การจัดการข้อร้องเรียนฉบับย่อ
Complaint Management
นายสุรเดช ศรีอังกูร
เลขานุการคณะกรรมการบริหารจัดการความเสียง
หัวใจสําคัญของการจัดการข้อร้องเรียน
ขอให้ไวต่อการรับรู้และตอบสนองความต้องการของ
ผู้รับบริการ
และการทีผู้รับบริการเห็นว่าโรงพยาบาลยินดีรับข้อคิดเห็น
คือภูมิคุ้มกันสําคัญของโรงพยาบาล
ข้อร้องเรียน
Complaint ManagementFb : Suradet Sriangkoon
หลักคิดสําคัญของการทบทวนข้อร้องเรียน
การทบทวนเนือหาในคําร้องเรียน ควรทําให้บ่อยทีสุด
เพือให้สามารถตอบสนองได้อย่างรวดเร็ว เช่น ทันทีที
ได้รับคําร้องเรียน
การทบทวนระบบจัดการคําร้องเรียนจะบ่อยเพียงใด
ขึนอยู่กับการมองเห็นโอกาสในการพัฒนา
การทบทวนนอกเหนือจากการทบทวนเหตุการณ์ที
เกิดขึน ต้องติดตามและทบทวนผลลัพธ์การตอบสนอง
ข้อร้องเรียนด้วย
Complaint ManagementFb : Suradet Sriangkoon
ทําไมผู้ป่วย/ผู้รับบริการร้องเรียน
เพราะเพราะ
ความคาดหวังนันเองความคาดหวังนันเอง
Complaint ManagementFb : Suradet Sriangkoon
เหล่านีหรือไม่…ข้อร้องเรียน
ผมไม่พอใจในการให้บริการของคุณ รอนานมากแล้ว
ทีวีในห้องผมเสียหลายวันแล้วครับ
โรงพยาบาลคุณไม่เห็นมีข้าวให้ผู้ป่วยทานเลย
เอกสารการร้องเรียนต่อศูนย์ดํารงธรรมต่อพฤติกรรม
การบริการของเจ้าหน้าที
นําไม่ไหล หมอนไม่มี เสือผ้าไม่พอ นําไม่มีดืม
ทีจอดรถไม่เพียงพอ สามารถทําอะไรได้บ้างไหมครับ
Complaint ManagementFb : Suradet Sriangkoon
มาตรฐานทีเกียวข้อง
Fb : Suradet Sriangkoon Complaint Management
องค์กรเรียนรู้ความต้องการและความคาดหวังทีสําคัญของผู้ป่วย / ผู้รับผลงานของตน
เพือให้มันใจว่าบริการทีจัดให้สอดคล้องกับความต้องการดังกล่าว
จําแนกส่วน (Segment)
บริการ
สอดคล้องกับ
ความต้องการ
ผู้ป่ วย, ผู้รับผลงาน, ตลาดบริการสุขภาพ
กําหนดส่วนทีมุ่งเน้น
ความต้องการ ความคาดหวัง
รับฟัง / เรียนรู้
ด้วยวิธีการทีเหมาะสมกับแต่ละกลุ่ม
ปรับปรุงวิธีการรับฟัง/เรียนรู้
ทันความต้องการของผู้เกียวข้อง
และทิศทางการเปลียนแปลงของบริการสุขภาพ
4
1
2
ก. ความรู้เกียวกับผู้ป่วย / ผู้รับผลงาน
I – 3.1 ความรู้เกียวกับผู้ป่ วย / ผู้รับผลงาน (Patient / Customer Knowledge)
ใช้เพือ
วางแผนจัดบริการ
ปรับปรุงกระบวนการ
3
ความเห็นและเสียงสะท้อน
ใช้เพือ
เป็นองค์กรทีมุ่งเน้นผู้ป่ วย
ตอบสนองความต้องการ
หาโอกาสสร้างนวตกรรม
จําแนกส่วน (Segment) กําหนดส่วนทีมุ่งเน้น
ความต้องการ ความคาดหวัง
รับฟัง / เรียนรู้
ด้วยวิธีการทีเหมาะสมกับแต่ละกลุ่ม
I-3 การมุ่งเน้นผู้ป่วย/ผู้รับผลงาน
องค์กรสร้างความสัมพันธ์กับผู้ป่วย / ผู้รับผลงาน เพือสร้างความเชือมันศรัทธา ความพึงพอใจ
และความร่วมมือ มีการประเมินและนําข้อมูลความพึงพอใจของผู้ป่วย / ผู้รับผลงานมาใช้
ปรับปรุงการดําเนินงาน
สร้างความสัมพันธ์กับผู้ป่วย / ผู้รับผลงาน
สนองความต้องการ
ความเชือมันศรัทธา
ความพึงพอใจ
ความร่วมมือ
ช่องทางการติดต่อ
ข้อมูล บริการ คําร้องเรียน
จัดการกับ
คําร้องเรียน
ประเมินความพึงพอใจ
ติดตามผลทันที
ปรับปรุง
การดําเนินงาน
ปรับปรุงวิธีการประเมินความพึงพอใจ
ปรับปรุงวิธีสร้างความสัมพันธ์
และช่องทางการติดต่อ
วิธีการเหมาะสมกับแต่ละกลุ่ม
ก. สร้างความสัมพันธ์
ข. ประเมินความพึงพอใจ
3
1
2
3
1
2
4
รวบรวม
วิเคราะห์
ข้อมูลทีเป็น
ประโยชน์
I – 3.2 ความสัมพันธ์และความพึงพอใจบองผู้รับผลงาน
(Customer Relationship and Satisfaction)
ถอดรหัสมาตรฐาน
สิงทีเรานํามาปรับปรุงพัฒนาเพือสอดคล้อง
กับความต้องการ
ข้อเสนอแนะ ข้อคิดเห็นและเสียงสะท้อนจาก
ผู้ป่วยและญาติ
คําร้องเรียน/ข้อร้องเรียน
การประเมินความพึงพอใจ
Complaint ManagementFb : Suradet Sriangkoon
ความหมาย
ข้อเสนอแนะ ข้อคิดเห็น หมายถึงคําร้องเพือแจ้งให้ทราบ หรือ
แนะนํา เพือการปรับปรุงระบบการบริการสิงแวดล้อม และอืน ๆ
ของโรงพยาบาล
คําร้องเรียน/ข้อร้องเรียน หมายถึงคําร้องเรียนจาก ผู้ป่วย ญาติ
ผู้รับบริการ ทังบุคลากรภายนอกหน่วยและภายใน ทีไม่ได้รับการ
ตอบสนองความต้องการหรือความคาดหวัง ทําให้เกิดความไม่พึง
พอใจ และแจ้งขอให้ตรวจสอบ แก้ไข หรือปรับเปลียนการ
ดําเนินการ
การประเมินความพึงพอใจ หมายถึงการประเมินความรู้สึกทีดีหรือ
ทัศนคติทีดีของบุคคล ซึงมักเกิดจากการได้รับการตอบสนอง
ตามทีตนต้องการ
Complaint ManagementFb : Suradet Sriangkoon
ผู้ร้องเรียน หมายถึง ผู้ป่วย ญาติ ผู้รับบริการ,ประชาชนทัวไป
, องค์กรภาครัฐ, ภาคเอกชน, ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ตลอดจนผู้
ติดต่อมายังโรงพยาบาล ผ่านช่องทางต่างๆ โดยมีวัตถุประสงค์
ครอบคลุมการร้องเรียน / การให้ข้อเสนอแนะ / การให้
ข้อคิดเห็น / การชมเชย / การสอบถามหรือร้องขอข้อมูล/เสียง
สะท้อน
ช่องทางรับเรืองร้องเรียน หมายถึง ช่องทางทีสามารถรับ/ส่ง
เรืองร้องเรียนได้ ประกอบด้วยตู้รับเรืองร้องเรียน ศูนย์รับ
เรืองราวร้องทุกข์งานประชาสัมพันธ์ หนังสือถึงผู้อํานวยการ
โรงพยาบาล ร้องเรียนด้วยตนเอง ร้องเรียนผ่านทาง web site
และช่องทางอืนๆ เช่น ผ่านสือ
Complaint ManagementFb : Suradet Sriangkoon
การจัดการข้อร้องเรียน หมายถึง การจัดการในเรือง ข้อ
ร้องเรียน /ข้อเสนอแนะ /ข้อคิดเห็น / คําชมเชย / การ
สอบถามหรือร้องขอข้อมูล/เสียงสะท้อนของผู้รับบริการ
การเจรจาต่อรอง ไกล่เกลีย ขันต้น หมายถึง การทีทีม
เจรจาต่อรองฯ ของหน่วยงาน เจรจาไกล่เกลียเฉพาะหน้า
ก่อน เมือพบเหตุการณ์ทีมีแนวโน้มทีจะฟ้ องร้องหรือ
ร้องเรียน
Complaint ManagementFb : Suradet Sriangkoon
ข้อเสนอแนะ ข้อคิดเห็น ,คําร้องเรียน/ข้อร้องเรียน
ตู้รับเรืองราวร้องเรียน
ร้องเรียนผ่านทางจดหมายถึงผู้เกียวข้อง เช่น
ผู้อํานวยการโรงพยาบาล
ร้องเรียนด้วยตนเอง กรณีไม่มีหนังสือร้องเรียนให้มีการ
บันทึกโดยเจ้าหน้าที บันทึกรายละเอียดการร้องเรียน พร้อม
ชือ-นามสกุล ลงลายมือชือ พร้อมทีอยู่ เบอร์โทรศัพท์ที
สามารถติดต่อได้
การค้นหาข้อร้องเรียน
Complaint ManagementFb : Suradet Sriangkoon
ร้องเรียนทางโทรศัพท์ ให้มีการบันทึกรายละเอียด การ
ร้องเรียน พร้อมให้ ลงลายมือชือทีอยู่ โทรศัพท์ ทีสามารถ
ติดต่อได้
ร้องเรียนผ่านทาง Internet / Intranet ให้ ผู้ดูแลระบบ
รวบรวมข้อมูล
ร้องเรียน ทางสือ สิงพิมพ์/ สือมวลชน ศูนย์ดํารงธรรม
กระทรวง ให้งานประชาสัมพันธ์ รวบรวมข้อมูล ส่งงานพัฒนา
คุณภาพ
Complaint ManagementFb : Suradet Sriangkoon
ค้นหาผู้ประสบปัญหาในการรับบริการ
Complaint ManagementFb : Suradet Sriangkoon
การประเมินความพึงพอใจ
ซึงการประเมินโดยทัวไปประเมินปีละ 2 ครัง ตามแบบประเมิน
ความพึงพอใจ ซึงการประเมินความพึงพอใจ สิงทีควรเกิดขึนคือ
นําในส่วนทีไม่พึงพอใจมาพัฒนาและปรับปรุงต่อไป
Complaint ManagementFb : Suradet Sriangkoon
Patient Experience หรือเสียงสะท้อนผู้รับบริการเพือความลุ่มลึกใน
การพัฒนา
Complaint ManagementFb : Suradet Sriangkoon
Patient Experience หรือเสียงสะท้อนผู้รับบริการ
การฟังเสียงสะท้อนจากผู้ป่วยอย่างแท้จริงและก่อให้เกิด
กระบวนการวิจัยเชิงคุณภาพเพือปรับปรุงระบบงานและ
เป็นส่วนสําคัญในการพัฒนาคุณภาพตาม
มาตรฐานสากล ซึงนับวันจะมีความสําคัญอย่างยิง
เนืองจากสามารถสะท้อนมุมมอง และความเข้าใจจากตัว
ผู้ป่วยไปสู่โรงพยาบาล จนเกิดการเปลียนแปลงใน
ระบบงานบริการสุขภาพ
Complaint ManagementFb : Suradet Sriangkoon
ตัวอย่างแบบสอบถาม Patient Experience
การประเมิน
การประเมินความรุนแรงของข้อร้องเรียนนันขึนอยู่กับแต่ละ
องค์กรว่าจะใช้เกณฑ์ใดใช้ในการตัดสินเพือนําไปสู่การ
จัดการ ตัวอย่างเช่นการแบ่งออกเป็น 5 ระดับ
ระดับ 1 : มีโอกาสทีจะเกิดข้อเสนอแนะ/ข้อร้องเรียน
ระดับ 2 : ข้อคิดเห็น/ข้อเสนอแนะ
ระดับ 3 : ข้อร้องเรียนเรืองเล็ก
ระดับ 4 : ข้อร้องเรียนเรืองใหญ่
ระดับ 5 : การฟ้ องร้อง
Complaint ManagementFb : Suradet Sriangkoon
ผู้ร้องเรียนไม่ได้รับความเดือดร้อน แต่เกิดจากเจ้าหน้าที
ค้นหา/ค้นพบเหตุการณ์และปรับปรุง
เจ้าหน้าทีปรับปรุงกระบวนการก่อนทีจะเกิดข้อเสนอแนะ/ข้อร้องเรียน
หน่วยงานทีรับผิดชอบ : หน่วยงานทีได้รับข้อเสนอแนะ
ระดับ 1 : มีโอกาสทีจะเกิดข้อเสนอแนะ/ข้อร้องเรียน
Complaint ManagementFb : Suradet Sriangkoon
ผู้ร้องเรียนไม่ได้รับความเดือดร้อน แต่ติดต่อมาเพือให้
ข้อเสนอแนะ / ให้ข้อคิดเห็น / ชมเชย / ในการให้บริการ/
เสียงสะท้อนในเรืองคุณภาพการให้บริการ
เช่น การเสนอแนะเกียวกับการให้บริการและสถานทีของโรงพยาบาล
หน่วยงานทีรับผิดชอบ : หน่วยงานทีได้รับข้อเสนอแนะ
ระดับ 2 : ข้อคิดเห็น/ข้อเสนอแนะ
Complaint ManagementFb : Suradet Sriangkoon
ผู้ร้องเรียนได้รับความเดือดร้อน แต่มีการพูดคุยและ
สามารถแก้ไขได้โดยหน่วยงานเดียว
การร้องเรียนเกียวกับพฤติกรรมการให้บริการของเจ้าหน้าทีใน
หน่วยงาน,
การร้องเรียนเกียวกับคุณภาพการให้บริการของหน่วยงาน
หน่วยงานทีรับผิดชอบ : หน่วยงานทีได้รับข้อเสนอแนะ
ระดับ 3 : ข้อร้องเรียนเรืองเล็ก
Complaint ManagementFb : Suradet Sriangkoon
ผู้ร้องเรียนได้รับความเดือดร้อน มีการโต้แย้งเกิดขึน ไม่สามารถ
แก้ไขได้โดยหน่วยงานเดียว ต้องอาศัยทีมไกลเกลียและอํานาจ
ของคณะกรรมการบริหารในการแก้ไข หรือเรืองทีสร้างความ
เสือมเสียต่อชือเสียงของโรงพยาบาล
การร้องเรียนคุณภาพการบริการของหน่วยงาน การร้องเรียน
พฤติกรรมบริการของเจ้าหน้าที
การร้องเรียนเกียวกับความผิดวินัยร้ายแรงของเจ้าหน้าทีโรงพยาบาล
การร้องเรียนความไม่โปร่งใสของการจัดซือจัดจ้าง
การร้องเรียนผ่านสือสังคมออนไลน์ ได้แก่ Faceook , E mail
,Website, กระทู้ต่างๆ เป็นต้น
ระดับ 4 : ข้อร้องเรียนเรืองใหญ่
Complaint ManagementFb : Suradet Sriangkoon
หน่วยงานทีรับผิดชอบ : ทีมไกล่เกลีย, คณะกรรมการบริหาร
โรงพยาบาล
ระดับ 4 : ข้อร้องเรียนเรืองใหญ่ (ต่อ)
Complaint ManagementFb : Suradet Sriangkoon
ผู้ร้องเรียนได้รับความเดือดร้อน และร้องเรียนต่อสือมวลชน หรือ
ผู้บังคับบัญชาระดับจังหวัด หรือมีการฟ้ องร้องเกิดขึน
การร้องเรียนคุณภาพการบริการของหน่วยงาน การร้องเรียน
พฤติกรรมบริการของเจ้าหน้าที
การร้องเรียนเกียวกับความผิดวินัยร้ายแรงของเจ้าหน้าทีโรงพยาบาล
การร้องเรียนความไม่โปร่งใสของการจัดซือจัดจ้าง
การเรียกร้องให้โรงพยาบาลชดเชยค่าเสียหายจากการให้บริการที
ผิดพลาด (ม. 41)
หน่วยงานทีรับผิดชอบ : ทีมไกล่เกลีย, คณะกรรมการบริหาร
โรงพยาบาล, หน่วยงานระดับสูงขึนไป เช่น สสจ.
ระดับ 5 : การฟ้ องร้อง
Complaint ManagementFb : Suradet Sriangkoon
1. ดําเนินการตอบกลับผู้ร้องเรียน ว่าได้รับเรืองไว้แล้ว โดยต้อง
ตอบรับภายในกีวันทําการ เช่น ภายใน 1 วันทําการกรณีทีข้อ
ร้องเรียนทีเป็นข้อคิดเห็น/ข้อเสนอแนะ หรือถ้าผู้ร้องไม่ได้
ติดต่อโดยตรงให้ตอบกลับว่าได้รับเรืองแล้วภายใน 5 วัน เป็น
ต้น
2. ถ้าสามารถแก้ปัญหาทันที ก็จะเป็นสิงทีดีเพือลดการฟ้ องร้อง
และให้ผู้รับบริการรู้สึกดีขึน ถ้าไม่สามารถทําได้ก็รับเรืองไว้
3. กรณีทีเกิดขึนซํากัน บ่อยครัง และมีจํานวนมาก ให้วิเคราะห์
สาเหตุสําคัญ และปรับปรุงระบบทีเกียวข้อง เพือป้ องกันมิให้
เกิดซํา
การตอบสนอง/จัดการข้อร้องเรียน
Complaint ManagementFb : Suradet Sriangkoon
4. กรณีทีเป็นเหตุการณ์ทีรุนแรง มีแนวโน้มทีจะมีการฟ้ องร้อง
เกิดขึน เช่น มีอุบัติการณ์ทางคลินิกทีรุนแรง เหตุการณ์ไม่พึง
พอใจ เหตุการณ์ทีอาจส่งผลกระทบต่อชือเสียงของโรงพยาบาล
เป็นต้น ให้ผู้ทีประสบเหตุการณ์ในหน่วยงาน ประสานไปทีทีม
ไกล่เกลียให้มาดําเนินการเจรจาเพือยุติข้อขัดแย้ง และไกล่เกลีย
เพือลดการฟ้ องร้อง
5. ดําเนินการแก้ไข และปรับปรุงตามขันตอน และแจ้งให้กับ
ผู้รับบริการทราบ
6. รายงานเข้าสู่ระบบการบริหารจัดการความเสียง
การตอบสนอง/จัดการข้อร้องเรียน (ต่อ)
Complaint ManagementFb : Suradet Sriangkoon
หลักคิดสําคัญข้อทีหลักคิดสําคัญข้อที 11
ข้อร้องเรียนทีเกิดขึนข้อร้องเรียนทีเกิดขึน
ต้องรับการตอบสนองอย่างเร็วทีสุดต้องรับการตอบสนองอย่างเร็วทีสุด
และแจ้งให้กับผู้ป่วยและแจ้งให้กับผู้ป่วย//ผู้รับบริการทราบผู้รับบริการทราบ
Complaint ManagementFb : Suradet Sriangkoon
Complaint ManagementFb : Suradet Sriangkoon
หลักคิดสําคัญข้อทีหลักคิดสําคัญข้อที 22
บุคลากรทุกคนบุคลากรทุกคน
ต้องทราบแนวทางในต้องทราบแนวทางใน
การจัดการข้อร้องเรียนการจัดการข้อร้องเรียน
Complaint ManagementFb : Suradet Sriangkoon
Complaint ManagementFb : Suradet Sriangkoon
Complaint ManagementFb : Suradet Sriangkoon
มีช่องทางในการรับเรืองร้องเรียนทีหลากหลายหรือไม่
ช่องทางใดใช้มากทีสุด ช่องทางใดใช้น้อยทีสุด
มีการแก้ไข/การตอบสนองต่อข้อร้องเรียน ใช้เวลาเท่าใด และ
นําไปสู่การพัฒนาหรือไม่
ความรู้ ความเข้าใจของบุคลากรในการจัดการข้อร้องเรียน
เป็นอย่างไร เข้าใจตรงกันหรือไม่
แนวโน้มของตัวชีวัดของการจัดการข้อร้องเรียนเป็นอย่างไร
ผลการปรับปรุง และพัฒนากระบวนการให้บริการตามข้อ
ร้องเรียนทีเกิดขึน มีอะไรบ้าง และเป็นอย่างไร
การประเมินผล
Complaint ManagementFb : Suradet Sriangkoon
เคล็ดไม่ลับการจัดการข้อร้องเรียน
Complaint ManagementFb : Suradet Sriangkoon
มีความรู้ในการจัดการข้อร้องเรียน
มีความคิดดี คิดบวก
มีมนุษย์สัมพันธ์ดี วาจาสุภาพ
มีไหวพริบดี แก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าได้
ยิมแย้ม แจ่มใสเสมอ
มีความอดทน ควบคุมอารมณ์ได้ดี
มีความกระตือรือร้น ใส่ใจในการแก้ไขปัญหา
มีความจริงใจ
มีสุขภาพร่างกายทีสมบูรณ์ แข็งแรง
บุคลากรทีจัดการจัดข้อร้องเรียน
Complaint ManagementFb : Suradet Sriangkoon
ต้องแสดงความเข้าใจ เห็นอกเห็นใจ
พยายามทีจะช่วยผู้ป่วยหาทางออก ไม่ละเลยต่อปัญหาทีเกิดขึน
ใช้คําพูดทีดี ไม่ใช้คําพูดทีจะทําให้ไม่พอใจมากขึน
แสดงการตอบโต้กับผู้รับบริการทังวาจา และท่าทาง อย่านิงเฉย
ต้องใจเย็นทีจะรับฟัง และแก้ปัญหา
ให้ตังใจฟัง ขณะผู้รับบริการร้องเรียน
ต้องประเมินสถานการณ์ อย่าด่วนสรุปปัญหา
การจัดการข้อร้องเรียนทีดี
Complaint ManagementFb : Suradet Sriangkoon
การรับข้อร้องเรียนผ่านทางโทรศัพท์ E mail อย่าด่วนสรุปใดๆ
ควรมาหาข้อมูลเพิมเติมก่อน
หมันประชุมทีมทีเกียวข้องกับการจัดการข้อร้องเรียนเพือให้มี
ความเข้าใจมากขึน และตรงกัน
ไม่จําเป็นต้องให้ผู้รับบริการร้องเรียน ถ้าเราสามารถปรับปรุง
อะไรได้ก็ลงมือทําเลย
การจัดการข้อร้องเรียนทีดี (ต่อ)
Complaint ManagementFb : Suradet Sriangkoon
ดังนันดังนัน
การจัดการข้อร้องเรียนการจัดการข้อร้องเรียน
คือกระบวนการทีช่วยพัฒนาและแก้ไขคือกระบวนการทีช่วยพัฒนาและแก้ไข
สิงสําคัญทีสุดคือสิงสําคัญทีสุดคือ
คือการให้การช่วยเหลืออย่างเต็มทีคือการให้การช่วยเหลืออย่างเต็มที
เข้าใจ และไม่ละเลยต่อสิงทีเกิดขึนเข้าใจ และไม่ละเลยต่อสิงทีเกิดขึน
Complaint ManagementFb : Suradet Sriangkoon

การจัดการข้อร้องเรียนฉบับย่อ