Downloaded 97 times
แผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่ 14 การตอบสนองต่อสิ่งเร้าของพืช
- 1. แผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่ 14 กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ ชั้นม.1 ภาคเรียนที่ 1 ปีการ ศึกษา 2552 แผนย่อยหน่วยการเรียนรู้ที่ 1 เรื่อง พฤติกรรมตอบสนองต่อสิ่งเร้า ของพืช เวลา 1 คาบ ส 7-2 ***************************************************** ************************* 1. จุดประสงค์การเรียนรู้ (เฉพาะหน่วยการเรียนรู้) 1. นักเรียนสามารถอธิบายการตอบสนองของพืชต่อสิ่งเร้า ต่างๆได้ 2. คุณลักษณะที่ต้องการพัฒนา 1. ซื่อสัตย์สุจริต 2. มีวินัย 3. ใฝ่เรียนรู้ 4. มีจิตสาธารณะ 3. แนวคิด ขณะที่พืชเจริญเติบโตย่อมได้รับสิ่งเร้าต่างกัน จึงทำาให้ส่วน ต่างๆ ของพืชมีลักษณะการเจริญเติบโตที่แตกต่างกันไป การตอบ สนองต่อสิ่งเร้า เป็นสมบัติที่สำาคัญอย่างหนึ่งของสิ่งมีชีวิตที่มีผลต่อ การดำารงชีวิต ทำาให้ได้รับอาหารหรือหลีกเลี่ยงจากสิ่งที่เป็น อันตรายได้ เมื่อพืชถูกกระตุ้นด้วยสิ่งเร้าต่างๆเช่น แสงสว่าง อุณหภูมิ นำ้า การสัมผัส แรงโน้มถ่วงของโลก เป็นต้น ทำาให้ส่วนต่างๆ ของพืชมี การตอบสนองสิ่งเร้าเหล่านี้ในลักษณะที่แตกต่างกัน 4. สาระการเรียนรู้ การตอบสนองต่อสิ่งเร้าของพืชสังเกตจากการที่พืชมีการ เคลื่อนไหว ซึ่งแบ่งออกได้เป็น 2 ประเภท คือ 1. การตอบสนองต่อสิ่งเร้าเนื่องจากการเจริญเติบโต 2. การตอบสนองต่อสิ่งเร้าเนื่องจากการเปลี่ยนแปลงปริมาณ นำ้าภายในเซลล์
- 2. การตอบสนองต่อสิ่งเร้าเนื่องจากการเจริญเติบโต แบ่งออก ได้เป็น 2ชนิด 1. การตอบสนองของพืชที่มีความสัมพันธ์กับทิศทางของสิ่ง เร้า โดยส่วนของพืชจะโค้งเข้าหาสิ่งเร้า หรือหนีจากสิ่ง เร้าที่มากระตุ้น ได้แก่ - แสงเป็นสิ่งเร้า จะทำาให้ปลายยอดของพืชเจริญเอนเข้าหา แสง ส่วนปลายรากของพืชจะเจริญในทิศทางหนีแสง - แรงโน้มถ่วงของโลกเป็นสิ่งเร้า จะทำาให้ปลายรากเจริญ ในทิศทางเข้าหาแรงโน้มถ่วงของโลก ส่วนปลายยอด เจริญในทิศทางหนีแรงโน้มถ่วงของโลก - นำ้าหรือความชื้นเป็นสิ่งเร้า เช่น การที่รากของพืชเจริญ ในทิศทางเข้าหานำ้าหรือความชื้น - การสัมผัสเป็นสิ่งเร้า เช่น การเจริญของมือเกาะของตำาลึง องุ่น หรือพืชตระกูลแตง โดยเมื่อสัมผัสกับหลักหรือต้นไม้ อื่น จะเจริญพันกับหลักหรือต้นไม้ที่สัมผัส 2. การตอบสนองของพืชที่ไม่สัมพันธุ์กับทิศทางของสิ่งเร้า การตอบสนองแบบนี้เกี่ยวกับการหุบและการบานของ ดอกไม้ ซึ่งเกิดจากการเจริญของกลุ่มเซลล์ด้านในและ ด้านนอกของกลีบดอกไม่เท่ากัน - เมื่อมีแสงเป็นสิ่งเร้า เช่น ดอกบัวจะบานในเวลากลางวัน และหุบในเวลากลางคืน ดอกกระบองเพชรจะบานในเวลา กลางคืนและหุบในเวลากลางวัน - เมื่อมีอุณหภูมิเป็นสิ่งเร้า เช่น ดอกบัวสวรรค์และดอกทิว ลิปจะบานเมื่ออุณหภูมิสูงและจะหุบเมื่ออุณหภูมิตำ่าลง การตอบสนองต่อสิ่งเร้าเนื่องจากการเปลี่ยนแปลงปริมาณนำ้า ภายในเซลล์ เมื่อมีสิ่งเร้ามากระตุ้นให้พืชเกิดการเปลี่ยนแปลงปริมาณนำ้า ภายในเซลล์ จะมีผลทำาให้ แรงดันเต่งภายในเซลล์เกิดการเปลี่ยนแปลงไปด้วย แบ่งออกเป็น 3 ประเภท ดังนี้ 1. การหุบใบของพืชบางชนิดตอนพลบคำ่าเมื่อมีแสงเป็นสิ่ง เร้า 2. การหุบใบของพืชบางชนิดเมื่อมีการสัมผัสหรือการกระ เทือนเป็นสิ่งเร้า 3. การปิด-เปิดของปากใบ เมื่อมีแสงเป็นสิ่งเร้า 5. กิจกรรมการเรียนการสอน ขั้นนำา (5 นาที) 1. ครูถามนักเรียนด้วยประเด็นดังต่อไปนี้
- 3. - ถ้านักเรียนเดินเหยียบตะปู สิ่งแรกที่นักเรียนจะทำาคือ อะไร(ยกเท้าขึ้น) - เวลานักเรียนเห็นแสงจ้ามากๆ นักเรียนจะทำาอย่างไร เกิด อะไรขึ้นกับร่างกายของนักเรียน (หยีตามอง) - นักเรียนทราบหรือไม่ว่าสิ่งเหล่านี้คืออะไร (การตอบสนอง ต่อสิ่งเร้า) 2. ครูถามนักเรียนว่า “นักเรียนคิดว่า พืชจะมีการตอบสนอง ”ต่อสิ่งเร้าหรือไม่อย่างไร 3. ครูนำาเข้าสู่บทเรียน โดยกล่าวว่า ในคาบเรียนนี้เราจะมา ศึกษาว่าพืชมีการตอบสนอง ต่อสิ่งเร้าหรือไม่ อย่างไร ขั้นสอน (35 นาที) 1. ครูให้นักเรียนดูภาพดอกทานตะวัน แล้วถามนักเรียนว่า นักเรียนคิดว่าดอกทานตะวัน มีการตอบสนองต่อสิ่งเร้าหรือไม่ อย่างไร (มีการตอบสนอง โดย การหันเข้าหาดวงอาทิตย์) 2. ครูถามนักเรียนว่านักเรียนรู้จักต้นไมยราบหรือไม่ มีการ ตอบสนองต่อสิ่งเร้าอย่างไร (รู้จัก เมื่อจับโดนใบแล้วใบหุบ) 3. ครูกล่าวว่าจากตัวอย่างที่ครูยกให้ นักเรียนคิดว่าดอก ทานตะวันตอบสนองต่ออะไร และต้นไมยราบตอบสนองต่ออะไร (แสงอาทิตย์ และการสัมผัส หรือถูกกระเทือน ตามลำาดับ) 4. ครูอธิบายเรื่อง “ ”การตอบสนองต่อสิ่งเร้าของพืช ว่ามีการ ตอบสนองในลักษณะใด บ้าง 5. ครูแจกใบงานเรื่อง “ ”การตอบสนองต่อสิ่งเร้าของพืช ให้ นักเรียน ขั้นสรุป (5 นาที) 1. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปเรื่อง การตอบสนองต่อสิ่งเร้า ของพืช 6. สื่อและอุปกรณ์การเรียนรู้ - หนังสือเสริมพัฒนาผู้เรียน กลุ่มสาระการเรียนรู้ วิทยาศาสตร์ ว๒๑๑๐๑ - ใบงานเรื่อง การตอบสนองต่อสิ่งเร้าของพืช - รูปภาพดอกทานตะวัน
- 4. 7. การวัดและประเมินผล - สังเกตพฤติกรรมนักเรียนจากการทำากิจกรรมในชั้นเรียน เช่นการร่วมกิจกรรมในชั้นเรียน การซักถามและตอบคำาถามของ นักเรียน 8. บันทึกหลังการสอน (วิจัยชั้นเรียน) 1. ปัญหาหรือสิ่งที่ต้องการพัฒนา .......................................................................... .................................................................................. .................................................................................. .................................................................................. .................................................................................. ....................................................... .......................... .................................................................................. .................................................................................. .................................................................................. .......................................... ....................................... .................................................................................. .................................................................................. .................................................................................. ............................. .................................................... .................................................................................. .................................................................................. .................................................................................. ................
- 5. 2. แนวทาง /วิธีการสอน / รูปแบบการสอน / เทคนิคที่ใช้พัฒนาหรือแก้ปัญหา .......................................................................... .................................................................................. .................................................................................. .................................................................................. .................................................................................. ....................................................... .......................... .................................................................................. .................................................................................. .................................................................................. .......................................... ....................................... .................................................................................. .................................................................................. .................................................................................. .................................................................................. .................................................................................. ...................... 3. ผลที่เกิดขึ้น .......................................................................... .................................................................................. .................................................................................. .................................................................................. .................................................................................. ....................................................... .......................... .................................................................................. .................................................................................. .................................................................................. .......................................... ....................................... .................................................................................. .................................... ............................................. .................................................................................. .................................................................................. .................................................................................. .................................................................................. .................................................................................. ................
- 6.
- 7.