พัน พัน, profile picture
Uploaded byพัน พัน
6,245 views

บรรยากาศ (Atmosphere)

Embed presentation

Downloaded 83 times
เอกสารประกอบการสอน รายวิชาวิทยาศาสตร2 ว21102 เรื่อง บรรยากาศ บรรยากาศ (Atmosphere) หมายถึง อากาศที่หอหุมโลก ที่อยูรอบๆ ตัวเรา อากาศ (Weather) หมายถึง สสารที่มีอยูรอบๆ ตัวเรา องคประกอบของอากาศ อากาศเปนของผสม ประกอบดวยแกสชนิดตางๆ โดยรอยละ 99.99 ของกาศแหง (dry air) ประกอบ ดวยแกส 4 ชนิด คือ 1. แกสไนโตรเจน (N2 2. แกสออกซิเจน (O ) รอยละ 78.08 2 3. แกสอารกอน (Ar) รอยละ 0.93 ) รอยละ 20.95 4. แกสคารบอนไดออกไซด (CO2) รอยละ 0.03 แผนภูมิวงกลมแสดงสวนประกอบของอากาศ สวนที่เหลืออีกรอยละ 0.01 นั้น ประกอบดวยแกสอื่นๆ เชน นีออน (Ne) ฮีเลียม (He) มีเทน (CH4) คริปทอน (Kr) ไฮโดรเจน (H) โอโซน (O3 อากาศที่ไมมีไอน้ําผสม เรียกวา อากาศแหง ) อากาศที่มีไอน้ําปนอยูดวย เรียกวา อากาศชื้น แกสไนโตรเจน มีมากที่สุดในอากาศ เมื่อสิ่งมีชีวิตหายใจเขาจะไมมีผลตอรางกาย บทบาทของแกสไนโตรเจน 1. ทําใหแกสออกซิเจนในบรรยากาศเจือจาง 2. ทําใหอัตราเร็วในการสันดาปลดลง 3. มีความสําคัญในการสรางโปรตีน เพิ่มเติม บรรยากาศ (Atmosphere) 1 2
เอกสารประกอบการสอน รายวิชาวิทยาศาสตร2 ว21102 เรื่อง บรรยากาศ สันดาป (combustion) คือ ขบวนการที่สารรวมกับออกซิเจนจนเกิดเปนออกไซด ความรอน และแสง สวาง แกสออกซิเจน มีมากเปนอันดับ 2 ในอากาศ รองจากแกสไนโตรเจน บทบาทของแกสออกซิเจน 1. สิ่งมีชีวิตหายใจนําแกสออกซิเจนเขาไปเพื่อการดํารงชีวิต 2. ชวยในการสันดาปของเชื้อเพลิง แกสคารบอนไดออกไซด แมมีปริมาณเล็กนอยแตมีบทบาทสําคัญตอสิ่งมีชีวิต โดยเฉพาะพืชใชแกสคารบอนไดออกไซดในการ สรางอาหารหรือกระบวนการสังเคราะหดวยแสง สมบัติของอากาศ อากาศมีสมบัติเฉพาะตัวที่สําคัญ คือ 1. เปนสสาร มีมวล มีตัวตน ตองการที่อยู และสัมผัสได 2. เปนของไหลถายเทไดตลอดเวลา อากาศจะไหลจากบริเวณที่มีความกดอากาศสูงไปยังบริเวณที่ความ กดดันอากาศต่ํา จึงทําใหเกิดลม 3. ทําใหเปนของเหลวได โดยการเพิ่มความดันสูงๆ หรือทําใหเย็นจัดๆ อากาศจะเปลี่ยนไป 4. อากาศมีความหนาแนน มีความดัน มีความชื้น และมีระดับอุณหภูมิ ชั้นบรรยากาศ แบงตามอุณหภูมิ ความสูง และสวนผสมของแกสที่มี ไดดังนี้ 1. ชั้นโทรโพสเฟยร (Troposphere) สูงจากพื้นดิน 10 km อุณหภูมิจะลดลงตามระดับของความสูง มีไอน้ําอยูมาก มีปรากฏการทางธรรมชาติ เชน เมฆ หมอก ฝน และพายุ เปนตน เปนชั้นที่สิ่งมีชีวิตอาศัยอยู 2. ชั้นสตราโทสเฟยร (Stratosphere) สูงถัดขึ้นไปอีก 50 km ในชวงแรกๆ อุณหภูมิจะคงที่ หลังจากนั้นจะเพิ่มขึ้นตามระดับของความสูง มีโอโซน (O3) อยูมาก ซึ่งจะชวยในการดูดแสงอัลตราไวโอเลต (UV) จากดวงอาทิตย เหมาะสําหรับการคมนาคมทางอากาศเนื่องจากไมมีเมฆ และพายุ บางครั้งเรียกชั้นนี้วา โอโนสเฟยร เนื่องจากมีโอโซนอยู 3. ชั้นมีโซสเฟยร (Mesosphere) สูงถัดขึ้นไปอีกจนถึงระดับความสูงประมาณ 80 km อุณหภูมิชั้นนี้จะลดลงตามระดับความสูงที่เพิ่มขึ้น วัตถุนอกโลกผานเขามาจะเริ่มเกิดการเผาไหมในชั้นนี้ 4. ชั้นเทอรโมสเฟยร (Thermosphere) สูงถัดขึ้นไป 80 – 500 km 3
เอกสารประกอบการสอน รายวิชาวิทยาศาสตร2 ว21102 เรื่อง บรรยากาศ โมเลกุลของแกสมีการแตกตัวเปนไอออน (ion) สามารถสะทอนคลื่นวิทยุได เหมาะสําหรับการคมนาคมหรือใชสื่อสารระยะทางไกล (วิทยุ AM) อุณหภูมิคงที่ในระดับลางและจะเพิ่มขึ้นตามความสูงจนถึงประมาณ 1,700 องศา เซลเซียส บางครั้งเรียกชั้นนี้วา ไอโอโนสเฟยร เนื่องจากมีการแตกตัวของไอออน 5. ชั้นเอกโซสเฟยร (Exosphere) อยูสูงถัดจาก 500 km ขึ้นไป อยูชั้นนอกสุด อุณหภูมิสูง อากาศเบาบาง มี H และ He เล็กนอย เปนจุดเริ่มตนของ อวกาศ บริเวณที่อยูระหวางชั้นโทรโพสเฟยรกับชั้นสตราโทสเฟยร เรียกวา โทรโพพอส (Tropopause) บริเวณที่อยูระหวางชั้นสตราโทสเฟยรกับชั้นมีโซสเฟยร เรียกวา สตราโทพอส ( Stratopause) บริเวณที่อยูระหวางชั้นมีโซสเฟยรกับชั้นเทอรโมสเฟยร เรียกวา มีโซพอส (Mesopause) ประโยชนของบรรยากาศ 1. ชวยใหอุณหภูมิของโลกไมสูงเกินไปในเวลากลางวัน และไมต่ําเกินไปในเวลากลางคืน 2. ชวยปองกันอันตรายจากรังสีของดวงอาทิตย 3. ชวยปองกันอันตรายจากอนุภาคตางๆ จากนอกโลก เชน อุกกาบาต 4. แกสออกซิเจนใชในการหายใจของสิ่งมีชีวิต แกสคารบอนไดออกไซดใชในกระบวนการสังเคราะหดวย แสง อุณหภูมิของอากาศ อากาศทําหนาที่คลายผาหมที่หอหุมโลก ชวยปรับอุณหภูมิของโลกทั้งกลางวันและกลางคืนใหเหมาะสม กับการดํารงชีวิตของสิ่งมีชีวิต ชวยปองกันอันตรายจากรังสีและอนุภาคตางๆ ที่มาจากนอกโลก อันเปนอันตราย ตอมนุษย สัตว และพืช อุณหภูมิของอากาศ คือ ปริมาณที่ใชบอกความรอนและความเย็นของอากาศ เปนปจจัยพื้นฐานใน การศึกษาสภาพอากาศ และมีการแปรเปลี่ยนไปในแตละชวงเวลา เชน ป ฤดูกาล เดือน วัน และชั่วโมง อุณหภูมิของอากาศมีการเปลี่ยนแปลงในแตละชั่วโมง ในแตละวัน และในแตละสถานที่ อุณหภูมิของ อากาศจะลดลง ในชวงใกลค่ํา และจะลดต่ําที่สุดในชวงเชามืด ทั้งนี้เนื่องจากโลกไมไดรับแสงแ ละความรอนจาก ดวงอาทิตย 4
เอกสารประกอบการสอน รายวิชาวิทยาศาสตร2 ว21102 เรื่อง บรรยากาศ ภาพแสดง พลังงานแสงและพลังงานความรอนจากดวงอาทิตยที่ตกกระทบโลก ทําใหอุณหภูมิของอากาศ บริเวณตางๆ ของโลกแตกตางกัน อุณหภูมิของอากาศนอกจากจะเปลี่ยนแปลงตามผลพลังงานและพลังงานความรอนจากดวงอาทิตยแลว ยังเปลี่ยนแปลงไปตามความสูงจากระดับน้ําทะเล ตารางแสดง ตัวอยางความสัมพันธระหวางความสูงจากระดับน้ําทะเลกับอุณหภูมิของอากาศ ความสูงจากระดับน้ําทะเล (กิโลเมตร) อุณหภูมิของอากาศ (๐ C) 1.0 20.5 1.5 17.5 3.0 10.0 4.0 4.7 5.0 - 0.6 7.0 - 11.4 9.0 - 27.0 ฤดูกาล เกิดจากการที่โลกโคจรรอบดวงอาทิตยโดยที่แกนหมุนของโลกเอียงทํามุม 23.5 องศา กับแนวตั้งฉากกับ ระนาบวงโคจรของโลก จึงทําใหตําแหนงตางๆ บนพื้นโลกไดรับแสงจากดวงอาทิตยไมเทากัน บริเวณที่ไดรับแสง มากตอเนื่องกันเปนเวลานาน เรียกวา ฤดูรอน สวนบริเวณที่ไดรับแสงนอยตอเนื่องกันเปนเว ลานาน เรียกวา ฤดู หนาว 5
เอกสารประกอบการสอน รายวิชาวิทยาศาสตร2 ว21102 เรื่อง บรรยากาศ ภาพแสดง แนววงโคจรของโลกรอบดวงอาทิตย ปจจัยที่มีผลตออุณหภูมิของอากาศ 1. รังสีจากดวงอาทิตย พื้นโลกดูดกลืนรังสีจากดวงอาทิตยไวและเปลี่ยนเปนพลังงานความรอน ในเวลากลางวันพื้นโลก ดูดกลืนรังสีจากดวงอาทิตยและคายพลังงานความรอนออกม าทําใหบริเวณนั้นมีอุณหภูมิสูงตามไปดวย สวนใน เวลากลางคืนพื้นผิวโลกไมไดรับรังสีจากดวงอาทิตย แตยังมีพลังงานความรอนสวนหนึ่งสะสมไวแลวคายพลังงาน ความรอนใหอากาศเหนือบริเวณนั้น แตไมมากเทาในเวลากลางวัน ดังนั้นอุณหภูมิของอากาศในเวลากลางคืนจึง ต่ํากวาในเวลากลางวัน 2. ลักษณะพื้นผิวโลก โดยพื้นดินและพื้นน้ํามีสมบัติในการดูดกลืนและคายความรอนตางกัน เมื่อไดรับความรอน พื้นดินจะรอนขึ้นอยางรวดเร็ว และมีอุณหภูมิสูงกวาพื้นน้ํา เมื่อคายความรอนพื้นดินจะเย็นตัวลงอยางรวดเร็ว เชนกัน และมีอุณหภูมิต่ํากวาพื้นน้ําทําใหอุณหภูมิของอากาศเหนือบริเวณดังกลาวตางกันดวย 3. สภาพแวดลอม เชน อากาศเหนือบริเวณปาไมและทะเลทรายแตกตางกัน โดยบริเวณปาไมจะใหรมเงาและ ดูดกลืนพลังงานแสงอาทิตยไปใชในกระบวนการตางๆ ทําใหพื้นโลกบริเวณปาไมมีอุณหภูมิต่ํากวา จึงคาย พลังงานความรอนใหบริเวณนั้นนอยกวาบริเวณทะเลทราย 4. สภาพของบรรยากาศ พบวาปริมาณเมฆในทองฟามีผลตออุณหภูมิของอากาศ โดยเมฆจะใหรมเงาและสะทอนรังสี จากดวงอาทิตยบางสวนกลับคืนสูอวกาศ ขณะเดียวกันก็จะดูดกลืนรังสีบางสวนเอาไวทําใหพื้นผิวโลกไดรับ พลังงานจากดวงอาทิตยนอยลง 5. การเอียงของแกนโลก มีผลทําใหโลกหันขั้วโลกเหนือและขั้วโลกใตเขาดวงอาทิตยสลับกัน สงผลใหพื้นที่บนโลกในรอบ 1 ป ไดรับพลังงานความรอนจากดวงอาทิตยตางกัน โดยขั้วที่หันเขาหาดวงอาทิตยจะไดรับพลังงานความรอน มากกวาจะเปนชวงฤดูรอน สวนขั้วที่หันออ กจากดวงอาทิตยจะไดรับพลังงานความรอนนอยกวาจะเปนชวงฤดู หนาว 6
เอกสารประกอบการสอน รายวิชาวิทยาศาสตร2 ว21102 เรื่อง บรรยากาศ อุณหภูมิของอากาศ ปจจัยสําคัญที่มีผลตออุณหภูมิของอากาศที่บริเวณใดๆ คือพลังงานความรอนจากดวงอาทิตย ทําให กลางวันอุณหภูมิของอากาศสูงกวาเวลากลางคืน ลักษณะของผิวโลกที่แตกตางกันจะสงผลใหอุณหภูมิ ของอากาศ เหนือบริเวณนั้นๆ แตกตางกัน เชน เวลากลางวันอากาศเหนือพื้นดินจะรอนกวาเหนือพื้นน้ํา ในเวลากลางคืน อากาศเหนือพื้นน้ําจะรอนกวาเหนือพื้นดิน และบริเวณปาจะมีอุณหภูมิต่ํากวาบริเวณที่แหงแลง การวัดอุณหภูมิของอากาศ อุณหภูมิของอากาศมีการเปลี่ยนแปลงอยูตลอดเวลา และมีการเปลี่ยนแปลงอยางตอเนื่อง ดังนั้นการวัด อุณหภูมิของอากาศจึงตองใชเครื่องมือเฉพาะที่ใชวัดอุณหภูมิของอากาศ เรียกวา เทอรมอมิเตอร (Thoermometer) และเทอรมอมมิเตอรที่ใชในการศึกษาสภาพอากาศ คือ เทอรมอมมิเตอรชนิดสูงสุด – ต่ําสุด (Max – Min Thoermometer) ซึ่งสามารถวัดอุณหภูมิสูงสุดและต่ําสุดในรอบวันได เทอรมอมิเตอรชนิดสูงสุด – ต่ําสุดจะแตกตางจากเทอรมอมิเตอรแบบธรรมดา คือ มีดัชนี (index) แสดง คาอุณหภูมิสูงสุดและต่ําสุดในวันหนึ่งๆ บนสเกล เมื่อตองการทราบคาก็ใหอานไดจากปลายแทงดัชนีดานใ กลกับ ผิวปรอท การติดตั้งเทอรมอมิเตอรสําหรับวัดอุณหภูมิของอากาศนั้นตองติดตั้งในเรือนเทอรมอมิเตอรหรือ ตูสกรีน (Thoermometer Screen) ซึ่งประกอบดวยบานเกร็ดทั้ง 4 ดาน เพื่อใหอากาศผานไดสะดวกและปองกัน ไมใหเทอรมอมิเตอรถูกแสงโดยตรง และตั้งใหสูงจากพื้นดินเพื่อปองกันการแผรังสีความรอนจากพื้นดิน การตรวจวัดอุณหภูมิของอากาศตองใชผูที่มีความชํานาญและตรวจวัดไดถูกตองตามหลักวิชาการจึงจะ ไดคาที่ใกลเคียงกับความเปนจริงมากที่สุด การตรวจวัดอุณหภูมิสูงสุดใหอานจากเทอรมอมิเตอรสูงสุดในตูสกรีนหลักจากดวงอ าทิตยลับขอบฟาไป แลวในเวลา 19.00น. และการตรวจวัดอุณหภูมิต่ําสุดใหอานจากเทอรมอมิเตอรต่ําสุดในตูสกรีนหลังจากดวง อาทิตยเริ่มขึ้นจากขอบฟาในเวลา 07.00 น. เกณฑอุณหภูมิของประเทศไทย ฤดูหนาวพิจารณาจากอุณหภูมิต่ําสุดในแตละวัน อากาศเย็นจัด อุณหภูมิต่ํากวา 8.0 ๐ อากาศหนาว อุณหภูมิระหวาง 8.0 C ๐ C – 15.9 ๐ อากาศเย็น อุณหภูมิระหวาง 16.0 C ๐ C – 22.9 ๐ C ฤดูรอนพิจารณาจากอุณหภูมิสูงสุดในแตละวัน อากาศรอน อุณหภูมิระหวาง 35.0 ๐ C – 39.9 ๐ อากาศรอนจัด อุณหภูมิตั้งแต 40 C ๐ ใหนักเรียนทํากิจกรรมตอไปนี้ C ขึ้นไป ศึกษาตารางแสดงอุณหภูมิของอากาศที่ระดับความสูงตางๆ กัน แลวสรุปผลออกมาโดยการบรรยายและ สรางกราฟเสน ความสูงจากระดับน้ําทะเล (กิโลเมตร) อุณหภูมิของอากาศ (องศาเซลเซียส) 0.1 1.5 3.1 26.0 20.1 8.4 7
เอกสารประกอบการสอน รายวิชาวิทยาศาสตร2 ว21102 เรื่อง บรรยากาศ 4.4 5.9 7.3 2.6 -6.0 -18.2 ........................................................................................................................................................................ กราฟเสน สมบัติของอากาศ 1. ความหนาแนนของอากาศ ความหนาแนนของอากาศ คือ อัตราสวนระหวางมวลกับปริมาตรของอากาศ ความสัมพันธระหวางความหนาแนนของอากาศกับความสูงจะแปรผกผันกับความสูงของระดับน้ําทะเล หรืออาจ กลาวไดวา ถาความสูงจากระดับน้ําทะเลเพิ่มขึ้น ความหนาแนนของอากาศจะมีคาลดลง ตาราง แสดงความหนาแนนของอากาศที่ระดับความสูงตางๆ กัน ความสูงจากระดับน้ําทะเล (กิโลเมตร) ความหนาแนนของอากาศ (กิโลเมตร/ลูกบาศกเมตร) 0 1.225 2 1.007 4 0.819 6 0.660 8 0.525 10 0.414 อุณหภูมิ(องศาเซลเซียส) ความสูง (กิโลเมตร) กราฟแสดง อุณหภูมิของอากาศที่ระดับตางๆ 8
เอกสารประกอบการสอน รายวิชาวิทยาศาสตร2 ว21102 เรื่อง บรรยากาศ 12 0.312 ความสูงจากระดับน้ําทะเล (กิโลเมตร) ความหนาแนนของอากาศ (กิโลเมตร/ลูกบาศกเมตร) 14 0.228 16 0.166 18 0.122 20 0.081 คําถาม 1. ที่ระดับน้ําทะเล 0 กิโลเมตรมีอากาศอยูหรือไม เพราะเหตุใด ................................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................................. 2. ที่ระดับความสูง 8 กิโลเมตร และ 20 กิโลเมตร ความหนาแนนของอากาศมีคาเทาโดยประมาณ ................................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................................. 3. สรุปผลขอมูลจากตารางไดอยางไร ................................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................................. การหาความหนาแนนของอากาศหาไดจากสูตร d = V m เมื่อ d คือ ความหนาแนนของอากาศ มีหนวยเปน kg/m3 m คือ มวลของอากาศ มีหนวยเปน kg V คือ ปริมาตรของอากาศ มีหนวยเปน m ตัวอยาง 3 หองขนาด 4 m  6 m  5 m มีมวลอากาศ 192 kg อากาศในหองมีความหนาแนนเทาไร ................................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................................. วิธีทํา ................................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................................. ความดันอากาศ อากาศมีแรงดัน แรงดันอากาศจะกระทําตอทุกสิ่งทุกอยางที่อยูบนโลก แรงหรือน้ําหนักของอากาศที่กด ลงบนพื้นใดๆ เรียกวา แรงดันอากาศ สวนแรงหรือน้ําหนักอากาศที่กระทําตอหนึ่งหนวยพื้นที่ เรียกวา ความดัน 9 10
เอกสารประกอบการสอน รายวิชาวิทยาศาสตร2 ว21102 เรื่อง บรรยากาศ อากาศ หรือ ความดันบรรยากาศ ในการพยากรณอากาศเรียกคว ามดันอากาศหรือความดันบรรยากาศวา ความกดอากาศ สมบัติของอากาศดานความดัน 1. คาความดันอากาศในแตละแหงจะไมเทากัน บริเวณใกลผิวโลกจะมีความดันอากาศมาก และลดลง เมื่อขึ้นไปในที่สูง เพราะเมื่อสูงขึ้นไปอากาศเบาบางลง น้ําหนักของอากาศก็จะลดลง แรงกดจึงลดลงตามระดับ ความสูง 2. ที่ระดับความสูงเดียวกันความดันอากาศจะเทากัน 3. ความดันอากาศขึ้นกับ อุณหภูมิ คือ เมื่ออากาศไดรับความรอน อากาศจะขยายตัวจึงมีความดัน อากาศต่ํา 4. ความดันอากาศขึ้นอยูกับความชื้น อากาศชื้นมีไอน้ํา จะมีความดันอากาศต่ํากวาอากาศแหง ความดันของอากาศที่กระทําตอพื้นผิวโลก จะวัดที่ ระดับน้ําทะเล มีคาเทากับ 760 มิลลิเมตรของปรอท หรือ 76 เซนติเมตรของปรอท เรียกวา ความดัน 1 บรรยากาศ (1 atmosphere หรือ 1 atm) ซึ่งไดจากการ บรรจุปรอทลงในหลอดแกวที่ปลายหลอดดานหนึ่งปด ความยาวของหลอดแกวมากกวา 760 มิลลิเมตร แลวนํา ไปคว่ําในอางที่บรรจุปรอท ระดับปรอทในหลอดแกวจะลดลง วัดความสูงจากระดับปรอทในอางที่บรรจุปรอทได 760 มิลลิเมตร ดังรูป หนวยวัดความดันของอากาศ อาจมีหนวยเปนบรรยากาศ ปาสคาล หรือ บาร ซึ่งเปรียบเทียบกันไดดังนี้ 1 บรรยากาศ = 760 มิลลิเมตรของปรอท (mmHg) = 1.013  105 นิวตันตอตารางเมตร (N/m2 = 1.013 บาร ) = 1.013  105 1 ปาสคาล = 1 N/m ปาสคาล 11 2
เอกสารประกอบการสอน รายวิชาวิทยาศาสตร2 ว21102 เรื่อง บรรยากาศ 1 บาร = 105 N/m2 การวัดความดันอากาศ 1. วัดเปนความสูงของน้ํา ความดัน 1 บรรยากาศ คือ ความดันอากาศที่ระดับน้ําทะเลมีคาเทากับความดันของน้ําที่สูง ประมาณ 10 เมตร รูป แสดงการวัดความดันอากาศโดยวัดเปนความสูงของน้ํา 2. วัดเปนความสูงของปรอท ความดัน 1 บรรยากาศ คือ ความดันอากาศที่ระดับน้ําทะเลมีคาเทากับความดันของปรอทที่สูง ประมาณ 760 มิลลิเมตร หรือ 76 เซนติเมตร รูป แสดงการวัดความดันอากาศโดยวัดเปนความสูงของปรอท เครื่องมือวัดความดันอากาศ 1. บารอมิเตอร (Barometer) บารอมิเตอรสรางขึ้นโดยอาศัยหลักความแตกตางของควา มดันอากาศของสองบริเวณ เปน เครื่องมือที่มีลักษณะเปนหลอดแกว ปลายขางหนึ่งยาวประมาณ 1 เมตร ภายในบรรจุปรอทเต็มหลอด เมื่อคว่ํา หลอดแกวดังกลาวลงในอางปรอทโดยไมใหอากาศผานเขาไปในหลอด ความดันอากาศจะทําใหลําปรอทอยูใน หลอดแกวไดสูง 76 เซนติเมตร ที่วางเหนือระดั บปรอทเปน สุญญากาศ เรียกวา สุญญากาศของ ทอรริเชลลี (Torricellian Vacuum) ซึ่งคนพบโดยทอรริเชลลี 12
เอกสารประกอบการสอน รายวิชาวิทยาศาสตร2 ว21102 เรื่อง บรรยากาศ รูป บารอมิเตอรแบบปรอท 2. แอนนิรอยดบารอมิเตอร (Aneroid Barometer) เปนเครื่องมือประกอบดวยตลับโลหะที่สูบอากาศออกเกือบหมด เพื่อทําใหตลับยืดหดออกได งายๆ เมื่อความดันอากาศเปลี่ยนไป โดยอานคาความดันไดจากเข็มชี้บนหนาปด ซึ่งมีตัวเลขแสดงความดัน อากาศ รูป แอนิรอยดบารอมิเตอร 3. อัลติมิเตอร (Altimeter) เปนเครื่องมือวัดความสูงที่ใชในเครื่องบิน โดยใชหลักการสรางของบารอมิเตอร แตปรับหนาปด ใหอานเปนความสูง และใชหลักการสําคัญอีกประการ คือ ความดันอากาศจะลดลงประมาณเทากับ 1 มิลลิเมตร ของปรอททุกๆ ระยะสูง 11 เมตร จากระดับน้ําทะเล 13
เอกสารประกอบการสอน รายวิชาวิทยาศาสตร2 ว21102 เรื่อง บรรยากาศ รูป อัลติมิเตอร 4. เปนเครื่องมือที่ใชในการวัดความดันอากาศที่ใชหลักการเดียวกับแอนนิรอยดบารอมิเตอร แตจะ มีเข็มชี้ที่มีปากกาบันทึกความกดดันอากาศแบบตอเนื่องลงบนกระดาษตลอดเวลาดวยลานนาฬิกาในลักษณะเปน เสนกราฟ บารอกราฟ (Barograph) รูป 11บารอกราฟ ตาราง แสดงคาความดันของอากาศที่ระดับความสูงตางๆ กัน ความสูงจากระดับน้ําทะเล (กิโลเมตร) ความดันอากาศ มิลลิเมตรของปรอท (mmHg) นิวตันตอตารางเมตร (N/m2 ) 0 760 1.01  105 1 675 0.90  105 2 600 0.80  105 14
เอกสารประกอบการสอน รายวิชาวิทยาศาสตร2 ว21102 เรื่อง บรรยากาศ 3 530 0.70  105 4 470 0.63  105 5 410 0.55  105 6 360 0.48  105 7 320 0.43  105 8 280 0.37  105 9 245 0.33  105 10 210 0.28  105 11 185 0.25  105 12 160 0.21  105 13 140 0.19  105 คําถาม 1. บนภูเขาสูง 2,000 เมตร จากระดับน้ําทะเล ความดันอากาศมีคาเทาไร ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2. ที่ระดับความสูง 14 กิโลเมตร ความดันอากาศมีคาเทาไหร ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 3. ที่ระดับความสูงมากขึ้น ความดันอากาศมีคาเปลี่ยนแปลงหรือไม อยางไร ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 4. จงสรุปความสัมพันธระหวางความดันอากาศกับความสูง ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… การคํานวณหาความสูงจากระดับน้ําทะเล ใชหลักการสําคัญดังนี้ ความดันอากาศปกติมีคาเทากับความสูง 760 มิลลิเมตรของปรอท และความดันอากาศจะ ลดลงประมาณ 1 มิลลิเมตรของปรอททุกๆ ระยะสูง 11 เมตร จากระดับน้ําทะเล 1. ด.ช. มานะ ใชบารอมิเตอรปรอทวัดความดันอากาศที่ยอดเขาแหงหนึ่งได 720 มิลลิเมตรของปรอท จงหา ความสูงของยอดเขานั้นจากระดับน้ําทะเล ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 15
เอกสารประกอบการสอน รายวิชาวิทยาศาสตร2 ว21102 เรื่อง บรรยากาศ ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2. จงแสดงวิธีคํานวณ เพื่อหาความสูงของเครื่องบินขณ ะบิน โดยวัดความดันอากาศขณะนั้นได 300 มิลลิเมตร ของปรอท ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 3. ด.ญ.มนฤดี ยืนบนยอดเขาแหงหนึ่งสูง 2,500 เมตร ที่ยอดเขาแหงนี้จะวัดความดันอากาศไดเทาใด ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 4. เมื่อบอลลูนลอยขึ้นสูง 6,600 เมตร จากระดับน้ําทะเล ความดันบรรยากาศขณะนั้นจะมีคากี่มิลลิเมตร ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 5. พื้นที่สนามหญาหนาบานขนาด 50 ตารางเมตร ถูกกดทับดวยแรงดันอากาศ 2,500 นิวตัน ความดันอากาศ บนพื้นสนามหญาหนาบานเปนเทาใด ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 16
เอกสารประกอบการสอน รายวิชาวิทยาศาสตร2 ว21102 เรื่อง บรรยากาศ 6. บนพื้นหอง 32 m2 ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… มีแรงดันอากาศกระทํา 3,232,000 N จงหาความดันอากาศบนพื้นหอง ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 7. บนยอดเขาแหงหนึ่งอานคาความดันอากาศจากบารอมิเตอรได 540 mm ของปรอท ยอดเขานี้สูงจาก ระดับน้ําทะเลเทาใด ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 8. ที่ความสูง 1,650 เมตร ความดันอากาศจะดันใหปรอทในบารอมิเตอรปรอทสูงกี่เซนติเมตร ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 9. นักกระโดดรวมดิ่งพสุธา ขณะลอยต่ําอยูในอากาศที่ตําแหนงหนึ่ง อานเครื่องวัดความดันอากาศที่ขอมือของ เขาได 500 มิลลิเมตรปรอท ขณะนั้นเขาอยูสูงจากระดับน้ําทะเลกี่เมตร ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 17
เอกสารประกอบการสอน รายวิชาวิทยาศาสตร2 ว21102 เรื่อง บรรยากาศ ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ความกดอากาศมี 2 ประเภท ดังนี้ 1. บริเวณความกดอากาศสูง (High Pressure Area หรือ High) หรือแอนติไซโคลน (Anitcyclone) หมายถึง บริเวณที่มีความกดอากาศสูงกวาบริเวณใกลเคี ยงที่อยูรอบๆ ในแผนที่อากาศผิวพื้น แสดงดวยเสนความกดอากาศเปนวงกลมหรือวงรีรูปไขลอมรอบบริเวณที่มีความกดอากาศสูง นั่นคือ บริเวณ ความกดอากาศสูงจะเปนบริเวณที่มีความกดอากาศสูงขึ้นจากขอบนอกเขาสูศูนยกลาง ซึ่งบริเวณนี้จนะมีกระแส ลมพัดออกจากศูนยกลางในทิศทางตามเข็มนาฬิกาในซีกโลกเหนือ และทิศทางทวนเข็มนาฬิกาในซีกโลกใต 2. บริเวณความกดอากาศต่ํา ( Low Pressure Area หรือ Low ) หมายถึง บริเวณที่มีความกดอากาศต่ํากวาบริเวณใกลเคียงที่อยูรอบๆ ในแผนที่อากาศผิวพื้น แสดงดวยเสนความกดอากาศที่เปนวงกลมลอมบริเวณที่มีความกดอากาศต่ํา นั่นคือ บริเวณความกดอากาศต่ําจะ เปนบริเวณที่มีความกดอากาฯศต่ําจากขอบนอกเขาสูศูนยกลาง ซึ่งบริเวณนี้จะมีกระแสลมพัดเขาหาศูนยกลางใน ทิศทางทวนเข็มนาฬิกาในซีกโลกเหนือ และทิศทางตามเข็มนาฬิกาในซีกโลกใต 18
เอกสารประกอบการสอน รายวิชาวิทยาศาสตร2 ว21102 เรื่อง บรรยากาศ รองความกดอากาศต่ํา (Intertropical Convergence Zone – ITCZ ) หรือ รองมรสุม (Monsoon Trough) รองความกดอากาศต่ําหรือรองมรสุมนี้ มีชื่อเรียกในภาษาอังกฤษหลายชื่อดวยกัน เชน Intertropical Convergence Zone , Equatorial Trough หรือ Monsoon Trough เปนตน เปนโซนหรือแนวแคบๆ ที่ลม เทรดหรือลมคาในเขตรอนของทั้ง 2 ซีกโลกมาบรรจบกัน คือลมคาตะวันออกเฉียงเหนือของซีกโลกเหนือกับลม คาตะวันออกเฉียงใตของซีกโลกใต รองความกดอากาศต่ําหรือรองมรสุ ม มีลักษณะเปนแนวพาดขวางในทิศตะวันออก- ตะวันตก ในรอง ความกดอากาศต่ําหรือรองมรสุมเปนบริเวณที่มีความกดอากาศต่ํา มีกระแสอากาศไหลขึ้น- ลงสลับกัน รองความ กดอากาศต่ําหรือรองมรสุมจะอยูในเขตรอนใกลๆ เสนศูนยสูตร และจะ มีการเลื่อนขึ้น – ลงตามแนวโคจรของ ดวงอาทิตยโดยจะลาหลังประมาณ 1 – 2 เดือน ความกวางของร องความกดอากาศต่ําหรือรองมรสุมประมาณ 6 – 8 องศาละติจูด เปนบริเวณที่มีเมฆมากและฝนตกอยางหนาแนน ฉะนั้น เมื่อรองนี้ประจําอยูที่ใดหรือผานที่ ใดก็จะทําใหที่นั้นฝนตกอยางหนาแนนได
เอกสารประกอบการสอน รายวิชาวิทยาศาสตร2 ว21102 เรื่อง บรรยากาศ รูป แสดงรองความกดอากาศต่ํา ภาพ แสดงไซโคลน และแอนติไซโคลน ในซีกโลกเหนือ แรงโคริออริสไมมีอิทธิพลตอกระแสลมที่บริเวณเสนศูนยสูตร แตจะมีอิทธิพลมากขึ้นในละติจูดที่สูงเขา ใกลขั้วโลก แรงโคริออริสทําใหลมในซีกโลกเหนือเบี่ยงเบนไปทางขวา และทําใหลมในซีกโลกใตเบี่ยงเบนไป ทางซาย ภาพที่ 4 แสดงใหเห็นวา ในบริเวณซีกโลกเหนือ แรงโคริออริสทําใหมวลอากาศรอบหยอมความกด อากาศต่ํา (L) หรือ “ไซโคลน” (Cyclone) หมุนตัวทวนเข็มนาฬิกาเขาสูศูนยกลาง และมวลอากาศรอบหยอม ความกดอากาศสูง (H) “แอนติไซโคลน” (Anticyclone) หมุนตัวตามเข็มนาฬิกาออกจากศูนยกลาง ในบริเวณ
เอกสารประกอบการสอน รายวิชาวิทยาศาสตร2 ว21102 เรื่อง บรรยากาศ ซีกโลกใต “ไซโคลน” จะหมุนตัวตามเข็มนาฬิกา และ “แอนติไซโคลน” จะหมุนตัวทวนเข็มนาฬิกา ตรงกันขาม กับซีกโลกเหนือ บริเวณความกดอากาศต่ํา ( Low Pressure Area หรือ Low ) บริเวณความกดอากาศต่ํา คือ บริเวณที่มีความกดอากาศต่ํากวาบริเวณใกลเคียงที่ อยูรอบๆในแผนที่ อากาศผิวพื้นแสดงดวยเสนความกดอากาศเทาเปนวงกลมลอมรอบบริเวณทีทมี ความกดอากาศต่ํา นั่นคือ บริเวณความกดอากาศต่ําจะเปนบริเวณที่มีความกด อากาศต่ําลงจากขอบนอกเขาสูศูนยกลาง บริเวณความกดอากาศต่ํานี้จะมีกระแสลม พัดเขาหาศูนยกลางในทิศทางทวนเข็มนาฬิกาในซีกโลกเหนือ และในทิศทาง ตาม เข็มนาฬิกาในซีกโลกใต การเคลื่อนไหวของอากาศรอบศูนยกลางบริเวณความกด อากาศต่ําเชนนี้ เรียกวา Cyclonic Circulation ตามปกติในบริเวณความกดอากาศ ต่ําจะมีเมฆมากและมีฝนตกดวยบริเวณความกดอากาศต่ํา แบงออกได 2 ชนิด 1.Cold Core ที่แกนกลางของความกดอากาศต่ําชนิดนี้ อุณหภูมิจะต่ํากวาภายนอก และเกิดในแถบละติจูดสูงๆ ที่อากาศเย็น เมื่อเกิดขึ้นแลวการหมุนเวียนจะ ตอเนื่องกัน ความชันของความกดจะเพิ่มมากขึ้นตามความสูงซึ่งสัมพันธกับกระแส ลม นั่นคือ บริเวณความกดอากาศต่ําชนิด Cold Core จะมีลมพัดแรงขึ้นตามความสูง และมักมีแนวปะทะอากาศขึ้นรวมดวยเสมอ 2.Warm Core ที่แกนกลางของความกดอากาศต่ําชนิดนี้ อุณหภูมิจะรอนกวา ภายนอก การหมุนเวียนจะเหมือนกับชนิด Cold Core และมีเฉพาะในเขตรอนเทานั้น เนื่องจากแกนกลางรอน ฉะนั้นอากาศที่เย็นกวาจะพัดเขาแทนที่จมเขาหาศูนยกลาง ทําใหเกิดกระแสลมพัดเวียนเปนกนหอยเขาหาศูนยกลาง ขณะเดียวกันอากาศตรง กลางจะลอยตัวขึ้น ความชันของความกดตามระดับความสูงจะลดลง นั่นคือ ลมที่พัด เวียนเขาหาศูนยกลางรอบบริเวณความกดอากาศต่ําชนิด Warm Core ความเร็วลม จะลดลงตามความสูง พายุจะรุนแรงที่สุดที่ผิวพื้นเทานั้น สูงขึ้นไปลมกําลังออนลง
เอกสารประกอบการสอน รายวิชาวิทยาศาสตร2 ว21102 เรื่อง บรรยากาศ บริเวณความกดอากาศต่ําทั้ง 2 ชนิด เกิดฝนตกหนักเทาๆ กัน แตความเร็วลมจะ ตางกัน รองความกดอากาศต่ํา (Intertropical Convergence Zone – ITCZ ) หรือ รองมรสุม (Monsoon Trough) รองความกดอากาศต่ําหรือรองมรสุมนี้ มีชี่อเรียกในภาษาอังกฤษหลายชื่อดวยกัน เชน Intertropical Convergence Zone , Equatorial Trough หรือ Monsoon Trough เปนตน เปนโซนหรือแนวแคบๆ ที่ลมเทรดหรือลมคาในเขตรอนของทั้ง 2 ซีกโลกมาบรรจบกัน คือลมคาตะวันออกเฉียงเหนือของซีกโลกเหนือกับลมคา ตะวันออกเฉียงใตของซีกโลกใต รองความกดอากาศต่ําหรือรองมรสม มีลักษณะเปนแนวพาดขวางในทิศตะวันออก- ตะวันตก ในรองความกดอากาศต่ําหรือรองมรสุมเปนบริเวณที่มีความกดอากาศต่ํา มี กระแสอากาศไหลขึ้น-ลงสลับกัน รองความกดอากาศต่ําหรือรองมรสุมจะอยูในเขต รอนใกลๆ เสนศูนยสูตร และจะมีการเลื่อนขน –ลงตามแนวโคจรของดวงอาทิตย โดยจะลาหลังประมาณ 1-2 เดือน ความกวางของรองความกดอากาศต่ําหรือรอง มรสุมประมาณ 6-8 องศาละติจูด เปนบริเวณที่มีเมฆมากและฝนตกอยางหนาแนน ฉะนั้น เมื่อรองนี้ประจําอยูที่ใดหรือผานที่ใดก็จะทําใหที่นั้นฝนตกอยางหนาแนนได

More Related Content

PDF
การถ่ายโอนความร้อน ม.1
byWuttipong Tubkrathok
 
PDF
บทที่ 15 การถ่ายทอดทางพันธุกรรม
byPinutchaya Nakchumroon
 
PDF
ธาตุกัมมันตรังสี
byพัน พัน
 
PDF
การสืบพันธุ์แบบอาศัยเพศของพืช
bydnavaroj
 
PDF
เอกสารประกอบการเรียน มวล มวลอะตอม โมลและปริมาณต่อโมล
byChuanchen Malila
 
PDF
เรื่อง เมฆ
byพัน พัน
 
PDF
ใบงานที่ 13 การแบ่งเซลล์แบบไมโทซิส
byAomiko Wipaporn
 
PDF
6แบบทดสอบการลำเลียงสารผ่านเซลล์
byสำเร็จ นางสีคุณ
 
การถ่ายโอนความร้อน ม.1
byWuttipong Tubkrathok
 
บทที่ 15 การถ่ายทอดทางพันธุกรรม
byPinutchaya Nakchumroon
 
ธาตุกัมมันตรังสี
byพัน พัน
 
การสืบพันธุ์แบบอาศัยเพศของพืช
bydnavaroj
 
เอกสารประกอบการเรียน มวล มวลอะตอม โมลและปริมาณต่อโมล
byChuanchen Malila
 
เรื่อง เมฆ
byพัน พัน
 
ใบงานที่ 13 การแบ่งเซลล์แบบไมโทซิส
byAomiko Wipaporn
 
6แบบทดสอบการลำเลียงสารผ่านเซลล์
byสำเร็จ นางสีคุณ
 

What's hot

PPTX
บรรยากาศ
bySupaluk Juntap
 
PDF
แบบทดสอบตามตัวชี้วัด ม.1.doc.pdf
byssuser2feafc1
 
PDF
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ที่ 1 เรื่อง เรียนรู้ชั้นบรรยากาศ
byKhwankamon Changwiriya
 
PDF
ใบความรู้ เรื่อง พลังงานความร้อน วิทยาศาสตร์ 2 ว 21102
byพัน พัน
 
PDF
ชีทสรุประบบสืบพันธุ์และการเจริญ 2011
byNamthip Theangtrong
 
PDF
Microsoft power point ปฏิกิริยาเคมี
byThanyamon Chat.
 
PDF
11.ลม
byKobwit Piriyawat
 
PDF
เฉลยเอกสารประกอบสื่อสังคมออนไลน์เรื่องคลื่นกลและเสียง
byโรงเรียนเทพลีลา
 
PDF
บทที่4โลกของเราม 2
byWichai Likitponrak
 
PDF
ใบงานที่ 2 การจัดเรียงอิเล็กตรอน
bySukanya Nak-on
 
PDF
ธาตุและสารประกอบ
bywebsite22556
 
PDF
ปัจจัยที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงแอลลีล
byWan Ngamwongwan
 
PDF
โควาเลนต์
byพัน พัน
 
PDF
บทที่ 1 อะตอมและตารางธาตุ
byoraneehussem
 
PPT
หน่วยของสิ่งมีชีวิต
bynetzad
 
PDF
บทที่ 3 พลังงานไฟฟ้า
byPinutchaya Nakchumroon
 
PDF
04 แบบจำลองอะตอมของโบร์และกลุ่มหมอก
bykruannchem
 
DOCX
แบบทดสอบ สาระที่ 7 ดาราศาสตร์และอวกาศ
bydnavaroj
 
PDF
ใบงานที่ 1 ธาตุและสารประกอบ
bywebsite22556
 
PDF
แรงดึงดูดระหว่างมวล2560
bykrulef1805
 
บรรยากาศ
bySupaluk Juntap
 
แบบทดสอบตามตัวชี้วัด ม.1.doc.pdf
byssuser2feafc1
 
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ที่ 1 เรื่อง เรียนรู้ชั้นบรรยากาศ
byKhwankamon Changwiriya
 
ใบความรู้ เรื่อง พลังงานความร้อน วิทยาศาสตร์ 2 ว 21102
byพัน พัน
 
ชีทสรุประบบสืบพันธุ์และการเจริญ 2011
byNamthip Theangtrong
 
Microsoft power point ปฏิกิริยาเคมี
byThanyamon Chat.
 
11.ลม
byKobwit Piriyawat
 
เฉลยเอกสารประกอบสื่อสังคมออนไลน์เรื่องคลื่นกลและเสียง
byโรงเรียนเทพลีลา
 
บทที่4โลกของเราม 2
byWichai Likitponrak
 
ใบงานที่ 2 การจัดเรียงอิเล็กตรอน
bySukanya Nak-on
 
ธาตุและสารประกอบ
bywebsite22556
 
ปัจจัยที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงแอลลีล
byWan Ngamwongwan
 
โควาเลนต์
byพัน พัน
 
บทที่ 1 อะตอมและตารางธาตุ
byoraneehussem
 
หน่วยของสิ่งมีชีวิต
bynetzad
 
บทที่ 3 พลังงานไฟฟ้า
byPinutchaya Nakchumroon
 
04 แบบจำลองอะตอมของโบร์และกลุ่มหมอก
bykruannchem
 
แบบทดสอบ สาระที่ 7 ดาราศาสตร์และอวกาศ
bydnavaroj
 
ใบงานที่ 1 ธาตุและสารประกอบ
bywebsite22556
 
แรงดึงดูดระหว่างมวล2560
bykrulef1805
 

Viewers also liked

PDF
5ความร้อน และการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพ
byWijitta DevilTeacher
 
PDF
7ทฤษฎีจลน์ของแก๊ส
byWijitta DevilTeacher
 
PDF
8พลังงานภายในระบบ
byWijitta DevilTeacher
 
PPTX
บทที่ 8 ความร้อนและอุณหพลศาสตร์
byThepsatri Rajabhat University
 
PDF
10ความร้อนและทฤษฎีจลน์ของแก๊ส
byPhysciences Physciences
 
PDF
แข็ง เหลว แก๊ส
byเมขลาไอติมหลอ� มาแล้วจ้า
 
PDF
ของแข็ง ของเหลว ก๊าซ
byพัน พัน
 
5ความร้อน และการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพ
byWijitta DevilTeacher
 
7ทฤษฎีจลน์ของแก๊ส
byWijitta DevilTeacher
 
8พลังงานภายในระบบ
byWijitta DevilTeacher
 
บทที่ 8 ความร้อนและอุณหพลศาสตร์
byThepsatri Rajabhat University
 
10ความร้อนและทฤษฎีจลน์ของแก๊ส
byPhysciences Physciences
 
แข็ง เหลว แก๊ส
byเมขลาไอติมหลอ� มาแล้วจ้า
 
ของแข็ง ของเหลว ก๊าซ
byพัน พัน
 

Similar to บรรยากาศ (Atmosphere)

PDF
อุณหภูมิของอากาศ
byKhwankamon Changwiriya
 
PDF
ชั้นบรรยากาศ
bykrupornpana55
 
PDF
กระบวนการเปลี่ยนเเปลงลมฟ้าอากาศ
byAnuchitKongsui
 
PPTX
???.??????????? ?.1 ???? 2 ???????? 10
bywachiphoke
 
PDF
บรรยากาศ(Atmosphere)
byพัน พัน
 
PDF
การแบ่งเขตภูมิอากาศ
byพัน พัน
 
PPT
Atmosphere
byKobwit Piriyawat
 
PDF
องค์ประกอบและการแบ่งชั้นบรรยากาศ
bydnavaroj
 
PPT
Climate change2009
byKobwit Piriyawat
 
PDF
ทรัพยากรอากาศ
byfainaja
 
PPT
บรรยากาศ
bykulruedee_chm
 
PDF
แบบฝึกหัดทบทวนก่อนสอบกลางภาค2 ม.1 2 55
bykrupornpana55
 
PDF
อากาศภาค
byPa'rig Prig
 
PDF
ทรัพยากรอากาศ2
byfainaja
 
PDF
บรรยากาศที่ห่อหุ้มโลก
bySukanya Burana
 
PPTX
Weather Academy
byApidon Charoen-agsorn
 
PDF
แบบฝึกหัดทบทวนก่อนสอบกลางภาค2 ม.1 2 55
bykrupornpana55
 
PDF
ทรัพยากรอากาศ2
byfainaja
 
PPTX
องค์ประกอบของบรรยากาศ
byArisa Khuntong
 
PPT
Atmosphere1
byสัญญา พรนารายณ์
 
อุณหภูมิของอากาศ
byKhwankamon Changwiriya
 
ชั้นบรรยากาศ
bykrupornpana55
 
กระบวนการเปลี่ยนเเปลงลมฟ้าอากาศ
byAnuchitKongsui
 
???.??????????? ?.1 ???? 2 ???????? 10
bywachiphoke
 
บรรยากาศ(Atmosphere)
byพัน พัน
 
การแบ่งเขตภูมิอากาศ
byพัน พัน
 
Atmosphere
byKobwit Piriyawat
 
องค์ประกอบและการแบ่งชั้นบรรยากาศ
bydnavaroj
 
Climate change2009
byKobwit Piriyawat
 
ทรัพยากรอากาศ
byfainaja
 
บรรยากาศ
bykulruedee_chm
 
แบบฝึกหัดทบทวนก่อนสอบกลางภาค2 ม.1 2 55
bykrupornpana55
 
อากาศภาค
byPa'rig Prig
 
ทรัพยากรอากาศ2
byfainaja
 
บรรยากาศที่ห่อหุ้มโลก
bySukanya Burana
 
Weather Academy
byApidon Charoen-agsorn
 
แบบฝึกหัดทบทวนก่อนสอบกลางภาค2 ม.1 2 55
bykrupornpana55
 
ทรัพยากรอากาศ2
byfainaja
 
องค์ประกอบของบรรยากาศ
byArisa Khuntong
 
Atmosphere1
byสัญญา พรนารายณ์
 

More from พัน พัน

PDF
เรื่องเทคโนโลยีสารสนเทศ
byพัน พัน
 
PDF
รายงานเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์
byพัน พัน
 
PDF
ยาเสพติด
byพัน พัน
 
PDF
ประเภทของคอมพิวเตอร์
byพัน พัน
 
PDF
เรื่องภาษาซี
byพัน พัน
 
PDF
ระบบคอมพิวเตอร์และยุคสมัย
byพัน พัน
 
PDF
เรื่องระบบปฏิบัติการ
byพัน พัน
 
PDF
เรื่องคอมพิวเตอร์เบื้องต้น
byพัน พัน
 
PDF
เรื่องคอมพิวเตอร์
byพัน พัน
 
PDF
เครือข่ายคอมพิวเตอร์เบื้องต้น
byพัน พัน
 
PDF
ปัญหาทรัพยากรป่าไม้
byพัน พัน
 
PDF
หลักการทำงาน บทบาทและอุปกรณ์พื้นฐานของคอมพิวเตอร์
byพัน พัน
 
PDF
โครงงานคอม
byพัน พัน
 
PDF
ประวัติความเป็นมาของคอมพิวเตอร์
byพัน พัน
 
PDF
การทำงานพื้นฐานของคอมพิวเตอร์
byพัน พัน
 
PDF
การปริ้น
byพัน พัน
 
PDF
เรื่องด้านคอมพิวเตอร์
byพัน พัน
 
DOCX
การเปลี่ยนตัวเลขให้เป็นตัวอักษร
byพัน พัน
 
PDF
Office
byพัน พัน
 
PDF
การทำงานของคอมพิวเตอร์
byพัน พัน
 
เรื่องเทคโนโลยีสารสนเทศ
byพัน พัน
 
รายงานเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์
byพัน พัน
 
ยาเสพติด
byพัน พัน
 
ประเภทของคอมพิวเตอร์
byพัน พัน
 
เรื่องภาษาซี
byพัน พัน
 
ระบบคอมพิวเตอร์และยุคสมัย
byพัน พัน
 
เรื่องระบบปฏิบัติการ
byพัน พัน
 
เรื่องคอมพิวเตอร์เบื้องต้น
byพัน พัน
 
เรื่องคอมพิวเตอร์
byพัน พัน
 
เครือข่ายคอมพิวเตอร์เบื้องต้น
byพัน พัน
 
ปัญหาทรัพยากรป่าไม้
byพัน พัน
 
หลักการทำงาน บทบาทและอุปกรณ์พื้นฐานของคอมพิวเตอร์
byพัน พัน
 
โครงงานคอม
byพัน พัน
 
ประวัติความเป็นมาของคอมพิวเตอร์
byพัน พัน
 
การทำงานพื้นฐานของคอมพิวเตอร์
byพัน พัน
 
การปริ้น
byพัน พัน
 
เรื่องด้านคอมพิวเตอร์
byพัน พัน
 
การเปลี่ยนตัวเลขให้เป็นตัวอักษร
byพัน พัน
 
Office
byพัน พัน
 
การทำงานของคอมพิวเตอร์
byพัน พัน
 

บรรยากาศ (Atmosphere)

  • 1.
    เอกสารประกอบการสอน รายวิชาวิทยาศาสตร2 ว21102 เรื่องบรรยากาศ บรรยากาศ (Atmosphere) หมายถึง อากาศที่หอหุมโลก ที่อยูรอบๆ ตัวเรา อากาศ (Weather) หมายถึง สสารที่มีอยูรอบๆ ตัวเรา องคประกอบของอากาศ อากาศเปนของผสม ประกอบดวยแกสชนิดตางๆ โดยรอยละ 99.99 ของกาศแหง (dry air) ประกอบ ดวยแกส 4 ชนิด คือ 1. แกสไนโตรเจน (N2 2. แกสออกซิเจน (O ) รอยละ 78.08 2 3. แกสอารกอน (Ar) รอยละ 0.93 ) รอยละ 20.95 4. แกสคารบอนไดออกไซด (CO2) รอยละ 0.03 แผนภูมิวงกลมแสดงสวนประกอบของอากาศ สวนที่เหลืออีกรอยละ 0.01 นั้น ประกอบดวยแกสอื่นๆ เชน นีออน (Ne) ฮีเลียม (He) มีเทน (CH4) คริปทอน (Kr) ไฮโดรเจน (H) โอโซน (O3 อากาศที่ไมมีไอน้ําผสม เรียกวา อากาศแหง ) อากาศที่มีไอน้ําปนอยูดวย เรียกวา อากาศชื้น แกสไนโตรเจน มีมากที่สุดในอากาศ เมื่อสิ่งมีชีวิตหายใจเขาจะไมมีผลตอรางกาย บทบาทของแกสไนโตรเจน 1. ทําใหแกสออกซิเจนในบรรยากาศเจือจาง 2. ทําใหอัตราเร็วในการสันดาปลดลง 3. มีความสําคัญในการสรางโปรตีน เพิ่มเติม บรรยากาศ (Atmosphere) 1 2
  • 2.
    เอกสารประกอบการสอน รายวิชาวิทยาศาสตร2 ว21102 เรื่องบรรยากาศ สันดาป (combustion) คือ ขบวนการที่สารรวมกับออกซิเจนจนเกิดเปนออกไซด ความรอน และแสง สวาง แกสออกซิเจน มีมากเปนอันดับ 2 ในอากาศ รองจากแกสไนโตรเจน บทบาทของแกสออกซิเจน 1. สิ่งมีชีวิตหายใจนําแกสออกซิเจนเขาไปเพื่อการดํารงชีวิต 2. ชวยในการสันดาปของเชื้อเพลิง แกสคารบอนไดออกไซด แมมีปริมาณเล็กนอยแตมีบทบาทสําคัญตอสิ่งมีชีวิต โดยเฉพาะพืชใชแกสคารบอนไดออกไซดในการ สรางอาหารหรือกระบวนการสังเคราะหดวยแสง สมบัติของอากาศ อากาศมีสมบัติเฉพาะตัวที่สําคัญ คือ 1. เปนสสาร มีมวล มีตัวตน ตองการที่อยู และสัมผัสได 2. เปนของไหลถายเทไดตลอดเวลา อากาศจะไหลจากบริเวณที่มีความกดอากาศสูงไปยังบริเวณที่ความ กดดันอากาศต่ํา จึงทําใหเกิดลม 3. ทําใหเปนของเหลวได โดยการเพิ่มความดันสูงๆ หรือทําใหเย็นจัดๆ อากาศจะเปลี่ยนไป 4. อากาศมีความหนาแนน มีความดัน มีความชื้น และมีระดับอุณหภูมิ ชั้นบรรยากาศ แบงตามอุณหภูมิ ความสูง และสวนผสมของแกสที่มี ไดดังนี้ 1. ชั้นโทรโพสเฟยร (Troposphere) สูงจากพื้นดิน 10 km อุณหภูมิจะลดลงตามระดับของความสูง มีไอน้ําอยูมาก มีปรากฏการทางธรรมชาติ เชน เมฆ หมอก ฝน และพายุ เปนตน เปนชั้นที่สิ่งมีชีวิตอาศัยอยู 2. ชั้นสตราโทสเฟยร (Stratosphere) สูงถัดขึ้นไปอีก 50 km ในชวงแรกๆ อุณหภูมิจะคงที่ หลังจากนั้นจะเพิ่มขึ้นตามระดับของความสูง มีโอโซน (O3) อยูมาก ซึ่งจะชวยในการดูดแสงอัลตราไวโอเลต (UV) จากดวงอาทิตย เหมาะสําหรับการคมนาคมทางอากาศเนื่องจากไมมีเมฆ และพายุ บางครั้งเรียกชั้นนี้วา โอโนสเฟยร เนื่องจากมีโอโซนอยู 3. ชั้นมีโซสเฟยร (Mesosphere) สูงถัดขึ้นไปอีกจนถึงระดับความสูงประมาณ 80 km อุณหภูมิชั้นนี้จะลดลงตามระดับความสูงที่เพิ่มขึ้น วัตถุนอกโลกผานเขามาจะเริ่มเกิดการเผาไหมในชั้นนี้ 4. ชั้นเทอรโมสเฟยร (Thermosphere) สูงถัดขึ้นไป 80 – 500 km 3
  • 3.
    เอกสารประกอบการสอน รายวิชาวิทยาศาสตร2 ว21102 เรื่องบรรยากาศ โมเลกุลของแกสมีการแตกตัวเปนไอออน (ion) สามารถสะทอนคลื่นวิทยุได เหมาะสําหรับการคมนาคมหรือใชสื่อสารระยะทางไกล (วิทยุ AM) อุณหภูมิคงที่ในระดับลางและจะเพิ่มขึ้นตามความสูงจนถึงประมาณ 1,700 องศา เซลเซียส บางครั้งเรียกชั้นนี้วา ไอโอโนสเฟยร เนื่องจากมีการแตกตัวของไอออน 5. ชั้นเอกโซสเฟยร (Exosphere) อยูสูงถัดจาก 500 km ขึ้นไป อยูชั้นนอกสุด อุณหภูมิสูง อากาศเบาบาง มี H และ He เล็กนอย เปนจุดเริ่มตนของ อวกาศ บริเวณที่อยูระหวางชั้นโทรโพสเฟยรกับชั้นสตราโทสเฟยร เรียกวา โทรโพพอส (Tropopause) บริเวณที่อยูระหวางชั้นสตราโทสเฟยรกับชั้นมีโซสเฟยร เรียกวา สตราโทพอส ( Stratopause) บริเวณที่อยูระหวางชั้นมีโซสเฟยรกับชั้นเทอรโมสเฟยร เรียกวา มีโซพอส (Mesopause) ประโยชนของบรรยากาศ 1. ชวยใหอุณหภูมิของโลกไมสูงเกินไปในเวลากลางวัน และไมต่ําเกินไปในเวลากลางคืน 2. ชวยปองกันอันตรายจากรังสีของดวงอาทิตย 3. ชวยปองกันอันตรายจากอนุภาคตางๆ จากนอกโลก เชน อุกกาบาต 4. แกสออกซิเจนใชในการหายใจของสิ่งมีชีวิต แกสคารบอนไดออกไซดใชในกระบวนการสังเคราะหดวย แสง อุณหภูมิของอากาศ อากาศทําหนาที่คลายผาหมที่หอหุมโลก ชวยปรับอุณหภูมิของโลกทั้งกลางวันและกลางคืนใหเหมาะสม กับการดํารงชีวิตของสิ่งมีชีวิต ชวยปองกันอันตรายจากรังสีและอนุภาคตางๆ ที่มาจากนอกโลก อันเปนอันตราย ตอมนุษย สัตว และพืช อุณหภูมิของอากาศ คือ ปริมาณที่ใชบอกความรอนและความเย็นของอากาศ เปนปจจัยพื้นฐานใน การศึกษาสภาพอากาศ และมีการแปรเปลี่ยนไปในแตละชวงเวลา เชน ป ฤดูกาล เดือน วัน และชั่วโมง อุณหภูมิของอากาศมีการเปลี่ยนแปลงในแตละชั่วโมง ในแตละวัน และในแตละสถานที่ อุณหภูมิของ อากาศจะลดลง ในชวงใกลค่ํา และจะลดต่ําที่สุดในชวงเชามืด ทั้งนี้เนื่องจากโลกไมไดรับแสงแ ละความรอนจาก ดวงอาทิตย 4
  • 4.
    เอกสารประกอบการสอน รายวิชาวิทยาศาสตร2 ว21102 เรื่องบรรยากาศ ภาพแสดง พลังงานแสงและพลังงานความรอนจากดวงอาทิตยที่ตกกระทบโลก ทําใหอุณหภูมิของอากาศ บริเวณตางๆ ของโลกแตกตางกัน อุณหภูมิของอากาศนอกจากจะเปลี่ยนแปลงตามผลพลังงานและพลังงานความรอนจากดวงอาทิตยแลว ยังเปลี่ยนแปลงไปตามความสูงจากระดับน้ําทะเล ตารางแสดง ตัวอยางความสัมพันธระหวางความสูงจากระดับน้ําทะเลกับอุณหภูมิของอากาศ ความสูงจากระดับน้ําทะเล (กิโลเมตร) อุณหภูมิของอากาศ (๐ C) 1.0 20.5 1.5 17.5 3.0 10.0 4.0 4.7 5.0 - 0.6 7.0 - 11.4 9.0 - 27.0 ฤดูกาล เกิดจากการที่โลกโคจรรอบดวงอาทิตยโดยที่แกนหมุนของโลกเอียงทํามุม 23.5 องศา กับแนวตั้งฉากกับ ระนาบวงโคจรของโลก จึงทําใหตําแหนงตางๆ บนพื้นโลกไดรับแสงจากดวงอาทิตยไมเทากัน บริเวณที่ไดรับแสง มากตอเนื่องกันเปนเวลานาน เรียกวา ฤดูรอน สวนบริเวณที่ไดรับแสงนอยตอเนื่องกันเปนเว ลานาน เรียกวา ฤดู หนาว 5
  • 5.
    เอกสารประกอบการสอน รายวิชาวิทยาศาสตร2 ว21102 เรื่องบรรยากาศ ภาพแสดง แนววงโคจรของโลกรอบดวงอาทิตย ปจจัยที่มีผลตออุณหภูมิของอากาศ 1. รังสีจากดวงอาทิตย พื้นโลกดูดกลืนรังสีจากดวงอาทิตยไวและเปลี่ยนเปนพลังงานความรอน ในเวลากลางวันพื้นโลก ดูดกลืนรังสีจากดวงอาทิตยและคายพลังงานความรอนออกม าทําใหบริเวณนั้นมีอุณหภูมิสูงตามไปดวย สวนใน เวลากลางคืนพื้นผิวโลกไมไดรับรังสีจากดวงอาทิตย แตยังมีพลังงานความรอนสวนหนึ่งสะสมไวแลวคายพลังงาน ความรอนใหอากาศเหนือบริเวณนั้น แตไมมากเทาในเวลากลางวัน ดังนั้นอุณหภูมิของอากาศในเวลากลางคืนจึง ต่ํากวาในเวลากลางวัน 2. ลักษณะพื้นผิวโลก โดยพื้นดินและพื้นน้ํามีสมบัติในการดูดกลืนและคายความรอนตางกัน เมื่อไดรับความรอน พื้นดินจะรอนขึ้นอยางรวดเร็ว และมีอุณหภูมิสูงกวาพื้นน้ํา เมื่อคายความรอนพื้นดินจะเย็นตัวลงอยางรวดเร็ว เชนกัน และมีอุณหภูมิต่ํากวาพื้นน้ําทําใหอุณหภูมิของอากาศเหนือบริเวณดังกลาวตางกันดวย 3. สภาพแวดลอม เชน อากาศเหนือบริเวณปาไมและทะเลทรายแตกตางกัน โดยบริเวณปาไมจะใหรมเงาและ ดูดกลืนพลังงานแสงอาทิตยไปใชในกระบวนการตางๆ ทําใหพื้นโลกบริเวณปาไมมีอุณหภูมิต่ํากวา จึงคาย พลังงานความรอนใหบริเวณนั้นนอยกวาบริเวณทะเลทราย 4. สภาพของบรรยากาศ พบวาปริมาณเมฆในทองฟามีผลตออุณหภูมิของอากาศ โดยเมฆจะใหรมเงาและสะทอนรังสี จากดวงอาทิตยบางสวนกลับคืนสูอวกาศ ขณะเดียวกันก็จะดูดกลืนรังสีบางสวนเอาไวทําใหพื้นผิวโลกไดรับ พลังงานจากดวงอาทิตยนอยลง 5. การเอียงของแกนโลก มีผลทําใหโลกหันขั้วโลกเหนือและขั้วโลกใตเขาดวงอาทิตยสลับกัน สงผลใหพื้นที่บนโลกในรอบ 1 ป ไดรับพลังงานความรอนจากดวงอาทิตยตางกัน โดยขั้วที่หันเขาหาดวงอาทิตยจะไดรับพลังงานความรอน มากกวาจะเปนชวงฤดูรอน สวนขั้วที่หันออ กจากดวงอาทิตยจะไดรับพลังงานความรอนนอยกวาจะเปนชวงฤดู หนาว 6
  • 6.
    เอกสารประกอบการสอน รายวิชาวิทยาศาสตร2 ว21102 เรื่องบรรยากาศ อุณหภูมิของอากาศ ปจจัยสําคัญที่มีผลตออุณหภูมิของอากาศที่บริเวณใดๆ คือพลังงานความรอนจากดวงอาทิตย ทําให กลางวันอุณหภูมิของอากาศสูงกวาเวลากลางคืน ลักษณะของผิวโลกที่แตกตางกันจะสงผลใหอุณหภูมิ ของอากาศ เหนือบริเวณนั้นๆ แตกตางกัน เชน เวลากลางวันอากาศเหนือพื้นดินจะรอนกวาเหนือพื้นน้ํา ในเวลากลางคืน อากาศเหนือพื้นน้ําจะรอนกวาเหนือพื้นดิน และบริเวณปาจะมีอุณหภูมิต่ํากวาบริเวณที่แหงแลง การวัดอุณหภูมิของอากาศ อุณหภูมิของอากาศมีการเปลี่ยนแปลงอยูตลอดเวลา และมีการเปลี่ยนแปลงอยางตอเนื่อง ดังนั้นการวัด อุณหภูมิของอากาศจึงตองใชเครื่องมือเฉพาะที่ใชวัดอุณหภูมิของอากาศ เรียกวา เทอรมอมิเตอร (Thoermometer) และเทอรมอมมิเตอรที่ใชในการศึกษาสภาพอากาศ คือ เทอรมอมมิเตอรชนิดสูงสุด – ต่ําสุด (Max – Min Thoermometer) ซึ่งสามารถวัดอุณหภูมิสูงสุดและต่ําสุดในรอบวันได เทอรมอมิเตอรชนิดสูงสุด – ต่ําสุดจะแตกตางจากเทอรมอมิเตอรแบบธรรมดา คือ มีดัชนี (index) แสดง คาอุณหภูมิสูงสุดและต่ําสุดในวันหนึ่งๆ บนสเกล เมื่อตองการทราบคาก็ใหอานไดจากปลายแทงดัชนีดานใ กลกับ ผิวปรอท การติดตั้งเทอรมอมิเตอรสําหรับวัดอุณหภูมิของอากาศนั้นตองติดตั้งในเรือนเทอรมอมิเตอรหรือ ตูสกรีน (Thoermometer Screen) ซึ่งประกอบดวยบานเกร็ดทั้ง 4 ดาน เพื่อใหอากาศผานไดสะดวกและปองกัน ไมใหเทอรมอมิเตอรถูกแสงโดยตรง และตั้งใหสูงจากพื้นดินเพื่อปองกันการแผรังสีความรอนจากพื้นดิน การตรวจวัดอุณหภูมิของอากาศตองใชผูที่มีความชํานาญและตรวจวัดไดถูกตองตามหลักวิชาการจึงจะ ไดคาที่ใกลเคียงกับความเปนจริงมากที่สุด การตรวจวัดอุณหภูมิสูงสุดใหอานจากเทอรมอมิเตอรสูงสุดในตูสกรีนหลักจากดวงอ าทิตยลับขอบฟาไป แลวในเวลา 19.00น. และการตรวจวัดอุณหภูมิต่ําสุดใหอานจากเทอรมอมิเตอรต่ําสุดในตูสกรีนหลังจากดวง อาทิตยเริ่มขึ้นจากขอบฟาในเวลา 07.00 น. เกณฑอุณหภูมิของประเทศไทย ฤดูหนาวพิจารณาจากอุณหภูมิต่ําสุดในแตละวัน อากาศเย็นจัด อุณหภูมิต่ํากวา 8.0 ๐ อากาศหนาว อุณหภูมิระหวาง 8.0 C ๐ C – 15.9 ๐ อากาศเย็น อุณหภูมิระหวาง 16.0 C ๐ C – 22.9 ๐ C ฤดูรอนพิจารณาจากอุณหภูมิสูงสุดในแตละวัน อากาศรอน อุณหภูมิระหวาง 35.0 ๐ C – 39.9 ๐ อากาศรอนจัด อุณหภูมิตั้งแต 40 C ๐ ใหนักเรียนทํากิจกรรมตอไปนี้ C ขึ้นไป ศึกษาตารางแสดงอุณหภูมิของอากาศที่ระดับความสูงตางๆ กัน แลวสรุปผลออกมาโดยการบรรยายและ สรางกราฟเสน ความสูงจากระดับน้ําทะเล (กิโลเมตร) อุณหภูมิของอากาศ (องศาเซลเซียส) 0.1 1.5 3.1 26.0 20.1 8.4 7
  • 7.
    เอกสารประกอบการสอน รายวิชาวิทยาศาสตร2 ว21102 เรื่องบรรยากาศ 4.4 5.9 7.3 2.6 -6.0 -18.2 ........................................................................................................................................................................ กราฟเสน สมบัติของอากาศ 1. ความหนาแนนของอากาศ ความหนาแนนของอากาศ คือ อัตราสวนระหวางมวลกับปริมาตรของอากาศ ความสัมพันธระหวางความหนาแนนของอากาศกับความสูงจะแปรผกผันกับความสูงของระดับน้ําทะเล หรืออาจ กลาวไดวา ถาความสูงจากระดับน้ําทะเลเพิ่มขึ้น ความหนาแนนของอากาศจะมีคาลดลง ตาราง แสดงความหนาแนนของอากาศที่ระดับความสูงตางๆ กัน ความสูงจากระดับน้ําทะเล (กิโลเมตร) ความหนาแนนของอากาศ (กิโลเมตร/ลูกบาศกเมตร) 0 1.225 2 1.007 4 0.819 6 0.660 8 0.525 10 0.414 อุณหภูมิ(องศาเซลเซียส) ความสูง (กิโลเมตร) กราฟแสดง อุณหภูมิของอากาศที่ระดับตางๆ 8
  • 8.
    เอกสารประกอบการสอน รายวิชาวิทยาศาสตร2 ว21102 เรื่องบรรยากาศ 12 0.312 ความสูงจากระดับน้ําทะเล (กิโลเมตร) ความหนาแนนของอากาศ (กิโลเมตร/ลูกบาศกเมตร) 14 0.228 16 0.166 18 0.122 20 0.081 คําถาม 1. ที่ระดับน้ําทะเล 0 กิโลเมตรมีอากาศอยูหรือไม เพราะเหตุใด ................................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................................. 2. ที่ระดับความสูง 8 กิโลเมตร และ 20 กิโลเมตร ความหนาแนนของอากาศมีคาเทาโดยประมาณ ................................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................................. 3. สรุปผลขอมูลจากตารางไดอยางไร ................................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................................. การหาความหนาแนนของอากาศหาไดจากสูตร d = V m เมื่อ d คือ ความหนาแนนของอากาศ มีหนวยเปน kg/m3 m คือ มวลของอากาศ มีหนวยเปน kg V คือ ปริมาตรของอากาศ มีหนวยเปน m ตัวอยาง 3 หองขนาด 4 m  6 m  5 m มีมวลอากาศ 192 kg อากาศในหองมีความหนาแนนเทาไร ................................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................................. วิธีทํา ................................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................................. ความดันอากาศ อากาศมีแรงดัน แรงดันอากาศจะกระทําตอทุกสิ่งทุกอยางที่อยูบนโลก แรงหรือน้ําหนักของอากาศที่กด ลงบนพื้นใดๆ เรียกวา แรงดันอากาศ สวนแรงหรือน้ําหนักอากาศที่กระทําตอหนึ่งหนวยพื้นที่ เรียกวา ความดัน 9 10
  • 9.
    เอกสารประกอบการสอน รายวิชาวิทยาศาสตร2 ว21102 เรื่องบรรยากาศ อากาศ หรือ ความดันบรรยากาศ ในการพยากรณอากาศเรียกคว ามดันอากาศหรือความดันบรรยากาศวา ความกดอากาศ สมบัติของอากาศดานความดัน 1. คาความดันอากาศในแตละแหงจะไมเทากัน บริเวณใกลผิวโลกจะมีความดันอากาศมาก และลดลง เมื่อขึ้นไปในที่สูง เพราะเมื่อสูงขึ้นไปอากาศเบาบางลง น้ําหนักของอากาศก็จะลดลง แรงกดจึงลดลงตามระดับ ความสูง 2. ที่ระดับความสูงเดียวกันความดันอากาศจะเทากัน 3. ความดันอากาศขึ้นกับ อุณหภูมิ คือ เมื่ออากาศไดรับความรอน อากาศจะขยายตัวจึงมีความดัน อากาศต่ํา 4. ความดันอากาศขึ้นอยูกับความชื้น อากาศชื้นมีไอน้ํา จะมีความดันอากาศต่ํากวาอากาศแหง ความดันของอากาศที่กระทําตอพื้นผิวโลก จะวัดที่ ระดับน้ําทะเล มีคาเทากับ 760 มิลลิเมตรของปรอท หรือ 76 เซนติเมตรของปรอท เรียกวา ความดัน 1 บรรยากาศ (1 atmosphere หรือ 1 atm) ซึ่งไดจากการ บรรจุปรอทลงในหลอดแกวที่ปลายหลอดดานหนึ่งปด ความยาวของหลอดแกวมากกวา 760 มิลลิเมตร แลวนํา ไปคว่ําในอางที่บรรจุปรอท ระดับปรอทในหลอดแกวจะลดลง วัดความสูงจากระดับปรอทในอางที่บรรจุปรอทได 760 มิลลิเมตร ดังรูป หนวยวัดความดันของอากาศ อาจมีหนวยเปนบรรยากาศ ปาสคาล หรือ บาร ซึ่งเปรียบเทียบกันไดดังนี้ 1 บรรยากาศ = 760 มิลลิเมตรของปรอท (mmHg) = 1.013  105 นิวตันตอตารางเมตร (N/m2 = 1.013 บาร ) = 1.013  105 1 ปาสคาล = 1 N/m ปาสคาล 11 2
  • 10.
    เอกสารประกอบการสอน รายวิชาวิทยาศาสตร2 ว21102 เรื่องบรรยากาศ 1 บาร = 105 N/m2 การวัดความดันอากาศ 1. วัดเปนความสูงของน้ํา ความดัน 1 บรรยากาศ คือ ความดันอากาศที่ระดับน้ําทะเลมีคาเทากับความดันของน้ําที่สูง ประมาณ 10 เมตร รูป แสดงการวัดความดันอากาศโดยวัดเปนความสูงของน้ํา 2. วัดเปนความสูงของปรอท ความดัน 1 บรรยากาศ คือ ความดันอากาศที่ระดับน้ําทะเลมีคาเทากับความดันของปรอทที่สูง ประมาณ 760 มิลลิเมตร หรือ 76 เซนติเมตร รูป แสดงการวัดความดันอากาศโดยวัดเปนความสูงของปรอท เครื่องมือวัดความดันอากาศ 1. บารอมิเตอร (Barometer) บารอมิเตอรสรางขึ้นโดยอาศัยหลักความแตกตางของควา มดันอากาศของสองบริเวณ เปน เครื่องมือที่มีลักษณะเปนหลอดแกว ปลายขางหนึ่งยาวประมาณ 1 เมตร ภายในบรรจุปรอทเต็มหลอด เมื่อคว่ํา หลอดแกวดังกลาวลงในอางปรอทโดยไมใหอากาศผานเขาไปในหลอด ความดันอากาศจะทําใหลําปรอทอยูใน หลอดแกวไดสูง 76 เซนติเมตร ที่วางเหนือระดั บปรอทเปน สุญญากาศ เรียกวา สุญญากาศของ ทอรริเชลลี (Torricellian Vacuum) ซึ่งคนพบโดยทอรริเชลลี 12
  • 11.
    เอกสารประกอบการสอน รายวิชาวิทยาศาสตร2 ว21102 เรื่องบรรยากาศ รูป บารอมิเตอรแบบปรอท 2. แอนนิรอยดบารอมิเตอร (Aneroid Barometer) เปนเครื่องมือประกอบดวยตลับโลหะที่สูบอากาศออกเกือบหมด เพื่อทําใหตลับยืดหดออกได งายๆ เมื่อความดันอากาศเปลี่ยนไป โดยอานคาความดันไดจากเข็มชี้บนหนาปด ซึ่งมีตัวเลขแสดงความดัน อากาศ รูป แอนิรอยดบารอมิเตอร 3. อัลติมิเตอร (Altimeter) เปนเครื่องมือวัดความสูงที่ใชในเครื่องบิน โดยใชหลักการสรางของบารอมิเตอร แตปรับหนาปด ใหอานเปนความสูง และใชหลักการสําคัญอีกประการ คือ ความดันอากาศจะลดลงประมาณเทากับ 1 มิลลิเมตร ของปรอททุกๆ ระยะสูง 11 เมตร จากระดับน้ําทะเล 13
  • 12.
    เอกสารประกอบการสอน รายวิชาวิทยาศาสตร2 ว21102 เรื่องบรรยากาศ รูป อัลติมิเตอร 4. เปนเครื่องมือที่ใชในการวัดความดันอากาศที่ใชหลักการเดียวกับแอนนิรอยดบารอมิเตอร แตจะ มีเข็มชี้ที่มีปากกาบันทึกความกดดันอากาศแบบตอเนื่องลงบนกระดาษตลอดเวลาดวยลานนาฬิกาในลักษณะเปน เสนกราฟ บารอกราฟ (Barograph) รูป 11บารอกราฟ ตาราง แสดงคาความดันของอากาศที่ระดับความสูงตางๆ กัน ความสูงจากระดับน้ําทะเล (กิโลเมตร) ความดันอากาศ มิลลิเมตรของปรอท (mmHg) นิวตันตอตารางเมตร (N/m2 ) 0 760 1.01  105 1 675 0.90  105 2 600 0.80  105 14
  • 13.
    เอกสารประกอบการสอน รายวิชาวิทยาศาสตร2 ว21102 เรื่องบรรยากาศ 3 530 0.70  105 4 470 0.63  105 5 410 0.55  105 6 360 0.48  105 7 320 0.43  105 8 280 0.37  105 9 245 0.33  105 10 210 0.28  105 11 185 0.25  105 12 160 0.21  105 13 140 0.19  105 คําถาม 1. บนภูเขาสูง 2,000 เมตร จากระดับน้ําทะเล ความดันอากาศมีคาเทาไร ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2. ที่ระดับความสูง 14 กิโลเมตร ความดันอากาศมีคาเทาไหร ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 3. ที่ระดับความสูงมากขึ้น ความดันอากาศมีคาเปลี่ยนแปลงหรือไม อยางไร ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 4. จงสรุปความสัมพันธระหวางความดันอากาศกับความสูง ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… การคํานวณหาความสูงจากระดับน้ําทะเล ใชหลักการสําคัญดังนี้ ความดันอากาศปกติมีคาเทากับความสูง 760 มิลลิเมตรของปรอท และความดันอากาศจะ ลดลงประมาณ 1 มิลลิเมตรของปรอททุกๆ ระยะสูง 11 เมตร จากระดับน้ําทะเล 1. ด.ช. มานะ ใชบารอมิเตอรปรอทวัดความดันอากาศที่ยอดเขาแหงหนึ่งได 720 มิลลิเมตรของปรอท จงหา ความสูงของยอดเขานั้นจากระดับน้ําทะเล ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 15
  • 14.
    เอกสารประกอบการสอน รายวิชาวิทยาศาสตร2 ว21102 เรื่องบรรยากาศ ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2. จงแสดงวิธีคํานวณ เพื่อหาความสูงของเครื่องบินขณ ะบิน โดยวัดความดันอากาศขณะนั้นได 300 มิลลิเมตร ของปรอท ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 3. ด.ญ.มนฤดี ยืนบนยอดเขาแหงหนึ่งสูง 2,500 เมตร ที่ยอดเขาแหงนี้จะวัดความดันอากาศไดเทาใด ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 4. เมื่อบอลลูนลอยขึ้นสูง 6,600 เมตร จากระดับน้ําทะเล ความดันบรรยากาศขณะนั้นจะมีคากี่มิลลิเมตร ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 5. พื้นที่สนามหญาหนาบานขนาด 50 ตารางเมตร ถูกกดทับดวยแรงดันอากาศ 2,500 นิวตัน ความดันอากาศ บนพื้นสนามหญาหนาบานเปนเทาใด ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 16
  • 15.
    เอกสารประกอบการสอน รายวิชาวิทยาศาสตร2 ว21102 เรื่องบรรยากาศ 6. บนพื้นหอง 32 m2 ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… มีแรงดันอากาศกระทํา 3,232,000 N จงหาความดันอากาศบนพื้นหอง ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 7. บนยอดเขาแหงหนึ่งอานคาความดันอากาศจากบารอมิเตอรได 540 mm ของปรอท ยอดเขานี้สูงจาก ระดับน้ําทะเลเทาใด ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 8. ที่ความสูง 1,650 เมตร ความดันอากาศจะดันใหปรอทในบารอมิเตอรปรอทสูงกี่เซนติเมตร ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 9. นักกระโดดรวมดิ่งพสุธา ขณะลอยต่ําอยูในอากาศที่ตําแหนงหนึ่ง อานเครื่องวัดความดันอากาศที่ขอมือของ เขาได 500 มิลลิเมตรปรอท ขณะนั้นเขาอยูสูงจากระดับน้ําทะเลกี่เมตร ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 17
  • 16.
    เอกสารประกอบการสอน รายวิชาวิทยาศาสตร2 ว21102 เรื่องบรรยากาศ ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ความกดอากาศมี 2 ประเภท ดังนี้ 1. บริเวณความกดอากาศสูง (High Pressure Area หรือ High) หรือแอนติไซโคลน (Anitcyclone) หมายถึง บริเวณที่มีความกดอากาศสูงกวาบริเวณใกลเคี ยงที่อยูรอบๆ ในแผนที่อากาศผิวพื้น แสดงดวยเสนความกดอากาศเปนวงกลมหรือวงรีรูปไขลอมรอบบริเวณที่มีความกดอากาศสูง นั่นคือ บริเวณ ความกดอากาศสูงจะเปนบริเวณที่มีความกดอากาศสูงขึ้นจากขอบนอกเขาสูศูนยกลาง ซึ่งบริเวณนี้จนะมีกระแส ลมพัดออกจากศูนยกลางในทิศทางตามเข็มนาฬิกาในซีกโลกเหนือ และทิศทางทวนเข็มนาฬิกาในซีกโลกใต 2. บริเวณความกดอากาศต่ํา ( Low Pressure Area หรือ Low ) หมายถึง บริเวณที่มีความกดอากาศต่ํากวาบริเวณใกลเคียงที่อยูรอบๆ ในแผนที่อากาศผิวพื้น แสดงดวยเสนความกดอากาศที่เปนวงกลมลอมบริเวณที่มีความกดอากาศต่ํา นั่นคือ บริเวณความกดอากาศต่ําจะ เปนบริเวณที่มีความกดอากาฯศต่ําจากขอบนอกเขาสูศูนยกลาง ซึ่งบริเวณนี้จะมีกระแสลมพัดเขาหาศูนยกลางใน ทิศทางทวนเข็มนาฬิกาในซีกโลกเหนือ และทิศทางตามเข็มนาฬิกาในซีกโลกใต 18
  • 17.
    เอกสารประกอบการสอน รายวิชาวิทยาศาสตร2 ว21102 เรื่องบรรยากาศ รองความกดอากาศต่ํา (Intertropical Convergence Zone – ITCZ ) หรือ รองมรสุม (Monsoon Trough) รองความกดอากาศต่ําหรือรองมรสุมนี้ มีชื่อเรียกในภาษาอังกฤษหลายชื่อดวยกัน เชน Intertropical Convergence Zone , Equatorial Trough หรือ Monsoon Trough เปนตน เปนโซนหรือแนวแคบๆ ที่ลม เทรดหรือลมคาในเขตรอนของทั้ง 2 ซีกโลกมาบรรจบกัน คือลมคาตะวันออกเฉียงเหนือของซีกโลกเหนือกับลม คาตะวันออกเฉียงใตของซีกโลกใต รองความกดอากาศต่ําหรือรองมรสุ ม มีลักษณะเปนแนวพาดขวางในทิศตะวันออก- ตะวันตก ในรอง ความกดอากาศต่ําหรือรองมรสุมเปนบริเวณที่มีความกดอากาศต่ํา มีกระแสอากาศไหลขึ้น- ลงสลับกัน รองความ กดอากาศต่ําหรือรองมรสุมจะอยูในเขตรอนใกลๆ เสนศูนยสูตร และจะ มีการเลื่อนขึ้น – ลงตามแนวโคจรของ ดวงอาทิตยโดยจะลาหลังประมาณ 1 – 2 เดือน ความกวางของร องความกดอากาศต่ําหรือรองมรสุมประมาณ 6 – 8 องศาละติจูด เปนบริเวณที่มีเมฆมากและฝนตกอยางหนาแนน ฉะนั้น เมื่อรองนี้ประจําอยูที่ใดหรือผานที่ ใดก็จะทําใหที่นั้นฝนตกอยางหนาแนนได
  • 18.
    เอกสารประกอบการสอน รายวิชาวิทยาศาสตร2 ว21102 เรื่องบรรยากาศ รูป แสดงรองความกดอากาศต่ํา ภาพ แสดงไซโคลน และแอนติไซโคลน ในซีกโลกเหนือ แรงโคริออริสไมมีอิทธิพลตอกระแสลมที่บริเวณเสนศูนยสูตร แตจะมีอิทธิพลมากขึ้นในละติจูดที่สูงเขา ใกลขั้วโลก แรงโคริออริสทําใหลมในซีกโลกเหนือเบี่ยงเบนไปทางขวา และทําใหลมในซีกโลกใตเบี่ยงเบนไป ทางซาย ภาพที่ 4 แสดงใหเห็นวา ในบริเวณซีกโลกเหนือ แรงโคริออริสทําใหมวลอากาศรอบหยอมความกด อากาศต่ํา (L) หรือ “ไซโคลน” (Cyclone) หมุนตัวทวนเข็มนาฬิกาเขาสูศูนยกลาง และมวลอากาศรอบหยอม ความกดอากาศสูง (H) “แอนติไซโคลน” (Anticyclone) หมุนตัวตามเข็มนาฬิกาออกจากศูนยกลาง ในบริเวณ
  • 19.
    เอกสารประกอบการสอน รายวิชาวิทยาศาสตร2 ว21102 เรื่องบรรยากาศ ซีกโลกใต “ไซโคลน” จะหมุนตัวตามเข็มนาฬิกา และ “แอนติไซโคลน” จะหมุนตัวทวนเข็มนาฬิกา ตรงกันขาม กับซีกโลกเหนือ บริเวณความกดอากาศต่ํา ( Low Pressure Area หรือ Low ) บริเวณความกดอากาศต่ํา คือ บริเวณที่มีความกดอากาศต่ํากวาบริเวณใกลเคียงที่ อยูรอบๆในแผนที่ อากาศผิวพื้นแสดงดวยเสนความกดอากาศเทาเปนวงกลมลอมรอบบริเวณทีทมี ความกดอากาศต่ํา นั่นคือ บริเวณความกดอากาศต่ําจะเปนบริเวณที่มีความกด อากาศต่ําลงจากขอบนอกเขาสูศูนยกลาง บริเวณความกดอากาศต่ํานี้จะมีกระแสลม พัดเขาหาศูนยกลางในทิศทางทวนเข็มนาฬิกาในซีกโลกเหนือ และในทิศทาง ตาม เข็มนาฬิกาในซีกโลกใต การเคลื่อนไหวของอากาศรอบศูนยกลางบริเวณความกด อากาศต่ําเชนนี้ เรียกวา Cyclonic Circulation ตามปกติในบริเวณความกดอากาศ ต่ําจะมีเมฆมากและมีฝนตกดวยบริเวณความกดอากาศต่ํา แบงออกได 2 ชนิด 1.Cold Core ที่แกนกลางของความกดอากาศต่ําชนิดนี้ อุณหภูมิจะต่ํากวาภายนอก และเกิดในแถบละติจูดสูงๆ ที่อากาศเย็น เมื่อเกิดขึ้นแลวการหมุนเวียนจะ ตอเนื่องกัน ความชันของความกดจะเพิ่มมากขึ้นตามความสูงซึ่งสัมพันธกับกระแส ลม นั่นคือ บริเวณความกดอากาศต่ําชนิด Cold Core จะมีลมพัดแรงขึ้นตามความสูง และมักมีแนวปะทะอากาศขึ้นรวมดวยเสมอ 2.Warm Core ที่แกนกลางของความกดอากาศต่ําชนิดนี้ อุณหภูมิจะรอนกวา ภายนอก การหมุนเวียนจะเหมือนกับชนิด Cold Core และมีเฉพาะในเขตรอนเทานั้น เนื่องจากแกนกลางรอน ฉะนั้นอากาศที่เย็นกวาจะพัดเขาแทนที่จมเขาหาศูนยกลาง ทําใหเกิดกระแสลมพัดเวียนเปนกนหอยเขาหาศูนยกลาง ขณะเดียวกันอากาศตรง กลางจะลอยตัวขึ้น ความชันของความกดตามระดับความสูงจะลดลง นั่นคือ ลมที่พัด เวียนเขาหาศูนยกลางรอบบริเวณความกดอากาศต่ําชนิด Warm Core ความเร็วลม จะลดลงตามความสูง พายุจะรุนแรงที่สุดที่ผิวพื้นเทานั้น สูงขึ้นไปลมกําลังออนลง
  • 20.
    เอกสารประกอบการสอน รายวิชาวิทยาศาสตร2 ว21102 เรื่องบรรยากาศ บริเวณความกดอากาศต่ําทั้ง 2 ชนิด เกิดฝนตกหนักเทาๆ กัน แตความเร็วลมจะ ตางกัน รองความกดอากาศต่ํา (Intertropical Convergence Zone – ITCZ ) หรือ รองมรสุม (Monsoon Trough) รองความกดอากาศต่ําหรือรองมรสุมนี้ มีชี่อเรียกในภาษาอังกฤษหลายชื่อดวยกัน เชน Intertropical Convergence Zone , Equatorial Trough หรือ Monsoon Trough เปนตน เปนโซนหรือแนวแคบๆ ที่ลมเทรดหรือลมคาในเขตรอนของทั้ง 2 ซีกโลกมาบรรจบกัน คือลมคาตะวันออกเฉียงเหนือของซีกโลกเหนือกับลมคา ตะวันออกเฉียงใตของซีกโลกใต รองความกดอากาศต่ําหรือรองมรสม มีลักษณะเปนแนวพาดขวางในทิศตะวันออก- ตะวันตก ในรองความกดอากาศต่ําหรือรองมรสุมเปนบริเวณที่มีความกดอากาศต่ํา มี กระแสอากาศไหลขึ้น-ลงสลับกัน รองความกดอากาศต่ําหรือรองมรสุมจะอยูในเขต รอนใกลๆ เสนศูนยสูตร และจะมีการเลื่อนขน –ลงตามแนวโคจรของดวงอาทิตย โดยจะลาหลังประมาณ 1-2 เดือน ความกวางของรองความกดอากาศต่ําหรือรอง มรสุมประมาณ 6-8 องศาละติจูด เปนบริเวณที่มีเมฆมากและฝนตกอยางหนาแนน ฉะนั้น เมื่อรองนี้ประจําอยูที่ใดหรือผานที่ใดก็จะทําใหที่นั้นฝนตกอยางหนาแนนได