การประเมินการบริหารจัดการความเสี่ยง

ด้วย…

มิติค ุณภาพ

นายส ุรเดช ศรีองก ูร
ั
ศูนย์พฒนาค ุณภาพโรงพยาบาลท่าฉาง
ั
Facebook.com/suradet.sri
มิติค ุณภาพ
มิติค ุณภาพ เปนมุมมองต่างๆที่เปนไปได้ ที่เรามอง
็
็
กระบวนการของหน่วยงาน ระบบงาน หรืออื่นๆให้
ลมลึกมากขึ้น เพื่อให้เห็นถึงความสําเร็จ โอกาสที่
ุ่
เราจะพัฒนา เส้นทางที่เราจะวัดและประเมินผล
เพื่อให้การพัฒนามีความสมบูรณ์มากขึ้น

Facebook.com/suradet.sri
องค์ประกอบของมิติค ุณภาพ
Accessibility : การเข้าถึง
Acceptability : การยอมรับ
Appropriateness : ความเหมาะสม
Competency : สมรรถนะ
Continuity : ความต่อเนื่อง
Coverage : ความครอบคล ุม
Effectiveness : ประสิทธิผล
Efficiency : ประสิทธิภาพ
Equity : ความเท่าเทียม
Humanized/Holistic : ด ูแลด้วยหัวใจ/องค์รวม
Responsive/Respect : การตอบสนอง
Safety : ความปลอดภัย
Timeliness : ความทันการณ์

Facebook.com/suradet.sri
Accessibility : การเข้าถึง
การเข้าถึงบริการเปนมิติค ุณภาพ
็
ที่มีความสําคัญสําหรับการ
เจ็บปวยฉ ุกเฉินหรือการได้รบการ
่
ั
ด ูแลที่มีความจําเปน การเข้าไม่ถึง
็
หรือเข้าถึงไม่สะดวกสะท้อนความ
ไม่มีค ุณภาพของระบบ (สรพ.)

Facebook.com/suradet.sri

การประย ุกต์ใช้กบความเสี่ยง
ั
การประเมินความเสี่ยงในเรืองการ
่
เข้าถึงหมายถึง
แนวทางการรายงานความเสี่ยงว่า เจ้าหน้าที่
สามารถปฏิบติได้ง่าย ไม่ว่าจะเปนการรายงาน
ั
็
แบบกระดาษ หรือการรายงานในคอมพิวเตอร์
หรือไม่
ข้อมูลความเสี่ยงต่างๆ ที่นํามาสูการรายงาน
่
ไม่ว่าจะเปนโปรแกรมความเสี่ยง ความร ุนแรง
็
เหต ุการณ์ที่เกิดขึ้น ความเข้าใจของบ ุคลากร
ตรงกันหรือไม่
ผลลัพธ์การแก้ไข/กําหนดมาตรการปองกัน
้
จากความเสี่ยงที่เกิดขึ้น บ ุคลากรหรือ
หน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้รบร ้ ู รับทราบหรือไม่ว่า
ั
ได้รบการแก้ไขแล้ว และเปนอย่างไร
ั
็
ภาพรวมของผลลัพธ์การบริหารจัดการความ
เสี่ยงบ ุคลากรในองค์กรได้รบทราบหรือไม่
ั
การประเมินอาจประเมินจากความร ้ ู ความ
เข้าใจการบริหารจัดการความเสี่ยงของ
บ ุคลากร
Acceptability : การยอมรับ
การยอมรับเปนมิติค ุณภาพในเชิง
็
ผลลัพธ์โดยรวมจากค ุณค่าใน
มุมมองของผูรบผลงาน สะท้อน
้ ั
ออกมาเปนระดับความพึงพอใจด้าน
็
ต่างๆ (สรพ.)

Facebook.com/suradet.sri

การประย ุกต์ใช้กบความเสี่ยง
ั
การยอมรับในเรืองการบริหาร
่
จัดการความเสี่ยงคือการยอมรับ
ของบ ุคลากรในองค์กร เมื่อองค์กร
หรือหน่วยงานนําระบบการบริหาร
จัดการความเสี่ยงมาใช้ บ ุคลากรมี
ความคิด ความรูสึก ต่อการบริหาร
้
จัดการความเสี่ยง หัวหน้างาน
ผูบริหารอย่างไร ให้ความร่วมมือใน
้
การบริหารจัดการความเสี่ยงมาก
น้อยเพียงใด ถ้าเราทราบข้อมูลก็จะ
ทําให้ทราบว่า จะนําไปพัฒนาให้เกิด
การยอมรับของบ ุคลากรเพิ่มมากขึ้น
ได้อย่างไร
การประเมินผลเราสามารถใช้ แบบ
ประเมิน Patients Safety
Survey มาเปนเอกสารในการ
็
ประเมิน
Appropriateness :

ความเหมาะสม

ความเหมาะสมเปนมิติค ุณภาพในเชิง
็
กระบวนการ อาจมองได้จากมุมมอง
ของวิชาชีพหรือสังคม, ความเหมาะสม
จากมุมมองของวิชาชีพคือการพิจารณา
ว่ามีการตัดสินใจบนพื้นฐานของข้อมูล
หลักฐานทางวิชาการเพียงใด, ความ
เหมาะสมจากมุมมองของสังคมคือการ
พิจารณาว่ามีการตัดสินใจหรือการ
กระทําบนพื้นฐานที่วิญ�ูชนพึงกระทํา
หรือไม่ (สรพ.)

Facebook.com/suradet.sri

การประย ุกต์ใช้กบความเสี่ยง
ั
การประเมินความเหมาะสมในเรื่องการ
บริหารจัดการความเสี่ยง เราอาจประเมินได้
ในเรืองการแก้ไขและมาตรการในการปองกัน
่
้
ของความเสี่ยงที่เกิดขึ้นแล้ว และยังไม่เกิดขึ้น
ความเสี่ยงที่เกิดขึ้นแล้ว ประเมินว่าเราใช้หลัก
Human Factor Engineering ( การจับผิด
ระบบไม่จบผิดคน) มากน้อยเพียงใดในการ
ั
กําหนดมาตรการ โดยเฉพาะความเสี่ยงที่สําคัญ
และมีความร ุนแรงสูง เราต้องให้ความสนใจเปน
็
พิเศษ เพราะจะทําให้การแก้ไข/การปองกัน มี
้
ความยังยืน และไม่เกิดซํ้าอีก
่
ความเสี่ยงที่ยงไม่เกิดขึ้น ลองกลับไปมอง
ั
กระบวนการการทํางานที่เราปฏิบติอยูท ุกวัน ว่ามี
ั ่
ความเสี่ยงใดบ้างที่เราไม่ตองการให้เกิดกับ
้
ผูรบบริการ และได้กาหนดมาตรการในการ
้ ั
ํ
ปองกัน แล้วหรือไม่ ถ้ากําหนดแล้ว เมื่อนําไปใช้ใน
้
หน้างาน ผลเปนอย่างไรบ้าง ซึ้งใช้หลัก FMEA
็
(Failure Mode Effect Analysis) มาเปน
็
เครืองมือในการกําหนดมาตรการการปองกัน
่
้
Competency : สมรรถนะ
สมรรถนะเปนมิติค ุณภาพที่มี
็
ความสําคัญในกรณีที่ตองให้การด ูแล
้
อย่างเร่งด่วน หรือกรณีที่การส่งต่อ
อาจจะเกิดผลเสียต่อผูปวย (สรพ.)
้่

Facebook.com/suradet.sri

การประย ุกต์ใช้กบความเสี่ยง
ั
เมื่อเกิดความเสี่ยงแล้ว ต้องมีการ
แก้ไข และกําหนดมาตรการในการ
ปองกัน แต่การแก้ไขปัญหาเบื้องต้น
้
หรือเฉพาะหน้า เมื่อเกิดความเสี่ยง
เปนอีกกลวิธีหนึ่งที่จะทําให้ความ
็
ร ุนแรงหรือความสูญเสียลดลง ซึ้ง
อาจเปนการแก้ไขของหน้างานเอง
็
หรือบางองค์กรมีทีมที่เรียกว่า “ ทีม
เคลื่อนที่เร็ว ” มาช่วยในการแก้ไข
เราควรประเมินว่าการแก้ไขเฉพาะ
หน้านันสามารถแก้ไขได้ดี และ
้
รวดเร็วเพียงใด เพื่อนํามาทบทวน
และปรับปร ุง เพื่อที่ว่าเมื่อเกิดปัญหา
ที่มีลกษณะคล้ายกัน การแก้ไข/
ั
แก้ปัญหาจะมีประสิทธิภาพมากขึ้น
Continuity : ความต่อเนื่อง
ความต่อเนื่องเปนมิติค ุณภาพที่มี
็
ความสําคัญสําหรับการด ูแลโรค
เรื้อรังหรือการด ูแลที่ตองมีการส่งต่อ
้
ระหว่างสถานบริการ (สรพ.)

Facebook.com/suradet.sri

การประย ุกต์ใช้กบความเสี่ยง
ั
การประเมินความเสี่ยงในด้านความ
ต่อเนื่องสิงที่เราควรประเมินได้แก่
่
ความต่อเนื่องในการรายงานความเสี่ยงของ
บ ุคลากรในหน่วยงาน/องค์กร ว่าเปน
็
อย่างไร รายงานมากขึ้น น้อยลง หน่วยงาน
ใดรายงานอย่างสมําเสมอ หน่วยงานใด
่
รายงานบ้าง ไม่รายงานบ้าง หรือไม่รายงาน
ซึ้งหน่วยงานที่รายงานประจําก็สนับสน ุนให้
รายงานมากขึ้น หน่วยงานใดไม่ค่อย
รายงานก็ตองหาสาเหต ุว่า ทําไมไม่รายงาน
้
เพื่อช่วยเหลือและสนับสน ุนให้รายงาน
ควรประเมินว่าหน่วยงาน/ทีม มีการหา
RCA ท ุกครัง เมื่อมีเหต ุการณ์ที่มีความ
้
ร ุนแรงสูง เพื่อเปนหลักประกันว่าความเสี่ยง
็
ที่เกิดขึ้นได้พบสาเหต ุที่แท้จริง และนําไปสู่
การวางมาตรการปองกัน
้
การวัดเราสามารถวัดจากการรายงานความ
เสี่ยงของบ ุคลากรเพิ่มขึ้น และการทํา RCA
ท ุกครังเมื่อความเสี่ยงที่ร ุนแรงสูง
้
Coverage : ความครอบคล ุม
ความครอบคล ุมเปนมิติค ุณภาพที่มี
็
ความสําคัญสําหรับ public
health program หรือการ
พิจารณาการได้รบบริการที่สาคัญใน
ั
ํ
ภาพรวมของกลมประชากรทาง
ุ่
คลินิก (สรพ.)

Facebook.com/suradet.sri

การประย ุกต์ใช้กบความเสี่ยง
ั
การประเมินความครอบคล ุมของ
การบริหารจัดการความเสี่ยงเรา
สามารถประเมินได้ดงนี้
ั
ประเมินช่องทางการรายงานความเสี่ยงว่า
เรามีช่องทางอื่นอีกหรือไม่นอกเหนือจาก
การรายงาน ไม่ว่าจะเปน ข้อร้องเรียน ,การ
็
Round ของทีมต่างๆไม่ว่าจะเปน
็
IC,ENV, 12 กิจกรรมทบทวน, Trigger
tool เปนต้น ว่ามีมากน้อยพียงใด และ
็
สนับสน ุนให้มีช่องทางการรายงานความ
เสี่ยงที่หลากหลายเพื่อให้เกิดความ
ครอบคล ุม
ประเมินโปรแกรมความเสี่ยง เหต ุการณ์
ความเสี่ยง และความร ุนแรง ว่าครอบคล ุม
ต่อเหต ุการณ์ที่น่าจะเกิดขึ้น/เกิดขึ้นแล้ว
ตามบริบทขององค์กรหรือไม่
แนวทางการแก้ไขนันครอบคล ุมทังความ
้
้
ร ุนแรงระดับตํ่า กลาง สูงหรือไม่
Effectiveness : ประสิทธิผล
ประสิทธิผลเปนมิติค ุณภาพเชิง
็
ผลลัพธ์ที่จําเปนสําหรับท ุกกลม
็
ุ่
ผลลัพธ์ที่ตองการจากบริการ
้
ส ุขภาพ เช่น หาย ใช้การได้ ไม่
ตาย ไม่พิการ (สรพ)

Facebook.com/suradet.sri

การประย ุกต์ใช้กบความเสี่ยง
ั
การบริหารจัดการความเสี่ยงสิ่งที่
เราสามารถประเมินประสิทธิภาพ
ได้แก่
การประเมินประสิทธิภาพการบริหาร
จัดการความสี่ยง ในด้านการค้นหา
การประเมิน การแก้ไข/ปองกัน ว่า
้
ภาพรวมในแต่ละด้าน และทังหมดมี
้
ผลทําให้การบริหารจัดการความ
เสี่ยงในหน่วยงาน/ทีม/องค์กรดีข้ ึน
หรือมีโอกาสพัฒนา
การประเมินประสิทธิภาพของ
มาตรการการปองกันที่กาหนดไว้ว่า
้
ํ
มีความสามารถในการปองกันไม่ให้
้
เกิดความเสี่ยงซํ้าอีกหรือไม่
โดยเฉพาะอย่างยิงความเสี่ยงที่
่
สําคัญและร ุนแรง
Efficiency : ประสิทธิภาพ
• ประสิทธิภาพเปนมิติค ุณภาพที่
็
เปรียบเทียบผลลัพธ์กบปัจจัยนําเข้า
ั
ซึ้งอาจจะเปนทรัพยากรประเภทใดก็
็
ได้ รวมทังเวลาเปนประเด็นที่มี
้
็
ความสําคัญในกรณีที่มีความสูญ
เปล่าสูง (สรพ.)

Facebook.com/suradet.sri

การประย ุกต์ใช้กบความเสี่ยง
ั
การบริหารจัดความเสี่ยงแนวคิดหนึ่งที่เรา
สามารถนํามาปรับใช้ได้ คือ แนวคิดการ
จัดลําดับความสําคัญของการพัฒนาและ
แก้ไขปัญหาในกรณีที่มีความเสี่ยงเกิดขึ้น
นันคือ สิ่งสําคัญส ุดต้องดําเนินก่อน และ
่
จัดลําดับการแก้ไข เราจึงได้มีการกําหนด
ระดับความร ุนแรง และนําความถี่มาเปนตัว
็
ช่วยในการจัดลําดับความสําคัญ และมีการ
กําหนดเวลาในการรายงานความเสี่ยงตาม
ความร ุนแรงที่เกิดขึ้นนัน เหต ุเพราะเรามี
้
กําลัง มีทรัพยากรที่จํากัด การไม่จดลําดับ
ั
ความสําคัญ จะทําให้แก้ไขปัญหาท ุกอย่างที่
เข้ามา จนบางครังเราไม่เหลือกําลัง เหลือ
้
ทรัพยากร ไปจัดการกับความเสี่ยงที่สําคัญ
และร ุนแรง ซึ้งความเสี่ยงประเภทนี้ก็จะเกิด
ซํ้าแล้ว ซํ้าอีก ทําอันตรายแก่องค์กร และ
ผูปวย เราลองประเมินด ูว่าเราได้แก้ไข
้่
ปัญหาสําคัญที่ส ุดก่อนหรือไม่ เราให้
ความสําคัญกับเวลาที่จะรับรความเสี่ยงที่
ู้
สําคัญ และร ุนแรงหรือเปล่า เราก็พอจะ
ทราบว่าประสิทธิภาพเราเปนอย่างไรครับ
็
Equity : ความเท่าเทียม
ความเท่าเทียมเปนมิติค ุณภาพทังเชิง
็
้
กระบวนการและผลลัพธ์อาจคาบเกี่ยวกับ
มิติอื่นๆ แต่จะมองในลักษณะเปรียบเทียบ
ประชากรกลมต่างๆ เช่นการได้รบบริการ
ุ่
ั
ที่จําเปนในกลมที่มีประกันส ุขภาพแตกต่าง
็
ุ่
กัน (สรพ.)

Facebook.com/suradet.sri

การประย ุกต์ใช้กบความเสี่ยง
ั
หลักคิดสําคัญคือท ุกความเสี่ยง
ต้องได้รบการเข้าสูระบบการ
ั
่
บริหารจัดการความเสี่ยงคือ การ
ค้นหา การประเมิน การจัดการ/
แก้ไข และการประเมินผลโดย
ประเมินว่าความเสี่ยงท ุกชนิด
ได้รบการแก้ไข/กําหนดมาตรการ
ั
ในการปองกัน ตามลําดับ
้
ความสําคัญของปัญหาหรือไม่
ประเมินว่าช่องทางการได้มาซึ้ง
ความเสี่ยงไม่ว่าจะเปน 12
็
กิจกรรมทบทวน,การ Round ,
Trigger tool และอื่นๆ ว่าเราได้
ให้ความสําคัญ และดําเนินการ
ปรับปร ุงให้ดีข้ ึน เทียบเท่าการ
รายงานความเสี่ยงหรืออ ุบัติการณ์
ที่ทําอยูหรือเปล่า
่
Humanized/Holistic : ด ูแลด้วยหัวใจ/องค์รวม
• การด ูแลด้วยหัวใจและการด ูแล
ด้วยองค์รวมเปนมิติค ุณภาพที่
็
ก้าวไปพ้นจากเทคโนโลยี เปนมิติที่
็
รับรไู้ ด้ไม่ยาก แต่อาจจะวัดเปน
็
ตัวเลขยาก (สรพ.)

Facebook.com/suradet.sri

การประย ุกต์ใช้กบความเสี่ยง
ั
เมื่อเราพูดถึงการประเมินในด้าน
การด ูแลด้วยหัวใจสําหรับในเรืองความ
่
เสี่ยงคือการประเมินว่าเมื่อเกิดความ
เสี่ยงขึ้นไม่ว่าจะร ุนแรงหรือไม่ร ุนแรง ผู้
ที่เกี่ยวข้องกับความเสี่ยงนันได้รบการ
้
ั
ด ูแลอย่างไร ซํ้าเติมเขา ว่ากล่าวหรือ
ลงโทษ หรือเรานําแนวคิด “ การลงโทษ
ระบบ ไม่ลงโทษตัวบ ุคคล ” มาใช้เพื่อให้
เกิดการบริหารจัดการความเสี่ยงที่มี
ความส ุข และยังยืน การประเมินเรื่องนี้
่
เปนสิ่งสําคัญ เพราะความเสี่ยงถ้าเราใช้
็
ในแง่ลบหรือการลงโทษ แน่นอนว่าคงจะ
ไม่มีใครกล้าที่จะรายงาน เพราะกลัวว่า
ตนเองจะถ ูกลงโทษ เรืองนี้ตองหมัน
่
้
่
ประเมินบ่อยๆครับ
Responsive/Respect : การตอบสนอง

การตอบสนองเปนมิติค ุณภาพ
็
ในเชิงกระบวนการว่าตอบสนอง
ต่อสิ่งที่ผรบผลงานให้ค ุณค่า
ู้ ั
อย่างไร (สรพ.)

Facebook.com/suradet.sri

การประย ุกต์ใช้กบความเสี่ยง
ั
การประเมินเรืองการตอบสนองใน
่
เรืองความเสี่ยงได้แก่
่
ประเมินว่าความเสี่ยงที่มีการ
รายงานนันมีการตอบสนองในเรือง
้
่
การแก้ไข/มาตรการในการปองกัน
้
มากน้อยเพียงใด โดยเฉพาะความ
เสี่ยงที่ร ุนแรง หรือความเสี่ยงทาง
กายภาพที่เสียภาพลักษณ์ของ
โรงพยาบาล เรื่องนี้เปนสิงที่
็ ่
ผูรายงานความเสี่ยงอยากเห็นว่า
้
สิ่งที่รายงานไปควรจะได้รบการ
ั
แก้ไข/ปรับปร ุง เพราะนันคือการ
่
กระตนการรายงานความเสี่ยง
ุ้
อย่างหนึ่ง
Safety : ความปลอดภัย
ความปลอดภัยเปนมิติค ุณภาพ
็
ทังในเชิงกระบวนการและ
้
ผลลัพธ์ มีความสําคัญใน
สถานการณ์ที่มีความเสี่ยงสูง
(สรพ.)

Facebook.com/suradet.sri

การประย ุกต์ใช้กบความเสี่ยง
ั
ความปลอดภัยคือหัวใจที่สาคัญที่ส ุด
ํ
ของการบริหารจัดการความเสี่ยง
เพราะสิ่งนี้คือเปาหมายของการ
้
จัดการ เราสามารถประเมินความ
ปลอดภัยที่เกิดขึ้นได้จาก
ความเสี่ยงสําคัญ/ความเสี่ยงที่ร ุนแรง
เกิดขึ้นซํ้าหรือไม่ เพราะความเสี่ยงเหล่านี้คือ
ความเสี่ยงที่ทําอันตรายกับผูปวย และทําให้
้่
ภาพลักษณ์ของโรงพยาบาลเสีย
มาตรการในการปองกันที่กาหนดไว้
้
ํ
โดยเฉพาะความเสี่ยงที่สําคัญ ร ุนแรงที่ทําให้
ผูปวยเสียชีวิต ท ุพพลภาพของหน่วยงาน/
้่
องค์กร ได้กาหนดไว้รดก ุม ครอบคล ุม มีการ
ํ
ั
ติดตามประเมินผลอย่างต่อเนื่องหรือไม่
เพราะสิ่งนี้จะทําให้ความปลอดภัยผูปวยมาก
้่
ขึ้น
ความเสี่ยงที่กาหนดมาตรการปองกันแล้ว
ํ
้
ต้องหมันทบทวนอยูเสมอว่ายังใช้ได้หรือไม่
่
่
Timeliness : ความทันการณ์
ความทันการณ์เปนมิติค ุณภาพใน
็
เชิงกระบวนการ มีความสําคัญใน
กรณีที่ตองการได้รบการด ูแล
้
ั
ฉ ุกเฉินหรือเร่งด่วน หรือในกรณีที่
เวลาที่แตกต่างกันทําให้เกิดผล
ลัพธ์ที่แตกต่างกัน (สรพ.)

Facebook.com/suradet.sri

การประย ุกต์ใช้กบความเสี่ยง
ั
ความทันการณ์ในด้านการบริหาร
จัดการความเสี่ยงนันเราประเมินจาก
้
ความทันการณ์ในการรายงานความ
เสี่ยงว่าความเสี่ยงได้รายงานตาม
เวลาที่กาหนดไว้ตามลําดับความ
ํ
ร ุนแรงหรือไม่
ความทันการณ์ในการทํา RCA ว่า
ความเสี่ยงสําคัญ/ร ุนแรง ได้รบการ
ั
ทํา RCA ตามเวลาที่กาหนดหรือไม่
ํ
ความทันการในการกําหนด
มาตรการในการปองกันว่าทําตาม
้
เวลาที่กาหนดไว้หรือไม่
ํ
ความทันการณ์ในการจัดการความ
เสี่ยงที่ปองกันไม่ได้ ไม่ว่าจะเปน
้
็
เครืองมือ บ ุคลากร ความรู้
่
ความสามารถ
เหล่านี้คือตัวอย่างของ การ
ประเมินความเสี่ยงด้วยมิติ
ค ุณภาพ ที่สามารถนํามา
ดัดแปลงเพื่อให้เห็นถึงความลม
ุ่
ลึกในการค้นหาโอกาสที่จะ
พัฒนาและปรับปร ุงการทํางาน
ให้ดีข้ ึน พัฒนาขึ้น และที่สาคัญ
ํ
การใช้เครืองมือต่างๆนัน อย่า
่
้
ยึดติดกับเครื่องมือ เพราะ
เครืองมือต่างๆ สามารถนํา
่
ประย ุกต์ใช้ และปรับใช้ได้ท ุก
โอกาส เพียงแต่การใช้ตองตรง
้
กับบริบท ตรงกับเปาหมาย และ
้
ตรงกับความจําเปนที่เราจะ
็
นํามาใช้ครับ
Facebook.com/suradet.sri

การประเมินการบริหารจัดการความเสี่ยงด้วยมิติคุณภาพ

  • 1.
    การประเมินการบริหารจัดการความเสี่ยง ด้วย… มิติค ุณภาพ นายส ุรเดชศรีองก ูร ั ศูนย์พฒนาค ุณภาพโรงพยาบาลท่าฉาง ั Facebook.com/suradet.sri
  • 2.
    มิติค ุณภาพ มิติค ุณภาพเปนมุมมองต่างๆที่เปนไปได้ ที่เรามอง ็ ็ กระบวนการของหน่วยงาน ระบบงาน หรืออื่นๆให้ ลมลึกมากขึ้น เพื่อให้เห็นถึงความสําเร็จ โอกาสที่ ุ่ เราจะพัฒนา เส้นทางที่เราจะวัดและประเมินผล เพื่อให้การพัฒนามีความสมบูรณ์มากขึ้น Facebook.com/suradet.sri
  • 3.
    องค์ประกอบของมิติค ุณภาพ Accessibility :การเข้าถึง Acceptability : การยอมรับ Appropriateness : ความเหมาะสม Competency : สมรรถนะ Continuity : ความต่อเนื่อง Coverage : ความครอบคล ุม Effectiveness : ประสิทธิผล Efficiency : ประสิทธิภาพ Equity : ความเท่าเทียม Humanized/Holistic : ด ูแลด้วยหัวใจ/องค์รวม Responsive/Respect : การตอบสนอง Safety : ความปลอดภัย Timeliness : ความทันการณ์ Facebook.com/suradet.sri
  • 4.
    Accessibility : การเข้าถึง การเข้าถึงบริการเปนมิติคุณภาพ ็ ที่มีความสําคัญสําหรับการ เจ็บปวยฉ ุกเฉินหรือการได้รบการ ่ ั ด ูแลที่มีความจําเปน การเข้าไม่ถึง ็ หรือเข้าถึงไม่สะดวกสะท้อนความ ไม่มีค ุณภาพของระบบ (สรพ.) Facebook.com/suradet.sri การประย ุกต์ใช้กบความเสี่ยง ั การประเมินความเสี่ยงในเรืองการ ่ เข้าถึงหมายถึง แนวทางการรายงานความเสี่ยงว่า เจ้าหน้าที่ สามารถปฏิบติได้ง่าย ไม่ว่าจะเปนการรายงาน ั ็ แบบกระดาษ หรือการรายงานในคอมพิวเตอร์ หรือไม่ ข้อมูลความเสี่ยงต่างๆ ที่นํามาสูการรายงาน ่ ไม่ว่าจะเปนโปรแกรมความเสี่ยง ความร ุนแรง ็ เหต ุการณ์ที่เกิดขึ้น ความเข้าใจของบ ุคลากร ตรงกันหรือไม่ ผลลัพธ์การแก้ไข/กําหนดมาตรการปองกัน ้ จากความเสี่ยงที่เกิดขึ้น บ ุคลากรหรือ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้รบร ้ ู รับทราบหรือไม่ว่า ั ได้รบการแก้ไขแล้ว และเปนอย่างไร ั ็ ภาพรวมของผลลัพธ์การบริหารจัดการความ เสี่ยงบ ุคลากรในองค์กรได้รบทราบหรือไม่ ั การประเมินอาจประเมินจากความร ้ ู ความ เข้าใจการบริหารจัดการความเสี่ยงของ บ ุคลากร
  • 5.
    Acceptability : การยอมรับ การยอมรับเปนมิติคุณภาพในเชิง ็ ผลลัพธ์โดยรวมจากค ุณค่าใน มุมมองของผูรบผลงาน สะท้อน ้ ั ออกมาเปนระดับความพึงพอใจด้าน ็ ต่างๆ (สรพ.) Facebook.com/suradet.sri การประย ุกต์ใช้กบความเสี่ยง ั การยอมรับในเรืองการบริหาร ่ จัดการความเสี่ยงคือการยอมรับ ของบ ุคลากรในองค์กร เมื่อองค์กร หรือหน่วยงานนําระบบการบริหาร จัดการความเสี่ยงมาใช้ บ ุคลากรมี ความคิด ความรูสึก ต่อการบริหาร ้ จัดการความเสี่ยง หัวหน้างาน ผูบริหารอย่างไร ให้ความร่วมมือใน ้ การบริหารจัดการความเสี่ยงมาก น้อยเพียงใด ถ้าเราทราบข้อมูลก็จะ ทําให้ทราบว่า จะนําไปพัฒนาให้เกิด การยอมรับของบ ุคลากรเพิ่มมากขึ้น ได้อย่างไร การประเมินผลเราสามารถใช้ แบบ ประเมิน Patients Safety Survey มาเปนเอกสารในการ ็ ประเมิน
  • 6.
    Appropriateness : ความเหมาะสม ความเหมาะสมเปนมิติค ุณภาพในเชิง ็ กระบวนการอาจมองได้จากมุมมอง ของวิชาชีพหรือสังคม, ความเหมาะสม จากมุมมองของวิชาชีพคือการพิจารณา ว่ามีการตัดสินใจบนพื้นฐานของข้อมูล หลักฐานทางวิชาการเพียงใด, ความ เหมาะสมจากมุมมองของสังคมคือการ พิจารณาว่ามีการตัดสินใจหรือการ กระทําบนพื้นฐานที่วิญ�ูชนพึงกระทํา หรือไม่ (สรพ.) Facebook.com/suradet.sri การประย ุกต์ใช้กบความเสี่ยง ั การประเมินความเหมาะสมในเรื่องการ บริหารจัดการความเสี่ยง เราอาจประเมินได้ ในเรืองการแก้ไขและมาตรการในการปองกัน ่ ้ ของความเสี่ยงที่เกิดขึ้นแล้ว และยังไม่เกิดขึ้น ความเสี่ยงที่เกิดขึ้นแล้ว ประเมินว่าเราใช้หลัก Human Factor Engineering ( การจับผิด ระบบไม่จบผิดคน) มากน้อยเพียงใดในการ ั กําหนดมาตรการ โดยเฉพาะความเสี่ยงที่สําคัญ และมีความร ุนแรงสูง เราต้องให้ความสนใจเปน ็ พิเศษ เพราะจะทําให้การแก้ไข/การปองกัน มี ้ ความยังยืน และไม่เกิดซํ้าอีก ่ ความเสี่ยงที่ยงไม่เกิดขึ้น ลองกลับไปมอง ั กระบวนการการทํางานที่เราปฏิบติอยูท ุกวัน ว่ามี ั ่ ความเสี่ยงใดบ้างที่เราไม่ตองการให้เกิดกับ ้ ผูรบบริการ และได้กาหนดมาตรการในการ ้ ั ํ ปองกัน แล้วหรือไม่ ถ้ากําหนดแล้ว เมื่อนําไปใช้ใน ้ หน้างาน ผลเปนอย่างไรบ้าง ซึ้งใช้หลัก FMEA ็ (Failure Mode Effect Analysis) มาเปน ็ เครืองมือในการกําหนดมาตรการการปองกัน ่ ้
  • 7.
    Competency : สมรรถนะ สมรรถนะเปนมิติคุณภาพที่มี ็ ความสําคัญในกรณีที่ตองให้การด ูแล ้ อย่างเร่งด่วน หรือกรณีที่การส่งต่อ อาจจะเกิดผลเสียต่อผูปวย (สรพ.) ้่ Facebook.com/suradet.sri การประย ุกต์ใช้กบความเสี่ยง ั เมื่อเกิดความเสี่ยงแล้ว ต้องมีการ แก้ไข และกําหนดมาตรการในการ ปองกัน แต่การแก้ไขปัญหาเบื้องต้น ้ หรือเฉพาะหน้า เมื่อเกิดความเสี่ยง เปนอีกกลวิธีหนึ่งที่จะทําให้ความ ็ ร ุนแรงหรือความสูญเสียลดลง ซึ้ง อาจเปนการแก้ไขของหน้างานเอง ็ หรือบางองค์กรมีทีมที่เรียกว่า “ ทีม เคลื่อนที่เร็ว ” มาช่วยในการแก้ไข เราควรประเมินว่าการแก้ไขเฉพาะ หน้านันสามารถแก้ไขได้ดี และ ้ รวดเร็วเพียงใด เพื่อนํามาทบทวน และปรับปร ุง เพื่อที่ว่าเมื่อเกิดปัญหา ที่มีลกษณะคล้ายกัน การแก้ไข/ ั แก้ปัญหาจะมีประสิทธิภาพมากขึ้น
  • 8.
    Continuity : ความต่อเนื่อง ความต่อเนื่องเปนมิติคุณภาพที่มี ็ ความสําคัญสําหรับการด ูแลโรค เรื้อรังหรือการด ูแลที่ตองมีการส่งต่อ ้ ระหว่างสถานบริการ (สรพ.) Facebook.com/suradet.sri การประย ุกต์ใช้กบความเสี่ยง ั การประเมินความเสี่ยงในด้านความ ต่อเนื่องสิงที่เราควรประเมินได้แก่ ่ ความต่อเนื่องในการรายงานความเสี่ยงของ บ ุคลากรในหน่วยงาน/องค์กร ว่าเปน ็ อย่างไร รายงานมากขึ้น น้อยลง หน่วยงาน ใดรายงานอย่างสมําเสมอ หน่วยงานใด ่ รายงานบ้าง ไม่รายงานบ้าง หรือไม่รายงาน ซึ้งหน่วยงานที่รายงานประจําก็สนับสน ุนให้ รายงานมากขึ้น หน่วยงานใดไม่ค่อย รายงานก็ตองหาสาเหต ุว่า ทําไมไม่รายงาน ้ เพื่อช่วยเหลือและสนับสน ุนให้รายงาน ควรประเมินว่าหน่วยงาน/ทีม มีการหา RCA ท ุกครัง เมื่อมีเหต ุการณ์ที่มีความ ้ ร ุนแรงสูง เพื่อเปนหลักประกันว่าความเสี่ยง ็ ที่เกิดขึ้นได้พบสาเหต ุที่แท้จริง และนําไปสู่ การวางมาตรการปองกัน ้ การวัดเราสามารถวัดจากการรายงานความ เสี่ยงของบ ุคลากรเพิ่มขึ้น และการทํา RCA ท ุกครังเมื่อความเสี่ยงที่ร ุนแรงสูง ้
  • 9.
    Coverage : ความครอบคลุม ความครอบคล ุมเปนมิติค ุณภาพที่มี ็ ความสําคัญสําหรับ public health program หรือการ พิจารณาการได้รบบริการที่สาคัญใน ั ํ ภาพรวมของกลมประชากรทาง ุ่ คลินิก (สรพ.) Facebook.com/suradet.sri การประย ุกต์ใช้กบความเสี่ยง ั การประเมินความครอบคล ุมของ การบริหารจัดการความเสี่ยงเรา สามารถประเมินได้ดงนี้ ั ประเมินช่องทางการรายงานความเสี่ยงว่า เรามีช่องทางอื่นอีกหรือไม่นอกเหนือจาก การรายงาน ไม่ว่าจะเปน ข้อร้องเรียน ,การ ็ Round ของทีมต่างๆไม่ว่าจะเปน ็ IC,ENV, 12 กิจกรรมทบทวน, Trigger tool เปนต้น ว่ามีมากน้อยพียงใด และ ็ สนับสน ุนให้มีช่องทางการรายงานความ เสี่ยงที่หลากหลายเพื่อให้เกิดความ ครอบคล ุม ประเมินโปรแกรมความเสี่ยง เหต ุการณ์ ความเสี่ยง และความร ุนแรง ว่าครอบคล ุม ต่อเหต ุการณ์ที่น่าจะเกิดขึ้น/เกิดขึ้นแล้ว ตามบริบทขององค์กรหรือไม่ แนวทางการแก้ไขนันครอบคล ุมทังความ ้ ้ ร ุนแรงระดับตํ่า กลาง สูงหรือไม่
  • 10.
    Effectiveness : ประสิทธิผล ประสิทธิผลเปนมิติคุณภาพเชิง ็ ผลลัพธ์ที่จําเปนสําหรับท ุกกลม ็ ุ่ ผลลัพธ์ที่ตองการจากบริการ ้ ส ุขภาพ เช่น หาย ใช้การได้ ไม่ ตาย ไม่พิการ (สรพ) Facebook.com/suradet.sri การประย ุกต์ใช้กบความเสี่ยง ั การบริหารจัดการความเสี่ยงสิ่งที่ เราสามารถประเมินประสิทธิภาพ ได้แก่ การประเมินประสิทธิภาพการบริหาร จัดการความสี่ยง ในด้านการค้นหา การประเมิน การแก้ไข/ปองกัน ว่า ้ ภาพรวมในแต่ละด้าน และทังหมดมี ้ ผลทําให้การบริหารจัดการความ เสี่ยงในหน่วยงาน/ทีม/องค์กรดีข้ ึน หรือมีโอกาสพัฒนา การประเมินประสิทธิภาพของ มาตรการการปองกันที่กาหนดไว้ว่า ้ ํ มีความสามารถในการปองกันไม่ให้ ้ เกิดความเสี่ยงซํ้าอีกหรือไม่ โดยเฉพาะอย่างยิงความเสี่ยงที่ ่ สําคัญและร ุนแรง
  • 11.
    Efficiency : ประสิทธิภาพ •ประสิทธิภาพเปนมิติค ุณภาพที่ ็ เปรียบเทียบผลลัพธ์กบปัจจัยนําเข้า ั ซึ้งอาจจะเปนทรัพยากรประเภทใดก็ ็ ได้ รวมทังเวลาเปนประเด็นที่มี ้ ็ ความสําคัญในกรณีที่มีความสูญ เปล่าสูง (สรพ.) Facebook.com/suradet.sri การประย ุกต์ใช้กบความเสี่ยง ั การบริหารจัดความเสี่ยงแนวคิดหนึ่งที่เรา สามารถนํามาปรับใช้ได้ คือ แนวคิดการ จัดลําดับความสําคัญของการพัฒนาและ แก้ไขปัญหาในกรณีที่มีความเสี่ยงเกิดขึ้น นันคือ สิ่งสําคัญส ุดต้องดําเนินก่อน และ ่ จัดลําดับการแก้ไข เราจึงได้มีการกําหนด ระดับความร ุนแรง และนําความถี่มาเปนตัว ็ ช่วยในการจัดลําดับความสําคัญ และมีการ กําหนดเวลาในการรายงานความเสี่ยงตาม ความร ุนแรงที่เกิดขึ้นนัน เหต ุเพราะเรามี ้ กําลัง มีทรัพยากรที่จํากัด การไม่จดลําดับ ั ความสําคัญ จะทําให้แก้ไขปัญหาท ุกอย่างที่ เข้ามา จนบางครังเราไม่เหลือกําลัง เหลือ ้ ทรัพยากร ไปจัดการกับความเสี่ยงที่สําคัญ และร ุนแรง ซึ้งความเสี่ยงประเภทนี้ก็จะเกิด ซํ้าแล้ว ซํ้าอีก ทําอันตรายแก่องค์กร และ ผูปวย เราลองประเมินด ูว่าเราได้แก้ไข ้่ ปัญหาสําคัญที่ส ุดก่อนหรือไม่ เราให้ ความสําคัญกับเวลาที่จะรับรความเสี่ยงที่ ู้ สําคัญ และร ุนแรงหรือเปล่า เราก็พอจะ ทราบว่าประสิทธิภาพเราเปนอย่างไรครับ ็
  • 12.
    Equity : ความเท่าเทียม ความเท่าเทียมเปนมิติคุณภาพทังเชิง ็ ้ กระบวนการและผลลัพธ์อาจคาบเกี่ยวกับ มิติอื่นๆ แต่จะมองในลักษณะเปรียบเทียบ ประชากรกลมต่างๆ เช่นการได้รบบริการ ุ่ ั ที่จําเปนในกลมที่มีประกันส ุขภาพแตกต่าง ็ ุ่ กัน (สรพ.) Facebook.com/suradet.sri การประย ุกต์ใช้กบความเสี่ยง ั หลักคิดสําคัญคือท ุกความเสี่ยง ต้องได้รบการเข้าสูระบบการ ั ่ บริหารจัดการความเสี่ยงคือ การ ค้นหา การประเมิน การจัดการ/ แก้ไข และการประเมินผลโดย ประเมินว่าความเสี่ยงท ุกชนิด ได้รบการแก้ไข/กําหนดมาตรการ ั ในการปองกัน ตามลําดับ ้ ความสําคัญของปัญหาหรือไม่ ประเมินว่าช่องทางการได้มาซึ้ง ความเสี่ยงไม่ว่าจะเปน 12 ็ กิจกรรมทบทวน,การ Round , Trigger tool และอื่นๆ ว่าเราได้ ให้ความสําคัญ และดําเนินการ ปรับปร ุงให้ดีข้ ึน เทียบเท่าการ รายงานความเสี่ยงหรืออ ุบัติการณ์ ที่ทําอยูหรือเปล่า ่
  • 13.
    Humanized/Holistic : ดูแลด้วยหัวใจ/องค์รวม • การด ูแลด้วยหัวใจและการด ูแล ด้วยองค์รวมเปนมิติค ุณภาพที่ ็ ก้าวไปพ้นจากเทคโนโลยี เปนมิติที่ ็ รับรไู้ ด้ไม่ยาก แต่อาจจะวัดเปน ็ ตัวเลขยาก (สรพ.) Facebook.com/suradet.sri การประย ุกต์ใช้กบความเสี่ยง ั เมื่อเราพูดถึงการประเมินในด้าน การด ูแลด้วยหัวใจสําหรับในเรืองความ ่ เสี่ยงคือการประเมินว่าเมื่อเกิดความ เสี่ยงขึ้นไม่ว่าจะร ุนแรงหรือไม่ร ุนแรง ผู้ ที่เกี่ยวข้องกับความเสี่ยงนันได้รบการ ้ ั ด ูแลอย่างไร ซํ้าเติมเขา ว่ากล่าวหรือ ลงโทษ หรือเรานําแนวคิด “ การลงโทษ ระบบ ไม่ลงโทษตัวบ ุคคล ” มาใช้เพื่อให้ เกิดการบริหารจัดการความเสี่ยงที่มี ความส ุข และยังยืน การประเมินเรื่องนี้ ่ เปนสิ่งสําคัญ เพราะความเสี่ยงถ้าเราใช้ ็ ในแง่ลบหรือการลงโทษ แน่นอนว่าคงจะ ไม่มีใครกล้าที่จะรายงาน เพราะกลัวว่า ตนเองจะถ ูกลงโทษ เรืองนี้ตองหมัน ่ ้ ่ ประเมินบ่อยๆครับ
  • 14.
    Responsive/Respect : การตอบสนอง การตอบสนองเปนมิติคุณภาพ ็ ในเชิงกระบวนการว่าตอบสนอง ต่อสิ่งที่ผรบผลงานให้ค ุณค่า ู้ ั อย่างไร (สรพ.) Facebook.com/suradet.sri การประย ุกต์ใช้กบความเสี่ยง ั การประเมินเรืองการตอบสนองใน ่ เรืองความเสี่ยงได้แก่ ่ ประเมินว่าความเสี่ยงที่มีการ รายงานนันมีการตอบสนองในเรือง ้ ่ การแก้ไข/มาตรการในการปองกัน ้ มากน้อยเพียงใด โดยเฉพาะความ เสี่ยงที่ร ุนแรง หรือความเสี่ยงทาง กายภาพที่เสียภาพลักษณ์ของ โรงพยาบาล เรื่องนี้เปนสิงที่ ็ ่ ผูรายงานความเสี่ยงอยากเห็นว่า ้ สิ่งที่รายงานไปควรจะได้รบการ ั แก้ไข/ปรับปร ุง เพราะนันคือการ ่ กระตนการรายงานความเสี่ยง ุ้ อย่างหนึ่ง
  • 15.
    Safety : ความปลอดภัย ความปลอดภัยเปนมิติคุณภาพ ็ ทังในเชิงกระบวนการและ ้ ผลลัพธ์ มีความสําคัญใน สถานการณ์ที่มีความเสี่ยงสูง (สรพ.) Facebook.com/suradet.sri การประย ุกต์ใช้กบความเสี่ยง ั ความปลอดภัยคือหัวใจที่สาคัญที่ส ุด ํ ของการบริหารจัดการความเสี่ยง เพราะสิ่งนี้คือเปาหมายของการ ้ จัดการ เราสามารถประเมินความ ปลอดภัยที่เกิดขึ้นได้จาก ความเสี่ยงสําคัญ/ความเสี่ยงที่ร ุนแรง เกิดขึ้นซํ้าหรือไม่ เพราะความเสี่ยงเหล่านี้คือ ความเสี่ยงที่ทําอันตรายกับผูปวย และทําให้ ้่ ภาพลักษณ์ของโรงพยาบาลเสีย มาตรการในการปองกันที่กาหนดไว้ ้ ํ โดยเฉพาะความเสี่ยงที่สําคัญ ร ุนแรงที่ทําให้ ผูปวยเสียชีวิต ท ุพพลภาพของหน่วยงาน/ ้่ องค์กร ได้กาหนดไว้รดก ุม ครอบคล ุม มีการ ํ ั ติดตามประเมินผลอย่างต่อเนื่องหรือไม่ เพราะสิ่งนี้จะทําให้ความปลอดภัยผูปวยมาก ้่ ขึ้น ความเสี่ยงที่กาหนดมาตรการปองกันแล้ว ํ ้ ต้องหมันทบทวนอยูเสมอว่ายังใช้ได้หรือไม่ ่ ่
  • 16.
    Timeliness : ความทันการณ์ ความทันการณ์เปนมิติคุณภาพใน ็ เชิงกระบวนการ มีความสําคัญใน กรณีที่ตองการได้รบการด ูแล ้ ั ฉ ุกเฉินหรือเร่งด่วน หรือในกรณีที่ เวลาที่แตกต่างกันทําให้เกิดผล ลัพธ์ที่แตกต่างกัน (สรพ.) Facebook.com/suradet.sri การประย ุกต์ใช้กบความเสี่ยง ั ความทันการณ์ในด้านการบริหาร จัดการความเสี่ยงนันเราประเมินจาก ้ ความทันการณ์ในการรายงานความ เสี่ยงว่าความเสี่ยงได้รายงานตาม เวลาที่กาหนดไว้ตามลําดับความ ํ ร ุนแรงหรือไม่ ความทันการณ์ในการทํา RCA ว่า ความเสี่ยงสําคัญ/ร ุนแรง ได้รบการ ั ทํา RCA ตามเวลาที่กาหนดหรือไม่ ํ ความทันการในการกําหนด มาตรการในการปองกันว่าทําตาม ้ เวลาที่กาหนดไว้หรือไม่ ํ ความทันการณ์ในการจัดการความ เสี่ยงที่ปองกันไม่ได้ ไม่ว่าจะเปน ้ ็ เครืองมือ บ ุคลากร ความรู้ ่ ความสามารถ
  • 17.
    เหล่านี้คือตัวอย่างของ การ ประเมินความเสี่ยงด้วยมิติ ค ุณภาพที่สามารถนํามา ดัดแปลงเพื่อให้เห็นถึงความลม ุ่ ลึกในการค้นหาโอกาสที่จะ พัฒนาและปรับปร ุงการทํางาน ให้ดีข้ ึน พัฒนาขึ้น และที่สาคัญ ํ การใช้เครืองมือต่างๆนัน อย่า ่ ้ ยึดติดกับเครื่องมือ เพราะ เครืองมือต่างๆ สามารถนํา ่ ประย ุกต์ใช้ และปรับใช้ได้ท ุก โอกาส เพียงแต่การใช้ตองตรง ้ กับบริบท ตรงกับเปาหมาย และ ้ ตรงกับความจําเปนที่เราจะ ็ นํามาใช้ครับ Facebook.com/suradet.sri