แผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่ 5
กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ ชั้น ม.1 ภาคเรียนที่ 1 ปีการ
ศึกษา 2552
แผนย่อยหน่วยการเรียนรู้ที่ 1 เรื่อง ส่วนประกอบของต้นไม้
,ลักษณะของขนราก เวลา 2 คาบ ส.3-1
*****************************************************
*************************
1. จุดประสงค์การเรียนรู้ (เฉพาะหน่วยการเรียนรู้)
1. นักเรียนสามารถบอกส่วนประกอบของพืชได้
2. นักเรียนสามารถบอกหน้าที่ของส่วนประกอบต่างๆ ของ
พืชได้
3. นักเรียนสามารถอธิบายรูปร่างลักษณะของขนรากได้
4. นักเรียนสามารถนำาความรู้เรื่องขนรากไปใช้ประโยชน์
ในชีวิตประจำาวันได้
2. คุณลักษณะที่ต้องการพัฒนา
1. ซื่อสัตย์สุจริต
2. มีวินัย
3. ใฝ่เรียนรู้
4. มีจิตสาธารณะ
3. แนวคิด
พืชเป็นสิ่งมีชีวิต กินอาหาร ขับถ่าย เจริญเติบโต และ
สืบพันธุ์ได้เช่นเดียวกับคนและสัตว์ พืชมีหลายชนิดตั้งแต่ มอส
เฟิร์น ปรง สน พืชมีดอกพวกใบเลี้ยงเดี่ยว และใบเลี้ยงคู่ สำาหรับ
พืชดอก มีส่วนประกอบต่างๆ ดังนี้ ราก ลำาต้น ใบ ดอก แต่ละส่วน
มีลักษณะและหน้าที่ที่แตกต่างกัน
4. สาระการเรียนรู้
ส่วนประกอบของพืช
สำาหรับพืชดอก มีส่วนประกอบต่างๆ ดังนี้ ราก ลำาต้น ใบ
ดอก แต่ละส่วนมีลักษณะและหน้าที่แตกต่างกัน ดังต่อไปนี้
- ราก รากเป็นส่วนประกอบที่สำาคัญของพืช หน้าที่หลักของ
ราก คือ ยึดลำาต้น ดูดนำ้าและ
และแร่ธาตุจากพื้นดินโดยใช้ขนราก
- ลำาต้น ลำาต้นส่วนใหญ่จะเติบโตขึ้นมาเหนือดินเพื่อรับ
แสงแดด ลำาต้นส่วนใหญ่จะเป็น
สีเขียวหรือสีนำ้าตาล ทำาหน้าที่หลักคือ ชูใบและดอกให้ได้รับ
แสงแดด บริเวณลำาต้นจะมีข้อและปล้อง ถ้าเป็นพืชใบเลี้ยงเดี่ยวจะ
เห็นข้อปล้องชัดเจน เช่น ไผ่ หมาก ส่วนใบเลี้ยงคู่เห็นข้อปล้องไม่
ชัดเจน เช่น มะม่วง พืชบางชนิดมีลำาต้นอยู่ใต้ดิน เช่น ขิง ข่า
กล้วย
- ใบ ใบไม้มีขนาด รูปร่าง สีสันแตกต่างกัน โดยทั่วไปมี
ลักษณะแบน บาง ขอบใบเรียบ
หรือหยักก็ได้ ใบไม้เจริญอยู่ทางด้านข้างของลำาต้นหรือกิ่งก้าน
มีหน้าที่สร้างอาหารให้แก่พืชเพราะมีคลอโรฟิลล์ในคลอโรพลาสต์
เมื่อได้รับพลังงานจากแสงอาทิตย์คาร์บอนไดออกไซด์จากอากาศ
นำ้าจากดิน ก็จะสร้างอาหารขึ้นได้ นอกจากนี้ ที่ใบยังมีปากใบซึ่ง
เป็นช่องเปิดที่ช่วยในการคายนำ้าของพืช เพื่อให้เกิดการดูดนำ้าและ
แร่ธาตุขึ้นมาแทนที่ และเป็นช่องเปิดที่แลกเปลี่ยนแก๊ส โดยรับแก๊ส
คาร์บอนไดออกไซด์เข้าไป แล้วปล่อยแก๊สออกซิเจนออกมา
- ดอก ดอกไม้เป็นส่วนประกอบที่ช่วยดึงดูดแมลงให้ถ่าย
ละอองเกสรและผสมเกสร
ดอกไม้ส่วนมากมีสีสวยงาม สะดุดตาและมีกลิ่น บางชนิดมีกลิ่น
หอมบางชนิดมีกลิ่นเหม็น
5. กิจกรรมการเรียนการสอน
ขั้นนำา (10 นาที)
1. ครูให้นักเรียนร่วมกันตอบคำาถามเพื่อทบทวนความรู้เดิม
เรื่องส่วนประกอบของเซลล์
2. ครูถามนักเรียนว่า “บ้านใครปลูกต้นไม้บ้าง และต้นไม้ที่
ปลูกแต่ละชนิดนักเรียนคิดว่ามีส่วนประกอบที่เหมือนกัน หรือต่าง
”กันอย่างไร
3. ครูถามนักเรียนว่า “นักเรียนทราบหรือไม่ว่าพืชมีส่วน
ประกอบอะไรบ้าง ”และแต่ละส่วนมีหน้าที่อย่างไร (ราก –ดูดนำ้า
และแร่ธาตุ, ลำาต้น –ชูใบและดอกให้ได้รับแสงแดด, ใบ –สร้าง
อาหารให้แก่พืช, ดอก –ช่วยดึงดูดแมลงให้ถ่ายละอองเกสรและ
ผสมเกสร)
4. ครูกล่าวว่า “ในคาบเรียนนี้เราจะมาทำากิจกรรมเพื่อศึกษา
”ส่วนประกอบของต้นไม้
ขั้นสอน (70 นาที)
1. ครูอธิบายกิจกรรมที่ เรื่องส่วนประกอบของต้นไม้ และ
กิจกรรมที่ 4 เรื่องลักษณะของขนรากให้นักเรียนเข้าใจตรงกัน
1.1 เรื่อง ส่วนประกอบของต้นไม้ ให้นักเรียนสังเกต และ
ศึกษาส่วนประกอบแต่ละส่วนของต้นไม้ แล้วบันทึกผลลงในใบ
กิจกรรมที่ 3 เรื่องส่วนประกอบของต้นไม้
1.2 เรื่อง ลักษณะของขนราก ให้นักเรียนศึกษาต้นอ่อนของ
เมล็ดถั่วเขียว โดยศึกษาขนรากด้วยตาเปล่า บันทึกภาพ จากนั้น
ให้ใช้แว่นขยายศึกษาลักษณะของขนรากและบันทึกภาพ ลงใน
ใบกิจกรรมที่ 4 เรื่องลักษณะของขนราก
2. ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่มลงมือปฏิบัติกิจกรรม พร้อม
บันทึกผลลงในใบกิจกรรม
4. ครูสุ่มนักเรียนถามถึงผลการทำากิจกรรม ด้วยประเด็น
คำาถามต่อไปนี้
- ต้นไม้มีส่วนประกอบอะไรบ้าง (ราก ลำาต้น ใบ ดอก)
- พืชใช้ส่วนใดในการดูดนำ้าและแร่ธาตุจากพื้นดิน (ขนราก)
- ขนรากมีลักษณะอย่างไร (มีลักษณะเป็นขนสีขาวๆ เส้นเล็กๆ
ยาวประมาณ 0.1 เซนติเมตร อ่อนนุ่ม หักง่าย)
- ขนรากมีประโยชน์ต่อพืชหรือไม่ อย่างไร (มีประโยชน์ เพราะ
ขนรากทำาหน้าที่ดูดนำ้าและแร่ธาตุจากดินบริเวณรอบๆ รากเข้าสู่
ต้นไม้)
- ถ้ารากไม่มีขนราก ผลจะเป็นอย่างไร (ต้นไม้ไม่สามารถดูดนำ้า
และแร่ธาตุมาใช้ได้)
- จงยกตัวอย่างพืชที่รากจะทำาหน้าที่เก็บสะสมอาหาร (มันแกว
แครอท)
ขั้นสรุป (10 นาที)
1. ครูและนักเรียนร่วมกันกิจกรรมเรื่องส่วนประกอบของ
ต้นไม้ และลักษณะของขนราก
ให้เป็นที่เข้าใจตรงกัน
2. ครูให้นักเรียนอ่านหนังสือเพิ่มเติมเรื่องการแพร่ใน
หนังสือเรียน หน้า 36
6. สื่อและอุปกรณ์การเรียนรู้
- หนังสือเสริมพัฒนาผู้เรียน กลุ่มสาระการเรียนรู้
วิทยาศาสตร์ ว๒๑๑๐๑
- ต้นไม้
- ต้นอ่อนของเมล็ดถั่วเขียว
- แว่นขยาย
- ใบกิจกรรมที่ 3 เรื่องส่วนประกอบของต้นไม้
- ใบกิจกรรมที่ 4 เรื่องลักษณะของขนราก
7. การวัดและประเมินผล
- สังเกตพฤติกรรมนักเรียนจากการทำากิจกรรมในชั้นเรียน
เช่น การร่วมกิจกรรมในชั้นเรียน การซักถามและตอบคำาถามของ
นักเรียน
- การจดบันทึกลงในสมุดของนักเรียน
8. บันทึกหลังการสอน (วิจัยชั้นเรียน)
1. ปัญหาหรือสิ่งที่ต้องการพัฒนา
..........................................................................
..................................................................................
..................................................................................
..................................................................................
..................................................................................
....................................................... ..........................
..................................................................................
..................................................................................
..................................................................................
.......................................... .......................................
..................................................................................
..................................................................................
..................................................................................
............................. ....................................................
..................................................................................
..................................................................................
..................................................................................
................
2. แนวทาง / วิธีการสอน / รูปแบบการสอน /
เทคนิคที่ใช้พัฒนาหรือแก้ปัญหา
..........................................................................
..................................................................................
..................................................................................
..................................................................................
..................................................................................
....................................................... ..........................
..................................................................................
..................................................................................
..................................................................................
.......................................... .......................................
..................................................................................
..................................................................................
..................................................................................
..................................................................................
..................................................................................
......................
3. ผลที่เกิดขึ้น
..........................................................................
..................................................................................
..................................................................................
..................................................................................
..................................................................................
....................................................... ..........................
..................................................................................
..................................................................................
..................................................................................
.......................................... .......................................
..................................................................................
.................................... .............................................
..................................................................................
..................................................................................
..................................................................................
..................................................................................
..................................................................................
................
ลงชื่อ...................................................ครูผู้สอน
ลงชื่อ...................................................อาจารย์นิเท
ศก์สถานศึกษา
ลงชื่อ...................................................วิชาการ
ลงชื่อ...................................................วิชาการ

แผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่ 5 ส่วนประกอบของต้นไม้ และการลำเลียง

  • 1.
    แผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่ 5 กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ ชั้นม.1 ภาคเรียนที่ 1 ปีการ ศึกษา 2552 แผนย่อยหน่วยการเรียนรู้ที่ 1 เรื่อง ส่วนประกอบของต้นไม้ ,ลักษณะของขนราก เวลา 2 คาบ ส.3-1 ***************************************************** ************************* 1. จุดประสงค์การเรียนรู้ (เฉพาะหน่วยการเรียนรู้) 1. นักเรียนสามารถบอกส่วนประกอบของพืชได้ 2. นักเรียนสามารถบอกหน้าที่ของส่วนประกอบต่างๆ ของ พืชได้ 3. นักเรียนสามารถอธิบายรูปร่างลักษณะของขนรากได้ 4. นักเรียนสามารถนำาความรู้เรื่องขนรากไปใช้ประโยชน์ ในชีวิตประจำาวันได้ 2. คุณลักษณะที่ต้องการพัฒนา 1. ซื่อสัตย์สุจริต 2. มีวินัย 3. ใฝ่เรียนรู้ 4. มีจิตสาธารณะ 3. แนวคิด พืชเป็นสิ่งมีชีวิต กินอาหาร ขับถ่าย เจริญเติบโต และ สืบพันธุ์ได้เช่นเดียวกับคนและสัตว์ พืชมีหลายชนิดตั้งแต่ มอส เฟิร์น ปรง สน พืชมีดอกพวกใบเลี้ยงเดี่ยว และใบเลี้ยงคู่ สำาหรับ พืชดอก มีส่วนประกอบต่างๆ ดังนี้ ราก ลำาต้น ใบ ดอก แต่ละส่วน มีลักษณะและหน้าที่ที่แตกต่างกัน 4. สาระการเรียนรู้ ส่วนประกอบของพืช สำาหรับพืชดอก มีส่วนประกอบต่างๆ ดังนี้ ราก ลำาต้น ใบ ดอก แต่ละส่วนมีลักษณะและหน้าที่แตกต่างกัน ดังต่อไปนี้ - ราก รากเป็นส่วนประกอบที่สำาคัญของพืช หน้าที่หลักของ ราก คือ ยึดลำาต้น ดูดนำ้าและ
  • 2.
    และแร่ธาตุจากพื้นดินโดยใช้ขนราก - ลำาต้น ลำาต้นส่วนใหญ่จะเติบโตขึ้นมาเหนือดินเพื่อรับ แสงแดดลำาต้นส่วนใหญ่จะเป็น สีเขียวหรือสีนำ้าตาล ทำาหน้าที่หลักคือ ชูใบและดอกให้ได้รับ แสงแดด บริเวณลำาต้นจะมีข้อและปล้อง ถ้าเป็นพืชใบเลี้ยงเดี่ยวจะ เห็นข้อปล้องชัดเจน เช่น ไผ่ หมาก ส่วนใบเลี้ยงคู่เห็นข้อปล้องไม่ ชัดเจน เช่น มะม่วง พืชบางชนิดมีลำาต้นอยู่ใต้ดิน เช่น ขิง ข่า กล้วย - ใบ ใบไม้มีขนาด รูปร่าง สีสันแตกต่างกัน โดยทั่วไปมี ลักษณะแบน บาง ขอบใบเรียบ หรือหยักก็ได้ ใบไม้เจริญอยู่ทางด้านข้างของลำาต้นหรือกิ่งก้าน มีหน้าที่สร้างอาหารให้แก่พืชเพราะมีคลอโรฟิลล์ในคลอโรพลาสต์ เมื่อได้รับพลังงานจากแสงอาทิตย์คาร์บอนไดออกไซด์จากอากาศ นำ้าจากดิน ก็จะสร้างอาหารขึ้นได้ นอกจากนี้ ที่ใบยังมีปากใบซึ่ง เป็นช่องเปิดที่ช่วยในการคายนำ้าของพืช เพื่อให้เกิดการดูดนำ้าและ แร่ธาตุขึ้นมาแทนที่ และเป็นช่องเปิดที่แลกเปลี่ยนแก๊ส โดยรับแก๊ส คาร์บอนไดออกไซด์เข้าไป แล้วปล่อยแก๊สออกซิเจนออกมา - ดอก ดอกไม้เป็นส่วนประกอบที่ช่วยดึงดูดแมลงให้ถ่าย ละอองเกสรและผสมเกสร ดอกไม้ส่วนมากมีสีสวยงาม สะดุดตาและมีกลิ่น บางชนิดมีกลิ่น หอมบางชนิดมีกลิ่นเหม็น 5. กิจกรรมการเรียนการสอน ขั้นนำา (10 นาที) 1. ครูให้นักเรียนร่วมกันตอบคำาถามเพื่อทบทวนความรู้เดิม เรื่องส่วนประกอบของเซลล์ 2. ครูถามนักเรียนว่า “บ้านใครปลูกต้นไม้บ้าง และต้นไม้ที่ ปลูกแต่ละชนิดนักเรียนคิดว่ามีส่วนประกอบที่เหมือนกัน หรือต่าง ”กันอย่างไร 3. ครูถามนักเรียนว่า “นักเรียนทราบหรือไม่ว่าพืชมีส่วน ประกอบอะไรบ้าง ”และแต่ละส่วนมีหน้าที่อย่างไร (ราก –ดูดนำ้า และแร่ธาตุ, ลำาต้น –ชูใบและดอกให้ได้รับแสงแดด, ใบ –สร้าง อาหารให้แก่พืช, ดอก –ช่วยดึงดูดแมลงให้ถ่ายละอองเกสรและ ผสมเกสร) 4. ครูกล่าวว่า “ในคาบเรียนนี้เราจะมาทำากิจกรรมเพื่อศึกษา ”ส่วนประกอบของต้นไม้ ขั้นสอน (70 นาที) 1. ครูอธิบายกิจกรรมที่ เรื่องส่วนประกอบของต้นไม้ และ กิจกรรมที่ 4 เรื่องลักษณะของขนรากให้นักเรียนเข้าใจตรงกัน
  • 3.
    1.1 เรื่อง ส่วนประกอบของต้นไม้ให้นักเรียนสังเกต และ ศึกษาส่วนประกอบแต่ละส่วนของต้นไม้ แล้วบันทึกผลลงในใบ กิจกรรมที่ 3 เรื่องส่วนประกอบของต้นไม้ 1.2 เรื่อง ลักษณะของขนราก ให้นักเรียนศึกษาต้นอ่อนของ เมล็ดถั่วเขียว โดยศึกษาขนรากด้วยตาเปล่า บันทึกภาพ จากนั้น ให้ใช้แว่นขยายศึกษาลักษณะของขนรากและบันทึกภาพ ลงใน ใบกิจกรรมที่ 4 เรื่องลักษณะของขนราก 2. ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่มลงมือปฏิบัติกิจกรรม พร้อม บันทึกผลลงในใบกิจกรรม 4. ครูสุ่มนักเรียนถามถึงผลการทำากิจกรรม ด้วยประเด็น คำาถามต่อไปนี้ - ต้นไม้มีส่วนประกอบอะไรบ้าง (ราก ลำาต้น ใบ ดอก) - พืชใช้ส่วนใดในการดูดนำ้าและแร่ธาตุจากพื้นดิน (ขนราก) - ขนรากมีลักษณะอย่างไร (มีลักษณะเป็นขนสีขาวๆ เส้นเล็กๆ ยาวประมาณ 0.1 เซนติเมตร อ่อนนุ่ม หักง่าย) - ขนรากมีประโยชน์ต่อพืชหรือไม่ อย่างไร (มีประโยชน์ เพราะ ขนรากทำาหน้าที่ดูดนำ้าและแร่ธาตุจากดินบริเวณรอบๆ รากเข้าสู่ ต้นไม้) - ถ้ารากไม่มีขนราก ผลจะเป็นอย่างไร (ต้นไม้ไม่สามารถดูดนำ้า และแร่ธาตุมาใช้ได้) - จงยกตัวอย่างพืชที่รากจะทำาหน้าที่เก็บสะสมอาหาร (มันแกว แครอท) ขั้นสรุป (10 นาที) 1. ครูและนักเรียนร่วมกันกิจกรรมเรื่องส่วนประกอบของ ต้นไม้ และลักษณะของขนราก ให้เป็นที่เข้าใจตรงกัน 2. ครูให้นักเรียนอ่านหนังสือเพิ่มเติมเรื่องการแพร่ใน หนังสือเรียน หน้า 36 6. สื่อและอุปกรณ์การเรียนรู้ - หนังสือเสริมพัฒนาผู้เรียน กลุ่มสาระการเรียนรู้ วิทยาศาสตร์ ว๒๑๑๐๑ - ต้นไม้ - ต้นอ่อนของเมล็ดถั่วเขียว - แว่นขยาย - ใบกิจกรรมที่ 3 เรื่องส่วนประกอบของต้นไม้ - ใบกิจกรรมที่ 4 เรื่องลักษณะของขนราก 7. การวัดและประเมินผล
  • 4.
    - สังเกตพฤติกรรมนักเรียนจากการทำากิจกรรมในชั้นเรียน เช่น การร่วมกิจกรรมในชั้นเรียนการซักถามและตอบคำาถามของ นักเรียน - การจดบันทึกลงในสมุดของนักเรียน 8. บันทึกหลังการสอน (วิจัยชั้นเรียน) 1. ปัญหาหรือสิ่งที่ต้องการพัฒนา .......................................................................... .................................................................................. .................................................................................. .................................................................................. .................................................................................. ....................................................... .......................... .................................................................................. .................................................................................. .................................................................................. .......................................... ....................................... .................................................................................. .................................................................................. .................................................................................. ............................. .................................................... .................................................................................. .................................................................................. .................................................................................. ................ 2. แนวทาง / วิธีการสอน / รูปแบบการสอน / เทคนิคที่ใช้พัฒนาหรือแก้ปัญหา .......................................................................... ..................................................................................
  • 5.
    .................................................................................. .................................................................................. .................................................................................. ....................................................... .......................... .................................................................................. .................................................................................. .................................................................................. .......................................... ....................................... .................................................................................. .................................................................................. .................................................................................. .................................................................................. .................................................................................. ...................... 3.ผลที่เกิดขึ้น .......................................................................... .................................................................................. .................................................................................. .................................................................................. .................................................................................. ....................................................... .......................... .................................................................................. .................................................................................. .................................................................................. .......................................... ....................................... .................................................................................. .................................... ............................................. .................................................................................. .................................................................................. .................................................................................. .................................................................................. .................................................................................. ................ ลงชื่อ...................................................ครูผู้สอน ลงชื่อ...................................................อาจารย์นิเท ศก์สถานศึกษา
  • 6.
  • 7.