วิชาทหาร ม.กรุงเทพ

1. หลักการสงคราม มหาวิทยาลัยกรุงเทพ 11 พฤศจิกายน 2551

2. การศึกษา ร . ร . อัสสัมชัญ บางรัก นตท . 32 จปร . 43 ร . ร . สธ . ทบ . ชุดที่ 83 ร . ร . สธ . ทบ . อเมริกา ประวัติผู้บรรยาย การรับราชการ นอย . ป . พัน 712 รอง ผบ . ร้อย ป . ป . พัน 712 ผบ . ร้อย ป . ป . พัน 712 ฝอ . 4 ป . 71 อจ . รร . สธ . ทบ . สบส .

4. วัตถุประสงค์ของการบรรยาย เพื่อให้นักศึกษารู้ถึง นิยาม ความหมาย ระดับ รวมถึงมูลเหตุที่ก่อให้เกิดสงคราม เพื่อให้นักศึกษาได้รู้ถึง วิวัฒนาการของหลักการสงคราม รวมทั้งทราบถึงหลักการสงครามที่กองทัพไทยใช้อยู่ในปัจจุบัน และสามารถวิเคราะห์ เหตุการณ์สงครามในอดีตว่าได้ใช้หลักการสงครามอย่างไรบ้าง

5. ขอบเขตการบรรยาย นิยาม ลักษณะทั่วไปของสงคราม วิวัฒนาการของหลักการสงคราม หลักการสงครามของกองทัพไทยในปัจจุบัน

6. “ รัฐต้องพิทักษ์รักษาไว้ซึ่งสถาบันพระมหากษัตริย์ เอกราช อธิปไตย และบูรณภาพแห่งเขตอำนาจรัฐ และต้องจัดให้มีกำลังทหาร อาวุธยุทโธปกรณ์ และเทคโนโลยีที่ทันสมัย จำเป็น และเพียงพอ เพื่อพิทักษ์รักษาเอกราช อธิปไตย ความมั่นคงของรัฐ สถาบันพระมหากษัตริย์ ผลประโยชน์แห่งชาติ และการปกครองระบอบประชาธิปไตย อันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข และ เพื่อการพัฒนาประเทศ ” รัฐธรรมนูญฯ พ . ศ . ๒๕๕๐ มาตรา ๗๗ หน้าที่ของทหาร

7. ขอบเขตการบรรยาย นิยาม ลักษณะทั่วไปของสงคราม วิวัฒนาการของหลักการสงคราม หลักการสงครามของกองทัพไทย

8. ความหมาย สงคราม คือ การรบใหญ่ที่มีคนจำนวนมากต่อสู้ฆ่าฟันกัน , โดยปริยายหมายถึงอาการที่คล้ายคลึงเช่นนั้น เช่น สงครามชีวิต สงครามปาก พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ . ศ . ๒๕๔๒ สงคราม คือ การกระทำที่ฝ่ายต่างๆที่มากกว่าหรือเท่ากับ 2 ฝ่ายขึ้นไปกระทำการล้มล้างกัน มุ่งหมายให้ฝ่ายตรงข้ามเกิดความเสียหาย ซึ่งแต่ละฝ่ายที่ร่วมสงคราม จะ ทราบว่าผู้ใดอยู่ฝ่ายตรงข้าม วิกีพีเดีย

9. ความหมาย สงคราม คือ การต่อสู้เพื่อเอาชนะกันด้วยการใช้พลังอำนาจทางทหาร และ พลังอำนาจอื่นๆ เพื่อรักษาผลประโยชน์ของชาติ หรือเพื่อขยายอิทธิพลของประเทศ สงคราม เป็น เครื่องมือสุดท้ายของการเมืองที่ไม่อาจจะตกลงกันได้ด้วยวิธีอื่น เพื่อการแก้ปัญหาระหว่างประเทศ

10. * เรื่องระดับชาติ ต้องประสานสอดคล้องตั้งแต่ ผู้กำหนดนโยบายจนถึงผู้ปฏิบัติพื้นฐาน * ระหว่างประเทศ / ภายในประเทศ * ใช้พลังอำนาจของชาติ * มีการประกาศสงคราม * รักษาผลประโยชน์ของชาติ

11. ระดับของสงคราม ยุทธศาสตร์ รบ หรือไม่รบ ยุทธการ รบที่ไหน ยุทธวิธี การรบประชิด

12. วัตถุประสงค์ สงคราม สู้รบ และ ได้รับชัยชนะ สงคราม สภาวะ แวดล้อม การปฏิบัติการรบขนาดใหญ่ การเข้าตี การตั้งรับ . การปิดล้อม การโจมตีและการเตีโฉบฉวย การบังคับให้เกิดสันติภาพ การต่อต้านการก่อการร้าย การรักษาสันติภาพ การอพยพที่ไม่เกี่ยวกับการรบ . การป้องกันและปราบปรามการก่อ ความไม่สงบ การปฏิบัติการ ทางทหาร เป้าหมาย ขัดแย้ง ป้องปรามสงคราม และแก้ไขความ ขัดแย้ง การปฏิบัติ การทางทหาร อื่น ๆ ที่ไม่ใช่ สงคราม สงบ ส่งเสริม สันติภาพ การปราบปรามยาเสพติด การบรรเทาภัยพิบัติ การสนับสนุนส่วนราชการพลเรือน การสร้างสันติภาพ การช่วยเหลือชาติอื่น การต่อต้านการก่อการราย การอพยพพลเรือน การ รบ มิ ใช่ การ รบ

13. ขัดผลประโยชน์หรือการขัดแย้งระหว่างประเทศ ถูกรุกรานอธิปไตยและบูรณภาพของอาณาเขต ถูกดูหมิ่นศักดิ์ศรีของประเทศ เป็นวิเทโศบายของประเทศ หวังผลตอบแทนจากการเป็นฝ่ายชนะ เข้าสู่สงครามตามพันธกิจที่มีอยู่กับพันธมิตร ถูกบังคับให้เข้าสู่สงคราม เป็นฝ่ายก่อสงครามโดยตรงเพื่อผลประโยชน์ของตน สาเหตุที่ทำให้เกิดสงคราม

14. ขอบเขตการบรรยาย นิยาม ลักษณะทั่วไปของสงคราม วิวัฒนาการของหลักการสงคราม หลักการสงครามของกองทัพไทย

15. หลักการสงคราม หลักการที่ใช้ในสงคราม เกิดจากการปฏิบัติของแม่ทัพนายกองผู้มีชื่อเสียงในอดีต ซึ่งประสบความสำเร็จในการทำสงคราม จนเป็นที่ยอมรับของนักการทหารว่า หากปฏิบัติไปเช่นนี้แล้วจะได้ชัยชนะแก่ข้าศึก กรมยุทธศึกษาทหาร

16. หลักการสงคราม (PRINCIPLES OF WAR) หลักความจริงพื้นฐานของการดำเนินการสงคราม แนวทางในการวางแผนและอำนวยการรบทุกระดับ เป็นมูลฐานของหลักนิยม ได้มาจาก - การวิเคราะห์บทเรียนจากการรบ และ - การคาดการณ์สภาพสงครามที่จะเกิด

17. ซุนวู เคลาเซวิทซ์

18. ตำราพิชัยสงคราม 13 บท : ซุนวู หลักการเลี้ยงกองทัพโดยแสวงหาจากภูมิประเทศ : ฮันนิบาล / เจ็งกีสข่าน สูตรการทำสงคราม 112 สูตร : นโปเลียน ความมุ่งหมาย , รุก , รวมกำลัง , ออมกำลัง , ความคล่องแคล่ว + จู่โจม , ขวัญ , การไล่ติดตาม : เคลาส์เซวิทซ์ On Wars หลักจรยุทธ์ : เหมา เจ๋อ ตุง ( เอ็งมาข้ามุด เอ็งหยุดข้าแหย่ เอ็งแย่ข้าตี เอ็งหนีข้าติดตาม ) วิวัฒนาการของหลักการสงคราม

19. พ . ศ . 2455 : พล . ต . เจ เอฟ ซี ฟูลเลอร์ ( บิดาหลักการสงครามยุคปัจจุบัน ) : สรุปหลักการนโปเลียนที่ใช้ในการสงคราม ( ความมุ่งหมาย , รุก , รวมกำลัง , จู่โจม , ระวังป้องกัน , การดำเนินกลยุทธ์ ) พ . ศ . 2458 : เพิ่ม ออมกำลัง , ความร่วมมือ พ . ศ . 2463 : กองทัพอังกฤษนำหลักการสงครามของฟูลเลอร์มาใช้ พ . ศ . 2464 : กองทัพสหรัฐนำหลักการสงครามของฟูลเลอร์มาใช้ ( มี 9 ข้อ โดยเพิ่มหลักการเคลื่อนย้าย ) พ . ศ . 2524 : กองทัพสหรัฐฯ เปลี่ยนหลักการเคลื่อนย้ายเป็นหลักการดำเนินกลยุทธ์ หลักความร่วมมือ เป็น หลักเอกภาพในการบังคับบัญชา วิวัฒนาการของหลักการสงคราม ( ต่อ )

20. พ . ศ . ๒๕๒๔ - กองทัพสหรัฐฯ ๙ ข้อ * หลักความมุ่งหมาย * หลักการรุก * หลักการรวมกำลัง * หลักการออมกำลัง * หลักการดำเนินกลยุทธ์ * หลักการระวังป้องกัน * หลักการจู่โจม * หลักความง่าย * หลักเอกภาพในการบังคับบัญชา วิวัฒนาการของหลักการสงคราม ( ต่อ )

21. ยุคตำราพิชัยสงคราม : สมัยอยุธยาตอนต้น : สมเด็จพระรามาธิบดีที่ 2 - จัดตำราพิชัยสงครามครั้งแรก - สูญหายเกือบหมด - เหลือเพียงกฎอาญาศึก สมัยอยุธยาตอนปลาย : เน้นเวทย์มนต์คาถา / ไสยศาสตร ์ - ยุทธศาตร์ / ยุทธวิธีเสื่อมลง สมัยรัตนโกสินทร์ : รัชกาลที่ 3 - ชำระตำราพิชัยสงครามฉบับหลวง : รูปขบวนการเดินทัพ , พิธีกรรม , ฤกษ์ยาม , ลักษณะกลศึก 21 ประการ วิวัฒนาการหลักการสงครามของไทย

22. Pichai Songkham

23. Pichai Songkham

24. ตำราพิชัยสงครามของไทย ๒๑ กลบท ๑ . กลฤทธี ๒ . กลสีหจักร ๓ . กลลักษณ์ซ่อนเงื่อน ๔ . กลเถื่อนกำบัง ๕ . กลพังภูผา ๖ . กลม้ากินสวน ๗ . กลพวนเรือโยง ๘ . กลโพงน้ำบ่อ ๙ . กลล่อช้างป่า ๑๐ . กลฟ้างำดิน ๑๑ . กลอินทร์พิมาน ๑๒ . กลผลาญศัตรู ๑๓ . กลชูพิษแสลง ๑๔ . กลแข็งให้อ่อน ๑๕ . กลยอนภูเขา ๑๖ . กลเย้าให้ผอม ๑๗ . กลจอมปราสาท ๑๘ . กลราชปัญญา ๑๙ . กลฟ้าสนั่นเสียง ๒๐ . กลเรียงหลักยืน ๒๑ . กลปืนพระราม

25. วิวัฒนาการหลักการสงครามของไทย ( ต่อ ) ยุครับแนวคิดตะวันตก : ก่อนเปลี่ยนแปลงการปกครอง : กรมหลวงพิษณุโลกฯ - หัวข้อยุทธวิธีทั่วไป ( หลักการออมกำลัง + ทำการเป็นอิสระ ) หลังเปลี่ยนแปลงการปกครอง : พ . อ . พระสงครามภักดี เรียบเรียงหนังสือยุทธศาสตร์ของอังกฤษ + หนังสือไทยรบพม่า + ดัดแปลงหลักการสงครามของกองทัพอังกฤษ ( มี 6 ข้อ : รวมกำลัง / ออมกำลัง / ความคล่องแคล่ว ( ดำเนินกลยุทธ์ )/ ทำการเป็นเบี้ยบน ( หลักการรุก )/ ระวังป้องกัน , ฉับพลัน ( จู่โจม ) ) หลังสงครามโลกครั้งที่สอง : รับเอาหลักนิยมสหรัฐมาใช้ ( หลักการสงคราม 9 ข้อ ) เพิ่ม หลักการต่อสู้เบ็ดเสร็จ ในปี 2528

26. หลักการสงคราม พ . อ . พระสงครามภักดี * รวมกำลัง * ออมกำลัง * ความฉับพลัน * ความคล่องแคล่ว * ทำการเป็นเบี้ยบน * การระวังป้องกัน พ . ศ . ๒๔๙๒ ใช้ของ สหรัฐฯ + การต่อสู้เบ็ดเสร็จ ( ๒๘ ) = ๑๐ ข้อ

27. ขอบเขตการบรรยาย นิยาม ลักษณะทั่วไปของสงคราม วิวัฒนาการของหลักการสงคราม หลักการสงครามของกองทัพไทย

28. หลักการสงครามของไทย ความมุ่งหมาย การรวมกำลัง การดำเนินกลยุทธ์ การรวป .& รปภ . ความง่าย การรุก การออมกำลัง เอกภาพในการบังคับบัญชา การจู่โจม การต่อสู้เบ็ดเสร็จ

29. ๑ . หลักความมุ่งหมาย ความหมาย : การนำการปฏิบัติทางทหารทั้งปวงมุ่งสู่เป้าหมาย ที่กำหนดไว้อย่างชัดเจน แตกหัก และบรรลุได้ วัตถุประสงค์ทางทหารสุดท้าย : สงคราม : ทำลายกำลังรบ / ความตั้งใจในการรบข้าศึก มิใช่สงคราม : กำหนดได้ยาก / แต่ต้องชัดเจนแต่เริ่มต้น

30. หลักความมุ่งหมาย ( ต่อ ) ข้อพิจารณา : 1. วัตถุประสงค์ทุกระดับ ต้องเชื่อมโยงกัน / มุ่งไปสู่เป้าหมายระดับยุทธศาสตร์ 2. จะ ไม่ชัดเจน ถ้าไม่กำหนด วัตถุประสงค์ทางการเมือง / ข้อจำกัดทางการเมือง 3. ผบ . หน่วยทุกระดับ ต้อง : เข้าใจภารกิจ ของ หน่วยเหนือ / หน่วยตัวเอง / หน่วยข้างเคียง แจ้งเจตนารมณ ์ที่ชัดเจนให้หน่วยรองทราบ

31. ๒ . หลักการรุก ความหมาย : 1. การชิงความริเริ่ม 2. ครอง / รักษาความริเริ่ม 3. ขยายผลจากความริเริ่ม 4. ชิง / ครองความริเริ่มในขณะที่ ดำรงเสรีในการปฏิบัติ ต้องการผลการรบแตกหัก

32. หลักการรุก ( ต่อ ) หลักการรุกจะอำนวยให้ : 1. ใช้ความริเริ่มให้เป็นประโยชน์ได้ 2. บีบบังคับข้าศึกให้ปฏิบัติตามเจตนารมณ์ของฝ่ายเรา 3. ฝ่ายเราเป็นฝ่ายกำหนดเวลา / สถานที่ที่ต้องการ 4. ขยายผลจากความล่อแหลมได้ 5. ตอบสนองต่อสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลงไปได้อย่างรวดเร็ว

33. หลักการรุก ( ต่อ ) ข้อพิจารณาเกี่ยวกับหลักการรุก : 1. ต้องดำรงจิตวิญญาณรุกรบ 2. แม้ทำการตั้งรับก็เพื่อเป็นฝ่ายรุกในโอกาสต่อไป 3. การรุกเท่านั้นจึงจะประสบชัยชนะ

34. กลวิธีรุกของซุนวู “ การบัญชาการทัพชั้นเอกคือ การเอาชนะด้วยอุบาย รองลงมาคือการทูต รองลงมาคือชนะด้วยการรบ เลวที่สุดคือการเข้าตีเมือง การตีเมืองจึงเป็นเรื่องสุดวิสัย ” ซุนวู

35. ๓ . หลักการรวมกำลัง ความหมาย : 1. การรวมอำนาจการรบให้เป็นกลุ่มก้อนในเวลา / สถานที่ที่ต้องการผลแตกหัก 2. การประสานอำนาจการรบทุกอย่างให้มีผลแตกหัก ผลลัพธ์ของการรวมกำลังได้มาจาก : 1. การผสมผสานอำนาจการรบ 2. การประยุกต์ใช้หลักการสงครามข้ออื่นๆ

36. ๔ . หลักการออมกำลัง ความหมาย : 1. การใช้อำนาจการรบที่มีอยู่ให้น้อยที่สุดเท่าที่จำเป็นในด้านที่ไม่สำคัญเพื่อเตรียมไว้ใช้ในด้านที่สำคัญมากกว่า 2. การใช้กำลัง / การกระจายกำลังอย่างรอบคอบ ข้อพิจารณา : การแบ่งมอบอำนาจการรบที่มีอยู่ก็เพื่อ บรรลุซึ่งการรวมกำลังในเวลา / สถานที่ที่ต้องการผลแตกหักอื่นในสนามรบ ภารกิจโดยทั่วไปที่ใช้หลักการออมกำลัง : เข้าตีจำกัด / ตั้งรับ / รบหน่วงเวลา / ลวง / ร่นถอย

37. ๕ . หลักการดำเนินกลยุทธ์ ความหมาย : 1. การทำให้ข้าศึกตกอยู่ในสภาพที่เสียเปรียบโดยใช้อำนาจการรบที่อ่อนตัว 2. การเคลื่อนย้ายกำลังรบให้สัมพันธ์กับข้าศึก เพื่อให้อยู่ในตำแหน่งที่ได้เปรียบ วัตถุประสงค์ : 1. ใช้ขยายผลจากความสำเร็จ 2. ดำรงเสรีในการปฏิบัติ 3. ลดความล่อแหลม

38. หลักการดำเนินกลยุทธ์ ( ต่อ ) การดำเนินกลยุทธ์จะสำเร็จได้ก็ต่อเมื่อ : 1. คิดเร็ว 2. วางแผนเร็ว 3. ปฏิบัติเร็ว 4. จัดหน่วยเร็ว

39. ๖ . หลักเอกภาพในการบังคับบัญชา ความหมาย : 1. ทุกเป้าหมายต้องมี เอกภาพในการปฏิบัต ิ และ ผบ . ชา คนเดียว 2. ต้องการ ผบ . ชา คนเดียวที่มีอำนาจควบคุมมุ่งไปสู่วัตถุประสงค์เดียวกัน 3. เอกภาพในการปฏิบัติ ระหว่างหน่วยกำลังรบทั้งหมด ต้องการ การประสานงานกัน ความร่วมมือร่วมใจกัน

40. หลักเอกภาพในการบังคับบัญชาของซุนวู “ ประมุขไม่รู้เรื่องของสามทัพ แต่เข้าสอดแทรกกิจการของสามทัพ แม่ทัพนายกองก็สับสน ไม่รู้อำนาจของสามทัพแต่เข้าแทรกแซงการบัญชาการของสามทัพ แม่ทัพนายกองก็สงสัย เมื่อแม่ทัพนายกองทั้งสับสนและสงสัย เจ้าครองแคว้นอื่นก็จักนำภัยมาสู่ นี้เรียกว่า ก่อกวนกองทัพ ชักนำข้าศึกให้ชนะ ” กลวิธีรุก ซุนวู

41. ๗ . หลักการระวังป้องกัน ความหมาย : การไม่ยอมให้ข้าศึกได้เปรียบจากการจู่โจมโดย ไม่รู้ตัว / ไม่คาดคิด การระวังป้องกันจะช่วยให้มี : 1. เสรีในการปฏิบัติ 2. ลดจุดอ่อนจากการปฏิบัติของข้าศึก 3. ลดอิทธิพลของข้าศึก 4. ป้องกันการจู่โจมของข้าศึก

42. หลักการระวังป้องกัน ( ต่อ ) ผลของการระวังป้องกัน ได้มาจาก : 1. การกำหนดมาตรการพิทักษ์หน่วยของ ผบ . ชา 2. รู้ / เข้าใจข้าศึกในเรื่อง ยุทธศาสตร์ + ยุทธวิธี + หลักนิยม ข้าศึก 3. ปรับปรุงการวางแผนของ ฝอ . โดยเพิ่มรายละเอียดในเรื่องมาตรการ รปภ . 4. ใช้กระบวนการจัดการความเสี่ยง

43. ๘ . หลักการจู่โจม ความหมาย : การโจมตีข้าศึกในเวลา + สถานที่ หรือในรูปแบบที่ข้าศึกมิได้เตรียมการมาก่อน ปัญหา / อุปสรรคต่อการจู่โจม : 1. เทคโนโลยีการเฝ้าตรวจที่ทันสมัย 2. ระบบการติดต่อสื่อสารที่ทันสมัย

44. หลักการจู่โจม ( ต่อ ) 1. ความเร็ว 2. การข่าวกรองที่มีประสิทธิผล 3. การลวง 4. การประยุกต์ใช้อำนาจการรบที่มิได้คาดหมาย 5. การใช้การรักษาความปลอดภัยในการปฏิบัติการ 6. ใช้กลยุทธ์ / วิธีปฏิบัติที่หลากหลาย

45. ๙ . หลักความง่าย ความหมาย : การใช้แผน / คำสั่งที่ง่าย และชัดเจน เพื่อให้แน่ใจได้ว่ามีความเข้าใจอย่างถ่องแท้ ข้อพิจารณา : 1. แผนที่ง่าย / ตรงไปตรงมา และคำสั่งที่ชัดเจน / รัดกุม ลดโอกาส เกิดความเข้าใจผิด / เกิดความสับสน 2. แผนที่ง่าย แต่ทันเวลา ดีกว่า แผนที่ยุ่งยากซับซ้อน แต่ทำไม่ทัน

46. ๑๐ . หลักการต่อสู้เบ็ดเสร็จ 1. การผนึกกำลังทั้งมวล ( กำลังรบหลัก + กำลังประจำถิ่น + กำลังประชาชน ) เพื่อชดเชยความเสียเปรียบด้านอำนาจการรบ 2. การรวมทรัพยากรทุกชนิด ( คน + เครื่องมือ + ขวัญกำลังใจ + อื่นๆ ) เพื่อให้เกิดอำนาจการรบสูงสุด ปัจจัยพิจารณา : จะ ต้องสามารถใช้ระบบการต่อสู้เบ็ดเสร็จได้ต่อเนื่อง ทั้ง ก่อน / ระหว่าง / หลังถูกรุกราน

47. สงครามเก้าทัพ

48. การเดินทัพของฝ่ายพม่า 1. เส้นทางด้านทิศใต้ ( กองทัพที่ 1) : มะริด / ชุมพร / สงขลา / หัวเมืองปักษ์ใต้ของไทย ( ทางบก ) มะริด / ตะกั่วป่า / ถลาง 2 . เส้นทางช่องบ้องตี้ ( กองทัพที่ 2) : ทวาย / ช่องบ้องตี้ / ราชบุรี / เพชรบุรี / ชุมพร 3. เส้นทางด้านทิศเหนือ : เชียงแสน / หัวเมืองฝ่ายเหนือ / นครสวรรค์ / กทม . 4. เส้นทางด่านเจดีย์สามองค์ ( กองทัพที่ 4-8) : เข้าตี กทม . 5. เส้นทางด่านแม่ละเมา ( กองทัพที่ 9) : ตาก / กำแพงเพชร / นครสวรรค์

49. การเดินทัพของฝ่ายไทย 1. กองทัพที่ 1 ตั้งขัดตาทัพที่นครสวรรค์ / ป้องกันพม่ายกมาทางเหนือ 2. กองทัพที่ 2 ตั้งรับที่ทุ่งลาดหญ้า กาญจนบุรี ต่อสู้กับกองทัพพม่าที่ยกมาทางด้านพระเจดีย์สามองค์ 3. กองทัพที่ 3 ตั้งขัดตาทัพที่ราชบุรี ป้องกันพม่ายกทัพขึ้นมาทางด้านทิศใต้ / ป้องกันเส้นทางลำเลียงให้กองทัพที่ 2 4. กองทัพที่ 4 ( ทัพหลวง ) เป็นกองหนุนตั้งอยู่ที่กรุงเทพฯ พร้อมยกไปช่วยทั้งทางด้านเหนือ / ตะวันตก / ใต้

50. ช่องด่านเจดีย์ ๓ องค์

51. กลยุทธ์เส้นใน 30 กม . 4 กม . 5 กม . 6 กม .

52. กลยุทธ์เส้นนอก

53. 4 5 6 7 8 3 2 9 1 ๑ ๒ ๓ ๔

54. ยุทธวิธีที่ฝ่ายไทยใช้ในสงครามเก้าทัพ การใช้กลยุทธ์เส้นใน : รวมกำลังเข้าตีตามลำดับความสำคัญ การตั้งรับเชิงรุก : วางกำลังตั้งรับในเขตหน้า การปฏิบัติการทางลึก : รั้งหน่วง / ลวง / ทำลาย การซุ่มโจมตี : ตัดเส้นทางส่งกำลังบำรุง การลวง : โดยใช้ทหารลอบออกไปในเวลากลางคืน แล้วกลับมาในเวลากลางวัน การใช้ท่อนไม้แทนกระสุนปืนใหญ่

55. ยุทธวิธีที่ฝ่ายพม่าในสงครามเก้าทัพ การใช้กลยุทธ์เส้นนอก : แยกให้อยู่โดดเดียว / ปิดล้อม / เข้าตี การกระจายกำลัง : เข้าตีหลายทิศทาง การจู่โจม : ใช้วิธีการเข้าตีโดยหวังให้ฝ่ายไทยตั้งตัวไม่ได้ การระวังป้องกัน : ใช้กองทัพที่ 2 ป้องกันทางด้านปีกขวาให้กับกองทัพที่เข้ามาทางด่านพระเจดีย์สามองค์

56. หลักการสงครามที่พม่าใช้ 1. ความมุ่งหมาย : ยึด กทม ./ ได้ไทยเป็นประเทศราช 2. การรุก : ชิงเข้าตีไทยในขณะสร้างเมือง / เปลี่ยนแผ่นดิน / อ่อนแอ 3. การรวมกำลัง : รวมกำลังทุกกองทัพเข้าตี กทม . ทุกด้าน / แต่ไม่ได้ผล 4. การออมกำลัง : XXXX ( ไม่มีการจัดกองหนุนเพื่อความอ่อนตัว ) 5. การดำเนินกลยุทธ์ : กลยุทธ์เส้นนอก / เข้าตีไทยทุกทิศทาง 6. การระวังป้องกัน : มีส่วนระวังป้องกันทางปีก / ตัดเส้นทางส่งกำลัง 7. การจู่โจม : ชิงกระทำก่อนโดยหวังให้ไทยตั้งตัวไม่ทัน 8. ความง่าย : XXXXXXXXXX ( แผน / การปฏิบัติยุ่งยากซับซ้อน ) 9. เอกภาพในการบังคับบัญชา : XXXX ( ยากต่อการควบคุม / สั่งการ )

57. หลักการสงครามที่ไทยใช้ 1. ความมุ่งหมาย : ทำลายการเข้าตีของพม่า / รักษาไว้ซึ่งเอกราช 2. การรุก : เตรียมตั้งรับได้ก่อน / เข้าตีเมื่อได้เปรียบ / ขยายผลเมื่อเห็นชัย 3. การรวมกำลัง : ใช้กำลังที่เป็นกลุ่มก้อนเข้าตีในเวลา / สถานที่แตกหัก 4. การออมกำลัง : มีกองหนุนขนาดใหญ่พร้อมช่วยเหลือทุกด้าน 5. การดำเนินกลยุทธ์ : อยู่ในพื้นที่ได้เปรียบ / ใช้กองโจร / การลวง 6. การระวังป้องกัน : ระวังป้องกันปีก / เส้นทางส่งกำลัง / กองรักษาด่านรบ 7. การจู่โจม : ชิงเข้าตีเมื่อได้เปรียบได้เปรียบไม่ให้ตั้งตัวได้ทั น 8. ความง่าย : จัดกำลังน้อยส่วน / การปฏิบัติง่าย / ไม่ซับซ้อน 9. เอกภาพในการบังคับบัญชา : สั่งการมุ่งไปในแนวทางเดียวกันทุกด้าน

58. ผลของสงคราม ไทยเป็นฝ่ายชนะอย่างเด็ดขาดต่อกองทัพพม่าทุกทิศทาง ภายในเวลา ๑๐ เดือน ไทยได้หัวเมืองมลายูเป็นประเทศราช ได้ปืนใหญ่พระยาตานีมาไว้ ปัจจุบันตั้งอยู่หน้ากระทรวงกลาโหม เกิดวีรสตรีไทย 2 คน คือ คุณหญิงจัน และนางมุก ต่อมาได้บรรดาศักดิ์เป็น ท้าวเทพกษัตรี และท้าวศรีสุนทร

59. หลักการสงคราม “ หลักการอันสำคัญยิ่งในการดำเนินการสงคราม” * การใช้ต้องเหมาะสมกับแต่ละสถานการณ์

60. ทหารย่อมเป็นสิ่งสำคัญที่จะป้องกันรักษาพระราชอาณาเขต และเป็นเหตุที่จะให้อำนาจบ้านเมืองกว้างขวางมั่นคงยั่งยืน ทหารไม่เป็นแต่สำหรับที่จะต่อสู้ในเวลาสงครามอย่างเดียว ทหารย่อมเป็นหลักประกันห้ามการศึกสงครามมิให้เกิดมีได้ด้วย รัชกาลที่ ๕