:สูง
7.3การแบงแยกระบบนิเวศเปนกลุมเล็กกลุมนอยจนขาดความตอเนื่อง
0:ไมมี
1:ต่ำ
2:ปานกลาง
3:สูง
7.3aพื้นที่ถูกแบงแยกออกมาจากระบบนิเวศเดิมเชนการสรางเขื่อนกั้นน้ำโดย
ไมมีบันไดปลาโจนการทำลายปา
0:ไมมี
1:ต่ำ
2:ปานกลาง
3:สูง
7.3bผลกระทบตอคุณคาพื้นที่คุมครองจากกิจกรรมบริเวณแนวขอบปา(เชน
กิจกรรมการเกษตรริมขอบปา:การเผาไรการใชสารเคมี)
0:ไมมี
1:ต่ำ
2:ปานกลาง
3:สูง
7.3cการสูญเสียสายพันธุที่สำคัญในระบบนิเวศ(Keystonespecies)เชน
ผูลาอันดับสูง(เสือ)ผูชวยผสมเกสร(คางคาว)และอื่นๆ
19

25. 0:ไมมี
1:ต่ำ
2:ปานกลาง
3:สูง
8.1พืชรุกรานหรือพืชตางถิ่น
8.ปญหาการรุกรานและแพรกระจายของชนิดพันธุตางถิ่น(ตามบัญชีรายชื่อของสผ.)
ภัยคุกคามจากการรุกรานของสัตวน้ำตางถิ่นหรือพืชตางถิ่นหรือสัตวตางถิ่นรวมถึงเชื้อโรคที่นำพามาจากสัตวตางถิ่นหรือพืชตางถิ่นที่อาจเกิดผลกระทบกับระบบนิเวศได
0:ไมมี
1:ต่ำ
2:ปานกลาง
3:สูง
8.1aสัตวรุกรานหรือสัตวตางถิ่น
0:ไมมี
1:ต่ำ
2:ปานกลาง
3:สูง
8.1bเชื้อโรค(เชนโรคไขหวัดนก)ทั้งในถิ่นและตางถิ่นที่อาจสรางปญหามากขึ้น
0:ไมมี
1:ต่ำ
2:ปานกลาง
3:สูง
8.2พืชหรือสัตวตัดแตงพันธุกรรมที่ถูกนำเขามาในพื้นที่
9.มลพิษที่สงผลกระทบกับพื้นที่คุมครอง
ภัยคุกคามจากมลพิษดานตางๆที่มีผลกระทบกับพื้นที่คุมครองทั้งที่เกิดขึ้นในพื้นที่เองหรือมาจากนอกพื้นที่ิ
0:ไมมี
1:ต่ำ
2:ปานกลาง
3:สูง
9.1น้ำเสียจากบานเรือนหรือน้ำเสียจากชุมชน
0:ไมมี
1:ต่ำ
2:ปานกลาง
3:สูง
9.1aน้ำเสียจากสิ่งอำนวยความสะดวกในพื้นที่คุมครองเองเชนจากหองน้ำ
หองสุขาบานพักฯ
0:ไมมี
1:ต่ำ
2:ปานกลาง
3:สูง
9.2สิ่งปฏิกูลจากแหลงอุตสาหกรรมเชนน้ำเสียจากโรงงานเหมืองแรกิจกรรม
ทางทหารน้ำเสียจากบอขยะรวมถึงคราบน้ำมันจากเรือนำเที่ยวและเรือประมง
0:ไมมี
1:ต่ำ
2:ปานกลาง
3:สูง
9.3น้ำเสียจากภาคการเกษตรเชนน้ำปุยน้ำที่มีสารฆาแมลงหรือกำจัดวัชพืช
0:ไมมี
1:ต่ำ
2:ปานกลาง
3:สูง
9.4ขยะมูลฝอยทั้งที่เกิดจากในพื้นที่และนอกพื้นที่
0:ไมมี
1:ต่ำ
2:ปานกลาง
3:สูง
9.5ควันไฟจากการเผาไหมทั้งในพื้นที่และจากพื้นที่อื่นๆ
0:ไมมี
1:ต่ำ
2:ปานกลาง
3:สูง
9.6พลังงานสวนเกินที่มากเกินไปเชนแสงสวาง(ไฟถนนไฟสองทางรบกวน
สัตวปา)พลังงานความรอน
Protected Area Sustainability 20

26. 0:ไมมี
1:ต่ำ
2:ปานกลาง
3:สูง
10.1ภูเขาไฟระเบิด
10.เหตุการณทางธรณีวิทยาที่อาจจะเกิดขึ้น
เหตุการณทางธรณีวิทยาที่อาจจะสงผลกระทบกับระบบนิเวศในพื้นที่หรือทำใหชนิดพันธุมีความเปราะบางเสี่ยงตอการรสูญพันธุของชนิดพันธุพืชและสัตวที่มีคุณคาในพื้นที่ซึ่งเปน
ภัยคุกคามที่ไมสามารถคาดการณได
0:ไมมี
1:ต่ำ
2:ปานกลาง
3:สูง
10.2แผนดินไหว/สึนามิ
0:ไมมี
1:ต่ำ
2:ปานกลาง
3:สูง
10.3ดินถลม
0:ไมมี
1:ต่ำ
2:ปานกลาง
3:สูง
10.4การกัดเซาะตลิ่งแมน้ำโคลน/ตะกอนทับถมการไหลบา(รวมทั้งการ
เปลี่ยนแปลงของชายฝงทะเล)
11.การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่รุนแรง
ความเสี่ยงจากสภาพการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศระยะยาวซึ่งอาจเกี่ยวของกับภาวะโลกรอน
0:ไมมี
1:ต่ำ
2:ปานกลาง
3:สูง
11.1การเปลี่ยนแปลงถิ่นที่อยูของพืชและสัตวเนื่องจากภูมิอากาศ(เชนสัตว
อพยพยายถิ่นไปหากินที่อื่นเนื่องจากอาหารไมเพียงพอตามฤดูกาล)
0:ไมมี
1:ต่ำ
2:ปานกลาง
3:สูง
11.2ภัยแลง
0:ไมมี
1:ต่ำ
2:ปานกลาง
3:สูง
11.3ภูมิอากาศมีการเปลี่ยนแปลงอยางรุนแรงและแปรปรวนสูง
0:ไมมี
1:ต่ำ
2:ปานกลาง
3:สูง
11.4ลมพายุและน้ำทวม
0:ไมมี
1:ต่ำ
2:ปานกลาง
3:สูง
12.1สูญเสียการสืบสานทางวัฒนธรรมภูมิปญญาทองถิ่นและวิถีปฏิบัติ(พิธีกรรม
ในการอนุรักษปาการบวชปาการบูชาผีหัวน้ำ)
0:ไมมี
1:ต่ำ
2:ปานกลาง
3:สูง
12.2ความเสื่อมโทรมของแหลงทองเที่ยวทางธรรมชาติและวัฒนธรรม
0:ไมมี
1:ต่ำ
2:ปานกลาง
3:สูง
12.3ความเสื่อมโทรมของมรดกทางวัฒนธรรมที่เกิดจากฝมือของมนุษยเชน
สิ่งปลูกสรางในพื้นที่ทางประวัติศาสตร
12.ภัยคุกคามตอคุณคาทางวัฒนธรรมและสังคม
21

27. 0:พื้นที่คุมครองดังกลาวไมมีกฏหมายรองรับ
1:พื้นที่คุมครองดังกลาวยังไมไดประกาศอยางเปนทางการ(แตมีการสำรวจและการ
ดำเนินงานวาจะมีการจัดตั้งอยางเปนทางการใหมีกฏหมายรองรับ)
2:พื้นที่คุมครองดังกลาวยังไมไดประกาศอยางเปนทางการอยูในขั้นตอนการ
ดำเนินการจัดตั้งซึ่งยังไมสมบูรณ(รวมถึงที่อยูภายใตสัญญาระหวางประเทศแลว
เชนพื้นที่ชุมน้ำตามอนุสัญญาแรมซารหรือพื้นที่คุมครองชุมชนปาชุมชน(ที่
ไมไดถูกคุมครองโดยกฏหมายประเทศ)
3:พื้นที่คุมครองดังกลาวไดมีการประกาศเปนพระราชกฤษฏีกาและประกาศใน
ราชกิจจานุเบกษาหรือคุมครองตามกฏหมายแลว
1.สถานภาพทางกฏหมาย:พื้นที่คุมครองไดมีการประกาศถูกตองตามกฏหมาย
หรือไม(ในกรณีที่มีการดูแลโดยเอกชนมีการลงนามหรือตกลงรวมกันหรือไม)
แบบประเมิน(AssessmentForm)
คำอธิบายเพิ่มเติมและแนวทางการแกปญหา
0:ไมมีระเบียบปฏิบัติที่ใชในการควบคุมดูแลการทำกิจกรรมในพื้นที่คุมครองนี้
1:มีระเบียบปฏิบัติใชปฏิบัติบางแตสวนใหญยังหละหลวมไมไดบังคับใชอยางจริงจัง
2:มีระเบียบใชปฏิบัติแตยังมีชองวางและจุดดอยเปนสวนนอย
3:มีระเบียบปฏิบัติใชปฏิบัติไดดี
2.ระเบียบปฏิบัติในพื้นที่คุมครอง:เพื่อใชควบคุมดูแลการกระทำกิจกรรมตางๆ
ใหเปนไปอยางเหมาะสมเชนปองกันการลักลอบลาสัตวปา
คำอธิบายเพิ่มเติมและแนวทางการแกปญหา
0:พนักงานเจาหนาที่ไมสามารถบังคับใชไดเลย
1:พนักงานเจาหนาที่สามารถบังคับใชไดเพียงเล็กนอย(อาจเปนเพราะไมมีทักษะ
ไมมีงบประมาณหรือไมไดรับการสนับสนุนจากหนวยงาน)
2:พนักงานเจาหนาที่สามารถบังคับใชไดเปนสวนใหญแตยังมีสวนนอยที่ไม
สามารถใชบังคับได
3:พนักงานเจาหนาที่สามารถบังคับใชไดเปนอยางดี
3.การบังคับใชกฏหมาย:พนักงานเจาหนาที่สามารถบังคับใชไดดีพอหรือไม
(กรณีกฏหมายไมไดบัญญัติใหอำนาจเจาหนาที่กระทำการอยางใดอยางหนึ่งเชน
การเปรียบเทียบปรับการกำหนดโทษใหเสนอแนะใหชัดเจนในคำอธิบาย
เพิ่มเติมและแนวทางแกปญหา)
คำอธิบายเพิ่มเติมและแนวทางการแกปญหา
0:ไมมีวัตถุประสงคของการจัดตั้ง
1:มีวัตถุประสงคของการจัดตั้งแตไมไดดำเนินงานตามวัตถุประสงค
2:มีวัตถุประสงคของการจัดตั้งและไดดำเนินการตามวัตถุประสงคบางสวน
3:มีวัตถุประสงคของการจัดตั้งและไดดำเนินการตามวัตถุประสงคตามเปาหมาย
ทั้งหมด
4.การบริหารจัดการพื้นที่คุมครองเปนไปตามวัตถุประสงคของการจัดตั้งหรือไม
(ใหพิจารณาวัตถุประสงคของการจัดตั้งตามพระราชกฤษฎีกา)
คำอธิบายเพิ่มเติมและแนวทางการแกปญหา
0:รูปแบบและขนาดของพื้นที่คุมครองที่จัดตั้งขึ้นนั้นไมดีพอจึงทำใหยากตอการ
บริหารจัดการใหเปนไปตามวัตถุประสงค
1:รูปแบบและขนาดของพื้นที่คุมครองไมเพียงพอกับการจัดการใหเปนไปตาม
วัตถุประสงคหากแตยังตองอาศัยมาตรการเสริมมาชวย(เชนการทำทางเชื่อมตอ
ระบบนิเวศรวมกับเจาของที่ดินเอกชนการจัดการลุมน้ำเพิ่มเติม)
2:รูปแบบและขนาดของพื้นที่คุมครองนั้นพอจะชวยใหการบริหารจัดการเปนไปตาม
วัตถุประสงคหากแตยังสามารถปรับปรุงไดอีก
3:รูปแบบและขนาดของพื้นที่คุมครองชวยใหการบริหารจัดการเปนไปตาม
วัตถุประสงคและเหมาะสมกับการอนุรักษถิ่นที่อยูอาศัยของพืชและสัตวและมี
การจัดการลุมน้ำที่เหมาะสม
5.รูปแบบและขนาดของพื้นที่คุมครองเพียงพอตอการดำรงรักษาไวซึ่งถิ่นที่อยู
อาศัยของสัตวปาและพืชตลอดจนการเปนแหลงตนน้ำหรือไมอยางไร
คำอธิบายเพิ่มเติมและแนวทางการแกปญหา
Protected Area Sustainability 22

28. 0:แนวเขตของพื้นที่คุมครองไมชัดเจนไมมีผูใดทราบเลย
1:แนวเขตของพื้นที่คุมครองไมชัดเจนทราบแตเฉพาะพนักงานเจาหนาที่เทานั้น
ชาวบานและเจาของที่ดินรอบพื้นที่คุมครองไมทราบ
2:แนวเขตของพื้นที่คุมครองทั้งพนักงานเจาหนาที่ชาวบานเจาของที่ดินรอบๆ
พื้นที่คุมครองทราบแตแนวเขตยังไมชัดเจน
3:แนวเขตพื้นที่คุมครองมีความชัดเจนดีและเหมาะสมทุกฝายเขาใจดี
6.พื้นที่คุมครองมีแนวเขตที่ชัดเจนหรือไม
คำอธิบายเพิ่มเติมและแนวทางการแกปญหา
0:ไมมีแผนการจัดการสำหรับพื้นที่คุมครองนี้
1:มีแผนการจัดการหรือไดเตรียมที่จะทำแตยังไมไดมีการดำเนินงาน
2:มีแผนการจัดการแลวและมีการดำเนินงานแตเพียงบางสวนสาเหตุเพราะขาด
แคลนงบประมาณหรือปญหาอื่นๆ
3:มีแผนการจัดการและไดดำเนินการตามแผนโดยสมบูรณ
7.แผนการจัดการ(ManagementPlan/MasterPlan):พื้นที่คุมครองมี
แผนการจัดการหรือไมและหากมีไดดำเนินงานตามแผนหรือไม
คำอธิบายเพิ่มเติมและแนวทางการแกปญหา
0:ไมมี
1:มี
7.aขั้นตอนการวางแผนงาน:ในขั้นตอนการวางแผนบริหารจัดการพื้นที่คุมครอง
ผานกระบวนการมีสวนรวมจากผูมีสวนไดเสียอยางเพียงพอ
คำอธิบายเพิ่มเติมและแนวทางการแกปญหา
0:ไมมี
1:มี
7.bขั้นตอนการวางแผนงาน:มีการทำตารางการปฏิบัติงานและทบทวนปรับปรุง
อยางสม่ำเสมอ
คำอธิบายเพิ่มเติมและแนวทางการแกปญหา
0:ไมมี
1:มี
7.cขั้นตอนการวางแผนงาน:ผลลัพธของการศึกษาวิจัยการติดตามและ
ประเมินผลถูกนำมาใสไวในแผนการดำเนินงานระยะตอไป
คำอธิบายเพิ่มเติมและแนวทางการแกปญหา
0:ไมมีแผนงานปฏิบัติตามปกติ
1:มีแผนงานปฏิบัติตามปกติและมีการปฏิบัติตามแผนเพียงเล็กนอยเทานั้น
2:มีแผนงานปฏิบัติตามปกติและมีการปฏิบัติตามแผนงานเกือบทั้งหมด
3:มีแผนงานปฏิบัติตามปกติและมีการปฏิบัติตามแผนงานทั้งหมด
8.แผนปฏิบัติการตามงบประมาณประจำป:มีแผนปฏิบัติการตามงบประมาณ
ประจำปและไดดำเนินงานตามแผน
คำอธิบายเพิ่มเติมและแนวทางการแกปญหา
0:มีเพียงเล็กนอยหรือไมมีเลย
1:มีแตไมเพียงพอที่จะใชทำแผนงานหรือชวยในการตัดสินใจ
2:มีเพียงพอที่จะชวยในการวางแผนงานและชวยในการตัดสินใจไดเกือบทั้งหมด
โดยเฉพาะขอมูลหลักที่สำคัญๆ
3:มีเพียงพอเปนอยางมากและชวยในการวางแผนงานและตัดสินใจไดเปนอยางดี
9.ขอมูลพื้นฐานของทรัพยากรในพื้นที่คุมครอง:มีขอมูลพื้นฐานของทรัพยากรใน
พื้นที่เพียงพอตอการบริหารจัดการหรือไม(เชนขอมูลทางดานสถานภาพของ
ถิ่นอาศัยของพืชและสัตวหรือขอมูลดานคุณคาทางวัฒนธรรมหรือขอมูลดาน
สายพันธุพืชและสัตวในพื้นที่คุมครอง)
คำอธิบายเพิ่มเติมและแนวทางการแกปญหา
0:ไมมีระบบควบคุมการใชทรัพยากรและการอนุญาตเขาออก(เชนการลาด
ตระเวณเฝาระวังกฏระเบียบดานตรวจหรือมีแตไมมีประสิทธิภาพ)
1:มีระบบควบคุมการใชทรัพยากรและการอนุญาตเขาออกแตการควบคุมดูแลยัง
ไมดีพอทำไดเพียงบางสวน
2:มีระบบควบคุมการใชทรัพยากรและการอนุญาตเขาออกแตการควบคุมดูแลทำได
ดีในระดับปานกลางเทานั้น
3:มีระบบควบคุมการใชทรัพยากรและการอนุญาตเขาออกมีการควบคุมดูแลทำได
ดีมีประสิทธิภาพ
9.ขอมูลพื้นฐานของทรัพยากรในพื้นที่คุมครอง:มีขอมูลพื้นฐานของทรัพยากรใน
พื้นที่เพียงพอตอการบริหารจัดการหรือไม(เชนขอมูลทางดานสถานภาพของ
ถิ่นอาศัยของพืชและสัตวหรือขอมูลดานคุณคาทางวัฒนธรรมหรือขอมูลดาน
สายพันธุพืชและสัตวในพื้นที่คุมครอง)
23

29. คำอธิบายเพิ่มเติมและแนวทางการแกปญหา
0:ไมมีเลย
1:มีการสำรวจและวิจัยเล็กนอยแตไมจำเปนหรือเกี่ยวของกับการบริหารจัดการ
พื้นที่คุมครอง
2:มีการสำรวจและทำวิจัยบางแตไมจำเปนหรือเกี่ยวของกับการบริหารจัดการพื้นที่
คุมครอง
3:มีการสำรวจและวิจัยซึ่งเกี่ยวของกับการบริหารจัดการพื้นที่คุมครอง
11.การวิจัย:มีการศึกษาวิจัยเพื่อการจัดการพื้นที่คุมครองหรือไม
คำอธิบายเพิ่มเติมและแนวทางการแกปญหา
0:ไมมีการบริหารจัดการที่ครอบคลุมและเปนเชิงรุกเลย
1:เปนการบริหารเฉพาะบางเรื่องที่มีความจำเปนที่ตองปฏิบัติเชนปกปอง
ทรัพยการบางอยางหรือความหลากหลายทางชีวภาพถิ่นที่อยูคุณคาทางวัฒนธรรม
2:เปนการบริหารจัดการที่ครอบคลุมและเปนเชิงรุกมากขึ้นแตประเด็นหลักๆยัง
ไมครบถวน
3:มีการปฏิบัติครอบคลุมและเปนเชิงรุกในทุกๆกิจกรรมเพื่อการปกปองพื้นที่
คุมครอง
12.การบริหารจัดการทรัพยากรในพื้นที่คุมครอง:มีการบริหารจัดการที่ครอบคลุม
และเปนไปในเชิงรุกแคไหน
คำอธิบายเพิ่มเติมและแนวทางการแกปญหา
0:ไมมีพนักงานเจาหนาที่เลย
1:มีพนักงานเจาหนาที่ปฏิบัติงานจำนวนนอยและไมเพียงพอตอการทำงานพื้นที่
คุมครอง
2:มีพนักงานเจาหนาที่ปฏิบัติงานเพียงพอเฉพาะภารกิจหลักแตยังต่ำกวาความ
ตองการในการบริหารจัดการพื้นที่คุมครอง
3:มีพนักงานเจาหนาที่ปฏิบัติงานเพียงพอตอการบริหารจัดการพื้นที่คุมครอง
13.จำนวนพนักงานเจาหนาที่:จำนวนพนักงานเจาหนาที่ที่ปฏิบัติงานมีเพียงพอ
หรือไม
คำอธิบายเพิ่มเติมและแนวทางการแกปญหา
0:พนักงานเจาหนาที่ขาดทักษะที่จำเปนตอการบริหารจัดการพื้นที่คุมครอง
1:พนักงานเจาหนาที่มีทักษะแตไมเพียงพอตอการบริหารจัดการพื้นที่คุมครอง
2:พนักงานเจาหนาที่มีทักษะเพียงพอแตไมสามารถยกระดับการทำงานและปรับใช
ใหบรรลุวัตถุประสงคของการบริหารจัดการพื้นที่คุมครองได
3:พนักงานเจาหนาที่มีทักษะเพียงพอและสามารถยกระดับการทำงานไดตาม
วัตถุประสงคของพื้นที่คุมครอง
14.การฝกอบรมพนักงานเจาหนาที่:พนักงานเจาหนาที่ไดรับการอบรมดาน
การบริหารจัดการพื้นที่คุมครองเพียงพอหรือไม
คำอธิบายเพิ่มเติมและแนวทางการแกปญหา
0:ไมมีงบประมาณที่ใชในการบริหารจัดการเลย
1:มีงบประมาณที่เพียงพอตอการบริหารงานหลักที่จำเปนเทานั้น
2:มีงบประมาณที่เพียงพอตอการบริหารจัดการแตไมเพียงพอตอการพัฒนาใน
อนาคตเพื่อใหบรรลุวัตถุประสงคที่สมบูรณของพื้นที่คุมครองได
3:งบประมาณที่ไดรับมีเพียงพอตอการบริหารจัดการพื้นที่คุมครองไดเปนอยางดี
15.งบประมาณในปจจุบัน:เพียงพอตอความตองการหรือไม
คำอธิบายเพิ่มเติมและแนวทางการแกปญหา
24Protected Area Sustainability

30. 0:งบประมาณที่ไดรับไมมีความมั่นคงเพราะงบประมาณที่ใชไดมาจากเงินนอก
งบประมาณเทานั้น
1:งบประมาณมีความมั่นคงนอยไมสามารถทำงานไดหากไมไดรับการสนับสนุนจาก
เงินนอกงบประมาณ(เงินรายไดและเงินสนับสนุนอื่นๆ)
2:งบประมาณคอยขางมีความมั่นคงเพียงพอตอการบริการจัดการแตกิจกรรม
บางสวนยังตองพึ่งพาเงินนอกงบประมาณบาง
3:งบประมาณมีความมั่นคงดีมาก
16.ความมั่นคงดานงบประมาณ:งบประมาณที่ไดรับมีความมั่นคงหรือไม
คำอธิบายเพิ่มเติมและแนวทางการแกปญหา
0:การบริหารจัดการงบประมาณไมเปนระบบและไมมีประสิทธิภาพ
1:มีการบริหารจัดการงบประมาณไมดีแตประสิทธิภาพยังอยูในเกณฑที่ยอมรับได
(ทำตามระเบียบปกติ)
2:มีการบริหารจัดการงบประมาณพอใชไดสามารถพัฒนาใหดีขึ้นได(สามารถปด
ชองวางดานงบประมาณของตนเองไดบาง)
3:มีการบริหารจัดการงบประมาณดีมากเปนไปตามวัตถุประสงคทุกประการ
17.การบริหารจัดการงบประมาณ:มีการจัดสรรงบประมาณและใชจายตามความ
จำเปนดานการบริหารจัดการหรือไม
คำอธิบายเพิ่มเติมและแนวทางการแกปญหา
0:ไมมีเลยหรือมีนอยมากไมเพียงพอตอความตองการของการบริหารจัดการ
1:มีบางแตก็ยังไมเพียงพอตอการบริหารจัดการในสวนหลักๆที่จำเปน
2:มีเพียงพอเฉพาะในสวนที่จำเปนแตยังขาดอยูบางเล็กนอย
3:มีเพียงพอตอการบริการจัดการเปนอยางดี
18.วัสดุครุภัณฑ:วัสดุครุภัณฑมีเพียงพอตอความตองการของการบริหารจัดการ
หรือไม
คำอธิบายเพิ่มเติมและแนวทางการแกปญหา
0:มีการบำรุงรักษาเพียงเล็กนอยหรือไมมีเลย
1:มีการบำรุงรักษาบางเปนครั้งคราว
2:มีการบำรุงรักษาตามพื้นฐานเทานั้น(basicmaintenance)
3:มีการบำรุงรักษาเปนอยางดีี
19.การบำรุงรักษาวัสดุครุภัณฑ:ไดรับการบำรุงรักษาเพียงพอหรือไม
คำอธิบายเพิ่มเติมและแนวทางการแกปญหา
0:ไมมีเลย
1:มีเฉพาะกิจเทานั้น
2:มีแตยังไมเพียงพอและสามารถนำไปพัฒนาตอไปไดอีก
3:มีเพียงพอและสามารถนำไปดำเนินการไดเปนอยางดี
20.การสรางความตระหนัก:มีกิจกรรมใหความรูและสรางความตระหนักที่
เกี่ยวของกับความจำเปนและวัตถุประสงคของการจัดตั้งพื้นที่คุมครอง
คำอธิบายเพิ่มเติมและแนวทางการแกปญหา
0:มึความขัดแยงกับวัตถุประสงคอีกทั้งกิจกรรมที่ทำยังเปนภัยคุกคามตอการคงอยู
ของพื้นที่คุมครอง
1:ไมไดใหความสำคัญกับวัตถุประสงคของพื้นที่คุมครองในระยะยาวแตกิจกรรมที่
ทำอยูไมเปนภัยคุกคามตอพื้นที่คุมครองไมมีมาตรการลดผลกระทบรองรับ
2:บางสวนไดใหความสำคัญกับวัตถุประสงคของการจัดการพื้นที่คุมครองในระยะ
ยาวมีมาตรการลดผลกระทบรองรับ
3:ใหความสำคัญกับวัตถุประสงคของการจัดการพื้นที่คุมครองในระยะยาวเปนหลัก
21.แผนการใชประโยชนที่ดินและน้ำในพื้นที่ขางเคียง(แนวกันชน3กม.):
แผนการใชประโยชนที่ดินและน้ำของภาคสวนตางๆตระหนักในความสำคัญและ
เอื้อตอวัตถุประสงคของการจัดตั้งพื้นที่คุมครอง
คำอธิบายเพิ่มเติมและแนวทางการแกปญหา
25

31. 0:ไมมี
1:ใช
21a.แผนการจัดการที่ดินและน้ำของภาคสวนอื่นเอื้อตอการอนุรักษถิ่นอาศัยของ
พืชและสัตวอยางยั่งยืนทั้งในแงปริมาณน้ำการไหลของน้ำคุณภาพสิ่งแวดลอม
ดานอื่นๆ
คำอธิบายเพิ่มเติมและแนวทางการแกปญหา
0:ไมมี
1:ใช
21b.แผนการจัดการที่ดินและน้ำของภาคสวนอื่นเอื้อตอการคุมครองการอพยพ
ยายถิ่นของสัตวปาตางๆเชนแนวเชื่อมตอระบบนิเวศบันไดปลาโจนหรืออื่นๆ
คำอธิบายเพิ่มเติมและแนวทางการแกปญหา
0:ไมมี
1:ใช
21c.แผนการจัดการที่ดินและน้ำของภาคสวนอื่นเอื้อตอการอนุรักษชนิดพันธุหรือ
ถิ่นที่อยูเฉพาะเชนการจัดการไฟปาการจัดการทุงหญาการจัดการระบบนิเวศ
อื่นๆ
คำอธิบายเพิ่มเติมและแนวทางการแกปญหา
0:ไมมีความรวมมือเลย
1:มีความรวมมือนอยมากหรือแทบจะไมไดติดตอกันเลย
2:มีความรวมมือบางเปนบางครั้งบางโอกาส
3:มีความรวมมือเปนประจำโดยเฉพาะดานการบริหารจัดการ
22.ความรวมมือกับผูใชประโยชนที่ดินและน้ำรอบๆพื้นที่คุมครอง
คำอธิบายเพิ่มเติมและแนวทางการแกปญหา
0:ไมมีเลย
1:มีสวนรวมในการใหความเห็นผานการประชุมอภิปรายบางแตไมมีบทบาทโดย
ตรงในกลไกการตัดสินใจ
2:มีสวนรวมในกลไกการตัดสินใจเกี่ยวกับการจัดการพื้นที่คุมครองเฉพาะประเด็น
ที่เกี่ยวของสามารถยกระดับการมีสวนรวมไดอีก(ความเห็นตางๆถูกใชประกอบ
การตัดสินใจ)
3:มีสวนรวมในกลไกการตัดสินใจในทุกประเด็นดานการจัดการพื้นที่คุมครองเชน
การจัดการพื้นที่คุมครองอยางมีสวนรวม(co-management)
23.กลุมชาติพันธุ(กลุมชนที่ยังดำรงวิถีชีวิตตามวัฒนธรรมดั้งเดิมของตนเองและ
ยังพึ่งพิงทรัพยากรอยู):กลุมชาติพันธุมีสวนรวมใหขอมูลประกอบการตัดสินใจ
หรือไม
คำอธิบายเพิ่มเติมและแนวทางการแกปญหา
0:ไมมีเลย
1:มีสวนรวมในการใหความเห็นผานการประชุมอภิปรายบางแตไมมีบทบาทโดย
ตรงในกลไกการตัดสินใจ
2:มีสวนรวมในกลไกการตัดสินใจเกี่ยวกับการจัดการพื้นที่คุมครองเฉพาะประเด็น
ที่เกี่ยวของสามารถยกระดับการมีสวนรวมไดอีก(ความเห็นตางๆถูกใชประกอบ
การตัดสินใจ)
3:มีสวนรวมในกลไกการตัดสินใจในทุกประเด็นดานการจัดการพื้นที่คุมครองเชน
รูปแบบการจัดการพื้นที่คุมครองอยางมีสวนรวม(co-management)
24.ชุมชนทองถิ่น:ชุมชนทองถิ่นมีสวนรวมในการใหขอมูลประกอบการตัดสินใจ
หรือไม
คำอธิบายเพิ่มเติมและแนวทางการแกปญหา
0:ไมมี
1:ใช
24a.ความสัมพันธกับชุมชน:หัวหนาพื้นที่คุมครองกับชุมชนมีการสื่อสารที่เปด
กวางมีความไวใจกันและมีความสัมพันธที่ดีตอกันสามารถพูดคุยกันได
คำอธิบายเพิ่มเติมและแนวทางการแกปญหา
0:ไมมี
1:ใช
24b.ความสัมพันธกับชุมชน:มีกิจกรรมของพื้นที่คุมครองที่ชวยเสริมความ
เขมแข็งใหชุมชนควบคูกันไปกับการอนุรักษพื้นที่คุมครอง
คำอธิบายเพิ่มเติมและแนวทางการแกปญหา
26Protected Area Sustainability

32. 0:ไมมี
1:ใช
24c.ความสัมพันธกับชุมชน:ชนพื้นเมืองหรือคนทองถิ่นมีความกระตือรือรนที่จะ
ชวยงานดานอนุรักษพื้นที่คุมครอง
คำอธิบายเพิ่มเติมและแนวทางการแกปญหา
0:ไมมีเลย
1:มีทางเกิดขึ้นไดในอนาคตไดมีการวางแผนและกำลังอยูในชวงพัฒนา
2:มีแลวเปนการสรางรายไดเล็กๆใหกับชุมชน
3:มีแลวและเปนการสรางรายไดหลักใหกับชุมชนโดยกิจกรรมนั้นเกี่ยวของกับ
พื้นที่คุมครองโดยตรงเชนการทองเที่ยว
25.ดานเศรษฐกิจ:พื้นที่คุมครองไดสรางรายไดใหกับชุมชนทองถิ่นหรือไมเชน
เพิ่มรายไดครัวเรือนการจางงานอื่นๆ
คำอธิบายเพิ่มเติมและแนวทางการแกปญหา
0:ไมมีการติดตามและประเมินผลในพื้นที่คุมครอง
1:มีการติดตามและประเมินผลเฉพาะกิจและไมไดทำเปนประจำ
2:มีการติดตามและประเมินผลตามระบบแตเหตุผลบางประการทำใหไมมี
ประสิทธิภาพเต็มที่
3:มีการติดตามและประเมินผลตามระบบและเปนไปดวยดีมีประสิทธิภาพมาก
26.การติดตามและประเมินผล:มีการติดตามและประเมินผลอยางมีประสิทธิผล
หรือไม
คำอธิบายเพิ่มเติมและแนวทางการแกปญหา
0:ไมมีสิ่งอำนวยความสะดวกและบริการสำหรับนักทองเที่ยวและไมมีความจำเปน
1:มีสิ่งอำนวยความสะดวกและบริการแตยังไมเหมาะสมกับจำนวนนักทองเที่ยว
2:มีสิ่งอำนวยความสะดวกและบริการเพียงพอสำหรับนักทองเที่ยวแตยังจำเปน
ตองไดรับการปรับปรุง
3:มีสิ่งอำนวยความสะดวกและบริการสำหรับนักทองเที่ยวเพียงพอเหมาะสมและดี
มาก
27.สิ่งอำนวยความสะดวกสำหรับนักทองเที่ยว:สิ่งอำนวยความสะดวกและการ
บริการใหกับนักทองเที่ยวมีเพียงพอหรือไม
คำอธิบายเพิ่มเติมและแนวทางการแกปญหา
0:ไมมีการประสานงานติดตอกันหรือมีเพียงเล็กนอยระหวางหัวหนาพื้นที่คุมครอง
กับภาคธุรกิจการทองเที่ยวที่ใชประโยชนจากพื้นที่คุมครอง
1:มีการประสานกันระหวางหัวหนาพื้นที่คุมครองกับภาคธุรกิจแตเปนการติดตอกัน
แบบราชการปกติเชนประสานงานทั่วไปงานขออนุญาตตางๆงานสำนักงานตางๆ
ไมเกี่ยวกับการอนุรักษพื้นที่
2:มีการประสานงานกันระหวางหัวหนาพื้นที่คุมครองกับภาคธุรกิจเพื่อเพิ่มคุณภาพ
การทองเที่ยวดานการอนุรักษพื้นที่คุมครองและชวยกันบำรุงรักษาคุณคาของ
คุมครองพื้นที่
3:มีการประสานความรวมมือกันเปนอยางดีระหวางหัวหนาพื้นที่คุมครองและภาค
ธุระกิจที่ใชประโยชนจากพื้นที่คุมครองในการเพิ่มประสบการณใหกับนักทองเที่ยว
ดานการอนุรักษพื้นที่คุมครองและชวยกันบำรุงรักษาคุณคาของคุมครองพื้นที่
28.การดำเนินงานธุรกิจการทองเที่ยว:ภาคธุรกิจการทองเที่ยวไดมีการ
ชวยเหลือดานปกปองพื้นที่คุมครองหรือไม
คำอธิบายเพิ่มเติมและแนวทางการแกปญหา
0:ถึงแมวาจะมีการกำหนดเก็บคาเขาและคาปรับแตในทางปฏิบัติไมมีการเก็บ
1:มีการเก็บคาธรรมเนียมแตนอยมากไมสามารถนำมาใชในสวนของการบริหาร
จัดการในพื้นที่คุมครองได
2:มีการเก็บคาธรรมเนียมและสามารถนำมาใชในสวนของการบริหารจัดการในพื้นที่
คุมครองไดเล็กนอยหรือบางสวน
3:มีการเก็บคาธรรมเนียมสามารถนำมาใชในสวนของการบริหารจัดการในพื้นที่
คุมครองไดอยางเพียงพอและยั่งยืน
29.คาธรรมเนียม:ถามีการเก็บคาธรรมเนียม(เชนคาเขาพื้นที่หรือคาปรับ)
และเงินรายไดดังกลาวสามารถนำมาใชในการบริหารจัดการพื้นที่คุมครองได
หรือไม
คำอธิบายเพิ่มเติมและแนวทางการแกปญหา
27

33. 0:กำลังแยลงทุกดาน
1:บางสวนกำลังแยลง
2:บางสวนกำลังแยลงแตสวนที่เปนสวนสำคัญในพื้นที่คุมครองยังไมไดรับผลกระทบ
3:คงสภาพเดิมไมไดรับผลกระทบใดๆ
30.สถานภาพคุณคาของพื้นที่คุมครอง:สถานภาพของพื้นที่คุมครองในปจจุบัน
เมื่อเปรียบเทียบกับตอนแรกที่พื้นที่ไดจัดตั้งขึ้นใหมๆ
คำอธิบายเพิ่มเติมและแนวทางการแกปญหา
0:ไมใช
1:ใช
30a:สถานภาพคุณคาของพื้นที่คุมครอง:การประเมินคุณคาและสถานภาพพื้นที่
คุมครองไดขอมูลจากการวิจัยหรือติดตามประเมินผล
คำอธิบายเพิ่มเติมและแนวทางการแกปญหา
0:ไมมี
1:มี
30b:สถานภาพคุณคาของพื้นที่คุมครอง:มีมาตรการจัดการพื้นที่คุมครองที่เปน
มาตรการเฉพาะเพื่อจัดการกับภัยคุกคามหรือรักษาความหลากหลายทางชีวภาพ
ไว
คำอธิบายเพิ่มเติมและแนวทางการแกปญหา
0:ไมมี
1:มี
30c:สถานภาพคุณคาของพื้นที่คุมครอง:มีกิจกรรมที่ชวยรักษาความ
หลากหลายทางชีวภาพและสิ่งแวดลอมรวมถึงคุณคาทางวัฒนธรรมที่เปนสวน
หนึ่งของงานประจำในการจัดการพื้นที่คุมครอง
คำอธิบายเพิ่มเติมและแนวทางการแกปญหา
รวมจากขอ1-30คะแนนรวม
28Protected Area Sustainability