Op 7 januari 2020 mocht ik weer een interactief gastcollege over e-learning trends verzorgen, in het kader van de post-bacheloropleiding over e-learning van Avans +.

1. E-learning. Trends en ontwikkelingen

2. Voor 1990
Eind 1995
Mogelijkheden en risico’s
Verrijking - didactische drama’s
Voorkeur voor combinatie
Mijn opvatting over e-learning

3. Inhoud
• Opdracht
• Korte intro (met een eerste trend)
• Opmerkingen vooraf
• (Te) Veel trends (en er zijn er meer), met
opdrachten en discussie

4. Opdracht
• Jouw directeur vraagt je een presentatie te verzorgen
voor de Raad van Bestuur over de meest relevante
trends op het gebied van e-learning?
• Welke drie trends mogen hier niet in ontbreken?

5. E-learning anno 1999…
"MyBookScanner,June12,2011" by Floppydog66 (talk). Original uploader was Floppydog66 at en.wikipedia - Transferred from en.wikipedia(Original text : I (Flo
created this work entirely by myself.). Licensed under Creative Commons Attribution 3.0 via Wikimedia Commons - http://commons.wikimedia.org/wiki/
File:MyBookScanner,June12,2011.JPG#mediaviewer/File:MyBookScanner,June12,2011.JPG

6. Foto: PixelsAway
(Marek Uliasz)
“E-learning”: verzamelnaam voor het vormgeven van
leersituaties (gestuurd en zelfgestuurd) met behulp
van informatie- en communicatietechnologie (in het
bijzonder internettechnologie).
Leren: duurzame verandering in gedrag of in het
vermogen om je op een bepaalde manier te
gedragen, als resultaat van ervaringen (Schunk,
2012).

7. Foto: PixelsAway
(Marek Uliasz)
Aard van e-learning is sterk verbreed
(in feite trend 1)
Clive Shepherd (2013): vijf typen e-learning:
1.Zelfstudie lessen: “de e-learnings”.
2.Virtual classrooms.
3.Simulaties en virtuele werelden (incl. serious games).
4.Online bronnen raadplegen (bijvoorbeeld via
zoekmachines).
5.Online samenwerken (in communities of netwerken).

8. Spreek dus svp niet meer
over ‘de e-learning’!

9. Digitaal leren
in plaats van
e-learning….

10. Eigenlijk liever te-learning
dan e-learning….

11. Eigenlijk liever te-learning
dan e-learning….
….maar ik ben één van de weinigen die dat vindt

12. Opmerkingen vooraf

13. Interactie en wisselwerking
technologie en didactiek
Technologie alleen als middel?

14. Technologie heeft nog nooit geleid tot een
revolutie van leren, opleiden en onderwijs

15. Wees kritisch: onze sector is heel goed in ‘branding’

16. Trends
(selectie)

17. Overeenkomsten
en verschillen

18. 2. Kunstmatige intelligentie
Dingen vertonen een bepaalde vorm
van intelligentie, computer kan
iemand voor de gek houden
This image was originally posted to Flickr by ITU Pictures at https://flickr.com/photos/42121221@N07/27254369347

19. Machines hebben toegang tot
data, herkennen patronen en
nemen zelfstandig beslissingen
(niet meer op basis van regels en
commando’s)

20. 3. Learning analytics
Identificeren van patronen in educatieve data en
het gebruik van die patronen om het leren te
verbeteren,
H. Drachsler (2013)

21. Toepassingen
•Descriptieve analytics
•Diagnostische analytics
•Voorspellende analytics (profiling)
•Voorschrijvende analytics

22. Wat zijn potentiële toepassingen van
de combi AI en LA?
Vat elke toepassing in één woord
samen
This image was originally posted to Flickr by ITU Pictures at https://flickr.com/photos/42121221@N07/27254369347

23. Chatbots
Contentcreatie (tekst -> spraak; sterkere
vertaaltools, samenvattingen)
Cognitieve inspanningen (open vragen)
Gepersonaliseerd leren (adaptief, interventies)
Content cureren (LXP)
Onderzoeken hoe we leren
Onderwerp van leren
Bron

24. AI en LA bieden kansen.
Wat is het belangrijkste risico?
Bespreek in klein groepje

25. Foto: Stockfoto © Genialbaron
#12652578
4. Meer flexibel leren, ‘personalisering’
Leervragen, niveau,
tempo, ‘just-in-time’

26. Foto: © iqoncept, Depositphotos
Condities
Acties
Data
Kennen en weten hoe
Vooral voor (bepaalde) kwalificering

27. Foto: Stockfoto © Genialbaron
#12652578
4. Meer flexibel leren, ‘personalisering’
Kritiek: te grote nadruk op leren
als een individueel en rationeel
proces (Karsten, 2019).

28. 5. Technologie faciliteert en
‘enabled’ zelfgestuurd leren

29. Van 80-20 naar
70:20:10
Foto’s: Jay Cross

30. Mijn kritiek
• Percentages gaan eigen leven leiden
• Niet volledig
• Meer rekening houden met context
(gevolgen voor %)
• Zelfgestuurd ipv informeel

31. Context
Workplace learning
Information processing
Coaching
Education
Reflection
WICER-model van Wilfred Rubens is in licentie gegeven volgens een Creative Commons Naamsvermelding 4.0 Internationaal-licentie.

32. Bron: Ryan Tracey

33. Zelfgestuurd online leren

34. Opdracht
• Ans werkt als ervaren consultant bij een adviesbureau. Zij is als
buddy gekoppeld aan Amir, die net begonnen is als junior.
Beiden werken aan projecten, verspreid door het land. Op welke
manier en met behulp van welke technologieën kan Ans haar rol
als buddy vormgeven en minimaal wekelijks contact hebben met
Amir (feedback geven, ondersteunen, issues bespreken, etc)?
• Bespreek in trio’s
• Plaats uitwerking in leeromgeving

35. 6. Microlearning
Korte tijd te bestuderen content
Zorg voor oefenen, feedback en reflectie
Iets kleins, snel leren (op basis van voorkennis)
Leren van korte duur inbedden in hectiek van
werk en privé
Onderzoek ondersteunt weinig claims
Bron

36. https://www.powerapp.nl/
Aparte applicaties voor nodig

37. 7. Performance support met ICT
(zeer langdurige trend)
Bron: https://www.askdelphi.com/

38. 7. Performance support met ICT
(zeer langdurige trend)
Bron: https://www.askdelphi.com/
Mede dankzij data:
systemen geven meer en
betere feedback
Ook: hoe te analyseren

39. Five moments of Need
(Gottfredson & Mosher, 2012)
• Iets nieuws leren
• Verbreding en verdieping
van het geleerde
• Toepassen (o.a. opfrissen
geleerde)
• Oplossen van problemen
• Veranderen (werkprocessen, nieuwe bekwaamheden)

40. 8. xAPI

41. 9. Social learning
Samenwerkend en interactief leren met behulp van
ICT, waarbij de lerende veel controle heeft over wat,
hoe, waar en waarmee er geleerd wordt.
Naar: De Leeuwe & Rubens, 2015

42. De oorsprong….

43. De oorsprong….
"Albert Bandura Psychologist" by bandura@stanford.edu - Albert Bandura. Licensed under CC BY-SA 4.0 via Wikimedia Commons - https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Albert_Bandura_Psychologist.jpg#/media/
File:Albert_Bandura_Psychologist.jpg

44. De oorsprong….
"Albert Bandura Psychologist" by bandura@stanford.edu - Albert Bandura. Licensed under CC BY-SA 4.0 via Wikimedia Commons - https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Albert_Bandura_Psychologist.jpg#/media/
File:Albert_Bandura_Psychologist.jpg
Wanneer heeft
Bandura zijn social
learning theory
ontwikkeld?
Staan: voor 1980
Zit: na 1980

45. De oorsprong….
"Albert Bandura Psychologist" by bandura@stanford.edu - Albert Bandura. Licensed under CC BY-SA 4.0 via Wikimedia Commons - https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Albert_Bandura_Psychologist.jpg#/media/
File:Albert_Bandura_Psychologist.jpg
Wanneer heeft
Bandura zijn social
learning theory
ontwikkeld?
Staan: voor 1980
Zit: na 1980
Kernpunt
theorie

46. Social learning: oude wijn….?

47. 1977 2019

48. Interactie,
co-creatie,
samenwerken

49. 1977 2019

50. 1977 2019
Gebruiken jullie ‘social learning’ binnen jullie organisatie?

51. Tijd voor een quiz

52. 10. Seamless learning

54. 11.Do It Yourself
Maken
Eigen verantwoordelijkheid
‘Persoonlijke leeromgeving’

55. Foto: Sandra Schön, Flickr

56. Foto: Sandra Schön, Flickr
Persoonlijk
Groei en ‘meesterschap’
Groepsgevoel
Ontwikkelen van vertrouwen
in eigen kunnen
Verlenen van betekenis
Bron: Didactische kenmerken van de ‘Maker
Movement’

57. DIY: hoge eisen aan professionals
• Vragen durven stellen
• Ondernemend zijn
• Risico’s nemen
• First Attempt In Learning

58. Foto: By Hagustin - Own work, CC BY-SA 3.0,
https://commons.wikimedia.org/w/index.php?
curid=24775750
Foto: Welten-instituut, OU
12a. Augmented reality

59. 12b. Virtual reality

60. 12b. Virtual reality
Gevaarlijke en niet toegankelijke situaties
Authentiek
Immersive
Oefenen
Beter onthouden
Modelleren en hulp
Vaak geen feedback

61. 13. Instructies geven, demonstreren (360
graden), video’s laten maken, storytelling,
reflectie, interactief

62. Reflectievloggen

63. Werken
met beeldtafel
Bron: Evolva Group

64. Voor welke doelen worden
AR, VR en/of online video bij
jullie voor leren toegepast?

65. 14. Terug van weg geweest: podcast

66. Instructies met
interactie,
actief leren
Biedt structuur
Flexibiliteit in plaats
Betere beeldschermen
(betere verbindingen)
15. Virtual classroom

67. Bron: Opensourceway
Trend 16

68. Foto: Audrey Watters

69. Foto: Audrey Watters
Was: trend met hype-achtige trekken
Meer diversiteit (SPOC, diploma’s,
maatwerk, één prijs per jaar)
Nog steeds groei (vlakt wel af)
Rol leven lang leren

70. Heb je weleens een MOOC gevolgd?

71. 17. Online proctoring

72. 18. Gamification

73. 19. Het LMS is net als Mark Twain

74. Beter in leren faciliteren
Beter interactie design
Componenten
Integratiemogelijkheden
19. Het LMS is net als Mark Twain

75. 19a. Learning Experience Platform
•Soort geavanceerd portaal (bovenop LMS e.d.)
•Veel aandacht voor UX
•Diverse typen content (meerdere formats)
•Slim cureren (AI)
•Interactie
•Voorbeelden: CuratrLXP, Degreed, Valamis

76. Status LMS/LXP bij jullie?
• Gebruikt jouw organisatie een LMS (sporadisch,
organisatiebreed)?
• Ga of ben je bezig met de transitie naar een nieuw
LMS?
• Ga of ben je bezig met een LXP?

77. 20. Decentralisatie van leren

78. •Opleidingen in kleine eenheden (bijv. 50)
•Los te volgen, apart af te ronden
•Digitale badge (t.b.v. online profiel)
•Erkenning deelname MOOCs
•Erkenning elders verworven
bekwaamheden (open education)
•Leven lang leren

79. Waarde diploma’s?

80. Nieuwe aanbieders
Microcredentialing
Self-paced packaged content
dominant op e-learning markt

83. Hoe denk jij over decentralisatie
van onderwijs en opleiden?

84. •Te sterk accent op kwalificerende functie
onderwijs?
•Versnippering onderwijs?
•Financiering op basis van diploma’s

85. Tenslotte (nr. 21)

87. Wie van jullie heeft er een (deel van een) bitcoin?

88. Wie van jullie heeft er een (deel van een) bitcoin?
Wie van jullie laat zich uitbetalen in bitcoins?

89. • Gedistribueerd netwerk voor doen van transacties
• Decentraal grootboek van transacties
• Proces om identiteit te verifiëren, eigenaarschap
vastleggen
• Bewijzen verdwijnen en veranderen niet
• ‘Middle man’ verdwijnt

90. •Geen papieren certificaten meer (permanent en
veilig opgeslagen)
•Diverse leeruitkomsten vastleggen (‘studeren bij
Socrates’, ‘geloofsbrieven’; paspoort LLL)
•Automatische erkenning en transfer credits
•Inzage krijgen in gevalideerde leeruitkomsten
(o.a. t.b.v. vrijstellingen)
•Intellectueel eigendom vastleggen (o.a. OER)
•Transacties marktplaatsen (tutoren en lerenden)

91. • Diplomafraude, vluchtelingen
• Wilfred is positiever dan verleden jaar
• Technologie wordt meer volwassen

92. 21 trends samengevat
1.Aard van e-learning is verbreed
2.Artificiële (kunstmatige) intelligentie
3.Learning analytics
4.Meer flexibel leren, ‘personalisering’
5.Technologie faciliteert en ‘enabled’
zelfgestuurd leren
6.Microlearning
7.Performance support
8.xAPI
9.Social learning
10.Seamless learning
11.Do It Yourself
12.AR en VR
13.Online video (ook 360 graden)
14.Podcasting
15.Virtual classroom
16.Open education (o.a. MOOCs en
afgeleiden)
17.Online proctoring
18.Gamification
19.Het LMS is net als Mark Twain
20.Decentralisatie van leren
21.Blockchain technologie (hype?)

93. Vat de essentie van vanavond
samen (zou je nu bijv. andere
trends aan de Raad van Bestuur
presenteren?)

94. Dank!
@wrubens
wilfred@wilfredrubens.com