การศึกษาวิจัยและการสร้างนวัตกรรมใหม่
ในการจัดการอุทยานแห่งชาติ
โดย : ดร.ทรงธรรม สุขสว่าง : ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรป่าไม้และสัตว์ป่า
ผู้อานวยการสถาบันนวัตกรรมอุทยานแห่งชาติและพื้นที่คุ้มครอง สานักอุทยานแห่งชาติ
สานักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (2549) ได้ให้ความหมายของนวัตกรรมไว้ว่า
นวัตกรรม (Innovation)
คือ สิ่งใหม่ที่เกิดจากการใช้ความรู้ และ
ความคิดสร้างสรรค์ที่มีประโยชน์ต่อเศรษฐกิจและ
สังคม
NATIONAL PARK AND MARINE PROTECTED AREA
INNOVATION CENTRE,. TRANG (Lower Andaman)
รายงานผลการดาเนินงาน
1. งบเงินบริจาคจากต่างประเทศ
การนาวิธีการวิเคราะห์ปะการังโดยโปรแกรม Coral Point Count with Excel
extention (CPCe) By (Kelvin E Kohler, Shaun M Gill, 2006)
จัดทาสื่อความหมายธรรมชาติสาหรับเด็กผ่านระบบ
อินเตอร์เน็ต เช่น ในลักษณะเกมออนไลน์
การจัดทาแปลงตัวอย่างถาวร
โดยใช้ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์
ขนาดของแปลงตัวอย่าง 120 * 120 ตารางเมตร (1.44 Ha)
1. ไม่เล็กกว่าขนาดมาตรฐาน แปลงตัวอย่างถาวรขนาดมาตรฐานที่ใช้กันทั่วไป คือ 100 x 100 ตารางเมตร (1
เฮกตาร์) ส่วนขนาดที่เพิ่มขึ้นด้านละ 10 เมตร นั้น จะเป็นแนวกันชน (buffer) ของแปลงตัวอย่างไปในตัว
(ดอกรัก (2542) ได้อ้างถึง Mueller-Dombois (1974) ว่าได้เสนอขนาดพื้นที่แปลงตัวอย่างเล็กสุดที่ใช้ใน
เขตอบอุ่น ในป่าดงดิบเขตร้อน คือใช้ขนาด 625 – 10,000 ตารางเมตร)
120 ม.
120ม.
2. สัมพันธ์กับขนาด pixel ในภาพถ่ายดาวเทียม
Landsat 5 TM มีรายละเอียดภาพ 30 เมตร
SPOT มีรายละเอียดภาพ 15 เมตร
THEOS มีรายละเอียดภาพ 15 เมตร
ขนาดของแปลงตัวอย่าง 120 * 120 ตารางเมตร (1.44 Ha)
3. ไม่ใหญ่จนเกินไป ซึ่งช่วยลดความผิดพลาด
เนื่องจากความบิดเบี้ยวของแปลงตัวอย่าง ประหยัด
งบประมาณและเวลา รวมทั้งการปฏิบัติงานแต่ละ
ครั้งไม่มากจนเกินไปจะช่วยรักษาประสิทธิภาพของ
การปฏิบัติงานไว้ได้
4. เน้นการกระจายทุกภูมิภาค
ขนาดของแปลงตัวอย่าง 120 * 120 ตารางเมตร (1.44 Ha)
อ้างอิงระบบพิกัด WGS 84/ใช้ทิศเหนือกริด
ป่าสนสองใบ อช.พุเตย สุพรรณบุรี
Crown cover
เลือกดูต้นที่ DBH โตกว่า 50 ซม.
เหนือ
ใต้
ตะวันตก
ตะวันออก
เหนือ
ใต้
ตะวันตก
ตะวันออก
ป่าดิบชื้น
อช.เขาชะเมา-เขาวง จังหวัดระยอง
ป่าเบญจพรรณ
อช.เฉลิมพระเกียรติไทยประจัน จังหวัดราชบุรี
การแก้ไขปัญหาความขัดแย้งระหว่างคนกับสัตว์ป่า
ด้วยกระบวนการการจัดทาแนวเชื่อมต่อทางระบบนิเวศ
ภายใต้กองทุนนิเวศบริการ
Thailand Natural Capital Project
Field
measurements
Field sampling design
Objective
Carbon
NTFP
Water yield
Biodiversity
Models
MAXENT/Solvest
InVEST
Design/Implement
the database
Scenarios:
LULC scenarios
ES scenarios
Scenarios:
-CLUE-s
-Dinamica EGO
Carbon
NTFP
Water yield
Biodiversity
Mapping/ Valuing
Carbon
NTFP
Water yield
Biodiversity
Scenarips : Mapping/ Valuing
Workshops +
Consulting
BAU
Future :
-LULC
-Climate
Mapping/
Valuing/Mgt
การวิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงการใช้ประโยชน์ที่ดินด้วยตัวแบบทาง
ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์(GIS-based spatially explicit models) สามารถ
ช่วยให้นักวิทยาศาสตร์ และผู้กาหนดนโยบายได้เข้าใจ และเห็นภาพการ
เปลี่ยนแปลงการใช้ประโยชน์ที่ดิน เพื่อที่จะสามารถวางแผนการจัดการเชิงพื้นที่
ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
เราทา land cover change เพื่ออะไร
เราทา land cover change เพื่ออะไร
โดยเฉพาะในการศึกษาการเปลี่ยนแปลงสภาวะแวดล้อมต่างๆ
นั้น รูปการแบบเปลี่ยนแปลงการใช้ประโยชน์ที่ดินถือว่าเป็นปัจจัยที่
สาคัญปัจจัยหนึ่งที่มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงระบบนิเวศ ไม่ว่าจะเป็น
กระบวนการทางนิเวศ พลวัต รวมถึงนิเวศบริการที่จะเปลี่ยนไปอันเป็น
ผลมาจากการเปลี่ยนแปลงของระบบนิเวศ
เขานิยมใช้อะไร
ซึ่งในการวิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงการใช้ประโยชน์ที่ดินนั้นมี
หลายวิธี และมีหลายซอฟแวร์ที่สามารถสร้างตัวแบบการเปลี่ยนแปลง
ได้ เช่น CLUE_S DINAMICA GEOMOD และIDRISI เป็นต้น ซึ่งแต่ละ
ซอฟแวร์ก็มีหลักและวิธีการวิเคราะห์ที่แตกต่างกัน คือ
IDRISI ใช้หลักกการของ CA_MARKOV เป็นการรวมการวิเคราะห์แบบ cellular automata และ
Markov change model เข้าด้วยกัน โดย
CLUE-S (Conversion of Land Use and Its Effects at Small regional extent) ใช้ Logistic
regression ซึ่งต้องวิเคราะห์จากโปรแกรมทางสถิติ เป็นการวิเคราะห์ความเหมาะสมของพื้นที่ต่อการใช้
ประโยชน์ที่ดินแบบต่างๆร่วมกับพลวัตของการแข่งขันของการใช้ประโยชน์ที่ดินแต่ละประเภท รวมถึง
ปฏิสัมพันธ์ในเชิงเวลาและพื้นที่
DINAMICA เป็นการวิเคราะห์พลวัตของ landscape โดยใช้หลักการของ cellular automata อย่างไร
ก็ตาม DINAMICA ยังมีการนาไปประยุกต์ใช้ในงานด้านพลวัตเชิงพื้นที่อื่นๆอีก
GEOMOD เป็นอีกเครื่องมือหนึ่งที่มีในโปรแกมร์ IDRISI เป็นโมเดลการเปลี่ยนแปลงที่ใช้พยากรตาแหน่ง
ของ cell ที่ผันแปลระหว่าง cell ที่เป็นป่า กับcell ที่ไม่ใช่ป่า
เปรียบเทียบแต่ละซอฟแวร์
เปรียบเทียบแต่ละซอฟแวร์
 CLUE และ GEOMOD ขนาดของการเปลี่ยนแปลงในแต่ละรูปแบบการใช้ประโยชน์
ที่ดินขึ้นอยู่กับผู้วิเคราะห์เป็นคนกาหนดโดยส่วนใหญ่ก็ใช้ข้อมูลแนวโนมเป็นตัวกาหนด
(Trend) อย่างไรก็ตามก็สามารถกาหนดได้จากตัวแบบอื่นๆได้อีก เช่น economic model
หรือ policy ได้เช่นกัน
 GEOMOD สามารถกาหนดการเปลี่ยนแปลงได้แบบ binary change หรือการ
เปลี่ยนแปลงแบบสองทาง เช่นป่าหรือไม่ใช่ป่าเท่านั้น และผู้วิเคราะห์ต้องกาหนดจาหนด
จานวน cell ของการใช้ประโยชน์ทั้งสองแบบด้วยตัวเอง
DINAMICA และ CA_Markov module ของ IDRISI ขนาดของการเปลี่ยนแปลงต้อง
ได้จาก Markov matrix ซึ่งเป็นผลมากากการวิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงของการใช้
ประโยชน์ที่ดินในสองช่วงเวลา
CA-Markov และ DINAMICA นั้น temporal dynamic กาหนดจากMarkov matrix
โดยตรง และDINAMICA ผู้วิเคราะห์ยังสามารถกาหนดsojourn time (ช่วงเวลาที่ LULC
หนึ่งๆจะคงอยู่ได้ก่อนที่จะเปลี่ยนไปเป็นอีก LULC อื่นๆ)ได้
1.Calculate transition matrix
1.Calculate transition matrix
โปรแกรม “MaxEnt” เครื่องมือช่วยวางแผน
การบริหารจัดการอุทยานแห่งชาติและพื้นที่คุ้มครอง
การประยุกต์ใช้หลักการของ maximum entropy
(maxent) โดยโปรแกรมสาเร็จรูป ที่เป็นที่ยอมรับ อย่าง
แพร่หลาย ในหมู่นักวิจัยทางด้านสัตว์ป่ามากที่สุดคือโปรแกรม
MaxEnt (Phillips et al., 2006) เป็นเครื่องมือช่วย วาง
แผนการบริหารจัดการอุทยานแห่งชาติและพื้นที่คุ้มครอง ซึ่ง
การประยุกต์ ใช้ระบบสารสนเทศทางภูมิศาสตร์ ได้เข้ามามี
บทบาทสาคัญอย่างยิ่ง
1. การจัดทาแผนที่แสดงสภาพถิ่นที่อาศัย (habitat) และ
การจัดทาแบบจาลองถิ่นที่อาศัยของสัตว์ป่า
2. การจัดทาแผนที่แสดงการเป็นแหล่งผลิต (source)
ผลผลิตจากป่าที่ไม่ใช่เนื้อไม้ NTFP (Non Timber
Forest Products) ของประชาชนในชุมชนที่อยู่อาศัย
ใกล้เคียงอุทยานแห่งชาติและพื้นที่อนุรักษ์
3. สามารถนาข้อมูลมาวางแผนเพื่อการป้องกัน เช่น จัดตั้งจุด
สกัด / หน่วยพิทักษ์ฯ เป็นต้น
ตัวอย่าง
โครงการการศึกษาทุนทางธรรมชาติสาหรับการจัดการทรัพยากร :
กรณีศึกษาเขื่อนแม่วงก์ (Valuating the Mae Wong : Natural
Study for Natural Resources Management – InVEST)
การปรากฏของผลผลิตจากป่าโดยโปรแกรม Maxent
เห็ดโคนปลวกหมวกกลม
หน่อไม้
ผักหวานป่า
• เป็นชุดเครื่องมือด้าน GIS ที่สร้างจากโมเดลด้านต่างๆ
พัฒนาขึ้นมาโดยโครงการ Natural Capital Project ใช้
สาหรับสนับสนุนการตัดสินใจด้านสิ่งแวดล้อม
• การเก็บกักคาร์บอน
• การสูญเสียจากการทาไม้
• ความหลากหลายทางชีวภาพ
• การตกตะกอน
• Nutrient Retention
• ปริมาณน้าท่าในลุ่มน้า
ทางบก
InVEST : วิเคราะห์อะไรบ้าง
• ทรัพยากรประมง
• การเพาะเลี้ยงสัตว์น้า
• การกัดเซาะชายฝั่ง
• Coastal inundation
• มูลค่าด้านนันทนาการ
ทางทะเลและชายฝั่ง
InVEST : วิเคราะห์อะไรบ้าง
• จัดทาข้อมูลนิเวศบริการในพื้นที่ที่คาดว่าจะมีผลกระทบจากการสร้าง
เขื่อนแม่วงก์
• ทาแผนที่เพื่อฉายภาพการเปลี่ยนแปลงของนิเวศบริการในอนาคต
• เพื่อประเมินมูลค่าของนิเวศบริการทั้งในปัจจุบัน และมูลค่าในอนาคต
เพื่อเป็นข้อมูล
เป้าหมายของการใช้ InVEST
พื้นที่น้าท่วมประมาณ 13421 ไร่
• การศึกษามูลค่าการเก็บกักคาร์บอน
• การศึกษามูลค่าความหลากหลายทางชีวภาพ
• การศึกษาปริมาณน้าท่า
• การศึกษาการพึ่งพิงทรัพยากร (NTFP)
• การทาแผนที่ภาพฉายอนาคต
การดาเนินการ (ทางบก)
การศึกษามูลค่าการเก็บกักคาร์บอน
• วางแปลงตัวอย่างขนาด 30 x 60 ตร.ม. ในทุกระบบนิเวศ เก็บ
ข้อมูลตามหลักนิเวศวิทยา
• คานวณปริมาณคาร์บอนด้วยสมการ allometry ที่เหมาะสม
สาหรับแต่ละระบบนิเวศ
• สร้างแผนที่จาแนกชนิดป่า
• หรือทายังไงก็ได้ให้ได้ค่าคาร์บอนในแต่ละชนิดป่า
ออกมาก
-วางแปลงตัวอย่างกึ่งถาวร คัดเลือกตาแหน่งแปลงตัวอย่างที่จุดตัด pixel ใน
ภาพถ่ายดาวเทียม Landsat 5TM
• การตรวจนับไม้เพื่อหาค่าคาร์บอนเหนือพื้นดิน และข้อมูลทั่วไปเกี่ยวกับสภาพป่า
บริเวณที่ทาการศึกษา
• การขุดสารวจความลึกของชั้นดิน
• เก็บตัวอย่างดินเพื่อตรวจหาคาร์บอนในดิน
• สัตว์ป่าในแปลงตัวอย่าง
การดาเนินการในแต่ละแปลงตัวอย่าง
-ผลการศึกษา : ด้านทรัพยากรป่าไม้
ป่าดงดิบชื้น
0
100
200
300
400
500
600
700
800
900
<10
10-15
15-20
20-25
25-30
30-35
35-40
40-45
45-50
50-55
55-60
>60
dbh-class (cm.)
numberoftreein1ha.
จำนวน (ต้น/ha)
Tree volume 258.744 m3/Ha
Basal Area 33.163 m2/Ha
Density 1,456 tree/Ha
No. of sp. 70
Top 5 IVI : Parashorea stellata
Streblus macrophyllus
Koilodepas longifolium
Xanthophyllum sp.
Streblus ilicifolius
Fam. %
Moraceae 66.04
Burseraceae 32.87
Euphorbiaceae 36.48
Unknown family 20.96
Flacoutiaceae 31.77
Anacardiaceae 12.01
Meliaceae 11.76
Dipterocarpaceae 10.34
Myrsinaceae 8.85
Lauraceae 7.97
Annonaceae 7.22
Sterculiaceae 4.44
Sapindaceae 2.47
Myrtaceae 2.56
Rubiaceae 0.0018
Ulmaceae 8.03
All families 93.50
all families AnacardiaceaeDipterocarpace
ae
Annonaceae EuphobiaceaeBurseraceae
Meliaceae Moraceae
การศึกษามูลค่าความหลากหลายทางชีวภาพ
• ใช้ข้อมูลจากการวางแปลงตัวอย่างขนาด 30 x 60 ตร.ม. ในทุก
ระบบนิเวศ เก็บข้อมูลตามหลักนิเวศวิทยา
• ข้อมูลสัตว์ป่าในแปลงตัวอย่าง
• ข้อมูลการกระจายและถิ่นอาศัยของสัตว์ป่า จากโครงการสารวจสัตว์
ป่าโดยสานักอนุรักษ์สัตว์ป่า
• ข้อมูล point ของภัยคุกคาม (ได้จากการลาดตระเวนของอช.)
การศึกษาปริมาณน้าท่า
• ใช้ข้อมูลปริมาณน้าฝนจากสถานีฯ รอบพื้นที่
• ความลึกของแต่ละชั้นดิน
• ปริมาณการคายระเหยน้าในแต่ละระบบนิเวศ
• ข้อมูลลุ่มน้าย่อย
การทาแผนที่ภาพฉายอนาคต
• จัดประชุมผู้มีส่วนเกี่ยวข้องเพื่อทราบความต้องการภายหลัง
การสร้างเขื่อน
• ศึกษาจากกรณีเขื่อนอื่นๆ
• ศึกษาจากแนวโน้มการเปลี่ยนแปลงจากอดีตถึงปัจจุบัน
การทดลองเลี้ยงไส้เดือนเพื่อใช้กาจัดขยะอินทรีย์ในอุทยานแห่งชาติ
วิธีการเลี้ยงไส้เดือน
1. ใช้วงบ่อซีเมนต์ขนาด 1 เมตร เทพื้นรองกันบ่อด้วยซีเมนต์และเจาะรูไว้ด้านข้างเพื่อระบายน้า
ขี้ไส้เดือน
2. ถ้าเป็นวงบ่อใหม่ให้ขังน้าไว้ประมาณ 1 สัปดาห์ หรือใช้หยวกกล้วยแช่ไว้เพื่อลงความเค็มของ
ปูนซีเมนต์
3. ใช้ดินร่วน 4 ส่วน ปุ๋ยคอก 1 ส่วน ผสมแล้วใส่ลงในบ่อหนาประมาณ 3 นิ้ว หมักไว้ 1 สัปดาห์
หรือใส่น้าหมักขี้ไส้เดือนแล้วเติมน้าให้ชุ่มประมาณ 90 % จากนั้นจึงปล่อยไส้เดือนลงในบ่อ
เลี้ยง
4. บ่อเลี้ยงขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 1 เมตร ใช้ไส้เดือน 1 กิโลกรัม ชนิดไส้เดือนที่ใช้เป็นไส้เดือน
แดงหรือพันธุ์ขี้ตาแร่ ซึ่งกินอาหารเยอะและขยายพันธุ์เร็ว
5. ใช้น้ายาล้างจานเข้มข้นทารอบปากบ่อกันไส้เดือนหนี
วิธีการเลี้ยงไส้เดือน (ต่อ)
6. ปรับค่า PH ของดินในบ่อเลี้ยงให้เป็นกลาง โดยใช้ผงเปลือกไข่โรยบางๆ สัปดาห์ละครั้ง ผง
เปลือกไข่จะไม่เป็นอันตรายต่อไส้เดือนและยังเพิ่มแคลเซียม
7. เติมอาหาร เช่น เศษผักผลไม้ทุกวัน
8. ถ้ามีอาหารสมบูรณ์ สภาพแวดล้อมของบ่อเลี้ยงดี สามารถขยายพันธุ์ได้ประมาณ 2 เท่าต่อ 1
เดือน
9. จัดทาฝาปิดบ่อเลี้ยงและเจาะรูระบายอากาศ
ผลจากการเลี้ยง
 สามารถกาจัดขยะอินทรีย์ เช่น เศษผักผลไม้ได้ 10 กิโลกรัม/วัน
 เมื่อไส้เดือนกินอาหารเต็มที่ 2 สัปดาห์ ขึ้นไปสามารถแยกเอาดินที่เลี้ยงออกมาตากแห้งและ
ทาปุ๋ยมูลไส้เดือนได้
 น้าหมักมูลไส้เดือนที่รองไว้ทุกวัน สามารถใช้ราดดับกลิ่นห้องน้าได้ หรือใช้น้าหมัก 10 %
ผสมน้าฉีดเป็นปุ๋ยให้ต้นไม้ได้
การจัดทาแอร์เวย์เพื่อเพิ่มแรงดันน้าด้วยอากาศ
1 เมตร 80 ซม.
60 ซม.
ฝาปิด
ท่อ PVC ขนาด 1 นิ้ว
ท่อ PVC ขนาด 2 นิ้ว
วิธีการเพิ่มแรงดันน้าในบ่อจากปั๊ม
หลังจากติดตั้งปั๊มน้าขนาดท่อ 1 นิ้ว เพื่อสูบน้าจากบ่อส่งขึ้นไปเก็บในแทงก์เพื่อจ่ายเข้าสู่
อาคาร น้าที่จ่ายลงจากแทงก์อาจจะมีแรงดันไม่เพียงพอที่จะจ่าย จึงทาการเพิ่มแรงดันน้า
ทาท่อเพิ่มแรงดัน 1 ชุด ประกอบด้วยท่อ PVC ขนาด 1 เมตร 80 เซนติเมตรและ 60
เซนติเมตร หากท่อส่งน้าขนาด 1 นิ้ว ต้องใช้ท่อเพิ่มแรงดันขนาด 2 นิ้ว ปิดฝาด้านบน ส่วน
ด้านล่างใช้ข้อต่อลดจาก 2 นิ้ว เหลือ 1 นิ้ว จากนั้นใช้ข้อต่อ 3 ทางต่อเข้ากับท่อส่งน้าห่างกัน
จุด ละ 50 เซนติเมตร
การติดสัญญาณดาวเทียมตามรอยเต่าทะเล
 นักวิทยาศาสตร์ได้ทาการติดตั้งเครื่องส่งสัญญาณดาวเทียม (Platform transmitter
terminals, PTTs) 2 ชนิด ไว้บนแนวหลังแม่เต่าตนุ (Chelonia mydas) คือ
Teleonicsn รุ่น ST-18 และ Kiwisat 101 โดย Teleonicsn รุ่น ST-18 ทาหน้าที่
ระบุตาแหน่ง และส่งสัญญาณดาวเทียมไปยัง ดาวเทียม NOAA และ ARGOS ของ
ประเทศฝรั่งเศส เมื่อดาวเทียมได้รับสัญญาณจะส่งข้อมูล ตาแหน่ง ละติจูด ลองจิจูด
และช่วงเวลาที่พบแม่เต่าทะเลกลับมายังคอมพิวเตอร์เพื่อบันทึกข้อมูล ส่วน Kiwisat
101 จะช่วยบอกข้อมูลเกี่ยวกับรหัสอุณหภูมิของน้าทะเล จากนั้นข้อมูลทั้งหมดจะถูก
นามาประมวลผล เพื่อจัดทาแผนที่แสดงเส้นทางการอพยพย้ายถิ่นของแม่เต่าตนุ
ต่อไป
“ติดสัญญาณดาวเทียม” ตามรอย “แม่เต่าทะเลไทย”
(ซ้าย) เส้นทางการเดินทางของแม่เต่าตนุจากหมู่เกาะสิมิลัน
(ขวา) เส้นทางการเดินทางของแม่เต่าตนุจากเกาะคราม
ภาพเอื้อเฟื้อจาก : กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง กระทรวง
ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
เครื่องส่งสัญญาณดาวเทียมบนหลังเต่า
TREEMAPS
Project
Tracking
Reductions in carbon
Emissions through
Enhanced
Monitoring
And
Project
Support
โครงการติดตามการเปลี่ยนแปลง
ปริมาณคาร์บอนของผืนป่า
หลักการและเหตุผลของโครงการ
 เพื่อตอบสนองวัตถุประสงค์จาเพาะโดยตรงตามที่ระบุไว้ภายใต้เอกสาร RPP ของประเทศ
ไทยและความร่วมมือ REDD+ ในระดับสากล ซึ่งประเทศไทยร่วมลงนาม
 โอกาสสาหรับความได้เปรียบของประเทศไทย
 โอกาสเพื่อสร้างความรุดหน้าทางวิทยาศาสตร์ที่เกี่ยวข้องและเพื่อการใช้ที่ดินผืนป่าอย่าง
ยั่งยืน
เป้าหมายหลักของโครงการ
เพื่อให้ประเทศไทยเพิ่มศักยภาพในการติดตามการ
เปลี่ยนแปลงปริมาณคาร์บอนของผืนป่าทั้งในระดับชาติ
และในระดับท้องถิ่นและเพื่อรับผลประโยชน์ในระดับสูงสุด
จากเงินทุนด้านคาร์บอนจากโครงการในแผนป่าเพื่อ
ประโยชน์ต่อประเทศไทยต่อไป
Forest clearing
Secondary forest
*ภาพถ่ายไลดาร์ทั้งหมดได้รับการอนุเคราะห์จาก CAO - Department of Global Ecology, Carnegie Institution
หลักการดาเนินงานของโครงการ
• ทางานกับผู้ร่วมงานที่เหมาะสม เพื่อให้เกิดการประสานงาน ประสิทธิภาพ และ
ประสิทธิผลสูงสุด
วัตถุประสงค์จาเพาะ 1
• ประเทศไทยจัดทาแผนที่คาร์บอนในผืนป่าทั่วประเทศที่มีความละเอียดระดับสูง (IPCC Tier 3)
• ระบบติดตามคาร์บอนในผืนผ่าอย่างถาวรและเครื่องมือทางานออนไลน์ (web-based tool)
Image; Arbowebforest - Copyright 2009 Arbonaut Ltd.
วัตถุประสงค์จาเพาะ 1
• การใช้เทคโนโลยีภาพถ่ายข้อมูลทาง
อากาศแบบไลดาร์ (LIDAR)
• ถู ก น า ไ ป ใ ช้ เ ป็ น ผ ล ส า เ ร็ จ ใ น
ป่าอะเมซอน โดย ภาควิชานิเวศวิทยา
ส า ก ล แ ห่ ง ส ถ า บั น Carnegie
มหาวิทยาลัย Stanford
LiDAR
Light Detection And Ranging
ไลดาร์ส่งลาแสงซึ่งสะท้อนกลับจากใบไม้ในป่าและ
จากพื้นดิน ทาให้การวัดสภาพของผิวดินและความสูงและ
โครงสร้างของป่ามีความถูกต้องมาก
การใช้และจัดการข้อมูล
> ข้อมูลทุกอย่างดาเนินการในประเทศไทย
> ความสามารถภายในประเทศสาหรับทุกๆ ด้านของโครงการ
> การเก็บและวิเคราะห์ข้อมูลทั้งหมดที่กระทาภายใต้การร่วมมือกันกับผู้ร่วมงานของ
รัฐบาลไทย
> ธุรกรรมของผู้ร่วมงานได้รับการพิจารณาและถูกนาไปรวมไว้ในทุกๆ ด้านของ
โครงการ
วัตถุประสงค์หลักของโครงการ
1. เพื่อให้ประเทศไทยได้จัดทาแผนที่คาร์บอนในผืนป่าทั่วประเทศไทยที่มีความละเอียดสูง
และจัดทาระบบติดตามคาร์บอนในผืนป่าโดยใช้เครื่องมือออนไลน์ (online)
LiDAR survey
WWF Thailand
Project Proposal
Felix Rohrbach
28.02.2012
วัตถุประสงค์หลักของโครงการ
2. เป็นโครงการนาร่องที่นาเสนอ
ข้อมูลเอกสารประกอบการ
ออกแบบโครงการ (PDD-Project
Design Development) สาหรับ
โครงการ REDD+ ในระดับภูมิภาค
เขตผืนป่าดงพญาเย็น,
มรดกโลกแห่งองค์กร UNESCO
Thap Lan.jpg
อุทยานแห่งชาติทับลาน
วัตถุประสงค์หลักของโครงการ
3. เสริมสร้างศักยภาพในการมีส่วนร่วมให้แก่ผู้มีส่วนได้เสีย เพื่อให้ได้ประโยชน์ตามที่ระบุ
ไว้ในวัตถุประสงค์ที่ 1 และ 2 อย่างมีประสิทธิภาพ
ภาพถ่ายอนุเคราะห์จาก
CAO - Department of Global Ecology, Carnegie
Institution
LIDAR scanner และ
คอมพิวเตอร์ความเร็วระดับสูง
วัตถุประสงค์หลักของโครงการ
4. เพื่อให้ความรู้ ทักษะ ประสบการณ์และการถอดบทเรียน มีการถ่ายทอดไปยังประเทศอื่นๆ
ทั้งในภูมิภาคนี้และภูมืภาคอื่นๆ เพื่อส่งเสริมการพัฒนาเทคโนโลยีและศักยภาพที่เกี่ยวข้องไป
ยังประเทศเหล่านั้น
การประชุมเชิงปฏิบัติการระดับภูมิภาคWWF Carbi , ฮอยอัน, เวียดนาม
เดือนกุมภาพันธ์ 2555
การประชุมWWF TREEMAPS & WWF เนปาล กับ REDD Forestry และ
Climate Change Cell, กาฐาณฑุ, เนปาล, มีนาคม 2555
3-D Views of the Amazon
Forest*
*ภาพถ่ายไลดาร์ทั้งหมดได้รับการอนุเคราะห์จาก’CAO -
Department of Global Ecology, Carnegie Institution
Green Parks Plan
แผนการจัดการอุทยานแห่งชาติสีเขียว
การบริการในอุทยานแห่งชาติจะดาเนินการจัดการระบบสิ่งแวดล้อม
(EMS) ในปี 2012
การบริการในอุทยานแห่งชาติให้ความสาคัญกับสิ่งแวดล้อมโดยยินยอมให้มีการ
ตรวจสอบด้านสิ่งแวดล้อมและหาวิธีการใดเพื่อแก้ปัญหา
Be Climate Friendly and Climate Ready
อุทยานแห่งชาติลดโลกร้อนเผยการปรับตัวเพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงถู
มิอากาศ
NPS จะลดขอบเขตจากัดการปลดปล่อยก๊าซเรือนกระจกในขอบเขตที่ 1 และ 2 ลง ร้อยละ
35 ในปี 2020 จากฐานในปี 2,008 (การปล่อยพลังงานตาม Scope 1 และ 2 เป็นพลังงานที่
เกิดจากการผสมของการใช้นามันเชื่อเพลิงกับการใช้กระแสไฟฟ้า
NPS จะช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกใน Scope ที่ 3 ลงร้อยละ 10 ในปี 2020 จากฐานเดิม
ในปี 2008 (การปล่อยพลังงานในขอบเขตที่ 3 ซึ่งแหล่งปล่อยก๊าซเรือนกระจกเช่นการใช้
พลังงานขณะที่การเดินทางและการบาบัดน้าเสียซึ่งมีผลทางอ้อมในธรรมชาติ)
NPS จะมีการพัฒนาและดาเนินการตามคาแนะนาเพื่อให้มีความเหมาะสมกับ
สถานที่โครงสร้างการทางานหรือสิ่งอานวยความสะดวกของอุทยานให้เหมาะสมกับการ
เปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ รวมทั้งผลกระทบต่อสภาพอากาศที่รุนแรง
NPS จะช่วยลดอาคารที่มีสิ่งอานวยความสะดวกครบและใช้ พลังงานสูงลงร้อยละ 35 โดย
2016 จากฐานในปี 2003 (ระดับปริมาณในการใช้พลังงาน คือปริมาณพลังงานที่ใช้ต่อ
ตารางฟุตในพื้นที่ของตึก
NPS จะดาเนินการประเมินผลการใช้พลังงานในอาคารที่มีการใช้พลังงานที่สุดทุก 4 ปี
NPS จะทาการปรับปรุงการค้นหาระดับการใช้พลังงานเพื่อแจ้งให้ทราบเวลาจะตัดสินใจ
เรื่องพลังงานโดยเริ่มจาก อคารที่ใช้พลังงานมากที่สุด
NPS จะใช้พลังงานให้มีประสิทธิภาพสูงสุดและลดการใช้พลังงานจากฟอสซิล(น้ามัน) ใน
โครงสร้างและการออกแบบในสิ่งปลูกสร้างใหม่ๆ และมีบูรณะซ่อมแซมครั้งใหญ่
NPS จะทาการจัดลาดับการใช้แหล่งพลังงานที่สามารถใช้ทดแทนได้และมีความเหมาะสมก่อน
NPS จะช่วยลดปริมาณการใช้น้าลง 30 % ในปี 2020 โดยมีปี 2007 เป็นฐาน
NPS จะจัดการประเมินการใช้น้าให้มีความเหมาะสมทุก 4 ปี
NPS จะพัฒนาเรื่องการตรวจสอบการใช้น้าเพื่อเป็นกาบริการและแจ้งให้ทราบถึงการจัดการน้า
NPS จะทาการประเมินผลและปฏิรูปยานพาหนะต่างๆทั้ง
ในด้านขนาด,ชนิดพาหนะและเทคโนโลยีที่ใช้
NPS จะเพิ่มยานพาหนะที่มีประสิทธิภาพสูงและมีการปล่อยก๊าชเรือนกระจกน้อย
และลดการใช้พลังงานลง 20 % ในปี 2015 โดยยึดปี 2005 เป็นฐาน
NPS จะสนับสนุนการสื่อสารเป็นทางเลือกรวมทั้งให้พนังงานทางานผ่านระบบสื่อสารแทน
NPS จะช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่เป็นมาจากการท่องเที่ยวอย่างเป็น
ทางการ
NPS จะเลือกซื้อสินค้าและบริการที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมและการให้บริการเพื่อ
ปรับปรุงโปรแกรมการบริการด้านสิ่งแวดล้อม
NPS จะช่วยลดขยะอิเล็กทรอนิกส์ (เช่นเครื่องคอมพิวเตอร์และ
เครื่องพิมพ์) โดยการจัดหาอุปกรณ์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม การรีไซเคิลและโปรแกรม
อื่นๆ
NPS จะใช้วัสดุในการก่อสร้างที่ถาวรและมีการบารุงรักษา
NPS จะยังคงปริมาณแจ้งรายงานและลดอุปกรณ์ต่างๆที่จะกลายเป็นขยะอันตรายและ
สารพิษในอุทยานโดยเริ่มลดตั้งแต่ปัจจุบันและต่อๆไปในอนาคต
NPS จะเปลี่ยนแปลงวิธีการ ร้อยละ 50 ของเสียที่เป็นของแข็งซึ่งปกติใช้วิธีหลุมฝังกลบ
ไปทาการรีไซเคิลหรือใช้วิธีอื่นๆแทน
Preserve Outdoor Values
ลดผลกระทบจากกิจกรรมกลางแจ้ง
NPS จะลดปริมาณมลพิษทางแสงจากสิ่งอานวยความสะดวกในอุทยานโดยมี
เป้าหมายในการรักษาสภาพท้องฟ้ายามค่าคืนตามธรรมชาติ
NPS จะลดมลพิษทางเสียงในสภาพแวดล้อมกลางแจ้ง
NPS จะทาให้แน่ใจว่าสิ่งอานวยความสะดวกและการดาเนินงานต่างๆแบบบูรณาการ
อย่างยั่งยืนเพื่อให้มีผลกระทบต่อสภาพแวดล้อมน้อยทีสุด
NPS จะใช้ระบบการจัดการสิ่งแวดล้อมเป็นเครื่องมือสาหรับการ ตาม GPP และ
แนวทางของหลักการดาเนินการที่มีประสิทธิภาพสูงสุด การการก่อสร้างและบูรณะ
อย่างยั่งยืน
NPS จะปฏิบัติตามหลักการที่เป็นแนวทาง เพื่อการพัฒนาและการดาเนินการตาม
แผนปฏิบัติการก่อสร้างอย่างยั่งยืน
NPS จะนาเอาหลักการไปปรับใช้ในสัญญาฉบับใหม่ในส่วนที่จะเป็นไปได้ต่อไป
NPS จะช่วยให้อากาศที่สะอาดและน้าจะสะอาดปลอดภัยต่อสุขอนามัยของพนักงานใน
ที่ทางาน และต่อสุขอนามัยในที่อยู่อาศัย ของพนักงานในบริเวณบ้านพักในอุทยาน
แห่งชาติ
NPS จะช่วยลดการไหลบ่า ของน้าฝน ปัญหาน้าท่วม จากการใช้อุปกรณ์ที่มีอยู่ และการ
จัดการในด้านปฏิบัติทั้งด้านออกแบบและการก่อสร้างสิ่งอานวยความสะดวกใหม่ๆเพื่อ
เป็นการปรับปรุงที่สาคัญ
NPS จะแจ้งให้ผู้มาเยี่ยมชมอุทยานแห่งชาติและชุมชนที่มีส่วนเกี่ยวข้องทราบถึงการกระทาที่จะลด
ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและขอให้พวกเขามีส่วนร่วม
NPS จะระบุวิธีการที่ผู้เข้าเที่ยวชมสามารถลดผลกระทบของการปล่อยก๊าซเรือน
กระจกจากการใช้ยานพาหนะส่วนบุคคลในอุทยานแห่งชาติ
NPS จะอธิบายภัยถึงสิ่งที่เป็นภัยคุกคามที่อุทยานแห่งชาติที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงสภาพ
ภูมิอากาศและวิธีการที่จะปรับเปลี่ยนการบริหารจัดการและการดาเนินงาน
NPS จะเพิ่มความพยายามในการมีส่วนร่วมของเยาวชนในประเด็นที่เกี่ยวข้อง
เพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืนมากขึ้นและอุทยานมากขึ้น โดยให้มีทั้งเยาวชนอาสาสมัคร และให้
โอกาสในการเข้าทางาน
TEEB
 ในอุทยานแห่งชาติแจ้ซ้อน จ.ลาปาง (บริเวณที่ทาการ, น้าตก, บ่อน้าพุร้อน)
 กลุ่มตัวอย่าง นักท่องเที่ยวชาวไทย จานวน 500 ตัวอย่าง
 ใช้แบบสัมภาษณ์ (TCM+CVM) ร่วมกับการสังเกตการณ์แบบไม่มีส่วนร่วม
METT
 ในอุทยานแห่งชาติดอยสุเทพ-ปุย และ อุทยานแห่งชาติศรีลานนา จ.เชียงใหม่
 กลุ่มตัวอย่าง คณะกรรมการที่ปรึกษาอุทยานแห่งชาติ (PAC)
 ใช้แบบสอบถาม ร่วมกับการเสวนากลุ่ม ในประเด็นเกี่ยวกับข้อมูลพื้นฐานทั่วไป, ภัยคุกคามที่
เกิดขึ้น, ประสิทธิภาพการจัดการพื้นที่คุ้มครอง
Contact us :
www.nprcenter.com
ดร.ทรงธรรม สุขสว่าง ss.songtam@hotmail.com

นวัตกรรมใหม่