วิชาหลักทฤษฏีการบริหารการศึกษา โดย ดร.ประภาพร บุญปลอด มหาวิทยาลัยราชภัฎสุรินทร์

1. 1

2. เนื้อ หาการบรรยาย
1. ความหมายของมนุษย์สมพันธ์ในองค์การ
ั
2. วัตถุประสงค์และความสำาคัญของมนุษย์
สัมพันธ์ในองค์การ
3. หลักการสร้างมนุษย์สมพันธ์ในองค์การ
ั
4. มนุษย์สมพันธ์กับการสร้างบุคลิกภาพ
ั
3563504 ภาวะผู้นำาและการจูงใจ
2

3. ความแตกต่า งระหว่า งบุค คล
1. ความต้องการทางร่างกาย (Physical
Needs)
ปัจจัย 4 ได้แก่ อาหาร เครื่องนุ่งห่ม ที่
อยูอาศัย และยารักษาโรค
่
2. ความต้องการทางด้านจิตใจ (Mental
Needs)
2.1 ความมั่นคงปลอดภัย (Security)
2.2 เกียรติยศ ชื่อเสียง การยกย่อง
(Recognition)
2.3 การยอมรับในสังำาคม ง(Belonging)
3563504 ภาวะผู้น และการจู ใจ
3

4. ความต้อ งการพื้น ฐานของมนุษ ย์
(Basic Needs)
1. ความแตกต่างโดยธรรมชาติ
เช่น อารมณ์ ความถนัด พฤติกรรม
ทัศนคติ ความสามารถ รสนิยม สังคม นิสย
ั
สุขภาพ รูปร่าง ท่าทาง
2. ความแตกต่างของบุคคล
เช่น เพศ วัย การศึกษา ฐานะทาง
เศรษฐกิจ ถิ่นกำาเนิด สิงแวดล้อม เชื้อชาติ
่
ศาสนา ภาษา และอิทธิพลของกลุ่ม
4

5. ความหมายของมนุษ ย์ส ัม พัน ธ์
มนุษยสัมพันธ์ หมายถึง
กระบวนการจูงใจของบุคคลอย่างมี
ประสิทธิผล และมีประสิทธิภาพ โดยมีความ
พอใจ ในทางเศรษฐกิจ และสังคม มนุษย์
สัมพันธ์ จึงเป็นทั้งศาสตร์ และศิลป์ เพือใช้
่
ใน การเสริมสร้างความสัมพันธ์อันดี กับ
บุคคล การยอมรับนับถือ การให้ความร่วม
มือ และการให้ความจงรักภักดี ในการ
ติดต่อสัมพันธ์กัน ระหว่างบุคคล ต่อบุคคล
ตลอดจนองค์กำารต่อองค์กร
3563504 ภาวะผู้น และการจูงใจ
5

6. วัต ถุป ระสงค์ข องมนุษ ยสัม พัน ธ์
ในองค์ก ร
 ทำาให้ผู้อื่นให้ความร่วมมือ
 ทำาให้พนักงานเพิมผลผลิตให้มากขึ้น
่
 ทำาให้พนักงานเกิดความพึงพอใจใน
การทำางาน
 ทำาให้พนักงานมีความสุขในที่ทำางาน
6

7. ความสำา คัญ ของมนุษ ย์ส ัม พัน ธ์
ในองค์ก ร
1. ด้านการดำาเนินชีวิต การมี
มนุษย์สมพันธ์กับบุคคลอื่น ทำาให้เราไม่รู้
ั
สึกโดดเดียว ว้าเหว่ แต่ทำาให้เรารู้สก
่
ึ
อบอุ่น
มั่นคง ปลอดภัย ทำาให้เราได้รับความรัก
และ การยอมรับในสังคม ซึงเป็นพื้นฐาน
่
ในการดำารงชีวิตของมนุษย์
7

8. ความสำา คัญ ของมนุษ ย์ส ัม พัน ธ์
ในองค์ก ร
2. ด้านการบริหารจัดการ ใน
องค์การทุกแห่ง ปัจจัยที่สำาคัญที่สดก็คอ
ุ
ื
คน ซึ่งเป็นผู้ที่ทำาให้กิจการประสบความ
สำาเร็จหรือล้มเหลวได้ ผู้ที่เข้ามาติดต่อ
เกี่ยวข้องก็คือคนอีกเช่นเดียวกัน ดังนั้น
ผู้บริหาร ผู้ปฏิบติงาน และผู้ที่มาติดต่อจึง
ั
จำาเป็นต้องใช้หลักมนุษย์สัมพันธ์ในการ
บริหารและประสานงานกัน เพื่อให้ บรรลุ
วัตถุประสงค์ของแต่ละฝ่าย
3563504 ภาวะผู้นำาและการจูงใจ
8

9. ความสำา คัญ ของมนุษ ย์ส ัม พัน ธ์
ในองค์ก ร
3. ด้านเศรษฐกิจ ในกิจการอุตสาห
กรรมใดๆ ก็ตาม คนเป็นปัจจัยการผลิตที่
สำาคัญและหลักมนุษย์สัมพันธ์จำาเป็นใน
การสร้างแรงจูงใจให้พนักงาน เพือให้
่
เกิดความกระตือรือร้นในการทำางาน และ
เกิดประสิทธิภาพสูงสุด
9

10. ความสำา คัญ ของมนุษ ย์ส ัม พัน ธ์
ในองค์ก ร
4. ด้านการเมือง มนุษย์สมพันธ์มี
ั
ความสำาคัญทั้งในการเมืองระดับท้องถิ่น
ระดับประเทศ และระดับชาติ เป็นสิ่งที่
ช่วยสร้างความสัมพันธ์อันดีระหว่าง
ประชาชนกับนักการเมืองหรือข้าราชการ
ระหว่างนักการทูตกับประเทศต่างๆ
10

11. ปัจ จัย ทีม ีอ ิท ธิพ ลต่อ การสร้า งมนุษ ย์
่
สัม พัน ธ์ใ นองค์ก ร
1. การรับรู้หรือความเข้าใจ ได้แก่
1.1 การรับรู้ตนเองถ้าเข้าใจตนเองใน
แง่บวก มักมองคนอื่นแง่บวก
1.2 การรับรู้ผู้อื่น รับรู้ผอื่นมาอย่างไร
ู้
มักจะแสดงออกในทางนั้น
2. ความเชือ ความเชื่อมีอิทธิพลต่อ
่
พฤติกรรมที่แสดงออก
3. ทัศนคติ เป็นเรื่องความรู้สกชอบ ไม่ชอบ
ึ
11

12. ปัจ จัย ทีม ีอ ิท ธิพ ลต่อ การสร้า งมนุษ ย์
่
สัม พัน ธ์ใ นองค์ก ร (ต่อ )
4. ค่านิยม ในการตีความหรือตีค่าต่อสิง
่
ต่างๆ ว่าดีหรือไม่ดี
ควร หรือไม่ควร
12

13. จุด มุ่ง หมายของมนุษ ย์ส ัม พัน ธ์ใ น
องค์ก ร
1. เสริมสร้างความเข้าใจอันดีต่อกัน
2. ส่งเสริมให้มีการยอมรับนับถือ ไว้
วางใจ เลื่อมใสศรัทธา
3. รักษาและคงไว้ซึ่งความร่วมมือ
4. ลดความขัดแย้ง
5. ส่งเสริมการอยูร่วมกันด้วยความ
่
เมตตา
13

14. จุด มุ่ง หมายของมนุษ ย์ส ัม พัน ธ์ใ น
องค์ก ร (ต่อ )
6.
7.
8.
9.
เพื่อให้รู้จักและเข้าใจตนเอง
เพื่อให้รู้จักและเข้าใจผู้อื่น
เพื่อให้เกิดความรักใคร่ เชื่อถือ
ศรัทธา และไว้วางใจผูอื่น
้
3563504 ภาวะผู้นำาและการจูงใจ
14

15. องค์ป ระกอบของมนุษ ยสัม พัน ธ์ใ น
องค์ก ร
1. ความแตกต่างของมนุษย์
2. แรงขับและแรงจูงใจ เป็นปัจจัยที่ผลักดัน
ให้คนแสดงพฤติกรรม เพื่อให้ได้รับการ
ตอบสนองความต้องการของตน
3. องค์กรหรือกลุ่ม เป็นศูนย์กลางของการ
ตอบสนองความต้องการ ต่าง ๆ ของแต่ละ
บุคคล
15

16. หลัก การสร้า งมนุษ ย์ส ัม พัน ธ์ใ น
องค์ก ร
1. บุค คลย่อ มมีค วามแตกต่า ง
กัน (Individual difference) ผู้บริหาร
จำาเป็นต้องเรียนรู้เรื่องความแตกต่างของ
บุคคลเพือการจูงใจผู้ใต้บงคับบัญชาได้
่
ั
เหมาะสมและตระหนักว่าแต่ละบุคคลเขา
เป็นคนมีชีวิต มีความต้องการ มีความรู้สก
ึ
16

17. หลัก การสร้า งมนุษ ย์ส ม พัน ธ์ใ นองค์ก ร
ั
(ต่อ )
2. การพิจ ารณาศึก ษาบุค คลต้อ งดู
ทั้ง หมดในฐานะที่เ ป็น บุค คลหนึง (A
่
whole person) การสร้างความสัมพันธ์กับ
บุคคลหนึงบุคคลใดนั้น เราต้องพึงระลึกเสมอว่า
่
เราได้เข้ามามีความสัมพันธ์เกี่ยวข้องกับบุคคล
นั้นทั้งคน เรามิได้เลือกติดต่อสัมพันธ์กับเรื่อง
หนึ่งเรื่องใด หรือลักษณะหนึ่งลักษณะใดของ
เขา
17

18. หลัก การสร้า งมนุษ ย์ส ม พัน ธ์ใ นองค์ก ร
ั
(ต่อ )
3. พฤติก รรมของบุค คลนัน ต้อ งมี
้
สาเหตุ (Caused behavior) บุคคลอาจได้
รับการจูงใจ (Motivated) เหตุนี้เราจึงจำาเป็น
ต้องเรียนรู้ถึงสาเหตุของพฤติกรรม อันได้แก่
เรื่องความต้องการทั้งทางร่างกายและจิตใจของ
บุคคล การที่บุคคลจะได้รับการจูงใจให้ทำางาน
เขาจะต้องสร้างพฤติกรรมขึ้นเพื่อตอบสนอง
ความต้องการของเขาด้วยความคิดของเขาเอง
18

19. หลัก การสร้า งมนุษ ย์ส ม พัน ธ์ใ นองค์ก ร
ั
(ต่อ )
4. ศัก ดิ์ศ รีข องความเป็น มนุษ ย์
( Human dignity ) การติดต่อสัมพันธ์กับ
มนุษย์ด้วยกัน จึงต้องปฏิบติต่อกันด้วยความ
ั
เคารพ และตระหนักในศักดิ์ศรีของความเป็น
มนุษย์ของเขา ไม่ว่าเขาจะเป็นใคร มีสถานภาพ
หรือฐานะอย่างไร เขาก็เป็นมนุษย์เหมือนกับเรา
ซึ่งต่างก็มีลักษณะพิเศษเฉพาะตัวของแต่ละคน
19

20. หลัก การสร้า งมนุษ ย์ส ม พัน ธ์ใ นองค์ก ร
ั
(ต่อ )
5. มนุษ ย์ม แ รงจูง ใจ (Motivation)
ี
ต้องจูงใจผูอื่นให้มีเจตคติตรงกัน
้
มีจุดหมายร่วมกัน เพื่อจุดประสงค์ในการทำางาน
ร่วมกันอย่างมีประสิทธิภาพ ตลอดจนมีการจูงใจ
ตนเองให้มีระเบียบและ
ความรับผิดชอบเรื่องต่าง ๆ
6. การติด ต่อ สือ สาร
่
(Communications) การศึกษาวิธีการติดต่อ
สื่อสารเพื่อทำาให้เกิดความสัมพันธ์อันดีในกลุ่ม
ให้กลุ่มได้มีความเห็นสอดคล้องกัน และมีความ 20

21. หลัก การสร้า งมนุษ ย์ส ม พัน ธ์ใ นองค์ก ร
ั
(ต่อ )
7. ความรับ ผิด ชอบ
(Responsibility) พื้นฐานความรับผิดชอบใน
งานองค์การก็คอ การทำาให้งานสำาเร็จโดยความ
ื
พยายามร่วมกันของผู้ร่วมงาน
8. การเอาใจเขามาใส่ใ จเรา
(Empathy) ความสามารถที่จะทำาตัวของเขา
ให้รู้สึกเหมือนอยู่ในสภาพของผู้อื่น และรู้สก
ึ
เห็นใจต่อทัศนะการจูงใจของการขาดการเอาใจ
เขามาใส่ใจเราเป็นสาเหตุแรกของการขัดแย้ง
ในองค์การ
21

22. หลัก การสร้า งมนุษ ย์ส ม พัน ธ์ใ นองค์ก ร
ั
(ต่อ )
9. การพัฒ นาศัก ยภาพของตน (Self
Development) การศึกษาพัฒนาตนเองตาม
ศักยภาพให้ดีที่สุดทั้งทางร่างกาย จิตใจ และ
บุคลิกภาพ เพื่อให้ตนเป็นสมาชิกที่มี
ประสิทธิภาพของสังคมและเป็นประโยชน์ต่อผู้
อื่น และสังคมโดยส่วนร่วม รวมทั้งการดำารงชีวิต
อย่างสันติสุขของตนเอง
22

23. หลัก การสร้า งมนุษ ย์ส ม พัน ธ์ใ นองค์ก ร
ั
(ต่อ )
10. การเรีย นรู้ค วามรับ ผิด ชอบ
(Responsibility)การเรียนรู้ความรับผิดชอบ
ตามหน้าที่ที่ได้รับมอบหมายในการปฏิบติงานใน
ั
การทำางานร่วมกันเพื่อให้งานนั้นบรรลุเป้าหมาย
อย่างดีที่สุด
23

24. ข้อ ควรระวัง ในการสร้า งมนุษ ย์ส ม พัน ธ์
ั
1. ระวังการแสดงสีหน้า ท่าทาง บุคลิกภาพ
2. การโต้แย้ง การโต้เถียงเพือเอาชนะ
่
3. การตำาหนิติเตียนผู้อื่นทั้งต่อหน้าและลับ
หลัง
4. การพูดโอ้อวด ยกตนข่มท่าน
5. การนินทาว่าร้าย
6. การไม่สนใจฟังผูอื่น
้
24

25. ข้อ ควรระวัง ในการสร้า งมนุษ ย์ส ม พัน ธ์
ั
(ต่อ )
7. การแสดงความอิจฉา
8. การแสดงความอยากได้ ใจแคบ
9. เห็นแก่ตัว มากกว่าส่วนรวม
10. การแสดงอำานาจเหนือผู้อื่น
11. การไม่รักษาคำาพูด
12. มีอคติลำาเอียงต่อผู้อื่น
25

26. มนุษ ย์ส ม พัน ธ์ภ ายนอกองค์ก าร
ั
นอกจากการทำางานในองค์การของตนเอง
แล้ว ยังต้องพึ่งพิงองค์การอื่นๆ ที่มีส่วนสำาคัญ
เช่น
1. จะต้องทำาความรู้จักกับชุมชน และ
องค์การต่างๆ ที่องค์การตั้งอยู่
2. เข้าไปมีส่วนร่วมในการพัฒนา
ชุมชน
3. อำานวยความสะดวกในการที่จะให้
องค์การอื่นๆ หรือชุมชนเข้ามามีสวนร่วมกับ
่
กิจกรรมขององค์การ
4. เผยแพร่ผลงานขององค์การให้
26

27. จบการนำา เสนอ
27